Szklanka mleka

Szklanka mleka

Niełatwo bywa nie tylko ludziom pozbawionym wszystkiego, ale także tym, którzy znajdują się obok nich. Takie to już losy Dobrze o tym wiedziała Weronika Chmielowska, bo ósmy rok pracowała w opiece społecznej wtedy jeszcze popularnie nazywanej pomocniczą. Przez ten czas obiegła pół miasta Krakowa, schudła, zrobiła się drażliwa, nauczyła się odpowiadać złośliwościami, zwłaszcza gdy ktoś niepochlebnie mówił o jej pracy. Kim ty jesteś, żeby oceniać moje sprawy?! rzucała pytanie wścibskim, a jej rude grzywki i zielone oczy sprawiały, że nikt nie miał ochoty ciągnąć tematu dalej. Albo momentalnie zaczynał uciekać, nie wiedząc nawet dlaczego. Dlatego mówiono na nią Weronika Chmiela.

Przez te wszystkie lata Weronika kupowała żywność dla swoich podopiecznych, sprzątała u nich, jeśli trzeba było, i ze wszystkimi umiała znaleźć wspólny język. Tylko raz zdarzył się konflikt samotny staruszek podarował jej czekoladę. Dawać sobie prezentów było zabronione, nigdy od nikogo nie przyjęła podarunku, ale wtedy zrobiła wyjątek ciężko odmówić komuś w imię Chrystusa. Zaniosła Weronika czekoladę do domu, lecz nie mogła jej nawet spróbować zatrzymała się jej w gardle. Oddała więc tę czekoladę sąsiadowi, a w następnej kolejności, już bez wahania, zrezygnowała z nowego prezentu. Dziadek na nią jednak doniósł do opieki społecznej Czekoladki tym naszym opiekunkom nie wystarczą, koperty z pieniędzmi czekają… Chcieli ją zwolnić, a ona nawet się nie broniła: Zwalniajcie, nie będę rozpaczać! Jestem człowiekiem, nie wycieraczką do butów! Ale jej nie zwolnili, bo wstawili się za nią inni podopieczni. Była wśród nich Anna Fedorska. Już wcześniej Weronika ją bardzo lubiła, a po tym incydencie była jej niemal jak siostra, której nigdy nie miała.

Ich losy też były podobne, naznaczone niedolą, bo obie bardzo wcześnie straciły rodziców. I o ile Anna była inwalidką od dziecka, Weronika z zewnątrz wydawała się zdrowa, ale dusza jej poraniona, przestraszona, ciągle płacząca nawet dla Anny była niepojęta. Łączyła je wspólna rana obie nie miały dzieci. Weronika z tym się pogodziła, Anna wciąż walczyła i często karciła opiekunkę za smutki. Szczególnie odkąd zaczęła chodzić na próby teatru przy Centrum Rehabilitacji, szykując się do koncertu. Na początku, oczywiście, Anna nawet nie chciała słyszeć o jakichkolwiek występach. Nawet ksiądz Łukasz odradzał jej zaglądał do niej z okazji świąt z modlitwą i drobnymi upominkami i chwalił za hafty, twierdząc, że to najlepsze z możliwych zajęć. Palce Anna miała niezgrabne, ale była uparta. Najpierw haftowała serwetki, potem ozdobiła lnianą sukienkę wielobarwnymi wzorami, namalowała czerwone wijące się ornamenty i egzotyczne, zielonkawe ptaki. Tak pięknie się to udało, że sukienka pojechała na wystawę do Wojewódzkiego Domu Kultury, gdzie zdobyła pierwsze miejsce. W ostatni dzień wystawy sukienkę sprzedano oczywiście za zgodą Anny. Gdy przywieziono pieniądze, Anna zadzwoniła do Weroniki, z płaczem bo po raz pierwszy w życiu zarobiła własne pieniądze i nie miała pojęcia, co z tym zrobić.

Nie martw się, znajdziemy sposób roześmiała się Weronika, po czym spoważniała: Kupimy kilka następnych sukienek, starczy ci roboty na rok albo dwa. A tobie ostatnio tylko głupoty chodzą po głowie.

