Trzy lata remontu bez gości

Trzy lata remontu bez gości

Kiedyś, dawno temu, pamiętam, jak postawiłam filiżankę na parapecie i usłyszałam, jak Roman zamarł w korytarzu. Czułam to plecami, choć stałam przodem do okna, patrząc na stare świerki za blokiem. Cisza była wtedy tak gęsta, że można było się w niej utopić.

Postawiłaś filiżankę na parapecie powiedział w końcu. Nie pytał. Stwierdził.

Tak, Romku. Postawiłam filiżankę na parapecie.

Tam jest lakierowana powierzchnia. Gorące zostawia ślady.

Wiem.

To po co?

Odwróciłam się do niego. Miał wtedy czterdzieści osiem lat i wyglądał właśnie na tyle. Ani młodszy, ani starszy. Stał w drzwiach kuchni, w szarej koszulce, w dłoni poziomnica, z którą chodził po mieszkaniu w każdą wolną sobotę czy niedzielę jak niektórzy noszą komórkę.

Bo nie mam gdzie indziej jej postawić odparłam. Stół przykryty folią. Drugie krzesło do góry nogami. Podłoga w korytarzu jeszcze nie wyschła po gruntowaniu. Stoję pod oknem, piję herbatę już trzeci rok z rzędu, Romku. Stoję i piję.

Spojrzał raz na filiżankę, potem na mnie, potem znów na filiżankę.

Położę podkładkę pod spód.

Nie trzeba.

Ale ślad zostanie.

Niech zostanie.

Zmrużył oczy. Tak zawsze patrzył, kiedy nie wiedział, czy żartuję, czy mówię poważnie. Ja sama już wtedy nie wiedziałam.

Zuza, co ty znowu

Wystarczy powiedziałam cicho, a to słowo spadło do tej kuchennej ciszy jak kamień do wody. Wystarczy, Romku.

Nie od razu to pojął.

Co wystarczy?

Pakuję się.

Zamilkł. Gdzieś za oknem zatrąbił samochód. Po chwili znowu była cisza. Roman powoli opuścił dłoń z poziomnicą.

Przez parapet?

Nie. Nie przez parapet.

Dopijałam herbatę i stawiałam filiżankę dokładnie na tej samej lakierowanej powierzchni. Świadomie, pewnie, bez cienia żalu.

Miałam wtedy czterdzieści pięć lat. Pracowałam jako księgowa w małej prywatnej firmie na Pradze, przed snem lubiłam poczytać, na biurku w biurze trzymałam małego kaktusa, któremu nadałam imię Feliks, i od bardzo dawna nie zapraszałam do naszego mieszkania żadnej koleżanki. Od bardzo dawna. Od trzech lat, jeśli być dokładnym.

Skierowałam się do sypialni.

Trzy lata wcześniej, kiedy kupiliśmy z Romkiem to dwupokojowe mieszkanie na piątym piętrze, w ceglanym bloku na spokojnej uliczce na Bielanach, byłam szczęśliwa. Tak naprawdę szczęśliwa. Wspominam nasze pierwsze dni, jak staliśmy pośród pustych pokoi z odłażącą tapetą i wypaczonymi podłogami, a ja patrzyłam przez okno na klonowe drzewa i myślałam: oto jest. Nasz dom.

Roman wtedy też był jakby inny. Albo mi się wydawało. Przemierzał pokoje z miarką, zapisywał coś w notesie, a jego oczy miały ten błysk, w którym kiedyś się zakochałam błysk człowieka, który wie, czego chce, i umie to zrobić sam.

Zuzia, patrz roztaczał przede mną wizję na kartce w kratkę. Tu będzie kuchnia połączona z pokojem dziennym, otwarta przestrzeń. Tu zabudujemy półki, od podłogi po sufit. A światło zobacz zrobimy punktowe, na ściemniaczu.

Ładnie odpowiadałam. I to była prawda.

Wszystko zrobimy sami. Powoli, ale dobrze. Raz, a porządnie, na całe życie.

To na całe życie trzeba było wtedy usłyszeć wyraźniej. Powinnam była zrozumieć, że za tymi słowami kryje się coś więcej niż oszczędność na ekipie.

Pierwsze pół roku było jak przygoda. Żyliśmy na remontowej polówce. Gotowałam na małej kuchence elektrycznej, bo gazu jeszcze nie podłączono. Spaliśmy na materacu, bo łóżko nie miało gdzie stać. Jadaliśmy z jednorazowych talerzy, bo zmywaka nie było. Uciążliwe, ale trochę romantyczne i można było znieść. Przynajmniej wtedy.

