Przypadkowe powiadomienie

Przypadkowe powiadomienie

Telefon leży ekranem do dołu na szafce nocnej, jak zawsze. Anna nawet nie zamierzała go dotykać. Sięgnęła tylko po szklankę z wodą, niechcący trącając gładką krawędź plastiku ekran zapalił się sam, przypadkiem, jak czasem zapalają się sprawy, którym lepiej byłoby pozostać w ciemności.

Anna rzuca okiem na krótką linię. Jedną jedyną wiadomość na ekranie komunikatora.

Też tęsknię. Dzisiaj było cudownie. Twoja Iga.

Anna przez chwilę nie rozumie. Wpatruje się w te słowa sekundę, dwie, trzy, jakby były obcym językiem i potrzebowała czasu na tłumaczenie. Potem patrzy na śpiącego obok męża. Marek leży na boku, twarzą do ściany, lekko uniesione ramię, oddychając głęboko i spokojnie, jak ktoś, kto ma czyste sumienie.

Twoja Iga.

Iga. Iga Sokołowska. Przyjaciółka. Ta sama, która trzy miesiące temu pomagała im wybierać tapety do dziecięcego pokoju. Ta sama, która piła herbatę w ich kuchni, może ze sto razy. Ta sama, która w zeszłym tygodniu dzwoniła z żalami, że nie może znaleźć porządnego faceta, że wszyscy są tacy sami, że już jej się nie chce być samotną.

Anna ostrożnie podnosi szklankę, pije wodę, odstawia. Wstaje z łóżka tak cicho, że nawet deska nie zaskrzypi. Wychodzi do przedpokoju, przymyka drzwi sypialni, przechodzi do kuchni, zapala małe światło nad kuchenką, nie górne żeby nie raziło w oczy, bo to chyba nie światło ją boli.

Siada do stołu i patrzy w pusty blat.

Za oknem noc, zwykła, jesienna, rozmyte światła z naprzeciwka. Czajnik stoi jeszcze z wczoraj, pełen zimnej wody. Nie włącza go. Po prostu siedzi.

Dzisiaj było cudownie.

Kiedy? W środę Marek wrócił do domu przed 20:00, mówił, że zasiedział się z klientami, że byli w restauracji, że jest wykończony, chce spać. Odgrzała mu kolację, prawie nie tknął. Potem trochę telewizji, zasnął na kanapie, nakryła go kocem. Sama. Swoimi rękami.

Zaciska palce na krawędzi stołu.

Za ścianą śpi Michał. Ósmy rok życia, mocny sen, czasem gada przez sen, o samochodach albo szkole. Jutro musi go zawieźć na trening na 9:00. Kupić chleb. Zadzwonić do mamy, która pewnie się obraziła, bo nie rozmawiały od czterech dni.

Zwyczajne życie było tu, w tych detalach. A pod spodem inny świat. Równoległy. Z innymi wiadomościami, kolacjami, kobietą, która podpisuje się twoja.

Anna wstaje, podchodzi do okna. Na parapecie stoi doniczka z pelargonią, za którą nie przepada, ale podlewa uparcie, bo dostała ją od sąsiadki. Roślinka żyje, lekko zakurzona, też uparta.

Z jakiegoś powodu myśli o tej pelargonii bardzo długo. W końcu wraca do stołu.

Trzeba coś postanowić. Albo nic nie postanawiać. Anna nie wie, co mądrzejsze. W środku kompletna cisza, ta, która pojawia się przed czymś bardzo głośnym. Nie płacz, nie krzyk, po prostu ostrokrawędziowa cisza.

Siedzi do czwartej nad ranem, nie robiąc nic. Tylko siedzi i patrzy, jak w oknach naprzeciwko gaśnie jedno światło, potem drugie. W końcu włącza czajnik. Parzy herbatę, nie wypija jej. Myje filiżankę. Wraca do sypialni. Kładzie się obok męża, nie dotykając go, patrzy w sufit.

