Umowa na miłość

Umowa na miłość

Siedziałem przy dużym, dębowym stole, zalanym światłem, który ostatnio zamienił się w prawdziwe polowe stanowisko ślubnych przygotowań. Przede mną leżały rozrzucone czasopisma weselne, katalogi sukien, próbki koronek i tasiemek z pracowni krawieckich w Krakowie i Warszawie. Przewracałem kartki w kolejnych magazynach tu Stella z Warszawy prezentowała klasyczną koronkę, tam coś od projektantki z Łodzi. Co chwilę łowiłem wzrokiem nietuzinkowe detale: gipiura, fantazyjne hafty, lekkie welony. Zatrzymywałem się dłużej na zdjęciach białych sukien; wyobrażałem sobie Zuzę wśród nich: jak idzie środkiem kościoła św. Floriana w Krakowie, jak wszyscy wpatrują się tylko w nią, a jej serce wali z niecierpliwości i radości.

Śliczna powiedziała cicho, zerkając z nadzieją na model z rozkloszowaną spódnicą i cienkimi ramiączkami. Suknia wyglądała jak wyśniona bajka: lekka, zwiewna, satynowa tkanina mieniła się w świetle studyjnych lamp.

Ale uśmiech zniknął z jej twarzy. Westchnęła, odłożyła pismo i podniosła się powoli. Podeszła do wysokiego, starego lustra w rzeźbionej ramie po babci. Spojrzała na siebie z boku, przekrzywiła głowę, oceniając się z dystansem. Przemykały mi przez głowę myśli, jak bardzo zdjęcia z magazynu odstają od realnego odbicia w lustrze.

Szkoda, i tak nie będzie mi to leżało stwierdziła już pewniej, jakby chciała przyspieszyć pogodzenie się z losem. Figura nie ta.

Obróciła się przed lustrem, próbując nakreślić w głowie siebie w rozłożystej sukni. Wyobraziła sobie: szeroka spódnica, gorset, wiele warstw tiulu I natychmiast skrzywiła się z niezadowolenia.

Musi być coś prostszego, rzuciła półgłosem, jakby konsultowała się ze mną czy kimś niewidzialnym. Odpadają bufiaste spódnice będę wyglądać jak beczułka. Ale zwykła, też nie pasuje! Przecież do ślubu nie idzie się codziennie!

Nerwowo przeczesała palcami włosy. Z każdą kolejną stroną i rozważaniem wybór wydawał się trudniejszy. Przejrzała cały stół pusty wzrok, nadzieja na cud, jakby nagle miała zobaczyć tę JEDYNĄ. Zamiast tego przyszło uczucie zmęczenia i bezradności.

Muszę z kimś pogadać wymamrotała, siadając znów na skraju krzesła. Bo zwariuję od tych przygotowań.

Nagle w domu rozległo się głośniejsze trzaskanie drzwi. Zuza drgnęła, jakby rój pszczół przeszył ciszę. Kto może wchodzić? Klucze miały tylko dwie osoby: tata i jej narzeczony, Tomek. Zarówno tata, jak i Tomek, deklarowali, że dziś będą zajęci: tata miał spotkanie z klientem w Urzędzie Miasta Krosno, Tomek zapowiadał wyjazd do Rzeszowa na służbowe zebranie.

Podniosłem się nieświadomie starałem się być cicho. Nogi niosły mnie do schodów na dół. Tam, w salonie, zza firanki, miałem dobry widok na przedsionek i wejście. Zuza wychyliła się delikatnie zza ściany.

Napięcie opadło w sekundę, gdy zobaczyła, że to jednak Tomek zdejmujący buty, podśpiewując pod nosem niedbale jak zwykle.

Tomek? szepnęła zaskoczona. Przecież miałeś być na spotkaniu

Gdy dalej się przysłuchiwała, zrozumiała, że Tomek z kimś gada przez telefon. Może z kolegą, może z mamą? Wtedy usłyszała jego głos:

Basieńka, wytrzymaj jeszcze trochę powiedział nienaturalnie miękko, wręcz czułostkowo. Zuzę sparaliżowało. Jeszcze nigdy nie słyszała takiego tonu w jego głosie. Już niedługo minie pół roku, i będziemy razem dodał.

