Szklanka mleka

Szklanka mleka

Niełatwo bywa nie tylko tym, którzy są opuszczeni, ale również tym, którzy stoją tuż obok nich. Wiedziała o tym dobrze Weronika Chomicka już ósmy rok pracowała jako pracowniczka opieki społecznej. Przez ten czas nabiegała się, wyszczuplała, jej usta stały się ostre, nauczyła się przenikliwie odpowiadać na każde niefortunne słowo skierowane ku jej pracy. Kim jesteś, żeby komentować to, co robię? zadała pytanie ciekawskim, spoglądając spod rudych grzywek skośnymi, zielonymi oczami. Każdemu od razu przechodziła chęć do zadawania pytań. Albo uciekało się, nie wiedząc, gdzie i po co. Idzie, idzie, aż nagle jakby grom z jasnego nieba Weronika się zrywała. Dlatego mówiono na nią Weronika Dżuma.

Wszystkie te lata kupowała podopiecznym produkty, jeśli trzeba było, sprzątała u nich; ze wszystkimi potrafiła znaleźć wspólny język. Raz tylko wynikł konflikt, kiedy samotny staruszek podarował jej czekoladę. Dary były zakazane, nigdy nie przyjmowała prezentów, ale wtedy nie odmówiła wyłamała się dla chrześcijańskiego sumienia. Przyniosła czekoladę do domu, ale nie mogła przełamać nawet kawałka wydawało się, że stanie jej w gardle. Oddała więc ją chłopcu z sąsiedztwa, a następnego razu żadnych prezentów już nie przyjęła. Dziadek jednak poskarżył się w MOPS-ie Czekoladek mało tym, co opiekują się starcami, czekają na kopertę z pieniędzmi…. Weronice groziło zwolnienie, ale ona nie zamierzała się bronić: Zwolnijcie mnie, to nie będę rozpaczać! Jestem człowiekiem, nie ścierką, żeby można było o mnie wytrzeć buty!. Ale nie zwolniono jej, inni podopieczni wstawili się za nią. Wśród nich była Aniela Fenikowska. Weronika już wcześniej ją lubiła, a po tamtym wydarzeniu poczuła się dla niej jak rodzona siostra, choć nigdy siostry nie miała.

Losy miały podobne zbudowane na nieszczęściu, bo obie zostały osierocone wcześnie. Jeśli Aniela była inwalidką od dziecka, to Weronika z zewnątrz zdrowa jej dusza jednak była cała poraniona, nieśmiała, pełna łez. To bolało nawet Anielę. Łączył ich brak dzieci i to zrównywało je. Weronika już dawno się z tym pogodziła, lecz Aniela była wciąż bojowo nastawiona. Pouczała opiekunkę, gdy ta już całkiem podupadała na duchu. Szczególnej odwagi nabrała po kilku próbach na zajęciach w studiu rehabilitacji; miały się wspólnie przygotować do koncertu. Początkowo Aniela nie chciała o tym słyszeć. Proboszcz Łukasz nawet ją odciągał: przychodził z modlitwą i upominkami, bardzo chwalił jej zamiłowanie do haftu. I choć palce miała niezbyt zwinne, wytrwałości jej nie brakowało. Najpierw haftowała serwetki, chustki, a potem ozdobiła lnianą sukienkę wzorami z półtonów: rozrysowała ją czerwonymi arabeskami i dziwacznymi, szmaragdowymi ptakami. Tak udany był to haft, że sukienka powędrowała na wojewódzką wystawę rękodzieła, gdzie zdobyła pierwszą nagrodę. Ostatniego dnia sukienkę sprzedano za zgodą Anieli. Gdy wręczono niezłą sumkę kilkaset złotych Aniela zadzwoniła do Weroniki zapłakana, nie wiedząc, co zrobić z pierwszym w życiu zarobionym pieniądzem.

Nie martw się, znajdziemy zastosowanie dla tej kasy! roześmiała się Weronika, a potem spoważniała: Kupimy kilka podobnych sukienek, będziesz mieć pracy na rok. A tobie ostatnio przychodzą do głowy niepotrzebne myśli!