Marek śpi.

Słucha jego oddechu i myśli, że jeszcze wczoraj to tło nocy, tak znajome jak brzęk lodówki i szum samochodów na ulicy. Teraz każdy wdech brzmi inaczej. Jakby usłyszała go pierwszy raz od lat i to nie do zniesienia.

Rano budzi się pierwsza. Budzi Michała, podaje owsiankę, którą kręci nosem, bo wolałby kanapkę z szynką. Robi kanapkę. Wiąże mu sznurówki, śpieszy się, czasu mało. Bierze go za rękę i wychodzą.

Zimno na dworze, pachnie mokrym asfaltem i liśćmi. Michał opowiada o wczorajszej lekcji matematyki nauczycielka była niesprawiedliwa, zrobił dobrze, a ona mówiła, że nie. Anna kiwa głową, odpowiada, tam gdzie trzeba. Robi to automatycznie, jak od lat.

Na trening zdążają. Oddaje Michała trenerowi, jeszcze chwilę patrzy jak biegnie do kolegów, śmieje się, przepycha zwykły chłopak z plecakiem. Wychodzi.

Ławka przy wejściu. Wyciąga telefon. W kontaktach Iga S. Patrzy na to imię. Chowa telefon.

Nie teraz.

Jeszcze nie teraz.

W tych pierwszych dniach Anna długo się zastanawia, kiedy to wszystko się zaczęło. Przerzuca w myślach ostatnie miesiące, jak zdjęcia w albumie, szukając czegoś, czego wcześniej nie dostrzegła. O, tu są we troje na urodzinach Igi w maju. Marek śmieje się z jej żartu wtedy Anna była zadowolona, że mąż dogaduje się z przyjaciółką, nie każdemu się to trafia. Iga wpadała w sobotę, pomagać wybierać zasłony, dyskutowali długo w kuchni, gdy Anna usypiała Michała. Pytała potem: o czym rozmawialiście? Marek: o pracy, jest przecież architektką, pytałem o biuro. Kiwnęła głową. Oczywiście.

Oczywiście.

Nie płakała. Samej jej to dziwiło. Czekała na łzy, ale nie przyszły. Tylko suchość w gardle i ciężar pod żebrami, jakby zaległo tam coś twardego i zimnego. Jadła, spała, gotowała, odbierała telefony. Marek nic nie zauważył. Był tak samo uważny jak zawsze, nie bardziej, nie mniej. Pytał, jak minął dzień. Czasem całował w policzek wychodząc do pracy. Podstawiała policzek.

Czwartego dnia zadzwoniła Iga.

Telefon zadrżał w kieszeni, Anna widzi imię na ekranie, na chwilę brakuje jej tchu. Potem oddycha, odbiera, głos najzwyklejszy.

Cześć, Ig.

Aniu, gdzie się podziewasz? Pisałam ci w poniedziałek, nie odpowiadasz.

Głos ciepły, tak jak zawsze, lekko przepraszający, jakby się domyślała, że mogła urazić. Najgorsze właśnie to ciepło nie do zniesienia.

Przepraszam, zalatana jestem. Michał trochę przeziębiony kłamie Anna bez trudu i sama się zdziwiła, jak łatwo.

Ojej, co się stało? Gorączkę ma?

Nie, katar tylko. Już lepiej.

Uff, wystraszyłaś mnie. Słuchaj, jesteście wolni w sobotę? Może gdzieś razem pójdziemy, dawno się nie widzieliśmy.

Anna patrzy w ścianę. Wisi tam zdjęcie: ona z Markiem nad morzem, sześć lat temu, Michała jeszcze nie było, oboje się śmieją, włosy rozwiewa wiatr. Dobre zdjęcie.

W sobotę raczej nie damy rady mówi. Zadzwonię jeszcze w tygodniu, dobrze?

Jasne, jasne. Wszystko dobrze? Brzmisz jakoś…

Po prostu jestem zmęczona. Wszystko w porządku.