Potem zaczęło się zmieniać. Powoli, zupełnie niewidocznie, jak się przemieszcza grunt pod fundamentami.

Roman remontował każde wolne popołudnie i wszystkie weekendy. Pracował jako brygadzista, więc o materiałach wiedział więcej niż połowa firm remontowych z ogłoszeń. I to było nawet piękne. Problem nie leżał w wiedzy.

Problem w tym, że nie potrafił przestać.

Początkowo nie zauważałam tego. Pierwszy raz coś zaczęło do mnie docierać dopiero po ośmiu miesiącach od startu remontu, gdy siedziałam z Krysią na kawie, a ona spytała:

No, i jak tam? Zaraz koniec? Wpadnę w końcu do was, miałaś nas ugotować swoje słynne gołąbki.

Jeszcze chwila odpowiedziałam. Roman mówi, że do Bożego Narodzenia na pewno skończymy.

Święta minęły między remontowymi kartonami. Gości nie zaprosiliśmy na stole w dużym pokoju leżały płyty gipsowe, kozy, narzędzia. Jedliśmy sałatkę jarzynową we dwoje w kuchence, która była już prawie gotowa. Prawie.

Romku, może w przyszłym roku zrobimy porządne święta? zaproponowałam, nalewając szampana.

Jasne, jak tylko skończę sufit w dużym i położę parkiet, zrobimy porządny stół.

I rzeczywiście, sufit skończył w marcu, ale wtedy już okazało się, że trzeba przerobić całą instalację w łazience, bo coś ktoś kiedyś zrobił źle i Roman nie był w stanie tego znieść. Potem przyszła kolej na drzwi balkonowe, bo piana montażowa siadła na milimetry, co Roman zauważył dzięki szczelinomierzowi.

Wtedy jeszcze się z tego śmiałam. Powtarzałam koleżankom: Mój mąż walczy z trzema milimetrami. Śmiały się. Ja razem z nimi. Wtedy to jeszcze było zabawne.

Parkiet w końcu kładliśmy na początku czerwca. Pomagałam przynosić deski, podawałam narzędzia, odkurzałam pył. Roman pracował skupiony, jak chirurg. Każdy rząd mierzył poziomnicą i laserem. Gdy coś nie grało rozbierał i kładł od nowa.

Romku, przecież i tak tego nie widać powiedziałam.

Ja widzę odpowiedział suchym tonem.

To był pierwszy raz, kiedy poczułam w tych słowach coś, co mnie zatrzymało. Nie bolało. Zatrzymało. Stałam ze szmatką i patrzyłam na jego pochyloną głowę. Miałam dziwne uczucie, jakby coś zrozumiałam, czego jeszcze nie umiem nazwać.

Parkiet skończyliśmy w czerwcu. Był naprawdę ładny. Jasny dąb, idealny rysunek, perfekcyjna geometria. Pogłaskałam ręką.

Ładny.

Jeszcze lakier nałożę odpowiedział. Porządny niemiecki, odporny na rysy.

A kiedy?

W przyszłym tygodniu.

W przyszłym tygodniu zauważył, że listwa w rogu odchodzi o pół milimetra. Lakier trzeba było odłożyć.

Wtedy, w tym czerwcu, spotkałam się znów z Krysią. Siedziałyśmy w ogródku kawiarnianym, piłyśmy lodową herbatę. Krysia zapytała:

Jak tam? Kiedy w końcu mnie zaprosisz?

Niedługo mruknęłam.

Coś się stało?

Nie urwałam. Wiesz, zaczynam myśleć, że on nie skończy nigdy.

Każdy facet tak. Ciągną do oporu.

Nie, ty nie rozumiesz. On nie przeciąga. On jakby nie chce skończyć. Bo póki nie skończone, ma wymówkę. Żeby nie zaprosić gości. Żeby nie ustawić mebli. Żeby nie żyć normalnie.

Spojrzała wnikliwie.

Mówiłaś mu to?

Próbuję. Za każdym razem słyszę, że jeszcze tylko moment i będzie idealnie.

A ty chcesz idealnie?

Zamilkłam.

Chcę do domu powiedziałam w końcu. Po prostu.

Wieczorem Roman pokazywał mi wzorniki farb. Rozłożył je na stole, z dwadzieścia próbek. Wszystko białe, tylko w różnych odcieniach.

Zobacz, to ciepła biel z kremowym podtonem. Tutaj zimna, trochę szara. Tu z odrobiną błękitu. Niby drobna różnica, ale w świetle dziennym kluczowa. Myślę, że tę trzeba wybrać.

