Zemsta Julki

Zemsta Jadzi

Jesienny deszcz szeptał cicho, padając nieśmiało, jakby nie chciał przeszkadzać. Jadzia wpatrywała się w mokre okno autobusu, którym wracała do rodzinnego miasta. Z Warszawy, wyniosłej i rozległej, gdzie mieszkała w swoim studenckim mieszkanku na jedenastym piętrze, wszystko wydawało się inne, zamglone, jak obraz w kaloryferowym ciepłym pokoju. Dom rodzinny, gdzie kiedyś była tylko dzieckiem, stawał się już tylko wspomnieniem, pachnącym zgniłymi liśćmi i starymi książkami. Tam mieszkali rodzice, prowadząc życie przewidywalne jak plamy herbaty na obrusie, dom z czerwonym dachem i trzema brzozami przy bramie, które sadził jej ojciec, gdy jeszcze była w podstawówce. Jadwiga czuła się teraz bardziej warszawianką, niż dziewczyną z prowincji, dla której pęd życia stał się codziennością.

W wieku dwudziestu siedmiu lat była z siebie dumna, bo zdobyła tytuł i pracę w eleganckim centrum urody, za co dostawała porządną pensję w złotówkach. Szkolenia, kursy i seminaria pochłaniały czas jak losowe sny, które nocą mieszają myśli w głowie.

Przyjechałaby może dopiero za rok, gdyby nie dziwne rozmowy z rodzicami. Dzwoniła do matki ojciec gdzieś zniknął. Dzwoniła do ojca matka jakoby na zakupach, choć była już wieczór. Wyczuła, że coś się rozpada, ale nikt nie chciał powiedzieć wprost.

Mamo, co tam u was? pytała.

Matka zawsze odpowiadała wymijająco: Wszystko dobrze, wszyscy zdrowi.

Od Lublina, dokąd doleciała samolotem, do rodzinnej miejscowości było tylko dwie godziny autobusem, co w jej odczuciu trwało tyle, ile sen w porannym pociągu.

Gdy autobus zatrzymał się na dworcu, Jadwiga rozejrzała się, wszystko wyglądało znajomo: sklep naprzeciwko jednak zmienił szyld, a drzewa przy rynku rosły wyżej niż dawniej. Słońce próbowało wyjrzeć przez chmury, jakby chciało się pochwalić, że też ma do powiedzenia coś ważnego.

Taksówkarz z prowincjonalną nonszalancją ruszył w jej stronę.
Dokąd? zapytał, podciągając jej walizkę po krzywym bruku.

Na Mickiewicza 52 odparła automatycznie.

Dom z niebieskimi okiennicami wyglądał tak, jakby czekał na nią od setek lat. Stara czereśnia pachniała słodko, a brzozy sięgały już wysoko ponad dach.

Jadziu! Mama wybiegła z przedpokoju z szeroką, płaczliwą radością, przytulając ją mocno, jakby po tej stronie świata wszystko mogło stracić znaczenie.

Mamo, nie płacz już, przecież jestem.

Przepraszam, po prostu cieszę się, tak długo cię nie było. Trzy lata!

Walizka została przy progu. Jadwiga zdjęła płaszcz i buty, usiadła obok mamy na kanapie, wyciągając zmęczone nogi. Siedziały tak przez chwilę, patrząc sobie w oczy.

W końcu zapytała cicho, czego matka się obawiała: A tata? Jest w domu?

Ugotuję ci coś, a potem porozmawiamy skwitowała matka cicho.

Nowa cerata na stole, świeży serwis w maki… Wszystko znajome i jednocześnie obce, jakby obudziła się w równoległej rzeczywistości.

Kotlety mamy, puchate i chrupkie, warzywa z ogródka, domowe serniki wszystko, co miało smak dzieciństwa.

Mamo, tata wyjechał w delegację? Jadwiga spojrzała pytająco.

Tak matka spoważniała, już jakiś czas czekałam na porozmowę z tobą. Trudno przez telefon. Praca, szkolenia, wiecznie jesteś zajęta. Przepraszam, że nie powiedzieliśmy wcześniej Rozeszliśmy się z twoim ojcem.

Słowa te spadły na Jadwigę jak ciężka, mokra pierzyna na śnie.

