Zdradziła pamięć ojca.

Zdradziłam pamięć ojca.

Ludwika Stanisławowna szurała powoli przez osiedle już dobre półtorej godziny, chociaż od jej mieszkania do piekarni było ledwie pięć minut spacerem. Ale dziś wieczorem dopadła ją jakaś szczególna melancholia. Kompletnie nie miała ochoty wracać do swojego mieszkania, w którym czekał na nią tylko zimny czajnik, nieco już zszarzała podłoga i tłusty kot Bazyli, będący od paru lat jedynym powiernikiem Ludwiki (nie licząc telewizora, który włączała skoro świt i wyłączała dopiero, gdy kładła się spać bo głosy prezenterów choć trochę udawały obecność prawdziwych ludzi).

Nogi bolały, w kolanie zgrzytywało obrzydliwie, pogoda jakby wiedziała i celowo dawała w kość, ale Ludwika i tak zboczyła na plac zabaw, na którym wszystkie huśtawki i ławki tonęły już w wilgoci. Usiadła na brzegu ławki pod zardzewiałym daszkiem, głębiej schowała dłonie w kieszeniach płaszcza z nieco już wysłużonego sukna, który nosiła od przynajmniej siedmiu lat bo po co kupować nowy?

Kiedyś, jeszcze za czasów męża Marka życie wyglądało całkiem inaczej. Głośne, pełne, chwilami wręcz ściskające, bo w dwupokojowym mieszkaniu dorastała dwójka dzieci starszy Romek i najmłodsza Bronka. Teraz dzieci wyrosły, Marka pochowała piętnaście lat temu, a dzieci, którym oddała wszystko, wyfrunęły do dalekiego świata i uwiły własne gniazda w zupełnie innych miejscach.
Romek ze swoją żoną i dwójką dzieci zakotwiczył się aż w Poznaniu, Bronka wywiało do Gdańska, gdzie wyszła za jakiegoś głośnego informatyka i teraz latają po konferencjach, po urlopach, raz tu, raz tam. O matce przypominają sobie głównie w święta, wysyłając w Messengerze klasyczne Sto lat, mamo, buziaki i fotki wnuków, którzy zdają się być dla Ludwiki czymś zupełnie obcym: zamyleni, dalecy, nie odwiedzający babci latem, bo przecież są angielskie kolonie, Majorka i korepetycje.

Ludwika westchnęła, patrząc jak po mokrym asfalcie skacze tłusta wrona, szukając czegoś do przekąszenia. Kiedyś myślała, że dzieci będą jej podporą, że na starość będzie ją otaczać gromadka wnuków, które będą do niej przyjeżdżać, dzwonić co wieczór a tu proszę, rzeczywistość okazała się boleśnie przyziemna: Romek dzwonił raz w miesiącu, o ile nie zapomniał, i wiecznie padało to samo: Mamo, jak tam? W porządku? U nas praca, dzieci chore, no sama rozumiesz, nie mam czasu. Bronka uważała za wystarczające, że rodzice dostają przelew na konto i koniec sprawy.

W skrócie, życie po przejściu na emeryturę zamieniło się w niekończący się dzień świstaka: rano pobudka telewizor, karmienie Bazylego, trochę owsianki lub jajko na miękko, potem znowu telewizja, obiad, telewizja, spacer, telewizja, sen. Od czasu do czasu przyłapywała się, że rozmawia głośno z telewizorem lub nawet klnie na prezenterów, jeśli bredzili. Bazyli w takich momentach spoglądał na nią żółtym okiem, przeciągał się i kierował do fotela na drzemkę.

Tego wieczoru wyjątkowo nie chciało jej się wracać. W domu była cisza aż dudniąca w uszach. Więc nawet gdy zaczęło kropić, Ludwika siedziała, wtulona w palto i naciągnęła jeszcze czapkę głębiej na czoło.

Ludwika? usłyszała nagle obok siebie. To pani, Ludwika?

Drgnęła, podniosła głowę. Obok ławki stał wysoki, przygarbiony mężczyzna w brązowym płaszczu i czapce z daszkiem, spod której siwiały skronie i błyszczały czujne szare oczy. Poznała go od razu to był Gienek Zawadzki z sąsiedniej klatki, także notoryczny spacerowicz z laską. Czasem mijali się w windzie lub pod śmietnikiem, rzucając rutynowe uwagi o pogodzie, po czym rozchodzili się do siebie.