Anna nie odpowiedziała: bolało ją, że Weronika tak lekceważy jej marzenia. Bo ostatnio coraz bardziej myślała o mężu. Pragnienie bycia żoną wydawało się jej czymś najpiękniejszym, choć doświadczenie czerpała jedynie z filmów, tylko im mogła zazdrościć.

Po sukcesie na wystawie zadzwonili do niej z Centrum Rehabilitacji i zaproponowali tańce w studiu, żeby w przyszłości przygotować duet taneczny.

Co? To nierealne! niemal krzyknęła Anna, odkładając słuchawkę, przekonana, że ktoś zrobił sobie z niej żart.

Oddzwonili i przekonali ją jednak, że warto spróbować. Jeśli się nie uda, już nie będą namawiać.

A może szczęście się uśmiechnie! zachęcał szorstki kobiecy głos. Jest pani laureatką, trzeba rozwijać talent! Zrobimy z pani gwiazdę! Dogadaliśmy się z opieką, będzie pani miała osobę do pomocy podczas prób.

A kto to będzie?

Ktoś taki jak pani Mamy kilka takich par. W tym kraju nie ma ludzi bez zajęcia! Każdy znajdzie sobie pasję na miarę swoich możliwości! kobieta była tak napastliwa, że trudno było nawet wtrącić się ze swoim pytaniem.

No to niech będzie westchnęła Anna.

Świetnie! W takim razie jutro po południu podjedzie po panią specjalny autobus. Ja się nazywam Małgorzata Józefowicz, jestem kierowniczką studia.

I rzeczywiście, następnego dnia punktualnie pojawił się mrukliwy, siwy kierowca z tak krótką fryzurą, że aż strach i zabrał Annę, która tym razem nie założyła czapki, żeby nie zniszczyć fryzury ułożonej przez Weronikę prosto z wałków. W autobusie był już ktoś na wózku jak się okazało, jej taneczny partner. Przedstawiono sobie, miał na imię Aleksy. Kiedy dotknęła jego silnej dłoni, aż się zawstydziła.

Pod Centrum Rehabilitacji kierowca i Weronika pomogli Annie wyjść i wjechać do środka; Aleksy sam radził sobie z wózkiem.

Podczas pierwszych prób nie szło im zupełnie. Pocili się, czerwienili słuchali wskazówek i próbowali kręcić się w takt muzyki. Choć zaczęli od najłatwiejszych kroków, było upokarzająco trudno, zwłaszcza wobec wysokiej, gibkiej choreografki i przed Aleksem, a także przy obecności drobnej i żwawej Małgorzaty Józefowicz. A to był dopiero początek. Z czasem, przez całą jesień i zimę, Anna ćwiczyła regularnie. Zapomniała nawet o haftach nie wyobrażała sobie już życia bez tych przygotowań. Jeździła na nie jak do ulubionej pracy.

Dziś znów szykowała się do próby i czekała na Weronikę. Tamta przyszła ponura, zmęczona, jakby strojenie się do konfrontacji było męką. Anna nie wytrzymała:

Znowu taka smutna jesteś?

Nic mi nie jest odprawiła ją Weronika, choć starała się nie marszczyć brwi.

Anna, widząc jej nastrój, zmieniła temat:

Wiesz, my mamy dopiero po czterdziestce! Możemy jeszcze założyć rodziny!

Ty swoje Ja już miałam rodzinę. Mąż siedem lat się ze mną męczył i odszedł. Nawet go nie winię. To za karę, że za młodu latałam za chłopakami jak piesek. Szkoda, że rodzice wnuków nie doczekali.

Co było, minęło! Ja bym na twoim miejscu wyszła za mąż jeszcze sto razy!

Znów chcesz mi wytykać?

W tych czasach dziecko można i samemu mieć, medycyna potrafi cuda!

Potrzeba na to dużo pieniędzy. Myślisz, że dużo zarabiam?

Ale w telewizji mówili, że teraz takie zabiegi będą za darmo.

Pogadamy potem W co jedziesz?

W różowej bluzie i szarej spódnicy!

A nie mogłabyś raz założyć sukni od koncertu? Po to szyli ci ją tak długą trzeba się przyzwyczajać.

Przyzwyczaję się na generalnej. W autobusie mogłabym ubrudzić!