Zupełnie zesztywniała. Paznokcie wbiły się w dłoń, by się nie zdradzić. Jaki znowu układ? I kim jest ta Basia? myślała.

Jeszcze sześć miesięcy kontynuował Tomek rzeczowo. Teraz jest miesiąc ślubu, potem parę szczęśliwych miesięcy udane małżeństwo zadrżał mu głos. W jego tonie było wyraźne zniecierpliwienie, wręcz obrzydzenie, jakby ktoś kazał mu pić ocet.

Zuzie zrobiło się zimno na duszy. W środku miałem totalny chaos: ślub ich ślub elementem jakiegoś kontraktu?

Co zrobi dalej pan Roman, to nie mój problem mówił Tomek coraz pewniej. Spakuję się i odejdę, jak tylko dostanę całość przelewu na konto.

Ostatnie słowa zabolały najbardziej. Zuza zatoczyła się na oścież drzwi, niemożliwie osłabiona. W głowie tylko: Kłamał. Cały czas kłamał!

Wycofała się cicho, układając rozbite myśli. W jedno była pewna: tata zamieszany jest w ten układ. Umowa. Wynagrodzenie. Sześciomiesięczny plan. Całość zaczęła się układać w przerażającą całość. Strach i wściekłość ściskały żołądek.

Mimo szoku, postanowiła wysłuchać rozmowy do końca. Może usłyszy coś więcej

Tomek wyciągnął się w fotelu jak u siebie i rozmawiał bez zahamowań był pewny, że jest sam w domu.

No co się martwisz? rzucił półgłosem. Kocham tylko ciebie! Wiesz przecież. Po to w to wszedłem, żebyśmy mogli mieć mieszkanie w centrum Krakowa, kupować porządne ciuchy, złote łańcuszki… zrobił pauzę, czekając na reakcję Sama wiesz! Jako zwykły sprzedawca bym nigdy tyle nie zarobił. Pół roku i jesteśmy wolni, obiecuję ci.

Zuza już nie mogła wytrzymać. Zeszła po schodach, każdy krok odbijał się echem jak odliczanie.

Tomek odwrócił się gwałtownie na jej widok, przerażony. Narzędzie upadło mu na podłogę, rozległ się głuchy stuk.

Zuzka?! O czym mówisz, kotku?

Zrobił krok w moją stronę, wyciągnął rękę, jakby chciał pogłaskać albo przytulić. Zuza odsunęła się, wyprostowała i spojrzała chłodno w oczy.

Kotku serio? Tyś chyba myślał, że głucha jestem. Słyszałam wszystko jej głos ledwo się nie załamał.

Zuzia stanęła naprzeciw niego w środku gotowała się od bólu i złości. Patrzyła usilnie w oczy, próbując wyczytać cień prawdy, żalu, czegokolwiek poza pustką.

Basieńka To ta sama, którą przedstawiałeś mi jako kuzynkę?

Tomek pobladł. Złapał telefon, jakby ten mógł wybawić go z opresji. Palce drżały, w głowie gonitwa: Jak wybrnąć? Jak nie stracić pieniędzy? Wreszcie wydukał:

Przesadzasz… O jakiej Basi mowa? Nie rozumiem.

Ruszył w jej stronę, ale Zuza cofnęła się, zdeterminowana.

Wszystko rozumiesz gorzko się uśmiechnęła. Słyszałam, jak świergotałeś do niej. Jeszcze nigdy mi nie było tak niedobrze

Przełknęła ślinę, próbując nie okazać słabości. Wszystkie wspólne chwile, plany, uśmiechy nagle okazały się farsą.

Tomek milczał. To koniec, nie opłaca się już kłamać. Jedyne, co go martwiło, to jak zgarnąć premię. Przestał udawać zakochanego.

W takim razie ślubu nie będzie powiedziała Zuza stanowczo. Ale chcę usłyszeć całą prawdę, do końca. Żadnych bajek.

Złożyła ręce na piersi, żeby lepiej zapanować nad łzami. W oczach tylko chłód.