Patrzyłam na kwadraciki dla mnie wszystko było po prostu białe.

Romku powiedziałam. Wszystko mi jedno.

Spojrzał, jakby usłyszał coś zupełnie niezrozumiałego.

Jak to jedno? Tu będziemy mieszkać.

No właśnie. Tu mają mieszkać ludzie, nie odcienie na ścianie.

Odcienie są ważne, nawet jak ich nie zauważasz.

Więc wybierz sam.

Tak zrobił. Zawsze wybierał sam. Tak się to zaczęło nie zawracając już sobie głowy moimi opiniami. Najpierw cieszyłam się, że zna się lepiej na wszystkich tych sprawach. Później zauważyłam, że coraz rzadziej pyta mnie o zdanie. W końcu przestał w ogóle pytać. Nie złośliwie, po prostu moje zdanie nie miało wpływu. Jeśli mówiłam ta glazura mi się podoba, wyjaśniał techniczne minusy. Jeśli chcę tu sofę, pokazywał w aplikacji, że zaburza przestrzeń. Jeśli mówiłam podoba mi się, odpowiadał ale lepiej tak.

Przestałam mówić podoba mi się. Bo po co.

Jesienią drugiego roku, w październiku, odwiedzić nas miał stary kolega Romka ze studiów Zbyszek z Lublina. Zadzwonił, będzie tylko przejazdem, chciał przenocować. Ucieszyłam się: zrobiłam zakupy, przygotowałam świeżą pościel, normalne talerze, starłam stół.

Roman powiedział, że Zbyszek nie może zostać na noc, bo w sypialni są roboty.

Nie było. Stało normalne łóżko, szafa była już skręcona. Wiedziałam to na pewno.

Romku zaczęłam. Jakie roboty?

Zawahał się.

Trzeba poprawić podłogę. Zbyszek nie prześpi się z tym zapachem.

Jaki zapach?

Po co człowiekowi pokazywać mieszkanie w takim stanie?

W jakim takim?

Niegotowym.

Słuchałam go i naprawdę poczułam, jak ziemia trochę się pode mną rozstępuje. Nie metaforycznie naprawdę. Bo właśnie zrozumiałam: on się wstydzi. Sam siebie, własnego mieszkania, bo jeszcze nie jest takie jak w jego głowie. I dla tego wymarzonego ideału gotów był okłamać przyjaciela.

Dobrze powiedziałam tylko.

Zbyszek przyszedł, był przez trzy godziny, wypił herbatę, potem z Romkiem poszli do knajpy, spał na hotelu. Ja jadłam sama.

Tamtej nocy długo nie spałam. Gapiłam się w sufit, przez Romka wymalowany idealnie na biało, bez jednej plamki. Sufit nad łóżkiem w pokoju, w którym nie gościł już nikt od ponad dwóch lat.

Zimą druga roku zachorowała mama. Nic groźnego, zwykła grypa, ale mieszkała sama po tej drugiej stronie Warszawy, więc jeździłam dwa razy w tygodniu. Czasem zostawałam na noc. Roman nie protestował akurat malował blok balkonowy od środka jakąś specjalną farbą, która wymagała dwudniowego odstępu między warstwami.

Pewnego wieczora, nieco wcześniej wróciłam od mamy i zastałam go siedzącego na podłodze w korytarzu z lupą. Przypatrywał się łączeniu listwy z ścianą.

Co się stało? spytałam, ściągając płaszcz.

Tu jest szczelina burknął, nie podnosząc głowy.

Nie pytałam, jaka szczelina. Wiedziałam, że wytłumaczy co do milimetra.

Romku spytałam po chwili. Jadłeś dziś coś?

Cisza.

Chyba rano.

Poszłam do kuchni, ugotowałam makaron, jajko. Usiedliśmy, zjadł bez słowa.

Przez okno wpadało światło śniegu. Na stole leżał katalog okuć meblowych do zabudowy w przedpokoju, o którym rozmawialiśmy rok wcześniej.

Romku powiedziałam.

Hm?

Powiedz mi coś. Nie o remoncie.

Podniósł wzrok. Jakbym kazała mu mówić po japońsku.

Co na przykład?

Co było dziś. Co myślisz, co cię rozśmieszyło lub zasmuciło. Wszystko, byle nie o szczelinach i materiałach.

Patrzył na mnie parę sekund.

Na budowie chłopak wylał wylewkę bez zbrojenia. Musiałem go odprawić.

To o pracy.

No tak.

I nic więcej?

Mocno się zastanowił.

Chyba nie powiedział po chwili.