Na pewno? Aniu, jakby co, wiesz…

Wiem, Ig. Dzięki. Pa.

Kończy rozmowę. Wstaje. Podchodzi do zdjęcia na ścianie. Patrzy na swoje roześmiane odbicie. Zdejmuje zdjęcie, chowa do komody, zamyka szufladę.

Tej nocy wreszcie płacze. Po cichu, w łazience, puszczając wodę, by nie było słychać. Długo, nieładnie, aż oczy spuchły i boli gardło. Płacze nie za mężczyzną, nawet nie za tym, kim się okazał. Płacze o czymś innym o latach, o zaufaniu, o tej, która tak naiwnie wierzyła. O naiwności tej wiary. O tym, że Michał będzie wyrastał w rodzinie, gdzie ojciec kłamał, wiedząc lub nie, ale za późno.

Obmywa twarz zimną wodą. Patrzy w lustro. Trzydzieści osiem lat, nie najmłodsza, nie stara. Zwykła twarz z opuchniętymi oczami. Myśli, że jutro w pracy trzeba będzie być zwartą.

I jeszcze myśli: nie mogą im pozwolić po prostu odejść. Nie mogą sądzić, że wszystko dalej się ułoży. Że będą mieć swoje tajemnicze życie, a jej życie, życie Michała, będzie tłem. Nie.

Wróciła do sypialni. Marek śpi. Anna kładzie się obok.

Trzeba myśleć.

Przez kolejne dwa tygodnie Anna żyła jakby w dwóch warstwach. Na zewnątrz wszystko po staremu. Gotowanie, praca, treningi Michała, rozmowy z Markiem, czasem śmiech z jego żartów śmiała się, bo były naprawdę dobre. Łapała się na tym, że na chwilę zapomina, żyje normalnie. Wtedy było najgorzej. Bo to znaczyło, że potrafi żyć obok niego, jakby nic się nie stało.

We wnętrzu działała cicho, systematycznie. Nie wynajęła detektywa. Wystarczyło patrzeć. Zauważyła, jak Marek z telefonem wychodzi do drugiego pokoju. Czasem się uśmiecha do ekranu, gdy patrzy, czy ją obserwuje, chowa telefon. Znowu środa spotkanie z klientami znów wraca późno, prawie nie je kolacji.

Pewnego dnia, gdy brał prysznic, Anna bierze jego telefon. Znała kod, nigdy go nie zmieniał cztery cyfry, rok urodzenia Michała. Otwiera komunikator. Przegląda rozmowę z Igą.

Szybko czyta, nie wszystko, tyle, by zrozumieć. Starczyło pięciu minut. Zaczęło się w lipcu. Trzy miesiące. Kiedy malowali ściany w pokoju, gdy Michał szedł do drugiej klasy, gdy Anna jechała na urodziny mamy bez Marka, bo miał sprawy i oczywiście zrozumiała.

Odkłada telefon, wraca do kuchni. Włącza kuchenkę. Kroi cebulę do zupy. Kroi starannie, w równą kostkę.

Marek wychodzi z łazienki, w ręczniku, zagląda do kuchni.

Zupa? Fajnie, głodny jestem.

Za pół godziny będzie gotowa odpowiada.

Głos ma równy, cebula kroi się równo. Wszystko równo.

Tamtej nocy Anna postanawia: będzie kolacja.

Nie od razu, nie jutro. Musi być gotowa. Nie chodzi o zemstę, nie myśli o tym. Chce ich zobaczyć razem, przy własnym stole, i powiedzieć, co trzeba. Spokojnie. Bez krzyku. Wiedziała dawno: krzyk niszczy tylko ją, oni potem powiedzą sobie, że jest roztrzęsiona.

Dzwoni do Igi w piątek wieczorem.

Ig, w sprawie soboty. Pamiętasz, chciałaś się spotkać?

Jasne! To jednak się uda?

Wpadnij do nas. Coś porządnego ugotuję, dawno nie byliśmy razem. Marek też będzie, posiedzimy.

