Teściowej sprawiłam taki prezent, że od razu zrobiło jej się niedobrze! I zawsze będzie aż drżeć, kiedy na niego spojrzy.

Teściowej podarowałam taki prezent, że jej od razu zrobi się słabo! Serce jej zadrży za każdym razem, gdy na niego spojrzy. Ale nie wyrzuci będzie trzymać na widoku! Tak właśnie trzeba. Przysłowie mówi: Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie. Ohydna Zofia Marciniak! Przez 15 lat małżeństwa z Pawłem nie usłyszałam od niej ani jednego ciepłego słowa. Wiecznie naburmuszona. Inne chociaż udają uprzejmość, choćby przez zęby. Ta milczy i tylko patrzy swoimi ciemnobrązowymi oczyskami. Unikam jej jak ognia, a odwiedzam raz na rok, na pięć minut opowiadała Edyta swojej przyjaciółce Marioli.

Mariola ochoczo przytakiwała. Też nie pałała miłością do swojej teściowej, Heleny. Taki już miały zwyczaj raz na dwa tygodnie spotykały się w soboty z trzecią koleżanką Agnieszką. Od liceum trzymały się razem.

Edyta była fryzjerką, więc każdej czesała czy podcinała włosy. Tego dnia wpadła tylko na chwilę czekały ją klientki. Mariola, kucharka w przedszkolu, zawsze przychodziła obładowana swoimi przysmakami, które syn Edyty, Wojtek, nazywał górą łakoci.

Agnieszka niedawno zmieniła pracę, dziewczyny ciekawiły gdzie, lecz rozmowę nagle zdominował temat teściowych.

Nie znoszę jej! Dla mnie ona nie istnieje. Gdyby jej nie było zaczęła kolejny raz Edyta.

Ale cicho siedząca dotąd Agnieszka niespodziewanie wtrąciła:

I co, Edyta? Od razu lepiej by ci było? zapytała z przekąsem.

Może Edyta urwała, nagle milcząc.

Przypomniała sobie dzisiejszy ranek. Niosła prezent, pięknie zapakowany, z satysfakcją. Wręczając go Zofii Marciniak, widziała jej dziecięcą niecierpliwość. Ale ostrzegła: Otworzysz dopiero jak wyjdę. Pewna, że popsuje jej święto.

Dziewczyny, pytałyście, gdzie teraz pracuję odezwała się Agnieszka.

Obie przyjaciółki podniosły głowy.

W jakiejś prywatnej klinice? zgadła Edyta.

Teraz to będziesz zarabiać majątek! zażartowała Mariola.

Pracuję w hospicjum powiedziała prosto Agnieszka.

Zapadła cisza.

Ale dlaczego tam? wymamrotała zaskoczona Mariola.

Przecież tam ludzie… No, ciężko chorują Nie boisz się? A pieniądze? powstrzymała się Edyta.

Bez przerwy, tylko pieniądze, pieniądze. Edyta, przykro mi, ale powiem ci jedno: głupiejesz wyszeptała Agnieszka.

Ja? Teściowa może głupsza prychnęła Edyta.

Ty, Edyta! To, co robisz i mówisz, to świństwo. Twoja Zofia Marciniak niby ani słowa dobrego nie powiedziała, tak? A kto wam dał swoje mieszkanie w centrum, żebyście mogli powiększyć lokum? Twoja teściowa sprzedała je bez cienia protestu czy żalu.

Kto jeździł z małym Wojtusiem po najlepszych lekarzach, gdy był poważnie chory? Ten ordynator, który go uratował, był synem koleżanki twojej teściowej z młodości. Inni nie mieli tyle szczęścia.

A pamiętasz, jak na zjeździe klasowym przesadziłaś z winem i rano obudziłaś się w mieszkaniu kolegi? Twój Paweł nigdy by ci tego nie wybaczył on jest zasadniczy. I kto wtedy cię ratował? Teściowa powiedziała wszystkim, że byłaś u niej na noclegu. Edyta, gryź rączkę, która cię karmi i chroni. Ile razy jadłam u ciebie ogórki konserwowe, dżemy czy leczo robione przez twoją teściową, z twojego stołu? Ty nawet nie odróżniasz sadzonek pomidora od ogórka! Wszystko to ona dla was robiła…

Są tacy, którzy nie są wylewni, nie umieją pięknie mówić, a wszystko okazują czynami. Inni dużo głoszą, ale za tym nic nie stoi! wybuchła Agnieszka.

Dziękuję za wsparcie, przyjaciółko Jeszcze mnie zwyzywaj wstała Edyta, kręcąc głową.

Coś jednak zadrgało w jej wnętrzu. Dotąd była złośliwa, planowała swoją drobną zemstę a teraz ten wewnętrzny głos dudnił jej w uszach.

Mariola, obserwując ich sprzeczkę, wciągnęła już chyba z pięć pierogów z kapustą, byle tylko się nie odzywać. Tym razem Edyty nie poparła.