Po tej rozmowie długo patrzyłam w ciemność i myślałam: kiedy to się stało? Kiedy człowiek zamienił się w zestaw funkcji? Czy zawsze taki był, a ja nie zauważałam? Nie, pamiętam innego Romka. Pamiętam, jak jechaliśmy jego starą toyotą na Mazury i pokazywał mi gwiazdozbiory. Wiedział wszystkie. O, ta Kasjopeja, tam Wielka Niedźwiedzica Pamiętam, patrzyłam.

Gdzie są teraz te gwiazdy?

Na trzeci rok przestałam już opowiadać koleżankom, że wkrótce się skończy. To nie była prawda. Remont kończył się i zaraz zaczynał od nowa. Roman odnajdował nowe niedoskonałości albo zmieniał zdanie: wybrana płytka nagle była niewystarczająco odporna, farba po wyschnięciu dawała zbyt zimny odcień, uchwyt w drzwiach był ok, ale zawias skrzypiał. Każda niedoskonałość była początkiem kolejnej pętli.

Kupiłam sobie małą lampę nocną. Zupełnie zwyczajną, z materiałowym abażurem. Postawiłam na szafce. Wieczorem Roman zobaczył:

Skąd to?

Kupiłam.

Po co? Miały być spociki wbudowane.

Chcę czytać przed snem.

Spociki są lepsze.

A kiedy będą?

Nie odpowiedział.

No właśnie powiedziałam. A czytać chcę dziś.

Lampa postała tydzień. Potem Roman przyniósł z piwnicy lampkę z metalowym kloszem, ustawił obok. Uznał, że daje lepsze światło.

Moja lampa powędrowała do kąta. Potem na półkę. Potem znalazłam ją w piwnicy obok resztek farby.

Nic nie powiedziałam. Po prostu postawiłam ją z powrotem na szafce.

On znowu ją przestawił.

Ja znowu postawiłam na miejsce.

Zamilkł. Ja zamilkłam.

Lampa została na szafce. Małe zwycięstwo i jednocześnie mała tragedia. Bo w normalnym domu, w normalnym małżeństwie, to w ogóle nie jest temat do walki. To jest po prostu lampa.

Wiosną trzeciego roku, w kwietniu, napisałam Krysi sms: Krysia, pojedźmy gdzieś? Do sanatorium, do jakiegoś ośrodka? Choćby na kilka dni. Bez mężów.

Odpisała natychmiast: Jasne! Powiedz, kiedy.

Pojechałyśmy w maju, na cztery dni, do małego pensjonatu nad Pilicą. Wzięłam urlop. Roman był zdziwiony, ale nie oponował robił właśnie remont łazienki, pochłonięty całkowicie.

W pensjonacie dostałam niewielki pokój, zwykłe drewniane łóżko, kolorowa narzuta, okno wychodzące na sosnowy las. Wszystko tam było lekko przetarte, nieidealne, z rysami i niedoskonałościami. I nagle uświadomiłam sobie, że jest mi tam dobrze. Naprawdę dobrze. Tak dobrze, że pierwszego wieczora położyłam się na tej narzucie, spojrzałam w sufit z małą pękniętą plamką i rozpłakałam się.

Krysia na sąsiednim łóżku nie pytała. Po prostu była.

Mieszkam w muzeum powiedziałam w końcu, wpatrzona w sufit. W pięknym, idealnym, martwym muzeum.

Po chwili odparła:

Powiedziałaś mu to?

Tak.

I co?

Mówi, że jeszcze trochę i będzie lepiej. Zawsze mówi, że jeszcze trochę.

Może terapia? Razem?

On nie pójdzie. Roman twierdzi, że terapeuci są dla ludzi z prawdziwymi problemami. On ma tylko remont.

Leżałyśmy w ciszy, w oknie zapach lasu. Myślałam: oto czego mi brakowało. Okna. Lasu. Pęknięcia na suficie. Mozaikowej narzuty, kupionej, bo się spodobała, bez poziomicy. Życia.

Po czterech dniach wróciłam. W mieszkaniu pachniało gładzią. Roman przywitał mnie w przedpokoju, od razu pokazał, że zrobił wnękę w łazience w końcu symetrycznie. Stałam, patrzyłam.

Super potwierdziłam.

Widzisz? Teraz wszystko jest idealnie równo. Wcześniej prawa strona była półtora centymetra szersza.

Widzę.

Myślałem nad tym cały tydzień, jak poprawić bez uszkodzenia kafli. Znalazłem sposób!

Brawo.