Gienek? zdziwiła się Ludwika. Tak po deszczu? Jeszcze się rozchorujesz.

A pani co? wyszczerzył się Gienek, siadając delikatnie na ławce, najpierw rozkładając wyciągniętą z kieszeni gazetę. Widzę, że już drugą godzinę tu sterczy pani jak posąg. Patrzyłem z okna myślałem, że zaraz wrócisz, a tu siedzisz i siedzisz. Zszedłem sprawdzić, czy aby nie trzeba pomóc.

E, nie trzeba machnęła ręką Ludwika. Po prostu nie chce mi się do domu. Wiem, głupio brzmi. Smutek taki, że aż w uszach dzwoni.

No cóż, znam temat sięgnął do wewnętrznej kieszeni i wyjął płaską piersiówkę. Brendy uśmiechnął się, dostrzegając jej spojrzenie. Lekarstwo na smutek. Napije się pani? Ja ogólnie nie piję, ale czasami, na takie wieczory, to tak trzydzieści pięć procent, żeby duszę rozgrzać.

Ludwika chciała odmówić, ale potem pomyślała: co ma do stracenia? Nikt nie patrzy, nikt nie ocenia. Wzięła piersiówkę, łyknęła maleńki haust, a przez gardło popłynął przyjemny ogień.

Dzięki oddała mu piersiówkę. A pan? Przecież miał pan kiedyś żonę, prawda?

Miałem westchnął Gienek, też sącząc odrobinę trunku. Trzy lata temu pochowałem. Synowie w Warszawie jeden na Ursynowie, drugi na Bielanach. Zajęci, rodziny, praca. Przyjeżdżają raz na pół roku, dzwonią w niedzielę. Ot, życie starego faceta. A pani?

Dzieci daleko skróciła sprawę Ludwika. Rzadko dzwonią. Mąż nie żyje od dawna.

Rozumiem pokiwał głową Gienek. Dwoje samotników z jednego bloku. Dwa kapcie, para.

Zapadła cisza. Deszcz łomotał coraz głośniej. Ale ta cisza była jakoś przyjazna, nie ciążyła jakby wszystko już dawno sobie opowiedzieli.

Wie pani, Ludwiko, obserwuję panią od dawna odezwał się Gienek, lekko się czerwieniąc. Pani zawsze taka zadbana, tak zgrabnie chodzi po osiedlu. Zawsze sama. Chciałem podejść, pogadać, ale jakoś mi odwagi brakowało. Dziś to już los pani siedzi na deszczu, nie odchodzi, myślę: to znak.

Ludwika popatrzyła na niego zaskoczona.

Obserwował pan? Po co?

A co mam robić? Gienek uniósł brwi. Przez okno zerkam, jak pani idzie. Pani zawsze o tej samej porze, już przywykłem. Nawet jak długo nie ma pani na dworze, to się martwię.

No proszę… Ludwika poczuła, że robi jej się ciepło i lekko od świadomości, że ktoś ją obserwuje, ktoś czeka, ktoś myśli. Nawet o tym nie wiedziałam.

To może pomyślmy o wspólnych spacerach? zaproponował Gienek. We dwoje raźniej i bezpieczniej. Nawet jak z laską za bardzo nie pobiegnę, ale w razie czego dam radę.

Przed kim mnie pan będzie bronił? Przed wronami? zaśmiała się Ludwika pierwszy raz od dawna.

I przed wronami też mrugnął Gienek. To co, umowa?

Umowa kiwnęła głową.

Od tamtego dnia życie dwojga emerytów lekko się odmieniło. Spotykali się wieczorami (chyba że akurat wiało paskudnie) i wędrowali po pobliskim parku. Okazało się, że Gienek jest emerytowanym inżynierem, całe życie szkicował jakieś trybiki, a teraz czyta książki historyczne i nawet pisze felietony do osiedlowej gazetki. Ludwika dawna księgowa słuchała z zainteresowaniem, choć z tej historii była noga, ale umiała zadawać sprytne pytania. Gienek cenił jej racjonalizm i opowieści o dzieciach, o tym jak z Markiem budowali działkę pod Otwockiem, którą potem za grosze sprzedali, bo dzieciom niepotrzebna.