Na wieczór generalnych prób ćwiczyły dłużej niż zwykle. Po powrocie Weronika wprowadziła Annę do mieszkania, pomogła jej rozebrać się, usadziła w łazience i umyła zmęczoną, ale szczęśliwą. Po kąpieli opatuliła ją szlafrokiem i posadziła w kuchni, nalała herbaty, postawiła cukierki i ciastka. Anna jednak nie dotknęła słodkości, tylko niespodziewanie zapytała:

A jak to było u ciebie pierwszy raz?

Co „pierwszy raz”?

No… z mężczyzną zapytała, rumieniąc się.

Nie pamiętam

Nie kłam. Byłaś długo mężatką, a teraz jeszcze pojawia się ten twój Karol.

Pojawiał się Po rozwodzie dwa miesiące się łudził, potem znalazł młodszą. Nie ma czego zazdrościć Weronika westchnęła szorstko.

Podobam się Aleksowi pochwaliła się Anna. Patrzy na mnie tak

Brunetom zawsze podobają się blondynki. Daj sobie spokój! Zrobisz z serca trupa i będziesz żałować.

Ale jak to było?

Nie chcę o tym mówić. Pij tę herbatę i przenieś się na łóżko odpocznij, bladaś cała!

Anna milczała, a Weronika zrozumiała, że podopieczna złapała bakcyla, od którego ją ostatnio odwodziła. I już się nie odczepi Szybko pozmywała i wyszła, na odchodne przypominając:

Zamknę drzwi, jutro w południe czekaj. Czego ci przynieść ze sklepu?

Sama wiesz odburknęła Anna, zamknęła oczy.

Wyśpij się, jutro przecież generalna!

Anna się nie odezwała.

Tak to jest z tymi tańcami! mruknęła pod nosem Weronika, już na klatce. Miała ochotę dodać: Jeszcze zwariować przez to można!, ale ugryzła się w język.

Po wyjściu myślała: Chyba trzeba jej kogoś znaleźć. To tylko tak wygląda, że one nic nie umieją! A jak mi przysoliła z tym Karolem! Po co jej o nim mówiłam.

Po wyjściu Weroniki Anna zaczęła żałować swojej szorstkości, choć i Weronika była uparta nawet nie chciało się jej słuchać swoich zwierzeń. Szkoda, że nie potrafię pisać wierszy napisałabym jej o tym, co mi w duszy gra rozmarzyła się Anna, czując łzy i bolesny ucisk w piersiach. Goniła myśli o Aleksie, ale on sam powracał: ostrzyżone na jeża włosy, głębokie, piwne oczy, w których można utonąć. I jeszcze te silne, pewne dłonie. Na początku bała się, że podczas walca może upaść, ale z czasem z Aleksem nie martwiła się o nic. To dawało jej pewność siebie, a pochwały (Dobrze, dobrze! mówiła choreografka, jak do uczennicy w podstawówce) dodawały jej skrzydeł.

W końcu taniec opanowała do perfekcji. Przyzwyczaiła się i do Aleksa, i do Weroniki, i do dziwnego elektryka w pomarańczowym kombinezonie, który stale coś naprawiał za kulisami.

Myśląc o generalnej, Anna coraz bardziej się martwiła: czy się uda? Ale jeszcze bardziej przeżywała: co dalej, po koncercie? Czy będzie miała kiedyś szansę spotkać się z Aleksem naprawdę? Czy jak zwykli ludzie, wyjść z nim na spacer, zaprosić do domu, by sąsiedzi zobaczyli, że ma mężczyznę czy jej nigdy nie będzie to dane? Czy jedyna radość, jaka jej pozostaje, to tylko próby? Postanowiła zrobić więc wszystko, by nie zawieść jutro i zasłużyć na kolejne występy.

Rano Anna rozłożyła na sofie swoją koncertową suknię, sprawdziła wszystkie szwy. Ciemnofioletowa, zdobiona cekinami i kryształkami, była taka piękna i miękka, że aż wyślizgiwała się z rąk. Wyobraziła sobie, jak musi wyglądać Ale co będzie potem bała się myśleć. Najważniejsze: słuchać muzyki, pilnować kroków Aleksa, nie zrobić żadnego błędu, by nikt nie powiedział: Czego się po niej spodziewać

Z rozmyślań wyrwał ją klucz w zamku.