Krótka pauza. Sekunda, mniej.

Super. O której?

O siódmej. Będziesz?

Będę. Co przynieść?

Nic nie trzeba.

Kończy rozmowę. Idzie do Marka, ogląda telewizję.

Zaprosiłam Igę na sobotę. Kolację zrobimy, trzeba kiedyś się spotkać.

Marek odwraca głowę. Coś mu mignęło w oczach nieuchwytne.

Okej, dobry pomysł.

Też tak uważam wzrusza ramionami i wraca do kuchni.

Wie, że zaraz wymienią wiadomości, ustalą strategię. Plan na dobrych znajomych. Jej to nie rusza. Nie zamierza robić sceny. Michał w sobotę u babci umówiła się wcześniej. Kolacja będzie cicha.

Cały tydzień myśli, co ugotować. To ważne. Dłonie zajmuje gotowanie, umysł też. Pieczony kurczak z rozmarynem i ziemniakami, sałatka z rukolą i gruszką ulubiona Igi, i najlepsza na świecie szarlotka. Niech będzie ładnie. Niech stół będzie piękny.

W sobotę wiezie Michała do mamy przed 14:00. Mama wyciąga o co chodzi, dlaczego wygląda na zmęczoną, ale Anna wymija, że po prostu źle spała. Całuje Michała, który już jest w świecie kreskówek, wraca do domu.

Cisza. Marek wyszedł z rana, wrócił o trzeciej z zakupami. Przyniósł dobre, drogie wino, zauważyła markę.

Do kolacji rzuca. Nie masz nic przeciwko?

Świetnie kiwa głową.

Jest spięty, Anna to widzi. Ruchy szybkie, dwa razy sprawdza telefon przy lodówce. Potem siada z gazetą, której nigdy nie czytał, udaje, że czyta.

Gotuje. Myje kurczaka, uciera zioła, kroi ziemniaki, przygotowuje sałatkę. Zapach rozmarynu i czosnku wypełnia mieszkanie. Otwiera okno jest za gorąco. Z dworu zawiewa chłodnym powietrzem i jesienią.

O szóstej nakrywa do stołu. Trzy talerze, trzy kieliszki. Świec nie zapala to już byłaby przesada, kpić nie chce. Po prostu czysto, obrus, kupione wczoraj kwiaty.

Tuż po siódmej dzwonek do drzwi.

Iga przychodzi w nowym, granatowym płaszczu. Włosy ułożone, perfumy, które Anna zna od lat. Przynosi czekoladki w ozdobnym pudełku, mimo że mówiła, by nie przynosiła nic.

U ciebie zawsze pięknie mówi, zdejmując płaszcz pachnie obłędnie.

Wejdź, cieszę się odpowiada Anna. To prawda. Potworna prawda. Cieszy się, że Iga przyszła.

Marek wychodzi. Powitanie, policzek, zwyczajność. Oboje świetnie potrafią udawać.

Siadają. Przez pół godziny rozmowa o niczym. Iga opowiada o nowym projekcie, jakimś biurze na Pradze, klientka chce złote gałki w szafkach. Marek śmieje się, mówi o swoich klientów, też dziwakach. Anna słucha, czasem się odzywa, nalewa wina.

Za oknem już ciemno. Włącza lampę nad stołem. Jest przytulnie i jakoś boleśnie przytulnie.

Czeka, aż wypiją drugi kieliszek. Gdy rozmowa milknie, Iga sięga po sałatkę, Anna mówi spokojnie:

Mam coś do powiedzenia. Proszę, posłuchajcie oboje.

Patrzą. Iga z widelcem w ręku, Marek z kieliszkiem, nieruchomo.

Wiem o wszystkim. Od lipca. Przeczytałam waszą rozmowę, Marku. Wiem wystarczająco.

Zapada cisza. Słychać tylko cicho tykający zegar w kuchni.