Jak to rozeszliście się? odsunęła herbatę i zerknęła do sypialni rzeczy ojca nie było.

Po prostu tak się dzieje Po tylu latach wspólnego życia wszystko się wypaliło.

Jadwiga poczuła się jak dziewczynka, która tupie nogą przy łóżku i wymusza rower albo nową sukienkę.

Przed laty tata kupował jej wszystko, o co poprosiła: rowery, sprzęt muzyczny, nawet jeśli trzeba było dozbierać pieniędzy miesiącami. Nigdy nie była rozpieszczoną egoistką, choć pragnienia jej bywały duże. Studiując w Warszawie, nie chodziła głodna, ubrana zawsze schludnie, a ojcowska pensja szła na jej potrzeby. Umiarkowana rozrzutność i rozsądek tymi słowami określiłaby siebie.

Nie była więc bezgranicznie nadąsana, choć każda jej zachcianka była spełniona, a w nauce szło jej świetnie.

Ale dlaczego nie powiedzieliście?

To świeża sprawa. Długo już nie dogadywaliśmy się, ale nie chcieliśmy cię martwić. Dla nas zawsze będziesz najważniejsza, ojciec cię kocha jak dawniej.

Przeprowadził się do babcinego domu?

A do kogo miał się wprowadzić? Tam jego korzenie, dom po rodzicach.

Muszę z nim porozmawiać powiedziała gwałtownie i zerwała się do wyjścia.

Poczekaj, jest z Szymonem w delegacji, wróci jutro.

Mamo, to jakieś żenujące tyle lat razem i nagle rozstanie. Ma kogoś innego?

Matka westchnęła ciężko:
Tak, zamieszkał z kimś. Z sąsiedztwa, nie jest już młody, co w tym dziwnego?

Jadwiga objęła głowę dłońmi.
Mówisz o tym jakby ktoś ukradł ci kurczaka, nie męża.

Jadziu, nie martw się tak, musiałam ci to powiedzieć. Nie chciałam burzyć spokoju, a złość już mi przeszła.

Jesteś miękka! Pewnie ta kobieta jest sporo młodsza?

Może o dziesięć lat przyznała matka.

Nieistotne, zdrada to zdrada.

Nie oceniaj go tak Przeżywał, zawsze o ciebie się bał, dziękował gdy dzwoniłaś. To ja powinnam przeprosić, że nie powiedziałam szybciej.

To ty może jesteś łagodna, ale ja nie. Zemsta i sprawiedliwość to jest moje. Nie chcę z nim rozmawiać!

Matka milczała, po prostu tuliła córkę i pieściła palcami jej włosy. Jadzia przebrała się, zarzuciła sportową bluzę, wyszła na zewnątrz: powietrze pachniało jak dawniej trochę wilgocią, trochę ziemią.

Mamo, idę nad rzekę.

Deszcz się zbiera.

Będę szybka.

Babcina chałupa, trochę krzywa, z odpadającą farbą, pojawiła się za zakrętem. Weszła przez uchylone drzwi na ganek. W kuchni stała kobieta może koło czterdziestki i mieszała w garnku.

To już nowa pani domu? zapytała chłodno Jadzia.

Kobieta zaskoczona spojrzała na nią:
Ty pewnie jesteś Jadwiga? Władek pokazywał mi twoje zdjęcie, wejdź proszę.

Przyszłam do siebie, a nie do ciebie.

Kobieta opuściła głowę.
Przyszedł mnie tu Władek, nie wyjadę stąd sama, a rodzin nie rozbiłam.

Wtem z sieni wybiegł chłopiec, może dwanaście lat, popatrzył na Jadzię wytrzeszczonymi oczami.

Darek, na dwór idź powiedziała kobieta.

Chłopiec, rzucając ciekawskie spojrzenie, prześlizgnął się obok Jadzi i wyszedł.

Tu nie będziesz żyła! wydarła się Jadzia, wychodząc, po czym wróciła do domu, czuła jak na ramionach siedzi zimny powiew gniewu, jakby sen kruszył jej powieki.

Szła szybkim krokiem, brnąc przez mokre, śliskie liście. Chciała wykrzyczeć wszystko ojcu, zmieszać go z błotem, ale rozumiała, że nie ma na kogo się wyżyć. Miejsce mściwości zajęło coś innego pustka.

