Zmierz duszą, sprawdź rozumem

Duszą zmierz, rozumem sprawdź

Dziewczyny, moja teściowa już kompletnie zwariowała! Wczoraj przyszła z garnkiem żurku! Słyszycie to? Mój żurek jej nie pasuje, bo syneczek do jej przywykł! Sonia odsunęła od siebie filiżankę kawy, zbliżając kieliszek. Skąd? No powiedzcie mi! Skąd się biorą takie baby? Czy my też takie będziemy? Jeżeli tak, to mnie do lasu, żebym drogi do domu nie znalazła!

Spokojnie, Sonia! Liza pogłaskała przyjaciółkę po ręce. Może przekwita, może coś jej się nudzi. Twój mąż to jedyny syn, a czym ma się teraz zająć, jak nie uszczęśliwianiem po swojemu? Daj spokój żurek! Podziękuj i poproś o dokładkę. Mniej gotowania dla ciebie. Niech się stara.

Tylko tego jeszcze brakowało! Zaraz się tutaj wprowadzi! Wystarczy mi, że wpada, jak jej się podoba. Pamiętasz ten komplet, co kupowałyśmy przed Nowym Rokiem?

Prezent?

No. Wyrzuciła go!

Ale jak to? Liza aż oblała obrus herbatą.

Bo ponoć szkodliwy dla zdrowia! Majtki jakieś złe! Sonia nerwowo się zaśmiała. Nawet jej nie powiedziałam, ile kosztował. Zeżarłaby mnie żywcem!

Nic ci nie dogodzi! O twoje zdrowie się troszczy, a tobie wszystko nie tak. Liza parsknęła śmiechem, ale zaraz spoważniała. Ale czemu ona ci grzebie w bieliźnie?

To ją spytaj! Sonia ze złością rzuciła serwetkę na stół i zaczęła ścierać rozlaną herbatę. O matko! Co ja robię! Tego się potem nie spierze!

Spokój! wtrąciła się w końcu Ola, do tej pory milcząca. Odsunęła filiżankę bliżej Soni. Coś ostatnio napięta jesteś. Tak nie można.

Tu się nie da nie denerwować! Kiedyśmy mieszkali na wynajmie, było tak dobrze! Nikt nie nachodził. Mogłam przez pół dnia chodzić po domu i pracować bez przeszkód, a tu… Nie wytłumaczysz, że praca z domu to też praca. A że zarabiam prawie tyle co jej syn to już w ogóle dla niej nie do przyjęcia. Odkąd mamy własne mieszkanie, czuję się jak pod mikroskopem. Wpada, kiedy chce, robi co chce, bo przecież pomogła przy wkładzie własnym. No i teraz jestem u niej na służbie. Sonia zaszlochała.

Zmień zamki!

Nie mogę. Mąż i tak jej wręczy klucze. Mama to mama. Obrazy będą na wieki! Chyba lepiej się rozwieść…

Zwariowałaś? Przez takie coś? Soniu, gdzie twój pazur? Nie poznaję cię! Najostrzejsza dziewczyna w liceum, a teraz?

W ogniu niespełnionych nadziei… Sonia wypiła łyk wina, odetchnęła i już ciszej dodała: Muszę w końcu coś z tym zrobić. W przeciwnym razie oszaleję, dziecko będzie się mnie bało. Pytał wczoraj, czemu jestem taka zła. I co mam mu powiedzieć? Że babcia mnie doprowadziła? Macie rację, tak nie można…

No właśnie! Ja to sobie szukam sieroty! Żeby nikt żurku mojemu nie gotował, tylko ja. Liza roześmiała się do kelnerki, zamawiając desery. Zajadajmy nerwy!

Dobre… Sonia przetarła oczy i uśmiechnęła się. Chcecie, pokażę wam tort, co ostatnio na wesele robiłam? Sama siebie zaskoczyłam!

Nachylone nad smartfonem przyjaciółki, dziewczyny wydały okrzyk zachwytu:

Ale bajka!

Sonia! A to jak? Czemu to tak wisi? Cudownie!

Słodka tajemnica! Syn mi podpowiedział. Z klocków coś budował, a ja podpatrzyłam. Dostarczyłam ledwo żywa, a już sześć zamówień na dwa miesiące leży. Tylko… nie wiem, jak ja to wszystko zrobię.

