Tamara Iwanowna dowiedziała się, że jej mąż spotyka się z sąsiadką z działki, kiedy przyszła do niej pożyczyć sól do kiszenia ogórków.

Tekla Zawadzka dowiedziała się, że jej mąż spotyka się z sąsiadką z działki pewnego dziwnego, dusznego popołudnia, gdy poszła pożyczyć sól do kiszenia ogórków. Drzwi otworzył Wacław. Jej Wacek. W czerownych rodzinnych slipach i podkoszulku, który pamiętał lepsze czasy.

Wacek? wydusiła wyłącznie.

Zaczął blednąć, potem robił się purpurowy, potem znów przybierał odcień bladej ściany.

Tekla… ja ci zaraz wszystko wytłumaczę…

Za jego plecami wyłoniła się Gertruda, wdowa, która od lat mieszkała na sąsiedniej działce. Miała na sobie szlafrok przewiązany na nagie ciało, a błyszczące włosy sterczały we wszystkie strony.

Wacek, kto tam? rzuciła z kuchni, po czym zobaczyła Teklę i zamrugała szybko. O rety…

Troje ludzi wpatrywało się w siebie bez słowa, jak martwe ptaki na drutach. Tekla odwróciła się na pięcie i pobiegła do furtki, nogi plątały się o siebie, ziemia była jak wata.

Tekla! Stój! zawołał za nią Wacław, który zapomniał już o slipach. Wyskoczył na drogę, a uliczka, gdzie rosło dwanaście ciasno upakowanych ogródków działkowych, nagle się zaludniła.

Wacław Zawadzki, poważany człowiek, przewodniczący ogrodów działkowych Relaks, gonił żonę w bieliźnie. Ludzie wyłazili z altan, wyciągali głowy przez ploty.

Cyrk przyjechał mruknął pan Marian z lewej działki. Nad ogródkami niósł się jego zgrzybiały śmiech.

Tekla wbiegła do domu, zatrzasnęła się od środka. Wacław walił w drzwi.

Tekla, otwórz! Daj mi wyjaśnić!

Ile lat?! huknęła zza drzwi.

Co?

Ile lat już się spotykacie?

Zamilkł. Potem westchnął, głos mu się złamał:

Osiemnaście.

Tekla osunęła się po drzwiach na podłogę. Osiemnaście lat. Jej młodszy syn Olek właśnie skończył osiemnaście. Przypadek?

Furtka zaskrzypiała, weszła Gertruda. Miała już na sobie sukienkę i uczesaną fryzurę.

Tekla, wyjdź. Musimy pogadać.

Odejdź, żmijo!

Tekla, jesteśmy dorosłe. Bez histerii, proszę.

Tekla wyprostowała się, wyszła na ganek. Usiadła ciężko, Gertruda przysiada się obok. Wacław nerwowo przytupuje na trawie.

Osiemnaście lat powiedziała Tekla. Jak to się stało?

Pamiętasz, jak cię kręgosłup złapał? Byłaś w szpitalu całe dwa miesiące.

Oczy Tekli przebiegł cień. Operacja, potem rekonwalescencja. Wacław wtedy przepalił wszystkie ogórki, pomidory zgniły. A ona się dziwiła, jak on tam funkcjonuje bez niej.

Ja mu pomagałam ciągnęła Gertruda. Ogród, gotowanie, no i… Jakoś się zakręciło.

Stało się dorzucił Wacław z kamienną miną.

Osiemnaście lat! Tekla zerwała się gwałtownie. Przez tyle lat robiliście ze mnie idiotkę!

Nie, Tekla podniosła się Gertruda. Żyłaś swoim życiem, my swoim.

Swoim? On jest moim mężem! Ojcem moich dzieci!

To co? Przestał być przez to mężem? Dzieci głodne były? Działka zaniedbana?

Tekla zamachnęła się, Wacław złapał ją za rękę.

Tekla, nie trzeba…

Nie dotykaj mnie!

Odepchnęła go i weszła do domu. Przed altaną już zbiegł się tłumek. Plotka szumiała jak ulewa nad burakami.

Rozchodzić się mi stąd! wrzasnął Wacław. Skończyło się przedstawienie!

Nikt się nie ruszał. Sąsiadka Wanda głośno komentowała:

Wiedziałam! Widziałam ich razem!

E tam, kłamiesz jak z nut odparował jej mąż. Ślepa jesteś.

Ciebie się spytam, jak coś przegapię! Ja wszystko widzę!

Wieczorem Tekla siedziała na werandzie, a Wacław biegał w kółko jak kot w worku.

Tekla, powiedz coś…

Co tu mówić? Rozwód?

Jaki rozwód? Po co nam to na stare lata?

Co z tego? Po sześćdziesiątce rozwodów nie robią?

Tekla, proszę cię. Przeżyliśmy czterdzieści lat razem…

Z czego przez osiemnaście spałeś z Gertką.

Z tobą mieszkałem! Tylko czasem do niej szedłem…

Czasem?