Gadali i gadali do zmroku. Potem szli do siebie, a Ludwika łapała się na tym, że się uśmiecha. W jej mieszkaniu zrobiło się jakoś cieplej, bo gotowała już nie tylko dla siebie, a nawet Bazyli zwietrzywszy zapach świeżych bułek był słodszy i miękko ocierał się o nogi.

Po miesiącu Gienek został u niej na noc. Tak po prostu się złożyło: zagadali się przy herbacie z miodem, spojrzeli na zegarek pół do pierwszej! Ludwika po chwili wahania rzuciła:

Zostań, Gienek. Mam rozkładaną kanapę w salonie.

Nie będę przeszkadzać? dopytał, lecz w oczach zamigotała mu nadzieja.

No bez przesady, co mi tam machnęła ręką. Samotna, a miejsca nadmiar.

Potem poszło już z górki. Najpierw raz w tygodniu, potem dwa, a wreszcie Gienek któregoś dnia przyniósł swoje kapcie, szczoteczkę do zębów i podróżną torbę z rzeczami. Rano Ludwika słyszała, jak szura po kuchni i nie mogła wyjść z podziwu, że życie znowu ma smak. Teraz telewizor włączali sporadycznie na wiadomości czy stary film, bo gadania im nie brakowało. Początkowo Bazyli syczał na nowego lokatora, ale z czasem nawet mu pozwalał spać w nogach.

Gienek, a może jutro zrobimy gołąbki? zaproponowała kiedyś Ludwika przy herbacie. Lubię kapustę, a dla siebie nie chce mi się gotować.

Jasne przytaknął jej radośnie. Ja skoczę po mielone, a ty ugotujesz ryż.

I rzeczywiście razem kręcili gołąbki w tej ciasnej kuchni, aż Ludwika nie mogła uwierzyć w szczęście, jakie ją spotkało na stare lata: ciepło, spokój, śmiech. Czy to w ogóle możliwe, żeby starość była takim prezentem? myślała po cichu.

Jedyną rysą na tej sielance były myśli o dzieciach. Ludwika zupełnie nie potrafiła się zdobyć, by opowiedzieć Romkowi i Bronce o Gienku. Wiedziała, że dla nich ojciec był bohaterem, a ona się bała, że nowy partner zostanie uznany za zdradę. Minęło piętnaście lat, ale dzieci, zwłaszcza Romek, nie przepuściły okazji, by wspomnieć: A tata to by tak nie zrobił, a tata by pochwalił.

Gienek nie naciskał.

Ludwika, dzieci to twoja sprawa mówił z czułością. Zrobisz, jak uważasz. Ja poczekam.

Lecz czas nie stał w miejscu. Zbliżały się urodziny Ludwiki Stanisławowny, a tu nagle dzieci wpadły na pomysł odwiedzin: Mamo, z Romkiem postanowiliśmy odwiedzić cię na okrągłe urodziny. Powiedz, co ci kupić przyjedziemy wszyscy, z rodziną, na trzy dni!. Ludwika najpierw uroczystość powitała z radością, a potem wpadła w panikę. Chodziła po mieszkaniu w kółko, obgryzała wargi. Co robić?

Gienek powiedziała wieczorem przy kolacji dzieci zjeżdżają na trzy dni. Całe rodziny.

Dobrze odpowiedział spokojnie, pałaszując kaszę z mielonym. Poznasz mnie z nimi.

Sama nie wiem, Gienek… Ludwika zawahała się. Dla nich tata to był świętość. Może tego nie zaakceptują Może źle spojrzą.

A co mogą zrobić? Gienek spojrzał jej prosto w oczy. Kochamy się na starość, robimy sobie herbatę i gołąbki. Nie jest to chyba powód do wstydu? Dzieci chyba zrozumieją.

Sama nie wiem westchnęła. Romek bywa porywczy. W razie czego nie chciałabym burzy Może na początek na kilka dni wrócisz do siebie? Ja ich przygotuję, potem cię zaproszę na obiad i spokojnie ich poznamy.

Gienek chwilę milczał, patrząc w talerz. W końcu odłożył widelec.

Ludwika, poważnie? Kim ja dla ciebie jestem kochankiem na wagary przed dziećmi? Żyjemy razem pół roku. Kocham cię, a ty mnie na czas wizyty dzieci eksmitujesz?