No co, gwiazda, gotowa na próbę generalną? z nutą kpiny odezwała się Weronika.

Chyba tak tylko się bardzo boję!

I dobrze. Jak boisz się, znaczy, że nie jesteś z drewna. Zbieraj się, nie marudź.

Szykowały się długo, a wiecznego zrzędę kierowcę poprosiły, by zjawił się wcześniej. Anna chciała być pierwsza przebierać się w suknię i oswoić z nią swoją nieśmiałość. Mimo to, kiedy przyjechały do Domu Kultury, miała wrażenie, że wszyscy się na nich gapią, zwłaszcza na nią i Aleksego w czarnym smokingu z muszką ale przy nim pojawiła się jakaś kobieta.

Za kulisami, podczas przygotowań, Aleksy podjechał do Anny, pocałował ją w policzek i szepnął:

Wszystko będzie dobrze, nie martw się!

Skinęła głową, nie słysząc słów, czując tylko gorąco na policzku. Chciała położyć tam dłoń, by ostudzić to miejsce. Zamknęła z zawstydzenia oczy i poczuła czyjąś dłoń na ramieniu. Otworzyła oczy obok stała z kulą towarzyszka Aleksego.

Proszę się nie denerwować, wszystko się uda! powiedziała cicho, łagodnym głosem.

Pani jest…? Anna zamarła w przeczuciu nieszczęścia.

Podjechał Aleksy, jakby słyszał jej myśli.

Anno, poznaj to moja żona, Sylwia

Anna ukłoniła się i nagle zobaczyła obrączkę na ręce Aleksego, choć wcześniej nigdy jej nie nosił. Od tych kilku słów i obrączki cały jej świat runął, marzenia rozwiały się jak dym, jakby były o zupełnie innej Annie. Brakło jej powietrza, w głowie jej się zakręciło

Gdy doszła do siebie, rozejrzała się smutnymi oczami i znowu odchyliła głowę. Co się stało z Fedorską?! szepnęła z przerażeniem Małgorzata Józefowicz, zawsze troskliwa, ale wtedy spięta jak strączek grochu.

Trzeba ją do domu zabrać! zdecydowanie powiedziała Weronika. Przecież pada, nie widzisz pani?

Lekarza jej potrzeba! Nie po to się tyle starałyśmy, żeby przedstawienie zawalać! nadęła się Małgorzata.

Może od tych słów, może z siebie, Anna otworzyła oczy, choć na pytania nie odpowiadała. W drodze powrotnej milczała, dopiero pod domem wyszeptała do Weroniki:

Gdzie Aleksy?

Został na występie, zatańczy stary numer. Ciebie rozkleiło jak panicza z Gdyni, nie martw się, to na dobre wyjdzie. Po co ci takie szopki, sama ksiądz Łukasz mówił! mruknęła nerwowo Weronika.

Anna się na nią obraziła.

Kiedy mrukliwy kierowca wprowadził Annę do mieszkania, ta w sukni padła na łóżko jak długa.

Koniec imprezy?! próbował żartować po raz pierwszy w życiu kierowca.

Tak jest odpowiedziała Weronika, zamykając drzwi i przysiadła przy Annie. No, teraz mi powiedz, co się stało?

Anna najpierw wypłakała się, a potem wyraźnie wyszeptała:

Aleksy jest żonaty

Weronika miała ochotę się roześmiać myślała, że Anna naprawdę przeżyła coś strasznego, a tu takie rzeczy.

Planowałaś na niego liczyć? Prędko marzyłaś…

Spadaj! Wyjdź i nie wracaj do mnie! Obejdę się bez ciebie! Jesteś okrutna, Chmiela!

Gdyby Anna wykrzyczała to ze złością, Weronika naprawdę mogłaby się obrazić. Ale cóż Za dużo lat spędziły razem. Doskonale wiedziała, co dla Anny znaczyły jej słowa choć bolały bardziej niż wszystko. Nikt bowiem nie dałby jej tyle opieki. Inne opiekunki rano przyniosą zakupy, ogarną i znikną. Weronika siedziała u niej całe dnie, gotując, sprzątając, czasem nocując. A teraz została złą i Chmielą.

Dzięki, Anno! uśmiechnęła się smutno.