Przeszłam do sypialni, przebrałam się, padłam na łóżko. Gapiłam się w idealny sufit.

I wtedy, w czerwcu, był ten niedzielny wieczór, którego już nie zapomnę. On malował coś w komórce, ja robiłam kolację.

Romku! zawołałam.

Co? odpowiedział zza ściany.

Jedzenie za dwadzieścia minut.

Dobra.

Minęło czterdzieści, nie wyszedł. Zapukałam.

Kolacja stygnie.

Daj mi pięć minut!

Po pięciu minutach dalej nie przyszedł.

Zjadłam sama. Posprzątałam. Umyłam naczynia. Wyszedł koło pół do jedenastej, zdziwiony pustym stołem.

Straciłem poczucie czasu, przepraszam.

Wiem.

Podgrzać ci?

Sam sobie podgrzej.

Poszłam do sypialni. Położyłam się, wzięłam książkę.

Gdy wszedł, zapytałam, nie odrywając wzroku od strony:

Romku, jesteś szczęśliwy?

Długa pauza.

No chyba tak.

Na pewno?

Zuzka, o co chodzi?

Po prostu pytam.

Położył się. Zamilkł. Po chwili powiedział:

Skończę składzik, zabiorę się za balkon. Trzeba ocieplić pod panele. Wtedy mieszkanie będzie w pełni gotowe.

Zamknęłam książkę.

Widzisz, odpowiedziałeś nie na to pytanie. Spytałam o szczęście, a ty powiedziałeś o balkonie.

Nie odpowiedział.

Dobranoc powiedziałam.

Dobranoc.

Nie gasiłam światła jeszcze długo. Patrzyłam w sufit, słuchałam jego oddechu i myślałam, że gdzieś w innym życiu, albo w innym wariancie tej historii, może leżelibyśmy tak samo tylko rozmawiając. O czymkolwiek, nawet błahym. O tym, że mama powiedziała głupstwo. O nowym serialu. O tarta z nowej kawiarni. Tak po prostu.

W tej wersji była tylko cisza. Idealna, jak sufit.

Właśnie ten wieczór przypomniał mi się następnego ranka, gdy postawiłam filiżankę na parapecie. Przypomniałam sobie i poczułam, że słowo wystarczy już dawno dojrzało. Potrzebowało tylko tej filiżanki, żeby wyjść.

Pakowałam się w ciszy, metodycznie i bez łez. Brałam tylko to, co moje naprawdę. Kilka książek. Kosmetyki. Ubrania. Lampę z materiałowym abażurem. Dowód, dokumenty, ładowarkę. Małego kaktusa Feliksa, którego pół roku temu przyniosłam z pracy. W domu nie miałam żadnej żywej rośliny. Roman nie protestował przeciw kaktusowi. Kaktus nie zostawiał śladów.

Roman stanął w drzwiach sypialni i patrzył, jak pakuję swoje rzeczy do torby.

Zuza.

Co.

Porozmawiajmy.

O czym?

No… pakujesz się.

Tak.

Przez filiżankę?

Romku, proszę cię. Dobrze wiesz, czemu.

Ja nie wiem. Naprawdę nie wiem.

Zatrzymałam się. Spojrzałam na niego. Stał w drzwiach, wysoki, bez poziomnicy w ręku, tego dnia. I pierwszy raz od wielu lat zobaczyłam u niego prawdziwe zagubienie.

Romku powiedziałam mieszkamy tu trzy lata.

No.

Przez trzy lata nie było żadnej normalnej kolacji z gośćmi. Ani jednej.

Bo mieszkanie jeszcze nie…

Bo mieszkanie zawsze niegotowe. Ale już nigdy nie będzie gotowe. Rozumiesz to?

Milczał.

Zawsze znajdziesz coś do poprawki. Tak jesteś skonstruowany. Nie mówię, że to złe. Ale ja już nie mogę tak żyć. Jestem zmęczona życiem na budowie.

Niedługo

Nie powiedziałam łagodnie, ale stanowczo. Nie. To nie o czas chodzi. Nie o to, by poczekać jeszcze trochę. Przez trzy lata byłam twoim gościem w naszym domu. Chodziłam ostrożnie, by nie porysować. Stawiałam filiżankę na podkładce. Chowałam swoją lampę. Nie zapraszałam koleżanek, bo ty się wstydziłeś, że nadal tu bałagan. Ja…

Głos mi zadrżał, zamilkłam na chwilę.

Ja chcę żyć. Po prostu żyć. Z ryskami na podłodze, z plamami po kawie. Z gośćmi w niedzielę. Z twoją starą kurtką na krześle. Ze wszystkim po trochu. A naszego żywego domu nie udało nam się stworzyć.