Pierwszy odezwał się Marek. Głos napięty, jakby się w nim coś skurczyło.

Aniu…

Zaczekaj przerywa mu. Nie przyszłam się kłócić. Chcę wam to po prostu powiedzieć, bo oboje jesteście tu i oboje powinniście to usłyszeć. Wiem. To wszystko.

Patrzy na Igę. Iga gapi się w obrus. Policzki rumiane, dłonie zaciśnięte na widelcu.

Ig, byłaś u mnie w domu może dwieście razy przez te wszystkie lata. Wiedziałaś o nas wszystko. Gdy było mi źle, siedziałaś ze mną po nocach. Kiedy rodziłam Michała, czekałaś pod porodówką trzy godziny pamiętasz? Nie mówię ci tego, żeby było ci wstyd. Chcę, byś wiedziała, że pamiętam. Niczego nie zapomniałam.

Iga w końcu podnosi wzrok. W oczach wilgoć, bezradność.

Aniu…

Nie trzeba mówi cicho Anna. Nie teraz.

Odwraca się do Marka.

Marek. Dwanaście lat życia. Nie będę analizować, co było nie tak, ani kiedy uznałeś, że ci wolno. To długi temat, nie na dziś. Dzisiaj po prostu chciałam usiąść z wami przy jednym stole i to powiedzieć głośno. Bo wy myśleliście, że nie wiem. A wiem. Ot, różnica.

Marek odstawia kieliszek bardzo powoli, jakby bał się stłuc.

Aniu, to wszystko jest bardziej złożone. Musimy pogadać spokojnie, sami…

Wiem, że musimy. Porozmawiamy. Ale nie dzisiaj.

Wstaje. Bierze kieliszek, dopija wino. Odstawia.

Dzisiaj zjedzcie kurczaka. Udał mi się, naprawdę. Potem możecie wyjść, oboje. Michał u mamy, dam znać, że tam śpi. Ja mam swoje sprawy.

Nikt się nie rusza.

Marek patrzy na nią z wyrazem, który rozpoznaje dopiero po chwili nie wina, raczej zagubienie, jakby oczekiwał krzyku, a nie umiał sobie poradzić z tą ciszą.

Iga nagle się odzywa:

Aniu, przepraszam…

Anna patrzy na jej znajomą twarz, tusz już się rozmazuje, znajomy zapach perfum, które sama jej poleciła.

Nie wiem, Iga może kiedyś. Ale nie teraz.

Wychodzi z salonu. Idzie do sypialni, zamyka drzwi. Siada na łóżku. Słyszy ciche szuranie krzeseł, przyciszone głosy w kuchni. Potem drzwi wejściowe raz, po minucie drugi.

Zapada cisza.

Anna siedzi i jej słucha. W całym mieszkaniu pachnie kurczakiem z rozmarynem i powoli ulatującym zapachem perfum Igi. Na stole zostają trzy talerze, jeden prawie nietknięty.

Nie wie, ile czasu mija. Wstaje, wraca do kuchni, sprząta. Zawija kurczaka w folię, wstawia do lodówki. Myje talerze, wyciera blat, zmiata okruchy.

Zostaje na krześle pośrodku czystej kuchni.

To wszystko, to takie małe na tle całych tych dwunastu lat, najlepszej przyjaciółki, wszystkiego co było pomiędzy. Czysty stół, zapach płynu do naczyń.

Dzwoni do mamy.

Mamo, Michał może zostać do niedzieli?

Jasne, już śpi. Aniu, coś się stało?

Tak. Opowiem ci kiedyś. Nie dziś.

Przyjedź, nie śpię jeszcze.

Nie, mamo. Posiedzę w domu. Muszę.

Mama nie nalega. Zawsze znała się na tym, gdy nie trzeba pytać.

Jesz coś w ogóle?

Jadłam. Dzisiaj dobrze gotowałam. Kurczak wyszedł.

No i dobrze mówi mama. To no i dobrze boli najbardziej.