Aniela wtedy się nie odezwała, ale żal pozostał, bo marzyła ostatnio o mężu. Przecież to takie piękne być żoną… Z filmów dokładnie wiedziała, co dzieje się między zakochanymi, o czym mówią; w jej sytuacji mogła tylko zazdrościć.

Po sukcesie na wystawie zadzwonili do niej z Centrum Rehabilitacji i zaproponowali udział w studiu tańca, gdzie miała przygotować się do występu z partnerem.

Serio? No to niemożliwe! zdziwiła się Aniela i odłożyła słuchawkę, myśląc, że ktoś sobie z niej żartuje.

Oddzwoniono, przekonano, żeby spróbowała jeśli nie wyjdzie, nie będą nalegać.

Może szczęście się trafi! przekonywał szorstki głos kobiety. Jesteś laureatką, czas poszerzyć horyzonty. Będziesz gwiazdą! Z MOPS się dogadaliśmy, opiekunka będzie na próbach.

A kim jest ten, z kim będę ćwiczyć?

Podobny do ciebie… mamy takich par kilka. U nas nie ma ludzi pozostawionych samym sobie każdy może znaleźć coś dla siebie palnęła kobieta.

Można spróbować… westchnęła Aniela.

Dobrze. Jutro zadzwonię nazywam się Małgorzata Józefowna, kierowniczka studia. Po obiedzie przyjedzie po ciebie specjalny autobus.

I faktycznie, następnego dnia w drzwiach zjawił się szary, wąsaty kierowca z szalikiem w kratę i zabrał Anielę, która zrezygnowała z czapki, by nie popsuć świeżo rozczesanych, blond włosów, które Weronika uwolniła z wałków tuż przed odjazdem. W autobusie był już mężczyzna na wózku ten, z którym Aniela miała tańczyć. Przedstawiono ją Aleksandrowi dotknęła jego dłoni i wydało jej się to prawdziwym cudem poczuć silną, męską rękę.

Pod Centrum Rehabilitacji kierowca i Weronika pomogli jej się wydostać, wdrapać po rampie i dojechać do sali prób; Aleksander sam sprawnie radził sobie z wózkiem.

Na próbie nie szło im najlepiej. Pocili się i czerwienili, słuchając uwag i próbując wyczuć rytm. Było to niełatwe zaczynali od prostych kroków, ale wstydziła się niezdarności przed zgrabną choreografką, tak giętką i ruchliwą jak ważka, przed Aleksandrem, przed filigranową Małgorzatą Józefowną. To był dopiero początek. Potem tygodnie i miesiące ćwiczyli dwa razy w tygodniu, zawsze z Weroniką u boku.

Przez całą jesień i zimę Fenikowska była stałą bywalczynią studia, porzuciła haft i nie wyobrażała już sobie życia bez tańca. Chodziła tam jak na upragnioną posadę.

Dziś też czekała na Weronikę. Ta przyszła posępna i zmęczona, jakby każda kolejna próba była coraz cięższa. Aniela nie wytrzymała:

Dlaczego taka smutna jesteś?

Nic takiego! Po prostu dzień jak co dzień ucięła Weronika.

Widząc nastrój opiekunki, Aniela zmieniła temat:

No właśnie! Mamy po czterdzieści lat, wciąż możemy założyć rodziny!

Ty ciągle o tym… Już byłam mężatką. Siedem lat mąż się męczył i uciekł. I dobrze nie mam żalu. To moja kara za gonitwę za chłopakami. Szkoda tylko, że rodzice wnuków nie dożyli.

To było minęło. Na twoim miejscu wychodziłabym za mąż i sto razy!

Znowu pretensje?!

Nie chcesz męża? Przecież dziś można mieć dziecko dzięki in vitro.

Trzeba mieć na to kasę! Myślisz, ile ja zarabiam?

Ale w telewizji mówili, że teraz mogą robić takie zabiegi za darmo.

Dobra, zmieniamy temat… W czym pojedziesz?