Gienek, nie wygłupiaj się prawie płakała Ludwika. To tylko chwilowo, żeby ich uprzedzić, wprowadzić. Potem wrócisz, obiecuję!

Dobrze, jak chcesz odpowiedział już z rezygnacją. Jutro się spakuję i pójdę. Ale pamiętaj, że nie chcę być ukrywanym kochankiem.

Następnego dnia Gienek się wyprowadził. A Ludwika została sama. Mieszkanie wydawało jej się nagle nieprzyjazne, choć kaloryfery grzały jak w tropikach. Bazyli łaził smętnie po pokojach, szukając Gienka i marudził miauczeniem. Ludwika głaskała go i czekała.

Dzieci przyjechały, jak obiecały. Romek z żoną Iwoną i dwoma synami cała ekipa przyjechała z Poznania już w sobotę rano, Bronka z mężem Przemkiem i córeczką zajechała z Gdańska. W domu zapanował gwar, bieganina, dziecięcy pisk. Ludwika się krzątała, nakrywała do stołu, w myślach patrząc na szafkę z kapciami Gienka.

Wieczorem, gdy dzieci już najedzone, a wnuki spały, Ludwika zaprosiła Romka i Bronkę do kuchni. Serce biło jak szalone.

Dzieci zaczęła, gdy usiedli muszę wam coś powiedzieć.

O co chodzi, mamo? Romek patrzył uważnie. Coś się stało? Jesteś chora?

Nie, nie jestem chora wykrztusiła. Tylko… Poznałam kogoś. Gienek Zawadzki. Od pół roku mieszkamy razem.

Zapadła grobowa cisza. Romek zamarł z kubkiem, Bronka zastygła z rękami złożonymi na stole.

Co znaczy mieszkacie? spytała lodowato Bronka. Mamo, oszalałaś? Ile ty masz lat?

Sześćdziesiąt pięć odparła cicho Ludwika. Ale przecież nie jestem jeszcze trupem, Bronka.

A co tu trupem! Romek uderzył kubkiem w stół. Do tego mieszkania, które kupowaliście z tatą, w którym my się wychowaliśmy, przyszedł jakiś obcy facet?

Nie jest obcy próbowała tłumaczyć Ludwika. Porządny człowiek, inżynier, my…

Mam gdzieś kim był! przerwał Romek. Mamo, ty zdradziłaś pamięć ojca! Zdradziłaś! On żył dla nas, a ty sobie nowego chłopa sprowadzasz!

Romek, ciszej dzieci rozbudzisz ostudziła go Bronka, ale sama była równie oburzona Mamo, rozumiemy, że ci smutno, ale to już przesada. Pytałaś nas w ogóle? Zgoda jakakolwiek?

A to ja muszę pytać was, z kim układam sobie życie? łzy napłynęły Ludwice do oczu. Mam swoje prawo do szczęścia.

Szczęście! W tym wieku! oburzył się Romek. Powinnaś o wnukach myśleć, nie o facetach! Przyjechaliśmy do ciebie całą rodziną, a dowiadujemy się, że mieszka tu twój kochanek! Gdzie on teraz? Schowałaś?

Odszedł. Poprosiłam o to, wyjaśnię wam najpierw, przygotuję

Przygotować Bronka skrzyżowała ramiona. No i jak, przygotowałaś? Jestem w szoku, mama. Wstydzę się przed Przemkiem. Moja matka z kochankiem, jak jakaś… nawet nie chcę gadać.

Bronka, skończ! wybuchła Ludwika i łzy popłynęły jej po policzkach. Nie kochanek, tylko bliski człowiek! Spacerujemy, herbatę razem pijemy, telewizję oglądamy. Nic złego nie robimy.

Herbatę! zadrwił Romek. To już mamy ostatecznie zapomnieć o tacie? Od lat go stawiasz za wzór, a teraz jakieś wygłupy? Nie zamierzam tolerować obcego w naszym domu.

Nie mów tak o nim! oburzyła się. Nawet go nie znasz!

I nie chcę znać! huknął Romek. Mama, albo my, albo ten twój Gienek. Jeśli zostaniesz z nim, nie licz na nas ani na mnie, ani na Bronkę, ani na wnuki. Nie chcę, żeby dzieci patrzyły na takie cyrki!

Dokładnie Bronka była twarda. Masz wybór, mamo. Albo my, albo on.

