Teściowej podarowałam taki prezent, że od razu zrobiło jej się słabo! I zawsze będzie drżeć, gdy tylko na niego spojrzy.

Swojej teściowej podarowałam taki prezent, że z miejsca zrobiło się jej słabo! I za każdym razem, kiedy spojrzy na ten prezent, będzie ją dreszcze przechodzić. Ale nie wyrzuci, nie schowa będzie trzymać na widoku! Tak to sobie wymyśliłam.
Cierpienia myszy wrócą kotu! Ohydna Jadwiga Zawadzka, moja teściowa! Przez piętnaście lat małżeństwa z Pawłem ani razu nie powiedziała mi cieplejszego słowa. Zrzęda. Inne to chociaż pomrukną przez zęby. A ona tylko patrzy swoimi czarnymi ślepiami i milczy. Staram się do niej nie jeździć, a jak już muszę, to na pięć minut raz w roku zwierzała się Kasia swojej przyjaciółce Maryli.

Maryla słuchała i energicznie przytakiwała, bo ona też za swoją teściową, Marią, przepadać nie mogła.

Zrobiły sobie babskie popołudnie od lat, co dwa tygodnie, w sobotę spotykały się we trzy, jeszcze od czasów podstawówki.

Kasia była fryzjerką, mistrzynią metamorfoz, i zwykle wszystkim poprawiała fryzury. Dziś przyszła tylko na chwilę, bo czekały na nią klientki. Maryla, kucharka z zawodu, zwykle przynosiła górę pyszności, jak mawiał syn Kasi, Michałek.

Była z nimi jeszcze trzecia przyjaciółka Helena, świeżo zatrudniona pielęgniarka, która właśnie zmieniła miejsce pracy. Kasia z Marylą chciały ją wypytać, ale temat zeszedł na teściowe.

Nie zniosę jej, powiem wam! Ona nawet dla mnie nikim nie jest! Jakby jej nie było zaczęła znów Kasia.

I wtedy Helena, która dotąd cicho siedziała, przerwała jej zdecydowanie:

Ale co, Kasia? Czy od razu byłoby ci lepiej? powiedziała z lekkim uśmiechem.

No pewnie Kasia zamilkła nagle.

Przypomniała sobie dzisiejszy poranek. Jak niosła prezent, pięknie zapakowany, uśmiechając się złośliwie. Jak wręczała go Jadwidze Zawadzkiej, a tamta, jak dziecko, zaraz rozdzierała papier, prawie podskakując z ekscytacji. Ale Kasia ją uprzedziła otworzyć dopiero po jej wyjściu. I na pewno popsuła jej cały dzień!

Dziewczyny pytałyście mnie ostatnio, gdzie się zatrudniłam? zaczęła Helena.

Zaraz ożywiły się obie.

W prywatnej klinice? zgadywała Kasia.

Teraz to będziesz forsy z łopatą zgarniać! zażartowała Maryla.

W hospicjum Helena odpowiedziała spokojnie.

Zapadła cisza.

Ty czemu? tylko tyle zdołała wykrztusić zaskoczona Maryla.

Przecież tam są tylko nieuleczalnie chorzy Jak ty dasz radę, Helena? I co z pieniędzmi? kiwała głową Kasia.

Pieniądze, pieniądze Rany boskie, Kasia, wybacz, ale powiem ci jedno: jesteś głupia wyszeptała gorzko Helena.

Ja? Ja głupia? Moja teściowa raczej prychnęła Kasia.

Ty, Kasiu. Bo to, co robisz i mówisz, jest podle. Dobrze twojej Jadwigi nie znam. Mówisz, nigdy ci nie powiedziała miłego słowa? A kto sprzedał mieszkanie w centrum Warszawy i przeprowadził się na peryferia, gdy z Pawłem potrzebowaliście pieniędzy na powiększenie mieszkania? Twoja teściowa. Bez protestów, bez marudzenia.

Gdy twój Michałek ciężko zachorował, kto jeździł z nim do świetnego specjalisty w Poznaniu, syna dawnej przyjaciółki twojej teściowej? I uratowali twojego syna! Inni by nie mieli takiego szczęścia. Albo gdy na szkolnym zjeździe zapomniałaś się tak, że obudziłaś się u kolegi z klasy? Między wami nic nie było, ale Paweł by cię z tym nie zostawił. Kto cię wtedy uratował? Jadwiga Zawadzka powiedziała Pawłowi, że spałaś u niej. Kasiu, ty gryziesz rękę, która cię karmi i głaszcze, choć obrazowo mówię. Ile razy przychodziliśmy do ciebie, zawsze jadłam z radością ogórki kiszone, konfitury, leczo, które teściowa ci przynosi.