Wiesz co? Niech teściowa z wnukiem posiedzi! Niech ma zajęcie!

Naiwna ty jesteś, Liza! To nie na jej nerwy! Zaraz choruje na wszystko.

To może z tatą wysłać do babci na wieś?

Ręka Soni znieruchomiała nad kawą.

Ola! Jesteś genialna! Nie będą mi się kręcić pod nogami, a jej dobrze. Syneczek zje mamin żurek z właściwie wymytej miski. Tylko małemu trzeba pięć cukierków dać, by babcię stawiał na baczność!

Dziewczyny śmiały się, znając słabość syna Soni do słodyczy. Po nich potrafił rozszaleć się jak diabeł. Na każdej imprezie Sonia pilnowała, by nie przesadził.

Ola, a ty co taka cicha dziś? Mama ci nie truje?

Liza, kiedy miałaby zdążyć? Po ślubie chwila, moment. Sonia oblizała łyżeczkę po bezie. Kto tyle cukru do bezy pakuje?

Idź i naucz ich piec! śmiała się Liza, ale zatrzymała się, widząc minę Oli. Co jest?

Sama nie wiem. Sonia cię słucham i myślę, że chyba tak nie powinno być.

Dlaczego? Może masz szczęście normalna teściowa. Nie każdej się trafia taki teatr, jak Soni. To rzadki okaz.

Może… Ola przypomniała sobie dzień ślubu i to, co usłyszała wtedy od przyszłej teściowej, pani Marii.

Olu, nie jestem ani piernik, ani banknot, nie każdemu się muszę podobać. Ty mnie w ogóle nie znasz. Mam swoje humory, boleści, więc może nam się trudno będzie dogadać. Ale jedno wiedz najważniejsza jest dla mnie rodzina i szczęście mojego Piotra. Skoro cię wybrał, musiał mieć powód. Resztę pokaże czas. Rady dawać wam nie będę, nie dzieci już. Ale pomóc zawsze owszem.

Oli taka szczerość Marii zbiła z tropu. Rzadko się słyszy tak o sobie, szczególnie na początku znajomości.

Ola i Piotr poznali się na weselu znajomych. Podszedł do niej, stojącej z dala od dziewczyn szykujących się do łapania bukietu. Ola w szpilkach była wyższa od niego o głowę.

Czemu nie walczysz o bukiet? Nie chcesz wyjść za mąż?

Nie.

Ale dlaczego? Wszystkie marzą o ślubie.

Może i marzą, ale większość chce czegoś innego miłości, bycia kochaną. A nie papierka.

To czemu nie skaczesz po kwiatek?

Bo na tych butach ledwo stoję, o skakaniu nie wspominając.

Zagadał ją cały wieczór, potem odprowadził pod drzwi i pocałował w rękę, prosząc numer.

Pół nocy głaskała tę rękę, myśląc, co powiedziałaby jej na to babcia.

„Powiedziałaby: 'No wreszcie!'” zachichotała, przypominając sobie mądrą i serdeczną Babcię Zofię, która wychowała ją po śmierci dziadka i wyjeździe matki na Wyspy za pracą. Na początku matka pisała listy i wysyłała drobiazgi potem zniknęła. Gdy Ola miała 15 lat, babcia poważnie się rozchorowała. Od tego czasu nie było już imprez, tylko szpital, leki i nauka. Babcia powtarzała: „Ucz się! Sama musisz dać radę! Tyle, ile mi czasu dano nie wiem. Chcę odejść spokojna o ciebie!”

Ola z czasem zrozumiała, ile babcia znaczy choć nieraz miała o nią żal. Po babcinej śmierci matka wróciła dopiero po dwóch miesiącach.

Nie mogłam dzieci zostawić… tłumaczyła, spuszczając wzrok.

Była wściekła, że mieszkanie i działkę babcia przepisała Oli.

To niesprawiedliwe, trzeba się dzielić, córko.

Ola nie wytrzymała i wykrzyczała matce wszystko, co bolało przez lata. Matka jeszcze tego dnia wyjechała i już nigdy jej nie szukała. Z czasem Ola się pozbierała. Musiała spełnić babcine prośby nauczyć się radzić sobie sama, skończyć studia i utrzymać się. Liza, córka dużego przedsiębiorcy meblowego, załatwiła jej pracę.

Tata ma wątpliwości, a ja wiem, że dasz radę.