W mieście stała się twarda: szybkie poranki, krzyki klientów i walki z przełożonymi kształtowały ją w kogoś nieznanego. Rodzinne strony wyblakły jak stare zdjęcie, a prawdziwe życie działo się tam, gdzie machine espresso szumiało od świtu.

Wspomnienie domu wywoływało żal i tęsknotę za zwyczajnością: śniadaniem w kuchni, przeglądaniem albumów i rozmowami przy herbacie. Rozwód rodziców bolał, zwłaszcza teraz, gdy czuła się silna i dorosła, bo wewnątrz wracała do dziecka. Zemsta była jedynym sposobem, by nie czuć się bezsilną.

Gdzie byłaś? zawołała matka. Nie było cię długo!

Widziałam ją. I syn z nią, teraz ojciec będzie wychowywał nie swoje dziecko.

Matka pobladła, dotykając szyi jakby coś ją dusiło.

Po co to zrobiłaś? Przecież cię nie prosiłam, żebyś tam szła!

Mamo, nie rozumiem cię! Żyliście razem prawie trzydzieści lat, nie boli cię, nie pragniesz odwetować się? Przecież to niesprawiedliwe!

Chcę mieć spokój, już się pogodziłam. On był ze mną przez ciebie, oboje ciebie kochaliśmy, ale siebie może nie tak mocno, jak myśleliśmy.

To mnie obwiniasz?

Nie, córeczko! Wszystko się popsuło dawno temu. Sama go zdobyłam, latałam za nim, aż się zakochał. Ty byłaś naszym wspólnym szczęściem. Był czas, że życie było nawykiem. Po twoim wyjeździe na studia, łączyła nas tylko ty.

Czemu nigdy mi nie mówiłaś?

Po co, skoro wiecznie nie miałaś czasu? A nie chciałam cię zasmucić. Gdy pojawiła się ta kobieta z synem, ojciec wszystko wyjaśnił. Nie mogłam go zatrzymać, chociaż bolało.

Może czasem trzeba było pójść do psychologa?

Dziewczyno, na wsi nie chodzi się do psychologa, u nas każdy wszystko widzi i wie. Tutaj nawet kłótni nie ukryjesz.

Mamo, częściowo cię rozumiem, ale w młodości walczyłaś o miłość, a teraz idziesz ślepo z prądem.

Bo chcę być kochana, nie tylko przyzwyczajona. Jestem jeszcze młoda! Czy jestem stara?

Oczy matki zalały się łzami, płakała jak dziecko pod kocem. Jadzia przytuliła ją, kołysząc i szepcząc:

Nie płacz mamo! Jesteś młoda i piękna, nie pozwolę ci się zestarzeć. Masz mnie!

Zbytecznie poszłaś tam do tej Irki. Twój ojciec poznał ją, kiedy już dawno nie było między nami miłości. Ona tu przyjechała z synem, uciekła od złego męża.

Mamo, nie żałuj jej, mnie szkoda najbardziej ciebie.

Cóż, tak się życie ułożyło. Mamy się z nią kłócić do końca świata? Lepiej przebaczyć.

Nie mogę tak odpuścić, przynajmniej nie teraz.

A mnie przestaniesz widywać?

Ciebie?! Nigdy!

Też mogę jeszcze kogoś spotkać, a ty?

Rób co chcesz, skoro ojca tak łatwo puściłaś.

Może już spotkałam Pamiętasz Zosię Pawlak z twojej klasy?

Zosia! Przyjaciółka z podstawówki; przygłupie fikołki na WF-ie, korespondencja raz na pół roku.

Tak, pamiętam, była zabawna, zawsze z kokiem albo kucykiem.

Jej mama zmarła trzy lata temu, a Zosia, choć sama jest już matką, tęskni, a jej tata Andrzej pomaga jak może.

Zosia ma rodzinę? Mąż, dziecko?

Tak. Po sąsiedzku Andrzej wszystko w domu naprawia. Nie masz mi tego za złe?

Nie, mamo. Tylko trudno przestawić się, że już nie jesteście razem. Myślałam, że będziemy rodziną do końca życia. Teraz wszystko się rozleciało.