Sama nigdy nie odróżnisz sadzonek pomidorów od ogórków! Wszystko ona dla was robi! Są ludzie, którzy nie umieją ładnie mówić. Ale pokazują miłość czynami! Inni pięknie gadają, a nic nie robią! wybuchła Helena.

Dziękuję bardzo. Myślałam, że mnie wesprzesz, a ty jeszcze mi docisnęłaś rzuciła Kasia i poderwała się z miejsca.

W środku coś się w niej poruszyło. Jeszcze niedawno ten niewidoczny robak triumfował razem z nią; teraz, pod wpływem słów przyjaciółki, niepokoił ją i odbierał satysfakcję z chwilowej zemsty.

Maryla, która podczas tej wymiany zdań zjadła w milczeniu pięć kapuścianych pierogów (stres zawsze wywoływał u niej apetyt), też nie odezwała się słowem w obronie Kasi.

Należałoby się obrazić, trzasnąć drzwiami, pokłócić się z Heleną i wyjść. Kasia już miała to uczynić.

Ale ten robal nie dawał jej spokoju, jakby coś ją przykuwało do miejsca.

Chyba zapomniałyście, że ja już nie mam mamy odezwała się nagle Helena. Od piętnastu lat żyję sama, jak ty, Kasiu. Tylko ty ciągle narzekasz na teściową, która naprawdę cię kocha, a ja tęsknię i cierpię całe te lata. Telefon mamy wciąż mam w kontaktach, doładowuję go, czasem puszczam sygnał z pokoju obok. Widzę wyświetlające się Mamusia. Podnoszę słuchawkę i rozmawiam z ciszą. Opowiadam o wszystkim, krzyczę, jak mi jej brakuje. Owijam się w jej pled, wyobrażając sobie, że to ona mnie tuli. Myślałam, że wszystko we mnie już wypalone

Kasiu, przepraszam, ale nie mogłam już zamilknąć. Masz i mamę, i teściową. Po co tak traktujesz starszą kobietę? Czemu stawiasz siebie wyżej? Pamiętam, jak ją nazywałaś wiochą. A mam jeszcze jedno pytanie robisz nam wszystkim fryzury i uczesania. A Jadwidze Zawadzkiej kiedy ostatni raz strzygłaś albo farbowałaś włosy? spytała Helena.

Kręcący się w Kasi robak skulił się boleśnie i na moment zamilkł. Zupełnie jakby mówił przez nią ktoś inny, mimo niej samej, cicho odpowiedziała:

Nigdy.

Niemożliwe! Kasiu, coś ty Tak się nie postępuje. Sama mojej teściowej to i pierożków upiekę, i sernik, a na Wielkanoc babę drożdżową przynoszę. Ona taka szczęśliwa dłońmi klaszcze, wszystko z torby wyciąga, cieszy się jak dziecko. Ma takie mięciutkie, małe rączki, prawdziwy anioł! rozpromieniła się Maryla.

Robak w Kasi zamilkł całkowicie. Teraz naprawdę mogła wstać i wyjść.

Przed oczami przeleciał jej poranek. Jak to Maryla mówiła? Mięciutkie rączki

U Jadwigi Zawadzkiej były inne. Kasia pogardliwie nazywała je łapami, wielkie, spracowane, z żyłami. Sądziła, że nieładne. A twarz kpiła w podtekście pognieciony ziemniak. Co wiedziała o niej? Nic właściwie, nigdy nie ciekawiła się jej życiem.

Tymczasem teściowa była zawsze obok, gdy potrzeba było pomocy. Paweł mówił, że miał kiedyś dwie siostry. Zmarły jedna po drugiej, długo chorowały. Jadwiga Zawadzka najpierw pielęgnowała córki, potem męża. Został tylko Paweł, oczko w głowie, spóźnione dziecko, cały jej świat.

Kasia nawet teraz kochała Pawła, tak samo jak piętnaście lat temu. Przystojny, mądry, czuły, pracowity.