Anna odkłada telefon i płacze. Tym razem bez wanny, bez wody. Płacze w kuchni, nie kryjąc się. Długo. Potem przestaje. Dmucha nos, myje twarz nad zlewem.

Za oknem Warszawa, światła, listopad, zwyczajna sobota. Gdzieś tam Marek i Iga, może stoją pod blokiem, może w aucie, rozmawiają. O czym, nie wie. I, dziwne, już nie chce wiedzieć.

Nie myśli co będzie dalej. Nie dziś. Dzisiaj wystarczy, że przetrwała ten wieczór bez krzyku, bez niepotrzebnych słów. Powiedziała dokładnie tyle, ile chciała.

Marek wraca o pierwszej w nocy.

Nie śpi, leży w ciemności, słyszy jak przyszedł, zdjął buty, idzie do kuchni, nalewa wody. Potem zatrzymuje się przy drzwiach sypialni. Słyszy ten bezruch, tę ciszę.

Cicho otwiera drzwi.

Nie śpisz mówi. Nie pyta, stwierdza.

Nie.

Siada na brzegu łóżka, po swojej stronie. Długo milczy.

Aniu, nie wiem jak zacząć.

To nie zaczynaj dziś. Połóż się. Porozmawiamy jutro.

Nie chcesz…

Marku. Noc jest. Jestem zmęczona. Jutro.

Kładzie się. Anna leży z zamkniętymi oczami. Nie dotyka się z nim. Oboje leżą obok, jak dwie obce osoby, które los lub przyzwyczajenie położyły obok siebie.

Rano Anna wstaje wcześnie. Gdy Marek jeszcze śpi, pakuje małą torbę. Nie na zawsze, nie teraz kilka rzeczy, dokumenty, karta bankowa, trochę ubrań. Zdjęcie Michała z szafki.

Ustawia torbę przy drzwiach.

Parzy kawę. Czeka, aż Marek wyjdzie.

Widzi torbę, zatrzymuje się.

Odchodzisz?

Na razie do mamy. Będę z Michałem. Musimy pogadać, Marku, ale najpierw potrzebuję być sama. Parę dni.

Patrzy na torbę, na Annę.

Chcę to wytłumaczyć.

Słucham.

Milczy. Anna pije kawę, patrzy ponad filiżanką.

Nie wiem, jak się stało. Nie planowałem…

Nikt nie planuje, Marku. To tak nie działa.

Chcesz rozwodu?

Słowo leży ciężko między nimi. Nie odwraca wzroku.

Jeszcze nie wiem. Potrzebuję czasu, żeby zrozumieć, czego chcę. Ale wiem jedno: nie mogę tutaj zostać i udawać, że nic się nie stało. Rozumiesz?

Kiwa głową. Ciężko, jak ktoś, kto wszystko zrozumiał, ale to nie przyniosło ulgi.

Michał…

Michał da radę. Zadbam o to. To nasz problem, nie jego. Dopilnuję.

Kończy kawę, odkłada filiżankę do zlewu. Bierze torbę.

Zadzwonię.

Wychodzi.

Na klatce pachnie starym drewnem i czyimś śniadaniem. Schodzi po schodach, nie myśli konkretnie, liczy stopnie. Sześć pięter, dwanaście biegów, wie to na pamięć, dziś liczy, jak gdyby pierwszy raz.

Na dworze powietrze zimne i wilgotne, mokre liście na asfalcie, zamiatacz w pomarańczowej kamizelce zgarnia je w stosy. Szare niebo, listopadowe, bez promieni. Anna stoi na schodach i oddycha. Trochę lżej. Po prostu oddech, samo stanie tu, bez uciekania.

Myśli o Michale. Jak się obudzi u babci, poprosi o naleśniki, dostanie i będzie szczęśliwy. Jak nie będzie wiedział, co się dzieje i słusznie. Ma osiem lat. Niech ma swoje naleśniki, treningi, nauczycielkę co niesprawiedliwie ocenia. Ona wymyśli resztę.