Prawda? parsknął Tomek zrezygnowany. Proszę bardzo. Twój ojciec złożył mi propozycję: miałem się z tobą spotykać, udawać narzeczonego, okazywać troskę. A w zamian mam pracę marzeń i całkiem solidne wynagrodzenie. Dwa razy tyle, co w sklepie.

Mówił, jakby chodziło o zamówienie bułek w piekarni. Słowa raniły, a Zuza czuła, jakby jej świat walił się na kawałki.

Czyli wszystko dla pieniędzy? wyszeptała, tracąc wiarę w ludzi.

A ty sądzisz, że można się w tobie zakochać? prychnął z okrutnym śmiechem. Widziałaś się w lustrze?

To bolało jak nic wcześniej. Zuza zacisnęła pięści, wbijając paznokcie w dłoń, żeby nie zacząć płakać na jego oczach.

Patrzyła na niego przez kilka sekund, próbując pokonać szok i znaleźć resztkę godności.

Wynoś się. Rzeczy wyślę kurierem. Wynoś się!

Tomek spojrzał na nią pogardliwie, demonstracyjnie powoli ubrał kurtkę i wyszedł trzaskając drzwiami. Zuza została sama, ogłuszona ciszą.

Kiedy Tomek zamknął drzwi, wpadła w panikę: Co powie Roman? Wiedziała, że ojciec nie przebacza zdrad zresztą to przecież on wrobił ją w tę farsę. Co za idiotyzm!, sarknął sobie pod nosem Tomek, schodząc schodami na osiedle i upewniając się, że na koncie w PKO jeszcze leży kilkanaście tysięcy złotych. Tylko to dawało mu pocieszenie.

Przynajmniej nie poszło na marne, mruknął pod nosem. Oby tata Zuzki nie kazał mi tego oddać…

Tymczasem Zuza desperacko szybko wystukała numer ojca, palce ślizgały się na ekranie.

Tato! krzyknęła, gdy Roman odebrał. Jak mogłeś mi to zrobić?! Jak mogłeś urządzić mi życie po swojemu?!

Nie czekała na wyjaśnienia. Słowa wyrzucała jednym tchem:

Wszystko ustawiłeś! Znalazłeś aktora, zapłaciłeś mu, żeby udawał narzeczonego! Nawet nie spytałeś, czego ja chcę. Uważasz, że wiesz lepiej?!

Łzy płynęły jej po policzkach.

Zawiodłam się na tobie. Myślałam, że on że naprawdę mnie kochał. To była komedia. Zrobiłeś mi teatrzyk!

Roman próbował coś powiedzieć, ale Zuza już nie słuchała. Rozłączyła się, rzuciła telefon na tapczan i rozpłakała się szczerze, jak dzieciak. Nawaliła nie tylko Tomek. Wspomnienia dzieciństwa, kompleksy i rozczarowania też teraz ją dobijały.

Bo to nie tylko Tomek. Od lat Zuza nie czuła się ładna: przyglądała się sobie w lustrach, szukając mankamentów. Gdybym chociaż miała węższą talię… gdybym była bardziej filigranowa powtarzała jak mantrę. Myślała o operacji plastycznej, rozważała zwłaszcza w czasach liceum.

Na szczęście, na wzór mamy Lucyny nigdy tego nie zrobiła. Mama, zawsze prosiła, by mówić do niej Lucyna, z szacunkiem jakby to podkreślało jej wyjątkowość. Jako młoda dziewczyna była pięknością na całą rodzinę: zgrabna, z gęstymi włosami, promienna. Jednak po fatalnej operacji nosa zaczęła się dystansować od świata. Walczyła latami: kolejne korekty, wizyty od Warszawy po Wrocław, tysiące złotych w klinikach. Każda porażka coraz bardziej ją łamała.

Zamknęła się w domu, zasłaniała twarz pod kapeluszem z szerokim rondem. Wpadła w depresję. Bywały dni, gdy tylko się wpatrywała w zdjęcia i rozważała co by było gdyby. A potem zniknęła. Zupełnie. Zostawiła ojcu Zuzki krótką kartkę: Nie potrafię dalej tak żyć. Przepraszam. Koniec, cisza.