I taki jest, bo mama go tak wychowała! Mógłby być zły, pić, nie dbać o rodzinę, albo mieć kochankę. Nie wszystkim się tak powodzi! Sama jej nigdy nie powiedziałaś ciepłego słowa, a? Komu przeszkadzało? Wstyd! Wszystkich strzyżesz, tylko ją pomijasz. Czemu ją wyśmiewasz, jadem plujesz jak żmija? Głupia! znów wrzasnął robak w środku.

Kasia aż podskoczyła.

Kasiu, wszystko w porządku? Helena pochyliła się z troską.

Pokręciła głową, by nie rozpłakać się na oczach przyjaciółek. Nagle spadło na nią wszystko naraz. Jakby woda spiętrzona w zaporze właśnie miała się wylać na spękaną ziemię.

Trzeba zmienić temat. Trzeba iść. Miało być wesoło, zrobiło się trudno.

Żeby się nie rozkleić, Kasia szeptem zapytała:

Jak ci w tej pracy, Helenka?

Ich oczu nie zapomnę nigdy, dziewczyny. Czasem taki ból Ale w tych oczach światło, dobroć, nadzieja. Wiele słów słyszę, o wieczności, o tym, czego nie zdążyli zrobić. Mnóstwo łez widzę, płaczących rodzin.

Przyjechał kiedyś młody mężczyzna, ubrany na tip-top, widać, że odniósł sukces, zabiegany. Jego mama była u nas. Złotem by ją obsypał, a ona chciała tylko, by ją raz zawiózł do rodzinnej wsi. On ciągle nie miał czasu Kiedy umarła, na kolanach prosił: Mamusiu, wróć. Mamusiu, już teraz pojedziemy, gdzie chcesz. Dom ci kupię, wszystko zrobię. Nic mi więcej nie trzeba, tylko ty!.

Albo starszy pan, były wojskowy, przychodził do córki. Miała piękne, długie, miodowe włosy, teraz łysa przez chorobę. Przynosił jej spinki śliczne, letnie z truskawkami, kryształowe, perłowe. Podziwiałyśmy tę kolekcję! Inna pielęgniarka dziwiła się: Po co jej spinki? A dziewczyna czekała na nie i promieniała, kiedy tata przychodził. Mówił, że jak odrosną jej włosy, to sam będzie zaplatał warkocze, jak mama kiedyś. Plany snuli razem, o wyjeździe nad morze.

Gdy córka zmarła, rozdał spinki na oddziale. Poszłam go pocieszyć oczy męczył straszny ból, ale szeptał: Teraz mama ją uczesze. Na mnie też poczekają, moje dziewczyny.

Po co to mówię? Trzeba umieć docenić! Jedni płaczą nad grobami, drudzy walczą z chorobą, a trzeci marnują swoje życie na złośliwości i kłótnie. I potem los ich też dopadnie, kiedy się nie spodziewają.

Ludzie myślą, że są panami własnego losu Nie, dziewczyny, nie tak to działa westchnęła Helena.

Maryla wachlowała się gazetą, spoglądając na pusty talerz. No trudno, w domu napiecze nowych. Szybko wysłała mężowi sms-a: dziś rodzinne wieczorne spotkanie. Będzie film, przysmaki, i teściowa z teściem koniecznie mają być, z nocowaniem!

Muszę lecieć! Rodzinne zebranie mam dziś! Pa, pa! śmigając z miejsca, Maryla niemal odfrunęła.

Kasia też wstała. Drżącą ręką grzebała w torebce. Upadła jej na podłogę, wszystko wyleciało. Helena pomogła pozbierać. Bez słowa.

Nie odezwały się na pożegnanie.

Czekały ją dzisiaj sprawy do załatwienia. Dzisiejszy wieczór miała cały rozplanowany.

Tylko gdzieś tam, na peryferiach miasta, w tej samej chwili starsza kobieta, którą uważała za swoją wroga, patrzy teraz na jej prezent. Ten, którym chciała zrobić jej przykrość. A gdyby to jej ktoś taki prezent darował?

Wtedy Kasia by się mocno zasmuciła. Urodziny by jej były zepsute.

Odwołała więc wszystkich klientów, przeprosiła i obiecała zniżki na przyszłe wizyty, i pojechała do teściowej.

Telefon Pawła był nieosiągalny.