Nawet nie dasz mi powiedzieć do końca… W różowej bluzce i szarej spódnicy!

Mogłabyś choć raz koncertową suknię ubrać po to ją szyłaś. Jest długa trzeba się przyzwyczaić.

Przyzwyczaję się na próbie generalnej, jeszcze ją pobrudzę w autobusie!

Przed generalną ćwiczyły dłużej niż zwykle. Po powrocie Weronika wprowadziła Anielę do mieszkania, rozebrała ją, posadziła w łazience na taborecie, umyła zmęczoną, energiczną jeszcze rozmową dziewczynę. Potem okryła ją szlafrokiem, pomogła przejść do kuchni, usadziła przy stole, zaparzyła herbaty, postawiła talerz z ciastkami. Ale ta nawet nie spojrzała na słodycze, tylko nagle spytała:

A jak to było u ciebie pierwszy raz?

Co pierwszy raz? zdziwiła się Weronika.

No… z mężczyzną zawstydziła się Aniela.

Nie pamiętam…

Nie udawaj, długo byłaś mężatką, a teraz ten Nikodem…

Był. Dwa miesiące kręcił się po rozwodzie, potem znalazł młodszą. Nie masz czego zazdrościć! prychnęła Weronika.

A ja się podobam Aleksandrowi pochwaliła się Aniela. Jak on na mnie patrzy!

Brunetom zawsze podobają się blondynki. Lepiej nie rozmyślaj o takich rzeczach, bo jeszcze sama będziesz żałować.

Więc jak to?

Po prostu nie chcę o tym mówić. Wypij herbatę, idź odpocząć, bo blada jesteś!

Aniela milczała Weronika zrozumiała, że Aniela uległa tym myślom, przed którymi od dawna ją chroniła. Teraz będzie się jej to trzymać. Szybko ogarnęła kuchnię i wyszła, rzucając jeszcze od drzwi:

Zamknę drzwi, jutro w południe przyjdę. Potrzebujesz coś z zakupów?

Sama wiesz… syknęła Aniela, zamykając oczy.

Wyśpij się dobrze, bo jutro generalna!

Aniela nic nie odpowiedziała.

Na ulicy Weronika pomyślała: Może trzeba by jej kogoś znaleźć. To tylko tak się wydaje, że nic nie umieją. Jak zazdrośnie wypomniała Nikodema! Nie trzeba było jej wszystkiego opowiadać!

Po wyjściu Weroniki, Aniela żałowała, że była dla niej niemiła. Przecież mogła jej powiedzieć, co czuje. Komu teraz się z tego zwierzyć? Szkoda, że nie piszę wierszy napisałabym coś sercem!. Czuła, że przychodzą łzy, serce ściska się boleśnie. Odpędzała myśli o Aleksandrze, lecz wspomnienie jego karmazynowych oczu i mocnych dłoni wracało. Na pierwszych próbach bała się upaść podczas walca, potem wiedziała, że z nim wszystko się uda. Dawało jej to pewność i coraz częściej słyszała pochwały. Brawo mówiła choreografka jak nauczycielka i bardzo jej się to podobało.

Z czasem tańczyła już automatycznie, przywykła do Aleksandra, do Weroniki na widowni, do elektryka w pomarańczowym kombinezonie.

Myśląc o generalnej, bała się czy wyjdzie? Ale bardziej tego, co będzie po koncercie. Czy dane jej kiedyś spotkać się z Aleksandrem naprawdę? Czy kiedykolwiek zaprosi go do siebie? Czy już tylko próby są całym szczęściem? Trzeba więc się postarać, by jutro wszystko wyszło, i żeby częściej zapraszano ją na scenę.

Rano przygotowała suknię koncertową, sprawdziła szwy. Ciemnofioletowa, zdobiona cekinami i kryształkami, suknia wydawała się żyć. Aniela wyobraziła sobie, jak wygląda w niej z daleka… Co potem, bała się już pomyśleć. Najważniejsze słuchać muzyki i pilnować ruchów Aleksandra.