W zasadzie Edyta powinna się obrazić, trzasnąć drzwiami i wyjść rozzłoszczona. Prawie to zrobiła.

Ale ten głos nie dawał spokoju. Jakby przykleił ją do krzesła.

Może zapomniałyście, że nie mam już mamy? Żyję z tym 15 lat, tak samo długo, jak ty, Edyta, z teściową. Przez te lata cierpię, bo gdy ręka sięga po telefon, wiem, że już nigdy nie usłyszę Cześć córeczko!. Nawet trzymam jej telefon Regularnie doładowuję konto, dzwonię i rozmawiam z ciszą. Opowiadam, jak mi źle, jak tęsknię, otulam się w jej koc, udając, że mnie przytula Rozumiesz to, Edyta? Ty masz i mamę, i teściową. Czemu tak źle traktujesz starszą osobę? Stawiasz się ponad nią. Pamiętam, jak nazywałaś ją wieśniaczką. Edyto, fryzury nam robisz, za co wielkie dzięki, zdrowia życzę. A swojej teściowej kiedy ostatnio ścinałaś albo farbowałaś włosy? zapytała Agnieszka.

Cichy głos w Edycie ścisnął ją od środka, aż odpowiedziała mimowolnie:

Nigdy.

Żartujesz? Edyta! To nie po ludzku! Ja moją teściową zawsze częstuję pierogami, sernikiem, babą wielkanocną. Cieszy się jak dziecko, wyjmując je z torby, zachwyca się. Ma drobne, pulchne rączki, jak aniołek! rozmarzyła się Mariola.

W Edycie coś się wyciszyło. W końcu zebrała się, by wyjść. Nikt jej już nie zatrzymywał.

W myślach powrócił poranek. Zofia miała inne dłonie duże, spracowane, z widocznymi żyłami zawsze uważała je za brzydkie, nazywała szczypcami. I zmarszczoną twarz przezywała ją skorupą ziemniaka. Co wiedziała o tej kobiecie? Nic. Nigdy nie myślała, jak Zofia żyła, przez co przeszła.

A przecież Zofia pomagała zawsze, gdy była potrzebna. Jej mąż kiedyś powiedział, że miał dwie siostry, obie długo chorowały i zmarły. Matka opiekowała się nimi oraz chorym mężem. Teraz żyła tylko dla swojego syna Pawła późnego dziecka.

A Edyta kochała Pawła od piętnastu lat takim samym uczuciem jak wtedy, gdy się poznali. Przystojny, odpowiedzialny, zaradny taki jest dzięki niej, swojej matce.

On taki, bo mama go tak wychowała! Mógłby pić, bić cię, nie przynosić pieniędzy czy zdradzać. Nie wszystkim się poszczęściło! A ty nigdy nie powiedziałaś jej nic miłego! Czemu? Sama siebie ośmieszasz. Wszystkich czeszesz, a ją? Czemu kpiny, żółć, sarkazm? Głupia jesteś! znów odezwał się jej własny sumienie.

Podskoczyła aż od tych myśli.

Edyta, wszystko w porządku? Agnieszka nachyliła się z troską.

Pokręciła głową, walcząc z łzami. Cały żal wrócił jak powódź.

Muszę zmienić temat. Muszę wyjść. Myślałam, że będzie zabawnie, a zrobiło się poważnie.

I jak ci się pracuje w hospicjum, Agnieszko?

Nigdy nie zapomnę ich spojrzeń. Przeżywają ból, rozmawiają o nadziei, żegnają się. Jedni nie zdążyli czegoś zrobić, płaczą ich dzieci, inni żałują straconego czasu.

Był raz u nas młody mężczyzna, zajęty, pewnie obracający dużymi pieniędzmi. Matkę złotem by zasypał, a ona chciała tylko pojechać z nim na wieś, skąd pochodziła. Ale jemu się nie chciało, miał ważniejsze sprawy. A kiedy już umarła, padł na kolana: Mamusiu, wróć! Teraz pojedziemy gdzie zechcesz!.

Albo starszy pan, były wojskowy, odwiedzał córkę. Przynosił jej spinki do włosów chociaż nie miała już włosów Ale ona się cieszyła, promieniała widząc je. Marzył, że jak włosy odrosną, będzie je sam zaplatał. Po śmierci córki rozdał wszystkie te spinki. Próbowałam go pocieszyć, w oczach miał tylko ból, ale powiedział: Teraz mama ją zaplata.

Po co to mówię? Bo trzeba doceniać! Jedni płaczą przed grobem ukochanej osoby, inni tracą czas na kłótnie i intrygi. Los jest zmienny, dziewczyny. Wydaje się nam, że jesteśmy panami świata, ale wystarczy chwila i nie ma już niczego westchnęła Agnieszka.

Mariola, wycierając usta serwetką, już układała wiadomość do męża: Dziś domowe posiedzenie, film wieczorem i zaproś teściów koniecznie! Zostają na noc.

Lecę, dziewczyny! Idę gotować rzuciła żywo Mariola.