Dłonie jej się spociły. Co powie Paweł? To przecież jego mama

Słońce już zachodziło. W oknach małego domku świeciły światła. Szydełkowe firanki w stokrotki i geranium na parapecie, które kiedyś tak ją drażniły, nagle wydały się bliskie i ciepłe.

Muszę przeprosić. Może powinnam mieć inny prezent. Ale już nie zdążę. Obiecam jej, że coś innego przyniosę. Oj, co ja narobiłam myślała, idąc od furtki do domu.

Drzwi były otwarte. W dużym pokoju na stole stała piękna talerzowa misa z pierogami. Chłodnik. Gołąbki. Kasia stanęła w progu. Najpierw spojrzała na stół. Jej mąż rozmawiał z synem, który zajadał babcine gołąbki. Jadwiga Zawadzka w niebieskiej sukience z koronkowym kołnierzykiem i długim warkoczem stała przy ścianie, otoczona przez dwie starsze sąsiadki i rześkiego staruszka pewnie również gościa.

Popatrzcie, jakie piękne, prawda? zachwycała się teściowa, wskazując na ten prezent.

I mówiła dalej:

To moja Kasiunia, żona Pawła. Jak księżniczka, delikatna, bielutka, śliczna jak obrazek. Gdy na nią patrzę, aż mi w środku śpiewa! Taki cud Pan Bóg stworzył! Teraz Kasiunia zawsze będzie przy mnie. Artysta ją namalował. Z rozczuleniem rozpłakałam się, gdy zobaczyłam prezent. Nic już mi więcej nie potrzeba!

Kasia poczuła, jak jej twarz robi się bordowa ze wstydu. Czuła się jak dziecko, które zbiło babci wazon, a zwaliło winę na młodszego brata.

Prezentem dla teściowej był portret. Portret samej Kasi. Wydawało jej się, że skoro nigdy nie słyszała miłego słowa od teściowej, to ona jej nie kocha, może wręcz nie znosi. A Kasia sądziła, że taki prezent będzie Jadwigę drażnił, a ona nie pozbędzie się go i będzie cierpieć, patrząc na niego. Tymczasem stało się odwrotnie

Kasiunia przecudnej urody, czasem aż wstydzę się mówić coś do niej. Lalka! Oczy błękitne jak chabry, twarz jak malowana. A ja, wstrętna stara baba, nieporadna, dwóch słów nie umiem sklecić. I mówić pięknie nigdy nie umiałam Po cichutku, gdy spała, poprawiałam jej kołderkę. Pan Bóg mi córeczki zabrał, ale dał inną Kasiunię, żonę Pawła. Dla mnie to moje dziecko. Pawłowi zawsze mówię: masz złotą żonę!

I teraz z tym musisz żyć! robak w środku Kasi syknął i na zawsze zniknął.

Nawet nie zdążyła mu obiecać, że wszystko naprawi. Bo już ją zauważyli. Syn podbiegł, mąż wstał, podszedł.

Co ty tu robisz? Przecież miałaś pracować? Mama mówiła, że już ją dziś gratulowałaś szepnął jej cicho.

Odwołałam wszystko. Jadwigo mogę mówić do pani mamo? Jak do własnej mamy? Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin! głos się łamał.

Najchętniej padłaby na kolana, tak, jak ten mężczyzna z opowieści Heleny. Przed mądrością, dobrocią, przebaczeniem.

Kasiunia! Zdążyłaś jeszcze przyjechać! Dziękuję, córeczko! Znalazłaś czas dla mnie, starej baby! Jadwiga z podziwem i czułością patrzyła na synową.

Gość-staruszek skinął głową z uznaniem, porównując Kasię z portretem.

Wszyscy rozweselili się naraz, śmiali się sporo.

Kasia czuła prawdziwe szczęście. Że dziś jest święto. Że jest zdrowa i żywa. Ma rodziców, którzy, notabene, właśnie jadą z życzeniami. Cudownego męża i syna. I dobrą teściową. I kochaną pracę. Tak, była prawdziwą bogaczką!

Siadajcie, siadajcie do stołu! krzątała się Jadwiga.

Ale będzie wspaniale! Zaraz urządzimy dzień urody chcecie, zrobię wszystkim fryzury? I jeszcze, jak ktoś chce, farbowanie, strzyżenie, niech mówi! Chętnie uśmiechnęła się Kasia.

To też był jej prezent.
Dla wszystkich.