Żywa, odważna, przedsiębiorcza ale w miłości Liza miała wiecznego pecha.

Same dziwne typy wokół! Dawno powinnam mieć już trójkę dzieci, a tu facetów brak! narzekała.

Ola, Liza i Sonia trzymały się latami. Dzieliły się wszystkim, Liza i Sonia były dla Oli ważniejsze niż rodzina. Sonia niemal mieszkała u Oli, a u babci Zofii spędzały całe godziny. To babcia obroniła Olę przed roszczeniami matki do spadku.

Nie dam się jej! W sądzie ją zniszczę! złościła się Liza.

Nie potrzeba. Ona już wszystko zrozumiała.

Ostatecznie matka dała spokój, a wkrótce pojawił się Piotr. Po dwóch latach spotykania się Ola i Piotr wzięli ślub.

Liza złapała bukiet, rzucany przez Olę, i zaraz poprosiła kolegę pana młodego do tańca. Ale znajomość z Maksem trwała tylko miesiąc Liza bez słowa zerwała kontakty.

Dlaczego, Liza? Przecież wydaje się w porządku.

Uważaj z tym „w porządku”. Coś z nim nie tak.

Ola nie rozumiała, czemu przyjaciółka ma takie przeczucia Maks był miły, pomocny i zabawny, świetnie dogadywał się z matką Piotra i wychwalał Olę przy każdej okazji.

Lata mijały, aż Ola dowiedziała się, że zostanie mamą. Cud, bo nie dawano im szans na własne dziecko. Każda wizyta pani Marii kończyła się ciastem i żurkiem, a Ola powoli przyzwyczajała się, że druga babcia jest zawsze gdzieś w tle gotowa pomagać.

Gdy przyszedł na świat Jasio, Maria nigdy się nie narzucała, ale i nigdy nie odmówiła opieki nad wnukiem. Ola zrozumiała, że nie wszystko musi być po jej myśli, i czasem wystarczy po prostu przyjąć dobro.

Tego wieczoru, gdy dziewczyny siedziały razem, zamiast czuć spokój, Ola nie mogła się uspokoić. Czegoś jej brakowało, choć było dobrze.

Głośny dźwięk telefonu przerwał rozmowę.

Ola… głos Marii był dziwnie przygaszony. Ola…

Co działo się potem, Ola pamiętała jak przez mgłę. Przyjaciółki łapały ją za ramiona, zamawiały taksówkę, Sonia poiła ją zimną wodą…

Piotr zginął w wypadku samochód wpadł w otwarty właz na drodze, uderzył w tira nadjeżdżającego z naprzeciwka. Dla Oli czas się zatrzymał. Łzy, rozpacz, sprzątanie mieszkania byle nie myśleć o bólu. Poprosiła Marię, by się do nich na chwilę wprowadziła, ale ta odmówiła.

Nie mogę… Tu są jego rzeczy, jego pokój. Czasem wydaje mi się, że zaraz wejdzie do kuchni i poprosi o naleśniki…

Ode mnie nie prosił…

Musiało zostać każdej coś swojego… Maria smutno się uśmiechnęła. Twój żurek pokochał, moje naleśniki też…

Jasio przytulił się do babci, głaszcząc ją po policzku. Najlepiej czuł się, kiedy były obie kobiety mamy, jak mówiła.

Minęło pół roku, zbliżała się Wigilia i Ola bolała coraz mocniej to miał być pierwszy rodzinny wyjazd w góry z Piotrem. Jego marzenie: nauczyć się jeździć na nartach.

Będę podbijał stoki, a ty śniegowców lepiła z Jasiem.

Najpierw naucz się stać na tych deskach żartowała Ola.

Chciała zwrócić zaliczkę za wyjazd, ale Maria poprosiła, by pojechały razem. Wszystkie trzy Ola, Jasio i Maria.

Góry przywitały je deszczem i pluchą. Udało się zaledwie raz przejść nad strumień spojrzeć na groźne fale.

Ale smutno tu… Ola opatulała skaczącego z radości Jasia.

Taka jest siła, Olu… To życie, samo życie. Maria objęła samą siebie, Ola otoczyła ją ramieniem. Ten gest zaskoczył je obie.

Dobrze, że jesteście ze mną…

My?

Tak, Olu. Was mogłam też stracić, zaraz po Piotrku.