Zuza dorastała ze zdjęciami Lucyny, tej pięknej i dawnej, i czuła wciąż rozdarcie: jakie znaczenie ma, czy polubi siebie? Przecież do tej kobiety ze zdjęcia nigdy się nie zbliży. Dziewczyna zaczęła obsesyjnie porównywać się do mamy, zawsze była za mało…: policzki za okrągłe, włosy za cienkie, sylwetka nie taka. Jak mogę się podobać? pytała siebie.

Szkoła, uniwersytet trzymała się na dystans. Chłopaki ją ignorowali albo szybko tracili zainteresowanie. Utwierdzała się: Jestem nieatrakcyjna. Bała się próbować.

Aż pojawił się Tomek, wnosząc światło do jej szarości. Zauważył ją wtedy, kiedy nikt inny nawet nie spojrzał. Komplementował uśmiech, zwracał uwagę na jej śmiech, zabierał do kina na retro filmy, przynosił kwiaty bez okazji, pamiętał nawet o jej upodobaniu do różnych smaków pierogów. Z Tomkiem zaczęła czuć się przy nim… po prostu sobą, a nawet ładną. Znowu wierzyła, że zasługuje na szczęście. Czuła, że jego zainteresowanie jest prawdziwe, a nie wymuszone.

Aż wszystko się rozsypało: przemycone rozmowy, fałszywe gesty. Najgorszy cios zadał jej tata aż do bólu bliski, a jednak najbardziej winny

**********************************

Kilka miesięcy później, patrzyłem na Zuzę w przymierzalni. Stała w śnieżnobiałej sukni ślubnej, której krój wcale nie był ekstrawagancki, lecz nad podziw pięknie podkreślał jej ramiona i łagodnie opływał biodra. Materiał szeleścił przy ruchu, koronka odbijała światło lamp. Zuza patrzyła w lustro spokojnie, z akceptacją pierwszy raz od dawna nie szukała wad, nie przeliczała swoich niedoskonałości.

Godzinę później, już w kościele, Zuza szła środkiem, głowa uniesiona, krok pewny. Żadnej tandetnej teatralności: w oczach miała dojrzałość, a na twarzy prawdziwy spokój. Goście szeptali, patrzyli z podziwem. Niektórzy zaskoczeni bo ta panna młoda nie płakała, nie wyglądała na bezgranicznie szczęśliwą. Zuza jednak była pewna swego.

Przy ołtarzu czekał Maciek jej narzeczony od niedawna. W jego oczach nie było żaru, ale była serdeczność, szacunek, prawdziwa troska. Tego właśnie pragnęła.

Pamiętam naszą rozmowę tamte kilka miesięcy temu:

Tato, chcę przyjąć oświadczyny Maćka powiedziała wtedy stanowczo.
Jesteś pewna? To poważna decyzja pytałem z troską.

Jestem. Nie będę już czekać na niemożliwą miłość z bajki. Pragnę stabilności, wzajemnego szacunku, normalnego życia. Maciek mi to daje.

A miłość? próbowałem jeszcze, ale przerwała:
Miłość? Jest cudowna. Ale już nie chcę śnić na jawie. Wolę brać życie we własne ręce.

I teraz, gdy szła środkiem kościoła, widziałem, że nie żałuje. To nie była powieść o płomiennym uczuciu. To była dorosła decyzja. Wzajemny szacunek, uczciwość, codzienność to stało się ważniejsze niż romantyczne wzloty.

Może nie będą szaleńczo zakochani. Może nigdy nie będą przykładem hollywoodzkiej pary. Ale wybrali siebie świadomie bez udawania, bez przymusu, bez umowy za plecami.

Patrząc na Zuzę, po raz pierwszy zrozumiałem coś ważnego. Miłość to nie bajka jest jak dom z czerwonej cegły pod Krakowem, ciepły, prawdziwy i solidny. A najważniejsze w życiu to przyjąć siebie takim, jakim się jest. Bo jeśli nie jesteś gotów szczerze siebie zaakceptować, żadna umowa na miłość nie da ci szczęścia.