Długo milczał.

Dokąd idziesz?

Do mamy na razie.

Na długo?

Nie wiem.

Zapięłam torbę. Wzięłam Feliksa. Przeszłam obok niego, sięgnęłam po płaszcz i założyłam buty, nie patrząc na parkiet pod stopami.

Zuza powiedział za mną.

Co.

Ja… Ja nie wiedziałem, że to wszystko aż tak.

Wiedziałeś odrzekłam. Ale nie myślałeś o tym.

Drzwi zamknęły się za mną cicho. Bardzo ostrożnie, jak wszystko w tym domu.

On został.

Roman postał jeszcze chwilę w korytarzu, potem przeszedł do pokoju dziennego i usiadł na kanapie, którą wybierał przez trzy miesiące tkanina odporna na przetarcia, nie zbiera paprochów. Usiadł i spojrzał na wszystko.

Mieszkanie było naprawdę piękne. Ciepłe światła, parkiet bez szczeliny, sufit gładki. Półki od podłogi po sufit idealne. Balonowy blok szczelny. Płytki w łazience bez skosu.

Gapił się na to wszystko i czuł coś dziwnego. Nie dumę. Prędzej mdłości, tylko wyżej niż w żołądku.

Na półce stały książki, tych paru nie zabrałam. Patrzył na grzbiety, próbując przypomnieć sobie, kiedy ostatni raz widział mnie czytającą nie w łóżku, schowaną za książką, tylko tak, zwyczajnie, wieczorem przy lampce.

Dawno.

Wstał, poszedł do kuchni. Filiżanka stała na parapecie. Zgniotł ją dłońmi, umył, odstawił. Postał chwilę, potem poszedł do sypialni i położył się w ubraniu, czego nigdy dotąd nie robił. Patrzył w sufit.

Sufit był idealny.

Leżał godzinę, może dwie. Czas przestał mieć sens. Potem wstał, poszedł do piwnicy. Wszystko w porządku, wiaderka, taśmy, wszystko we właściwym miejscu. Znalazł próbkę kafelka, którą dwa lata temu porównywał z inną serią. Pokręcił w rękach. Odstawił.

W piwnicy nie było nic zbędnego. Tylko on.

Wieczorem podgrzał sobie coś z lodówki, zjadł, nie czując smaku, pozmywał. W mieszkaniu było cicho. Cicho i martwo. Kiedyś zawsze coś się działo, szurało, skrzypiało, pachniało lakierem. Teraz nic. Tylko idealna cisza w idealnych wnętrzach.

Spróbował odpalić telewizor. Obejrzał dwadzieścia minut filmu, nie wiedząc nawet, o czym. Wyłączył.

Wziął telefon i patrzył długo na moje imię w kontaktach. Nie wybrał. Myślał.

Ale nie o tym, jak mnie odzyskać. Myślał o tym, co powiedziałam. O gościach. O lampce. O tym, jak trzy lata byłam w tym mieszkaniu jak gość. To słowo go uderzyło. Gość. We własnym domu.

Przypomniał sobie Zbyszka i to kłamstwo o remoncie w sypialni. Po co? Sam dalej nie wiedział. Mieszkanie dawno już nadawało się do życia. Ale nie było takie, jak w jego głowie. Nie takie, jak sobie sam obiecał.

Obiecał sobie zrobić idealne mieszkanie. Robił je. Ideal nie istnieje. To nie sufit, który można wygładzić to horyzont. Idziesz, a on dalej przed tobą.

Ja to rozumiałam. On jeszcze nie.

Albo nie chciał zrozumieć.

Przeszedł przez cały dom, włączając światło w każdym pokoju. W końcu zatrzymał się przy półkach. Książki ułożone według wzrostu, dekoracje rozmieszczone idealnie równo. Wszystko funkcjonalne, przemyślane, poukładane.

Pośrodku trzeciej półki stało małe szklane serduszko, bursztynowe, trochę krzywe, jakby ręcznie robione. Kupiłam je dwa lata wcześniej na Targach Rzeczy Ładnych. Wtedy zapytał: Po co to? Tylko kurz zbiera. Odpowiedziałam: Bo mi się podoba. Nic nie odpowiedział, serduszko zostało. Pogodził się z nim jak z drobną ustępstwem.

Teraz wziął je do ręki. Podtrzymał.

Szkło wydawało się ciepłe. Albo tylko mu się wydawało.