Nie wie, jak będzie. Czy będzie rozwód, czy coś innego, czy da radę. Czy wybaczy Idze to teraz najtrudniejsze, trudniejsze nawet niż Marek, bo z mężem to się zdarza, ludzie się rozchodzą, to boli, ale zdarza się. Z przyjaciółką, której mówiło się wszystko to coś innego. Potrzeba czasu, nie wiadomo ile.

Ale na razie stoi z torbą w ręce. Szare poranne światło. Dwa bloki dalej czeka syn z naleśnikami. Schodzi z ganku.

Po prostu idzie.

Mama otwiera bez słowa. Patrzy na torbę, na twarz, rozumie wszystko i mówi:

Umyj się, postawię herbatę.

Michał wyskakuje w samych skarpetach, z rozczochranymi włosami.

Mamo! Dlaczego przyjechałaś, mówiłaś, że nie będziesz?

Stęskniłam się śmieje się, przytula go mocno, chowa nos w czubku głowy. Pachnie szamponem i snem.

Łaskoce! wyrywa się i wraca do bajki.

Patrzy za nim.

Przechodzi do kuchni, w której mama już nalewa herbatę. Mała kuchnia, stare firanki w kwiatki, których mama nie chce zmienić, lodówka z magnesami, wśród nich jeden koślawy zrobiony przez Michała w przedszkolu. Wszystko takie znajome, że aż znowu chce jej się płakać.

Nie płacze.

Mama stawia przed nią filiżankę, siada naprzeciwko.

Opowiesz?

Powiem. Nie teraz. Muszę się przyzwyczaić.

To Marek?

Tak.

Kiwa głową, nic nie mówi. Pije herbatę. Za ścianą słychać śmiech z bajki i Michała.

Mamo, mogę tu trochę pomieszkać?

Ile trzeba, tyle. Pokój jest twój.

To wszystko, co trzeba usłyszeć.

Potem życie, którego jeszcze nie umie nazwać. Nie tymczasowe, chociaż takie się wydaje. Nie nowe, choć powoli się staje. Po prostu życie, bez głośnych słów, dzień za dniem.

Z Markiem rozmawiają. Nie raz, kilka razy. Ciężkie rozmowy, bez krzyku, Anna trzyma swoje postanowienie. Marek mówi różne rzeczy. Że nie wiedział, kiedy zaszedł za daleko. Że mu żal. Że myśli o Michale. Że nie wie, co jest dobre.

Anna słucha, odpowiada, nie wybacza, nie przeklina.

Kwestia rozwodu ciągnie się długo, jak to zwykle bywa. Są papiery, adwokat, rozmowy o mieszkaniu i gdzie ma mieszkać Michał. To wyczerpujące, brzydkie, jak każde dzielenie tego, co wspólne, ale przechodzi przez to.

Iga nie dzwoni przez kilka tygodni. Wysyła SMS: Jestem, jeśli chcesz. Anna czyta, nie odpowiada. Nie z powodu kary. Po prostu nie wie jeszcze, co napisać. Trzeba więcej czasu.

Pod koniec listopada idzie po Michała z treningu. Pada pierwszy śnieg w tym roku, drobniutki, topnieje zanim dotknie ziemi. Michał wybiega, wystawia buzię do góry, łapie płatek.

Śnieg! Mamo, patrz!

Patrzy w górę. Płatki spadają z ciemnego nieba. Jeden dotyka jej policzka, topnieje od razu.

Widzę mówi.

A bałwana zrobimy?

Jak porządnie napada. Na razie za mało.

No maaaam…

Chodź, zmarzniesz.

Bierze ją za rękę ręka w ciepłej rękawiczce z narysowanym samochodzikiem. Idą razem, Michał opowiada coś o bałwanie i o koledze, co robi najwyższego bałwana w klasie.

Idzie, trzymając go za rękę.