Nie rozumiem…

Maks. Imię padło niemal z pogardą.

Ale co z Maksem?

Przyszedł tydzień po pogrzebie… Twierdził, że był gdzieś daleko… Powiedział, że Jasio nie jest synem Piotra. Myślę, że próbował mi zasugerować, że to jego dziecko. Wiedział o problemach Piotra jeszcze z czasów studiów… powiedział, że wybrałaś sobie inne rozwiązanie.

Ola pobladła. I uwierzyła mu Pani?

Maria przytrzymała jej dłonie.

Gdybym uwierzyła, nie byłoby mnie tu z wami, prawda? Przegoniłam go. Widziałam kłamstwo w oczach. I najważniejsze, Piotr ufał ci całkowicie. Chcę być z tobą blisko jeśli pozwolisz. Choć wiem, że cię to nie interesuje, a mnie bardzo zależy. Proszę…

Nie musi Pani prosić. My jesteśmy rodziną. Jak mówiła moja babcia, co to za rodzina, co nie jest razem? Taki sobie wydmuszek.

I ja nie chcę być tylko cieniem. Maria przytuliła wnuczka. Zmarzł już… chodźmy, bo spóźnimy się na kolację. Opowiesz mi o babci, Olu?

Szły przez mokre, górskie uliczki i rozmawiały o wszystkim. I pierwszy raz rozmawiały naprawdę, bez uników i dystansu. W pewnym momencie Ola zapytała:

Po co mu to było? Maksowi? Po co takie rzeczy mówić?

Nie wiem, Olu. Czasem ludzie tak się zatracą w żalu i zawiści, że sami już nie wiedzą, co robią. Najważniejsze to nie pozwolić się temu zatracić.

Ola nie powiedziała Marii, że Liza wygoniła Maksa, gdy ten próbował ją odwiedzić tuż po pogrzebie Piotra. Liza powiedziała wtedy: On nie jest twoim przyjacielem, Oleńka. Ani wrogiem. Jest czymś gorszym.

Teraz Ola zaczynała rozumieć.

Resztę wyjazdu spędziły na rozmowach, a Jasio biegał od jednej do drugiej, chłonąc ich czułość.

Pół roku później Ola wyjęła z szafy dawno zapomniane szpilki, kiwając z niedowierzaniem głową.

Toż to chińska tortura!

Trzeba cierpieć, żeby być piękną! zaśmiała się Maria, pomagając jej włożyć zamek sukienki. Zresztą weź baleriny na zmianę.

Bukiet w dłoń i ruszamy, bo się Liza nie doczeka!

Wesele Lizy było barwne i rozgardiaszowe. Jasio dumnie podawał obrączki. W pewnej chwili Ola podeszła do Soni, głaszcząc jej okrągły brzuszek.

Jak tam?

Lepiej nie pytać! Z teściową pogodziłam się na święta, bo by zabrakło tortu. Wszystko trzeba robić samemu, nikomu nie można ufać!

Co się stało?

Patrz! Sonia wskazała dyskretnie na tort. W transporcie się coś rozjechało. Tyle pracy w błoto!

A i tak jest cudny, Soniu! zza pleców podeszła Liza.

Przestraszyłaś mnie! Chcesz być matką chrzestną przed terminem?

Dzisiaj ja króluję. A ty? Rozpaczaj mniej. Smak najważniejszy!

Tak, tylko ja się wszystkim zawsze przejmuję… Sonia usiadła.

A twoi, Olu?

Tańczą.

I jak ty, Olu?

Dobrze… Naprawdę dobrze. odpisała Ola.

Mówisz do niej mamo?

Wstydzę się jeszcze.

Głupia! Z taką teściową… Ja bym się nie wahała.

Ola zapatrzyła się, jak Maria tańczy z Jasiem i pomyślała, że Sonia ma rację. Słowo mama pasuje do tej kobiety jak żadne inne.

Mamo… szepnęła Ola, wsłuchując się w brzmienie słowa. Spojrzała na Sonię i powiedziała już pewnie: Mama.

*

Bo rodzinę poznaje się nie tylko po tym, jak się zaczyna, a po tym, jak się razem przetrwa burze i nauczymy się ufać sercem, a nie tylko rozumem. Tyle jesteśmy warci, ile miłości potrafimy dać drugiemu człowiekowi.