Myślał o tym przez trzy dni. Chodził po mieszkaniu, nic nie robił, jadł byle co, nie spał. W pracy pomylił się w obliczeniach. Kolega spytał: Roman, wszystko w porządku?. Odpowiedział: Wszystko dobrze.

Czwartego dnia napisał mi sms.

Zuza, możesz porozmawiać?

Odpisałam po godzinie: Mogę.

Zadzwonił. Odebrałam przy drugim sygnale.

Cześć powiedział.

Cześć.

Jak się masz?

Dobrze, u mamy spokojnie.

Pauza. Słyszałam jego oddech i wiedziałam, że nie umie zacząć rozmowy. Nigdy nie umiał. Ja zawsze musiałam.

Zuza, myślałem ostatnie dni.

Domyślam się.

Domyślasz się, co powiem?

Mniej więcej.

Zrozumiałem, że wybrałem źle. A właściwie, że wybieram źle.

Milczałam.

Mówiłaś o gościach. O lampce. Pamiętam i rozumiem. Wtedy nie rozumiałem. Albo nie chciałem.

Po co to mówisz?

Bo chcę, żebyś wróciła.

Długa cisza.

Romku

Nie proszę, od razu. Po prostu chcę szczerze. Chcę, byś wróciła. I spróbować jeszcze raz. Nie wiem, czy się uda. Ale chcę spróbować.

Długo milczałam. Słyszał, jak przesuwam gdzieś coś u mamy może filiżankę. Może na parapecie, może na stole, nieistotne.

Wiesz, że powiedzieć postaram się to za mało? spytałam.

Wiem.

Wiesz, że nie mogę wrócić i żyć tak, jak było?

Wiem.

Nie sądzę, żebyś zrozumiał. Nie obraź się. Jesteś teraz przestraszony i mówisz właściwe rzeczy. Ale nie staniesz się inny, bo tak postanowisz. To nie jest wbicie gwoździa.

Wiem, że nie.

Więc konkretnie co proponujesz?

Milczał.

Proponuję najpierw się spotkać. Normalnie. Nie przez telefon.

Dobrze zgodziłam się. Spotkajmy się.

Umówiliśmy się w niewyróżniającym się warszawskim bistro zwykłe miejsce z ruszającymi się krzesłami, kredowa tablica z menu. Przyszłam w beżowej kurtce, trochę zmęczona, ale spokojna.

Zamówiliśmy kawę. Roman patrzył na mnie z uwagą, myśląc, że już dawno tak na mnie nie patrzył po prostu tak, bez rozważań o szwie, klinie, milimetrze.

Jak mama? zapytał.

Lepiej. Kupiła nowe kwiaty, siedzi w rozsadach. Zadowolona, że ją odwiedziłam.

To dobrze.

Zamilkliśmy.

Romku zaczęłam. Chcę, byś zrozumiał. To nie chodzi o remont sam w sobie. To, że robisz rzeczy starannie, to dobrze. Ale pomyliłeś cel z narzędziem. Mieszkanie nie jest celem. Ma być podłożem do życia.

Tak kiwnął.

Zgadzasz się z grzeczności czy rozumiesz?

Rozumiem.

Skąd mam wiedzieć?

Wziął filiżankę do ręki. Spuścił ją z powrotem.

Nie możesz wiedzieć. Sam nie wiem, czy się naprawdę zmienię. Ale wiem, że tak dalej się nie da. Gdy cię nie było, to miejsce stało się pustą skrzynką.

Spojrzałam na niego.

Pustą skrzynką powtórzyłam cicho.

Tak.

Dobrze, że to wiesz.

Wrócisz?

Patrzyłam długo przez okno. Padał zwyczajny wiosenny deszcz, przechodnie śpieszyli, a pod sklepem kwitły pierwsze tulipany czerwone, potargane wiatrem.

Spróbuję powiedziałam w końcu. Ale pod warunkami.

Słucham.

Przez najbliższy miesiąc żadnego remontu. Żadnego gwoździa, katalogu. Po prostu żyjemy.

Dobrze.

W następną niedzielę zapraszamy Krysię z mężem i Zbyszka, jeśli się da. Nakrywamy stół, jemy, gadamy. Tu, w tym mieszkaniu, jak jest.

Kiwnął głową.

I jeszcze jedno. Jak znowu zaczniesz przeżywać każdą ryskę, powiem to wprost i musisz posłuchać.

Dobrze.

To nie są słowa rzucone na wiatr. To będzie trudne. Rozumiesz naprawdę?

Wiem. Dla mnie trudne. Ale spróbuję.

Spojrzałam na niego uważnie, jak się patrzy, by zobaczyć prawdę pod słowami. Potem powiedziałam:

No dobrze.