Edyta też wstawała, nerwowo szukając czegoś w torebce. Wysypały się wszystkie rzeczy na podłogę. Agnieszka pomogła jej zebrać je bez słowa. Tak się pożegnały.

Edyta miała rozplanowany cały wieczór. Ale tam, gdzieś na obrzeżach miasta, starsza kobieta jej teściowa, patrzyła teraz na prezent, który miał być złośliwością. Co jeśli sytuacja odwróciłaby się i ktoś podarowałby Edycie takie coś? Byłoby jej bardzo przykro.

Odwołała więc wszystkie terminy nawet obiecując rabat stałym klientkom i pojechała do teściowej.

Telefon do męża Pawła był nieosiągalny.

Dłonie się jej pociły. Co powie Paweł? Przecież to jego mama…

Zapadł zmierzch. Mały domek na obrzeżach Krakowa oświetlały światła. Zasłonki w stokrotki i doniczki z geranium, które denerwowały Edytę, teraz wydały się jej takie domowe.

Muszę przeprosić. Co powiedzieć? Wziąć może inny prezent? Za późno. Obiecam, że kupię coś wyjątkowego następnym razem. O rany, co ja narobiłam rozmyślała, idąc przez ogródek do wejścia.

Drzwi były otwarte. W dużym pokoju, na stole haftowana miska pierogów, chłodnik na kefirze ulubiony Pawła, naleśniki z mięsem. Edyta stanęła w progu, patrząc na stół. Paweł rozmawiał z Wojtkiem, który z apetytem jadł gołąbki od babci. A sama Zofia Marciniak w granatowej sukience z białym kołnierzykiem, z warkoczem, stała przy ścianie.

Obok dwie starsze sąsiadki i żwawy staruszek, widocznie gość.

Spójrzcie, jaka piękność! zachwycała się Zofia, pokazując prezent od Edyty.

I dodała:

To od mojej Edytki, żony Pawła. Taka śliczna, delikatna, jak królewna. Kiedy na nią patrzę, serce mi śpiewa. Pan Bóg zesłał mi taką urodę w rodzinie! A teraz Edytka będzie już zawsze ze mną. Namalował ją malarz. Płakałam ze szczęścia, kiedy dostałam ten portret. Niczego piękniejszego nie potrzebuję!

Edyta poczuła, jak się czerwieni. Nagle ogarnął ją wstyd, jak wtedy, gdy ukradła babci cukierka.

Na prezent urodzinowy dostała portret siebie! Edyta była pewna, że skoro teściowa nigdy jej nie pochwaliła, to jej nie kocha wręcz przeciwnie, nie cierpi. Chciała więc, by patrząc na ten portret, czuła się źle, cierpiała. Stało się zupełnie odwrotnie…

Edytka jest tak piękna, że aż nie mam śmiałości jej czegoś powiedzieć. Jak laleczka! Wielkie, niebieskie oczy, rysy jak z obrazu. Nie to, co ja brzydka, nieporadna babka. Mówić nie umiem, wszystko pokazuję czynami, a kiedy spała, przykrywałam ją kocykiem. Bóg zabrał mi córeczki wcześnie, ale zesłał drugą Edytkę, żonę Pawła. Pawełku mówię, że ma złotą żonę!

Teraz z tym żyj! sumienie Edyty po raz ostatni się odezwało i ucichło na zawsze.

Nawet nie zdążyła obiecać sobie, że wszystko naprawi po prostu poczuła, że ma jeszcze czas. I wtedy zauważyli ją. Syn przybiegł, mąż wstał.

Co tu robisz? Przecież jesteś w pracy! Mama mówiła, że rano już ją odwiedziłaś powiedział Paweł szeptem.

Wiesz odwołałam wszystko. Zofio mogę mówić teraz do pani mamo? Jak do własnej mamy. Wszystkiego najlepszego głos jej się łamał.

I miała ochotę uklęknąć, jak tamten mężczyzna z opowieści Agnieszki przed mądrością, dobrem i wybaczeniem.

Edytko! Dziecko kochane, to ty jeszcze wpadłaś? Dla mnie!? Wiesz, jesteś moim światłem odpowiedziała Zofia, patrząc na nią z podziwem i dumą.

Gość-dziadek pokiwał głową, patrząc to na Edytę, to na jej portret.

Wszyscy się rozchmurzyli, w domu zapanowała radość.

Edyta cieszyła się, że dziś jest święto. Że żyje, jest zdrowa, ma najbliższych babcię, rodziców, męża, synka i dobrą teściową. Dobrą pracę. Tak naprawdę, jest prawdziwą szczęściarą!

Do stołu, do stołu! zarządzała Zofia Marciniak.

Jak cudownie! A potem dzień piękności zrobię, każdemu! Jeśli ktoś chce, podetnę, ufarbuję włosy, co kto pragnie! uśmiechnęła się Edyta.

To też był jej prezent dla wszystkich.

Bo w życiu najważniejsza jest wdzięczność, ciepło i dobra pamięć. Czasami tylko nasze czyny świadczą o miłości warto to zrozumieć zanim życie minie.