Matka pokiwała głową. Ułoży ci się, zobaczysz. Szkoda, że Zosi nie ma teraz, pojechała do ciotki, spotkałybyście się.

Do Zosi bym chętnie wpadła, do ojca nie idę.

Ojciec Władysław, przedłużył swoją delegację o kilka dni. Dzwonił, dopytywał, ale Jadwiga unikała rozmów, uderzała w nią fala gniewu, gdy przypominała sobie o Irinie zamiast matki.

W końcu wrócił. Pierwsze co zrobił, to podjechał służbową skodą pod stary dom. Jadwidze wydawał się, że postarzał się nagle: zmarszczki, łysina, czerwone oczy.

Nawet nie pogadasz? Nie dasz się przytulić? spytał z żalem.

Po co? Masz już nową rodzinę. Ja tu tylko przeszkadzam.

Przestań, córciu. Zawsze jesteś moim dzieckiem.

Żegnaj, tato.

To były ich ostatnie słowa.

Ostatni dzień przed powrotem minął jak we śnie zamglony, szary, pełen niedopowiedzeń. Jadwiga poszła nad rzekę. Zobaczyła dzieci jeżdżące na rowerze po błocie. Jeden z nich syn Iriny, ciemnowłosy, z jasnoniebieskimi oczami spadł nagle na stertę desek, kalecząc nogę. Jadzia rzuciła się do pomocy, ukończyła przecież medycynę.

Zsunęła kurtkę pod głowę chłopca, opatrzyła ranę, zadzwoniła po ojca. Po pięciu minutach podjechał stary volkswagen, zalany błotem. Irina wyskoczyła w szlafroku.

Darek, co się stało!?

Do auta, szybko! zdecydowała Jadzia.

W szpitalu dziecięcym było już cicho, dyżur monotony przerywało tylko echo kroków.

Doktora! krzyczała Jadzia. Pracownicy rzucili się do pomocy.

Irina siedziała, drżąc, ojciec patrzył na nią z wdzięcznością. Jadzia odeszła, kierując wzrok w stronę domów, gdzie już przygasało światło.

***

Następnego dnia, popołudniem, Jadwiga i jej mama czekały na autobus do Warszawy. Niebo było ciężkie, deszcz wisiał w powietrzu. Jadwiga się rozglądała wszystko wydawało się już inne, oddalone, tajemnicze.

Z uliczki podjechał stary fiat. Zosia, rozpoznawalna po szczupłości dawnych lat, jej tata Andrzej oraz mały synek wysiedli.

Widzisz, Jadziu, to Zosia! Mama ucieszyła się jak dziewczynka.

Jak dobrze, choć na chwilę Szkoda, że wyjeżdżasz rzuciła Zosia.

A mnie pamiętasz? zażartował Andrzej. Odprowadzałem was do szkoły!

Jasne, pamiętam. Byłyśmy wtedy takie małe

Szybko wymieniły numery telefonów, rozmawiały długo, aż przyjechał mikrobus. Wysiadł ojciec, wraz z Iriną i Darkiem o kuli.

Pani Jadziu, widzi pani? Można już chodzić! powiedział z dumą chłopiec.

Jadzia mimowolnie poczuła przypływ ciepła.

Byłeś dzielny, jestem z ciebie dumna powiedziała, dziwiąc się swoim słowom.

Jadzia, przepraszam za wczoraj, po prostu boję się o dziecko przyznała cicho Irina.

Spojrzała na nich wszystkich matka, ojciec, Zosia, Andrzej, Irina, chłopiec jakby byli elementami jednego snu, złączonymi w dziwną rodzinę, której nie dało się już rozplątać.

Zza chmur wyszło słońce, autobus ruszył. Jadzia patrzyła na nich przez zaparowane okno, a ich głosy, urwane i piskliwe, przenikały przez szkło:

Przyjedź jeszcze!

Przyjadę, obiecuję szepnęła.

I gdy autobus toczył się przez mokre ulice, już nie wiedziała czy wszystko to wydarzyło się naprawdę, czy był to tylko dziwny, rozmazany sen, z którego nie chce się budzić zbyt prędko, bo tam czekają ci, którzy ją kochają, jakkolwiek poplątane byłyby ich losy.