Do domu wróciliśmy pieszo, mimo że deszcz jeszcze się sączył. Szliśmy obok siebie, nie za rękę, ale blisko. Niosłam Feliksa w kieszeni, on moją torbę. Pod blokiem spojrzałam w górę, na piąte piętro.

Ładny dom powiedziałam.

Tak, ładny zgodził się.

Wjechaliśmy windą. Otworzył drzwi. Weszłam pierwsza. Przeszłam do pokoju, postawiłam Feliksa na parapecie, po prostu, bez podkładki.

Roman patrzył na kaktusa na lakierowanym parapecie.

Nic nie powiedział.

Poszłam do kuchni. Słyszałam, jak wstawia wodę na herbatę.

Roman usiadł na kanapie. Spojrzał na półki. Szklane serduszko stało tam, gdzie je zostawił, przesunięte, nie na wyliczonym miejscu.

Nie poprawił go.

W niedzielę zadzwoniliśmy do Krysi. Krysia krzyknęła tylko: Nareszcie! i było słychać w jej głosie radość. Zbyszek nie mógł dojechać, ale zapowiedział się następnym razem. Krysia z mężem przynieśli wino i tort, ja ugotowałam gołąbki te, które obiecałam trzy lata temu.

Stół nakryliśmy w pokoju. Roman ustawiał talerze i widział, że nie stoją równo. Poprawił jeden. Potem zatrzymał się i zostawił jak było.

Przy stole było gwarno i trochę ciasno. Krysia potrąciła kieliszek i czerwone wino rozlało się na obrus. Wszyscy aż westchnęli. Roman poczuł uścisk w żołądku, spojrzał na mnie.

Popatrzyłam na niego spokojnie.

Wziął serwetkę, wytarł plamę.

Nic się nie stało powiedział.

Krysia odetchnęła. Uśmiechnęłam się lekko.

Siedzieliśmy przy stole długo, gadaliśmy o wszystkim, śmialiśmy się. Gdy goście wyszli, było już po północy. Myłam naczynia, Roman wycierał. Milczeliśmy, ale to było inne milczenie niż dawniej.

Plama zejdzie powiedział o obrusie.

A jak nie, to trudno odpowiedziałam.

Patrzył na mnie. Oddałam mu talerz.

Roman…

Co?

Było dziś dobrze.

Tak. Było dobrze.

Skończyliśmy. Przeszliśmy do pokoju. Na stole zostały filiżanki, na obrusie ciemniała plama. Serduszko na półce. Feliks na parapecie.

Roman patrzył na to wszystko. Myślał, że trzeba będzie zamoczyć obrus jutro, póki plama nie zaschła. Myślał o tym, że kaktus zostawi krąg na lakierze. Myślał, że jedna filiżanka stoi pod kątem.

Potem pomyślał o tym, że dziś dwa razy się śmiałam. Raz, gdy Krysia opowiadała o swoim kocie. Drugi raz, gdy jej mąż pomylił słowa w toaście. Śmiałam się jak kiedyś dawno, kiedy jeszcze patrzył na mnie i myślał: oto ona.

Przeszłam do sypialni. Zatrzymałam się w drzwiach.

Idziesz?

Zaraz powiedział.

Patrzył jeszcze raz na salon. Plama na obrusie, kaktus, serduszko.

Wyłączył światło.

Położył się obok. Czytałam już książkę. Moja lampka z materiałowym abażurem stała na szafce, dając ciepłe światło. Roman patrzył w sufit.

Zuza.

Hm?

Słyszysz mnie, jak mówię o szczelinach i milimetrach?

Opuszczasz książkę i spoglądasz na niego.

Słyszę.

O czym wtedy myślisz?

Zastanawiasz się szczerze.

Że jesteś wtedy daleko.

Tak odpowiada. Chyba tak.

Podnosisz znów książkę.

Roman leży w ciemności i myśli, czy się uda. Trzy lata to długo. Coś w niej się zmieniło. Coś w nim też. To jak pęknięcie w ścianie można zagipsować i prawie nie widać, ale materiał to już nie to samo, co kiedyś. Roman o tym wie najlepiej.

Myśli o tym, aż zaczyna zasypiać. I jeszcze, nim odpłynie: że jutro rano w końcu postawi Feliksa na podkładce, bo inaczej na lakierze zostanie okrąg.

Otwiera oczy.

Sufit wciąż idealny. Bez pęknięć.

Obok cicho szeleszczę stronami.

Znów zamykam oczy. Feliks zaczeka do rana.