Boli. Nie przeszło i nie powinno. Dwanaście lat nie przechodzi przez jeden listopad. Ale z bólem pojawia się coś jeszcze, czego nie umie nazwać. Coś jak powietrze. Jak to, że samemu idzie się, samemu decyduje się, gdzie.

Nie wie, czy zrobiła dobrze. A właściwie wie, że dobrze, ale nie wie, czy będzie lżej. To różne rzeczy dobrze i łatwiej. Zrozumiała to dopiero teraz, mając trzydzieści osiem lat, pod pierwszym śniegiem.

Tydzień później znajduje ogłoszenie z wynajmem małego mieszkania w sąsiedniej dzielnicy. Dwa pokoje, czwarte piętro, widok na podwórko. Właściciele starsi, spokojni, bez zbędnych pytań. Ogląda mieszkanie, stoi w pustych pokojach, słucha ciszy. Kuchnia mała, ale jasna. Z okna dziecięcego widać drzewa.

Bierze pani? pyta właściciel.

Biorę mówi Anna.

Przeprowadzka zajmuje dzień. Sąsiedzi mamy pomagają z meblami. Marek przywozi rzeczy Michała, rozstawia pudła w korytarzu, rozgląda się.

Dobre mieszkanie przyznaje.

Tak potwierdza.

Wychodzi, w drzwiach odwraca się.

Aniu, naprawdę mi przykro.

Patrzy na niego. Tyle lat razem. Jest zmęczony. Starszy. Taki zwyczajny.

Wiem. Idź już, Marku.

Wychodzi.

Zamyka drzwi. Opiera się plecami. Stoi chwilę.

Potem idzie rozpakowywać rzeczy.

Michał wbiega wieczorem, ogląda swój pokój, ocenia widok na drzewa, mówi, że będzie leżeć na parapecie i patrzeć na koty, co biegają na dole. Anna mówi, że parapet wąski. On: że jest mały, zmieści się. Śmieje się.

Nieoczekiwanie, szczerze jakby coś w niej puściło. Michał patrzy z zaskoczeniem.

Co jest?

Nic. Chodź, kolacja. Kupiłam pierogi.

Pierogi! już biegnie do kuchni.

Zapala małą lampkę, gotuje wodę. Szuka soli. Nowa kuchnia pachnie cudzym mieszkaniem i tymczasowymi ścianami, ale to minie gdy się zaczyna gotować, zapachy odchodzą.

Woda się gotuje, wrzuca pierogi.

Michał siedzi przy stole i rysuje, bo na jutro trzeba mieć pracę domową z plastyki, a przypomniał sobie dopiero teraz.

Mamo, a bałwana na pewno zrobimy?

Na pewno. Jak napada porządnie pójdziemy.

Obiecujesz?

Obiecuję.

Kiwa głową, wraca do rysunku.

Za oknem pada śnieg, tym razem prawdziwy, gęsty, grudniowy. Opada na drzewa, parapet, daszek. Miasto pod nim milknie, bieleje, robi się przyjaźniejsze.

Anna stoi przy kuchence, miesza pierogi. Nie myśli o niczym konkretnym. Po prostu stoi, działa i słucha, jak Michał coś tafla nad rysunkiem i patrzy, jak śnieg pada za oknem.

Co będzie nie wie.

Wie tylko, że jutro znów wstanie wcześnie, odprowadzi Michała do szkoły, wstąpi po chleb, zadzwoni do mamy, bo nie dzwoniła trzy dni. Wieczorem może rozpakować jeszcze kilka pudeł w korytarzu. A może nie, nic się nie stanie.

Ból będzie, to pewne. Nocą, czasem dniem, bez ostrzeżenia. Pamięć podsunie zapach, głos, chwile z dawnych lat, prawdziwe, nie do skasowania, bo się wydarzyły. To nie minie szybko. Nie spodziewa się tego.

Ale pierogi już gotowe. Michał odkłada zeszyt i czeka.

Już, już mówi Anna.

Jest noc, śnieg pada, mieszkanie czeka na nowe życie.