Śniła się dość długo w marzeniach, aż klucz w zamku wytrącił ją ze snu.

No co, gwiazdo, gotowa? żartobliwie, z cieniem drwiny zapytała Weronika.

Chyba tak… Ale strasznie się boję!

To dobrze znaczy, masz serce. No, to zaczynamy się szykować!

Szykowały się długo; kierowcę poprosiły, żeby był wcześniej, bo Aniela chciała przed wszystkimi przebrać się w strój koncertowy i oswoić z nim. Mimo wszystko, kiedy przyjechały do domu kultury, znów miała wrażenie, że wszyscy patrzą na nią i Aleksandra, który miał czarny garnitur i muszkę, ale przede wszystkim towarzyszyła mu jakaś kobieta.

Za kulisami, podczas przygotowań, Aleksander podjechał do Anieli, pocałował ją w policzek i powiedział:

Nie denerwuj się, wszystko pójdzie dobrze.

Automatycznie skinęła głową, nie wiedząc, co odpowiedzieć, czując, jak miejsce pocałunku płonie. Zamyśliła się i poczuła, że ktoś dotknął jej ramienia. Otworzyła oczy obok stała kobieta wsparta na lasce.

Nie martw się, uda się wam! szepnęła.

Kim pani jest? wyszeptała Aniela, ogarnięta złym przeczuciem.

Aleksander podjechał, jakby czytał jej myśli:

Aniela, poznaj, to moja żona, Sylwia.

Aniela skinęła głową, dostrzegła złotą obrączkę na dłoni Aleksandra, wcześniej jej nie widziała. W jednej chwili roztrzaskały się wszystkie sny jakby nigdy ich nie było, albo należały do innej Anieli. Nie miała czym oddychać, jakby głowa stała się lekka jak wata…

Gdy przywrócono ją do przytomności, spojrzała na zebranych wokół, potem opadła bezwładnie.

Co się stało Fenikowskiej? zaskrzeczała Małgorzata Józefowna, zwykle opanowana, teraz przypominająca suchy strąk.

Do domu jej trzeba powiedziała twardo Weronika. Padła z sił, widać.

Do lekarza, a nie do domu! Oprzytomnieje na scenę! Przecież pół roku nie po to ćwiczyliśmy!

Może przez te słowa, może sama z siebie, Aniela znów spojrzała na ludzi, ale milczała na wszelkie pytania. Milczała i w autobusie, aż przed domem klepnęła Weronikę:

Gdzie Aleksander?

Został na próbie, zatańczy ze swoją żoną. Ty pewnie się zawiodłaś. Nie przejmuj się taka dola. Proboszcz Łukasz miał rację wycedziła Weronika, trochę zła.

Aniela obraziła się na nią.

Kiedy kierowca pomógł Weronice zaprowadzić ją do domu, Aniela padła w sukni koncertowej na łóżko.

Skończone? zapytał wesoło kierowca, pierwszy raz się uśmiechając.

Skończone! ucięła Weronika, przeganiając go i siadła przy Anieli. Powiesz mi w końcu, co się stało?

Aniela zaszlochała, a potem wyraźnie wydukała:

Aleksander… żonaty…

Weronika omal się nie roześmiała; myślała, że przydarzyło się coś strasznego, a tu tyle dramatów o… żonatego.

Myślałaś, że… on z tobą będzie?

Nie twoja sprawa, idź stąd!

Weronika nie ruszyła się, więc Aniela powtórzyła:

Odejdź i nigdy nie wracaj! Dam sobie radę! Jesteś złą Dżumą!

Gdyby obraziła się na serio, Weronika by to przyjęła, ale ton był typowy. Tak czy siak, nie mogła się gniewać na podopieczną, ale pomyślała: Co z tego? I tak mnie zraniła! Ostatnie lata były dla nich jak rodzina. Ale teraz Aniela wszystko przekreśliła. Czy to możliwe? Przecież nikt nie będzie tak się z nią obchodził. Inne opiekunki zrobią zakupy, posprzątają, i pójdą. Weronika czasem wpadała w weekend, razem gotowały, prała jej rzeczy, czasem nocowała. A teraz stała się złą, najgorsze usłyszała, że Dżuma!