Ludwika siedziała z głową spuszczoną, łzy kapały na odświętny obrus. Chciała powiedzieć, że kocha dzieci i Gienka, że nie potrafi wybrać ale słowa ugrzęzły jej w gardle. Romek i Bronka wymienili spojrzenia, wstali i wyszli, zostawiając ją samą.

W nocy Ludwika nie spała ani minuty. W myślach wracała do tego, jak Gienek przynosił jej kwiaty, jak razem śmiali się z durnych teleturniejów, jak głaskał Bazylego, jak całował ją w policzek przed snem. A potem widziała te twarze dzieci zimne i bezlitosne.

Rano wstała ledwo żywa. Powinna była szykować śniadanie, ale nie miała siły. Wyszła do kuchni, gdzie Romek popijał kawę, a Iwona smażyła jajka.

Mamo, wszystko okej? spytała cicho Iwona. Wyglądasz słabo.

Dobrze wymamrotała Ludwika i nalała sobie herbaty.

Mamo odezwał się Romek z Bronią zdecydowaliśmy, że wyjeżdżamy dziś rano. Nie chcemy tak świętować urodzin.

Jak to? Ludwika podniosła oczy. Przecież dopiero przyjechaliście

Trudno, taki klimat uciął syn. Nie chcę, żeby moje dzieci widziały coś takiego. Zostawiliśmy prezenty, są w przedpokoju. Zadzwonimy kiedyś.

Romek, przestań… zaczęła, ale już jej nie słuchał.

Po godzinie mieszkanie opustoszało. Iwona dłużej patrzyła z troską, ale mężowi nie śmiała się sprzeciwić. Ludwika została sama. Stała pośrodku przedpokoju, patrzyła na kolorowe pakunki i czuła, jakby ktoś ją przeszył nożem.

Resztę dnia przesiedziała w fotelu, patrząc w czarny ekran telewizora. Bazyli wskoczył jej na kolana i mruczał, ale to nie pomagało. Wieczorem Ludwika wzięła telefon i wybrała Gienka.

Gienek powiedziała cicho, bez życia nie przychodź więcej. My już się nie spotkamy.

Ludwika, co się stało? Płaczesz? Przeszkadzają wam?

Bardzo, Gienek. Okrutnie. Powiedzieli, że jak zostanę z tobą, przestaną ze mną rozmawiać. Ani oni, ani wnuki.

I wybrałaś ich? długo milczał. Wiesz, że szantażują cię? Że nie mają prawa tak cię traktować?

Wiem płakała już na głos. Ale to moje dzieci. A ty… jesteś wspaniały, Gienku, ale wybacz. Przepraszam.

Ludwika… nie rób tego. Kochamy się, jesteśmy dla siebie najbliżsi. A oni… to właściciele, szantażyści. Otwórz oczy.

Wiem Ale nie umiem inaczej. Przepraszam, Gienek. Przepraszam, żegnaj.

Klik. Rozmowa przerwana. Zrzuciła telefon, padła w fotel, objęła mocno Bazylego i zaczęła płakać tak, jak nie płakała nawet po śmierci Marka. Bo wtedy byli dzieci, teraz nie było już nikogo.

Minęły dwa miesiące. Ludwika znowu włączała telewizor na pełen regulator, znów komentowała go na głos i gotowała kasze tylko dla siebie. Bazyli bywał szczególnie niezadowolony czasem siadał u drzwi i patrzył wymownie: A gdzie Gienek?.

Chciała czasem zadzwonić, ale przypominała sobie, co obiecała dzieciom i ręka już nie sięgała po telefon. Dzieci, swoją drogą, dzwoniły jeszcze rzadziej niż zwykle. Romek słał krótkie sms-y: Jak tam, mamo? Wszystko okej?. Bronka nawet nie dzwoniła wrzucała tylko zdjęcia wnuczki do grupowego czatu. O jej samopoczucie nikt nie pytał. Życie toczyło się dalej a Ludwika czuła, że jest dzieciom coraz bardziej obojętna.

Pewnego wieczoru, wracając ze sklepu, spotkała w windzie sąsiadkę z czwartego piętra, panią Zofię miejscowe ucho i specjalistkę od plotek.

Ludka! rozłożyła ręce Zofia. A gdzie to Gienek? Nie widać, nie słychać. Pokłóciliście się?

Rozeszliśmy się, pani Zosiu wyznała Ludwika cicho.