Na zewnątrz wyszła spokojna, ale nogi się jej trzęsły. Może czas odejść od tej pracy Może do przedszkola, pracowałam już jako opiekunka po studium, a tam nikt mnie Chmielem nie nazywał!

W domu nie miała sił na kolację napiła się tylko herbaty z ciastkiem i padła na wersalkę. Bo, co by nie mówić, i jej ten dzień dał popalić. We śnie znów wróciła myślami do Anny: Niech posiedzi sama dwa dni może doceni tę moją opiekę. Laureatka, trzeba jej usługiwać

Weronika jednak spała mocno, a zerwał ją telefon. Dzwonił ksiądz Łukasz. Przestraszyła się, bo za oknem było już kompletnie ciemno.

Pani Weroniko, proszę przyjechać do Anny, trzeba ją zawieźć do szpitala

Słowa księdza odebrały jej oddech. Przypomniała sobie, że zostawiła drzwi otwarte ze złości Coś się stało. Wybiegła na ulicę, po drodze minęła karetkę i przemknęła jej przez myśl może to ona? Pod klatką stała policyjna furgonetka, ksiądz i kilka sąsiadek.

Co z Anną? zapytała księdza Łukasza.

Chyba zatrucie Zadzwoniła, powiedziała, że jej bardzo źle i bym przyjechał. Kiedy wszedłem, leżała nieprzytomna na podłodze, a obok rozsypane tabletki Wezwałem karetkę i policję

Podszedł do nich kościsty, czarnobrewy policjant w przyciasnej kurtce.

Kim pani jest dla pokrzywdzonej?

Opiekunką społeczną. Co się z nią stało?

Chciała się zabić!

Ona? Ta cicha, porządna dusza?

Ktoś ją musiał skrzywdzić. Wyjaśnimy Ma pani klucze?

Mam

To przejdźmy. Trzeba powyłączać sprzęty i zamknąć mieszkanie, zaplombuję drzwi. Podjedzie pani potem do komendy.

Przecież byłam u niej godzinę temu, wszystko było dobrze!

Jak widać, nie tak bardzo. Proszę, pójdzie pani z nami. Lodówkę też proszę wyłączyć!

Zepsuję jedzenie!

Niech pani wystawi na balkon.

Przy sprzątaniu Weronika znalazła telefon.

Oddam jej komórkę w szpitalu?

Wszystko zostawić jak było!

Zrobiła wszystko według wskazówek i, gdy drzwi były zaplombowane, zdołała tylko podziękować księdzu za telefon. W komendzie napisała zeznania, które policjant przeczytał i się uśmiechnął:

Od nieszczęśliwej miłości?

A od czego!

W takim razie, nie mamy pani nic do zarzucenia. Proszę iść do domu.

Zamiast tego wzięła taksówkę i pojechała do szpitala. W izbie przyjęć zapytała, czy Anna Fedorska została przyjęta.

Ta z zatruciem? W tej chwili jest na intensywnej, płuczą jej żołądek. Jest już przytomna.

Ach, dzięki Bogu! Mogę ją zobaczyć?

No wie pani! Może za parę dni, po przeniesieniu na salę. Chociaż wątpię mamy kwarantannę przez grypę. Kim pani jest? Siostrą?

Przyjaciółką

To i tak nieźle. Myśleliśmy, że nie ma nikogo mruknęła pielęgniarka.

Mogę przywieźć jej wózek? Jest niepełnosprawna.

Mamy swoje wózki! Proszę tu numer telefonu, proszę dzwonić, jak będzie wychodzić.

Weronika wróciła do pustego mieszkania i dopadło ją przygnębienie wydawało się teraz takie zimne i obce. Nawet do kogo zadzwonić brakło Cały wieczór wpatrywała się w telefon, ale on milczał. Jakoś się położyła spać, a rano powiadomiła dział, by nie dawali Ani nowej opiekunki.

Cały czas jest na pani liście, proszę się nie martwić! uspokoiła kierowniczka, która, jak widać, wszystko już wiedziała.

Codziennie Weronika dzwoniła do szpitala Anna na telefon nie odpowiadała. Dopiero czwartego dnia zadzwoniła obca kobieta:

Pani Chmielowska?

Przy telefonie.