No… dwa razy w tygodniu.

Wacek, dwa razy w tygodniu przez osiemnaście lat to nie czasem. To nawyk!

Usiadł naprzeciwko niej.

Kocham cię, Tekla. Ale z Gertką… jest inaczej.

Lepsza jest?

Nie lepsza. Po prostu inna. Z tobą jest dom, dzieci, codzienność. Z nią chwila odpoczynku. Od wszystkiego.

Odpoczynku! Ja też bym chciała odpocząć! Ale kisi się te ogórki!

No właśnie! Ty zawsze w ruchu. Ogórki, pomidory, dżemy! A ja czasem chcę tylko usiąść, napić się, pogadać…

Ze mną nie pogadasz?

Rozmawiamy o dzieciach, wnukach, działce. Z nią czytamy książki, światowe sprawy…

Ona czyta? Tekli aż szczęka opadła.

Gertkę znała jako babę wiejską, konkretną.

Czyta. No i poezję zna.

Tekla ledwo nie wybuchnęła śmiechem. Wacek i klasyka.

I co teraz?

Nie wiem… Jak postanowisz.

Ja? A ty?

Ja… Tekla, mam sześćdziesiąt dwa lata. Trzeba doczekać w spokoju.

Z kim? Ze mną czy z nią?

Wacław pomilczał chwilę.

Może z obiema?

Pod ręką Tekli znalazł się słoik ogórków. Rzuciła nim w Wacka. Pudło. Słoik rozbryzgał się o ścianę.

Idź stąd!

Wacław poszedł, oczywiście do Gertrudy.

Tekla nie spała przez całą noc. Czterdzieści lat razem. Dwoje dzieci, wnuki. Działka razem budowana. I osiemnaście lat kłamstwa. A może to nie było do końca kłamstwo? Nigdy nie przysięgał, że będzie wierny. Po prostu… żył na dwie strony.

Rano przyszła Zofia z piątej działki. Przyniosła placek.

Tekla, trzymaj się.

Dzięki.

Mój Mietek może Wackowi wybić zęby, jak chcesz.

Nie trzeba. Nie jesteśmy w piaskownicy.

Co zrobisz teraz?

Na razie nic.

Ja bym pogoniła. Zdradziecki typ!

Zośka, a twój Mietek czasem nie szwenda się do Wandy z trzeciej?

Zofia się zarumieniła.

Co ty gadasz?

Widziałam ich w malinach.

To… to nie to!

A co?

Grządki omawiali!

W objęciach?

Zofia trzasnęła drzwiami.

Koło południa zajrzał Marian.

Pani Teklo, mogę przekopać ziemię? Pomóc czymś?

Nie trzeba, dziękuję.

A bo Wacław mówił, że wieczorem po rzeczy przyjdzie.

Jakie rzeczy? Slipki?

No… nie wiem. Prosił, bym przekazał.

Przekazałeś. Dziękuję.

Marian pokręcił się chwilę i zniknął za rogiem.

Wieczorem Wacław rzeczywiście przyszedł. Z pochyloną głową.

Zabieram rzeczy.

Zabieraj.

Po chwili, kiedy już miał wychodzić, Tekla stanęła w korytarzu.

Powiedz mi, Wacek czemu właśnie Gertka? Co w niej takiego?

Nie wiem… Po prostu z nią łatwiej.

A ze mną trudno?

Nie trudno. Ale ty zawsze wszystko wiesz. Jak kisić ogórki, kiedy sadzić kartofle, ile wnukom dać na prezent. Ona nie wie, pyta mnie.

I czujesz się mądry?

Raczej potrzebny.

Tekla usiadła na łóżku.

A ja nie wiem wszystkiego, Wacek. Nie wiem, jak żyć, gdy mąż przez osiemnaście lat sypia z sąsiadką.

Tekla…

Nie wiem, jak spojrzeć dzieciom w oczy. Jak powiedzieć wnukom, że dziadek mieszka teraz u sąsiadki.

Nie trzeba mówić!

Trzeba. Wiesz, Szymek jutro przyjeżdża. Z żoną i dzieckiem. Co mam powiedzieć?

Że się pokłóciliśmy.

Wacław usiadł obok.

Może spróbujemy o wszystkim zapomnieć?

Jak?

Udawać, że nic się nie stało.

Gertka za płotem, ty na podwórku udajemy, że nic się nie stało?

Masz lepszy pomysł?

Tekla podeszła do okna. Gertruda podlewała ogórki, ten sam szlafrok.

Wiesz co? Rób, co chcesz. Ale wnukom sam powiesz.

Tekla!

I ogórki w tym roku też sam zakisisz.

Nie umiem!

Gertruda ci pomoże. Kiedyś się nauczy.

Wacław poszedł z reklamówką rzeczy. Uliczka znów patrzyła.

W nocy Tekla usłyszała szuranie na grządkach. Wyszła na zewnątrz. Wacław grzebał przy szklarni.

Co tu robisz?

Sprawdzam pomidory. Ma być upał, trzeba przewietrzyć.