A to niedobrze pokiwała głową sąsiadka. Fajna z was była para. On, podobno, choruje teraz. Widziałam, chodzi ledwo-ledwo, o lasce i sam… Syn raz przyjechał, ale zaraz wyjechał.

Chory? zadrżało Ludwice serce. Co mu jest?

Kto go tam wie wzruszyła ramionami Zofia. Blady, mizerny, aż żal.

Wysiadła na swoim piętrze, a Ludwika zamarła w korytarzu. On chory. Sam. A ja tu siedzę, czekam na dzieci, które mają mnie w nosie. Po co to wszystko? Czemu ja go zostawiłam?

Weszła do mieszkania, odstawiła zakupy, spojrzała na telefon. Stała długo, w końcu stanowczo wykręciła numer. Jeden sygnał, drugi, trzeci już chciała się rozłączyć, aż w końcu odezwał się zadyszany głos:

Tak.

Gienek? To ja Ludwika. Jak się czujesz?

Ludwika? zakasłał. Czego chcesz? Dzieci zezwoliły na telefony?

Nie żartuj, Gienek… głos jej się łamał. Ty naprawdę jesteś chory? Czemu nie powiedziałeś?

A po co? gorzko się zaśmiał. Wybrałaś. Nie chciałem cię dodatkowo zamartwiać.

Jesteś głupi… ścisnęła łzy. Zaraz będę. Czekaj.

Narzucona kurtka, torba pod pachę i wybiegła z mieszkania. W sąsiedniej klatce, na trzecim piętrze nacisnęła dzwonek i po dłuższej chwili drzwi się otworzyły. Gienek zeszczuplał, zbladł, ale jego uśmiech od razu rozgrzewał serce.

Ludwika po co przyszłaś?

Durniu ty, Gienku weszła i mocno go przytuliła. I ja durna. Przepraszam cię, przepraszam całym sercem Zrozumiałam. Dzieci nie są dla mnie, tylko ty jesteś mój.

On objął ją i tak stali w tym przedpokoju długo. Potem zaprowadziła go do kuchni, rozłożyła zakupy i zaczęła gotować obiad.

Jutro zadzwonię do Romka powiedziała w końcu przy herbacie. Powiem: albo szanujecie mój wybór, albo zapomnijcie o mnie. Mam dosyć. Wybieram siebie.

Ludwika, nie warto się kłócić nie chcę psuć ci kontaktów z dziećmi próbował przekonywać Gienek.

Warto, Gienek twardo odpowiedziała. Połowę życia dla dzieci, a one szantażują. Dość tego. Też mam prawo do szczęścia. A szczęściem jesteś ty.

Nakarmiła go, położyła do łóżka i została na noc. Rano bez zwłoki wybrała numer syna.

Romek powiedziała od razu podjęłam decyzję. Będę żyła z Gienkiem Zawadzkim. Kochamy się. Jeśli ty i Bronka nie możecie tego zaakceptować rozumiem, nie będę nalegała. Ale jestem waszą matką i mam prawo do swojego życia. Pamięci ojca nie zdradzam, nie wam mnie sądzić.

Nastała cisza, potem Romek syknął:

Chyba oszalałaś. Ostrzegaliśmy.

Ostrzegaliście zgodziła się. Ale wybieram siebie. Kocham was nawet, jeśli już nie przyjedziecie. Ale nie będziecie mną kierować.

Odłożyła słuchawkę i poczuła ulgę, jakby kamień jej z serca spadł.

Po tygodniu przyszło sms od Bronki: Mamo, z Romkiem przemyśleliśmy. Nie pochwalimy tego, ale jeśli z nim ci lepiej odwiedzaj wnuki, kiedy chcesz. Ale proszę o Gienku nie rozmawiaj, bo to dla nas trudne.

Ludwika przeczytała, westchnęła i odłożyła telefon. To nie była pełna akceptacja, ale już kompromis. A najważniejsze obok siedział Gienek i Bazyli mruczał mu na kolanach, a w tle mrugał telewizor, którego i tak nikt nie słuchał, bo im wystarczała własna rozmowa.

Gienek rzuciła Ludwika z uśmiechem a może jutro zrobimy gołąbki? Kupiłam kapustę.

To ja przyniosę mięso, ty ugotujesz ryż zapewnił i aż mu się oczy zaświeciły.