Dzięki, Aniela Stanisławowna uśmiechnęła się gorzko Weronika.

Wyszła spokojna, ale nogi jej się uginały. Jutro poproszę, żeby mnie od niej odsunęli. Albo rzucę tę robotę! Wołają mnie do przedszkola tam bywałam, nikt mnie 'Dżumą’ nie przezywał!.

W domu nie miała sił gotować; wypiła tylko herbatę z ciastkiem i przywarła do kanapy. Co tu dużo mówić też się dziś zmęczyła tą próbą generalną. Powoli ogarnęła ją dziwna senność, a zasypiając znów myślała o Anieli: Niech choć dzień pobędzie sama. Zaraz zmieni śpiewkę. Wychowana jak księżniczka, wszyscy muszą się wokół niej kręcić!

Zasnęła porządnie, a obudził ją dzwonek. Dzwonił proboszcz Łukasz. Przestraszyła się, bo za oknem była już prawdziwa noc.

Weroniko Piotrowno, proszę pilnie przyjechać do Anieli, trzeba ją zawieźć do szpitala…

Weronice aż odebrało oddech przypomniała sobie, że zapomniała zamknąć mieszkania Anieli! Coś się stało. Wyszarpała płaszcz i już była na ulicy. Kiedy po drodze mijała szybką pomoc, przez głowę przebiegło jej: Czyżby jechali po nią? Pod blokiem zobaczyła radiowóz, proboszcza i sąsiadki.

Co z Anielą? zapytała Łukasza.

Wygląda na zatrucie Dzwoniła, rozmawiała krótko, prosiła o pilny przyjazd. Gdy wszedłem leżała na podłodze nieprzytomna, obok tabletki Zadzwoniłem po karetkę i policję.

Podszedł kościsty, czarnobrewy podinspektor w przyciasnym mundurze.

Kim pani jest dla poszkodowanej?

Opiekunką… Weronika poprawiła się: Pracownicą społeczną, odwiedzam Anielę. Co z nią?

Chciała się zabić!

Ona? Jak anioł żyje!

Ktoś ją do tego doprowadził. Sprawa się wyjaśni Ma pani klucz?

Mam…

Chodźmy. Trzeba wyłączyć prąd, zamknąć drzwi, a potem pojedziemy na przesłuchanie.

Ale… dopiero co z niej wyszłam!

Nie wszystko było w porządku. Dlatego pani wyjaśnienia porównamy z wyjaśnieniami poszkodowanej jeśli przeżyje.

Co pan mówi…

Policjant poprosił Weronikę i sąsiadki Anieli do środka jako świadków.

Zamknąć lodówkę! powiedział.

Jedzenie się zepsuje! zdziwiła się Weronika.

Na balkon wystawić.

Wyciągając resztki na balkon, zobaczyła telefon.

Przynajmniej komórkę zawiozę…

Wszystko zostaje na miejscu.

Zrobiła wszystko, jak kazano, i kiedy zaplombowano drzwi, wspólnie z policją pojechała na komisariat. Dokładnie opisała wszystko; policjant z ciekawością zapytał:

Naprawdę z nieszczęśliwej miłości się otruła?

A z czego innego, niech Bóg wybaczy!

Ani pani, ani my nie mamy się czym przejmować. Może pani iść.

Ale zamiast do domu, zamówiła taksówkę i popędziła do szpitala. W izbie przyjęć przekonała się u dyżurującej pielęgniarki:

Aniela Fenikowska? Ta z zatruciem? Aktualnie ma płukanie żołądka, wraca do siebie.

Czy mogę ją odwiedzić?

Prędzej niż za kilka dni nie wpuszczą, a potem tylko na salę. Teraz mamy jeszcze zakaz odwiedzin przez grypę. Kim pani dla niej jest siostrą?

Przyjaciółką…

Dobrze, bo myśleliśmy, że zupełnie nie ma nikogo.