Dzwonię ze szpitala. Jestem pielęgniarką Anny Fedorskiej. Prosiła, żeby pani przyszła, ale wejść do niej nie można, proszę stanąć pod oknem. Terapeutyczny budynek, drugie piętro, trzecie okno od lewej, naprzeciw wejścia. Proszę być o pierwszej.

Dziękuję, przyjdę! Co można jej przynieść?

Nic. Mamy kwarantannę i…

Nawet kwiatów? Przecież było niedawno ósmego marca!

Nic! ucięła pielęgniarka.

Załatwiwszy pilne sprawy, Weronika przed obiadem pobiegła do szpitala i ustawiła się pod wskazanym oknem. Najpierw nikogo nie widziała i miała ochotę rzucić śnieżką, ale Anna w końcu się pojawiła blada, wychudzona, ale uśmiechnięta. Bardzo chciała coś powiedzieć, ale przez podwójne szyby nie było to możliwe. Po chwili Anna pokazała kartkę z napisem: WYBACZ. Weronika pomachała, skrzywiła minę, a w środku poczuła radość, że Anna jej wybaczyła. Gdy Anna gestem kazała się żegnać, Weronika pomachała, pokazała znak dzwoń! i, rozrzewniona, powędrowała do wyjścia.

W stopniającym śniegu, idąc rozbitym krakowskim chodnikiem, zorientowała się, że wszystko wokół witryny, budynki, skwer za skrzyżowaniem zalewało ciepłe, złote słońce, lśniące w oddali na cerkiewnych kopułach. Weronika zapatrzyła się na ten blask i poczuła, że nadeszła prawdziwa wiosna, a wszystko najgorsze zostało w zimie, długiej, strasznej i ciężkiej. To drżące uczucie nowości pomogło jej z dystansem spojrzeć na to, co się zdarzyło i zupełnie odzyskać spokój. Nie ma co już się martwić! pomyślała z trudem powstrzymując łzy radości i uśmiechając się przez smutki. Ach ta Anka prawdziwa koza!Weronika długo jeszcze błąkała się po starym Podgórzu, chłonąc oddechy i szelesty miasta, które oddychało tak, jakby całe było jedną, rozgrzaną piersią. Z posterunku sączył się echo życia, z okien słychać było śmiechy Lody kapanie, rozmowy na ławkach, nowy, dźwięczny śpiew ptaków.

Zatrzymała się pod sklepem, gdzie stary pan Bartosz znów, jak co roku, wystawił wielką tablicę: Szklanka mleka: 3 złote z uśmiechem gratis. Uśmiechnęła się mimowolnie, przypomniawszy sobie, jak kiedyś przynosiła tu Annę na pierwsze spacery, jeszcze niepewną świata. Weszła do środka, zamówiła dwie szklanki mleka, postawiła jedną z nich naprzeciwko na pamiątkę dla nieobecnej, choć żyjącej Anny. Spojrzała przez zaparowane szkło, sącząc powoli mleko pełne wspomnień i powietrza pachnącego życiem.

Wtedy po raz pierwszy od dawna zaszczebiotało jej coś jasnego w sercu. Uświadomiła sobie, że czasami miłość, przyjaźń i nadzieja naprawdę wracają tylko trzeba je jak listy odnaleźć na progu kolejnej wiosny. Zerknęła przez szybę: dziecko przebiegało przez ulicę, matka z wózkiem wzruszając ramionami spieszyła na przystanek. Weronika odpisała na uśmiech nieznajomej kobiety pod drzwiami i wyszła, zostawiając pustą szklankę na stoliku niby dowód, że wszystko, co dobre, zawsze ma jakiś początek, nawet jeśli się bało, że to już koniec.

Szła prosto do szpitala. Wiedziała, co jutro powie Annie, kiedy wreszcie wpuści ją znowu tym razem z naręczem żonkili i butelką mleka: Nie wszystkie rozlane szklanki trzeba sprzątać niektóre wystarczy postawić od nowa.

I tej wiosny Weronika już nigdy nie pozwoliła sobie na to, by nie wierzyć w drugą szansę dla nikogo. Ani dla siebie, ani dla Anny, ani dla świata, który jak każda szklanka mleka może smakować zupełnie wyjątkowo, jeśli tylko poprosić o uśmiech.