Przecież odszedłeś.

Ale to moje pomidory! Ja je pielęgnowałem.

I co z tego?

Nie mogę ich zostawić!

Otworzył szklarnię, poszedł. Przez płot.

Rano przyjechał Szymek z rodziną.

Mamo, gdzie tata?

U sąsiadki.

W gościach?

Mieszka tam.

Szymek usiadł jakby świat się rozpadł.

Co proszę?

Tekla powiedziała całą prawdę. Krótko, dobitnie.

Osiemnaście lat?! Mamo, znaczy, już jak Olek się urodził…?

Wygląda na to.

Szymek poszedł do Gertrudy. Słychać było wrzaski, trzasnęła furtka. Syn wrócił.

Ojciec mówi, że was obie kocha.

No to szczęście niepojęte…

Mamo, a może naprawdę kocha? Może…

Szymek, a ty byś potrafił? Kochać dwie kobiety naraz?

Ja? Nie. Ale tata zawsze był… inny.

A to prawda.

Wnuk wybiegł z podwórka.

Babciu, a czemu dziadek mieszka u cioci Gerty?

Bo jej pomaga w ogrodzie odpowiedziała Tekla spokojnie.

Szymek wybuchnął śmiechem.

Mamo, jesteś wielka…

W nocy znów Teklę obudził szum podlewanych grządek. Wacław buszował ze szlauchem.

Oszalałeś, Wacek?

Suche lato, wszystko zwiędnie!

Twoja nowa rodzina czeka, tam podlewaj!

Gertka ma własną działkę!

No to podlewaj ją!

Ale tej mi szkoda!

Tekla sięgnęła po drugi szlauch.

Dawaj, pomogę. Szybciej pójdzie.

Podlewali razem, cicho. Potem usiedli na ławce.

Wacek, kogo tak naprawdę kochasz najbardziej?

Tekla, co za pytanie?

Bardzo zwyczajne. Kogo?

Długo milczał.

Was obie. Ale inaczej.

Jak to?

Ty dla mnie jesteś jak prawa ręka. Zawsze, pewnie. Bez ciebie ani rusz. Ona jak święto. Rzadko, ale radośnie.

A gdyby mnie zabrakło?

Phi! Co ty mówisz!

Gdyby. Ożeniłbyś się z Gertką?

Nie wiem. Chyba nie.

Dlaczego?

Bo wtedy stałaby się codziennością. I święto by się skończyło.

Czyli chcesz dwóch.

Chyba tak.

Siedzieli, patrzyli na gwiazdy.

Wacek, może i mnie jakieś święto się należy?

Wacek zerwał się z ławki.

Słucham?! Jakie święto?

No może z kimś się umówię. Marian proponował pomoc…

Marian?! Ja mu…!

Co mu zrobisz, skoro u Gertki mieszkasz?

To co innego!

Co innego?

Tekla, ty nie jesteś taka!

Skąd ty wiesz, jaka jestem? Może ja też czytam poezję?

Nie czytasz.

Zacznę!

Wacek wstał.

Tekla, powiedz poważnie. Czego chcesz?

Czego ona chciała? Żeby wszystko wróciło? Ale już nie wróci.

Chcę spokoju. Kisić ogórki. Dbać o wnuki.

I?

I tyle. Rób, co chcesz.

To znaczy?

Jak chcesz do Gertki idź. Chcesz wracać wracaj. Tylko nie kłam już więcej.

A jakby Marian do ciebie przyszedł?

Nie przyjdzie. Ma Natalię z dziewiątej.

Skąd wiesz?

Wacek, ślepa nie jestem. Po prostu milczałam. Jak wszyscy.

Rano Wacław przyszedł ze swoimi rzeczami.

Na pewno mogę wrócić?

Łóżko w szopie. Nadmuchaj materac i śpij tam. Jakoś się pomieścisz.

Odłożył wypchany worek, poszedł po materac.

Sąsiedzi patrzyli zza sztachet, szeptali. Gertruda podlewała ogórki, udając że nic się nie dzieje.

Syn wyszedł na ganek.

Mamo, tata wrócił?

Materac dmucha w szopie.

To jesteś święta? Wybaczyłaś?

Nie święta, głupia. A zmieniać się już za późno.

Po tygodniu Wacek przeniósł się ze szopy z powrotem do domu. Po miesiącu Tekla przestała zauważać, że dwa razy w tygodniu znika u sąsiadki. Po roku działkowa uliczka już nie pamiętała całej historii.

Pojawiły się nowe. Wanda z trzeciej poszła do Piotra z piątej, a Zofia przeniosła się do męża Wandy.

Tekla kisiła ogórki. Wacław stawiał nową szklarnię. Gertruda zza płotu czytała klasykę.

I co to jest miłość? Czterdzieści lat razem, dzieci odchowane, dom postawiony, sad zasadzony.

I pogodzić się z tym, że idealnie nigdy nie jest. Nawet w miłości.

Szczególnie w miłości.