Mogę jej przywieźć wózek?

Jakby w szpitalu nie było wózków! Oto nasz numer proszę dzwonić, gdy będą wypisywać.

Z ulgą Weronika wróciła do domu, ale tam ogarnął ją smutek było jakoś chłodno i samotnie. Telefon milczał. Położyła się, rano zadzwoniła do pracy, uprzedziła o stanie Anieli i poprosiła, by nie przekazywano jej komu innemu.

Nadal jest na pani liście, proszę się nie martwić uspokoiła szefowa sekcji.

Kolejnych dni Weronika codziennie dzwoniła do szpitala. Na czwarty dzień odezwała się nieznajoma kobieta:

Tu pielęgniarka Fenikowskiej z oddziału. Kazała przyjechać. Pod oknem można postać. Leci na drugim piętrze, trzecie z lewej od wejścia. Będzie pani czekała o trzynastej.

Dziękuję, będę! Coś przynieść?

Nic. W szpitalu kwarantanna, nawet kwiatów nie wolno po Dniu Kobiet!

Nic?!

Weronika odwiedziła dwie podopieczne i pobiegła pod okno szpitala. Nie widziała Anieli, miała rzucić śnieżką, ale wtedy ukazała się blada lecz radosna twarz. Chciała coś powiedzieć, ale tylko pokazała kartkę: WYBACZ. Weronika gestem dała znać, że nie ma co wybaczać i zrobiło jej się dziwnie lekko. To dobrze! Gdy Aniela machała, Weronika musiała się poddać i wymachała się w odpowiedzi.

Idąc przez topniejący śnieg, nagle uświadomiła sobie, że wszystkie witryny, budynki, skwer są skąpane w słońcu, a w oddali skrzy się na złoto cerkiewna kopuła. Zrozumiała, że nadeszła prawdziwa wiosna, a najgorsze zostało w szarej i, jak się zdawało, wiecznej zimie. To drżące uczucie nowości pozwoliło inaczej spojrzeć na to, co wydarzyło się niedawno, i zapomnieć o wszystkich ostatnich troskach. Nie ma już za czym rozpaczać pomyślała Weronika, a łzy, tym razem radości, pojawiły się w kącikach oczu, i znów wspomniała przyjaciółkę. Straszna z tej Anielki gaduła Prawdziwa koza, ale moja!Po południu zadzwonił telefon. Weronika odebrała, dobrze znając numer wyświetlony na ekranie.

To ja, Dżumo rozległo się po drugiej stronie, drżące, lecz słoneczne w głosie. Wypisują mnie za trzy dni. Przyjdziesz po mnie?

Weronika zacisnęła powieki, żeby nie uronić łzy.

Przyjdę, Anielko. I przyniosę coś na rozgrzanie szklankę mleka, tak jak kiedyś. Pamiętasz?

Pamiętam zaśmiała się Aniela. Tylko ciepłe, proszę, żeby się życie nie ochłodziło.

Obiecuję! odpowiedziała Weronika takim tonem, że nawet ściany domu przesycone były nadzieją.

Uderzył dzwon pobliskiej cerkwi, dzieci przebiegły przez chodnik, przeskakując kałuże po śniegu. W kuchni Weroniki rosła siła. Kiedy wróciła do codziennych czynności wyciągnęła szklankę z kredensu, napełniła ją świeżym mlekiem, postawiła na stole i przykryła ściereczką, jakby czekało na kogoś najdroższego.

Bo już wiedziała, że historia zaczyna się na nowo od pojednania, wybaczenia i szklanki mleka. I że każda wiosna, prędzej czy później, po prostu przychodzi.

A potem, jeszcze zanim zdążyła pomyśleć o smutku, uśmiechnęła się do własnego odbicia w szybie tej rudowłosej, zielonookiej, wciąż niepokonanej Weroniki, która potrafiła podnieść człowieka nawet z dna. Zawsze była gotowa iść dalej, choćby ze szklanką mleka w dłoni, do ostatniego dnia, gdy świat pozwoli jej nieść komuś ciepło.