Papierki po cukierkach

Fifka

No i jesteś, Arturku, prawdziwy fifka! I po co Ci to wszystko, powiedz? Czasem to chciałoby się zlać cię porządnie, ale nie ma już komu, no i już nie pora! Do takich lat dożył, a rozumu tyle, co kot napłakał!

Babcia Sabina splunęła pod nogi swojego sąsiada, ciężko utykając na obolałą nogę, ruszyła powoli do siebie. Swoje powiedziała, a co dalej, to już niech sumienie mu mówi, jak ma żyć. Ludzie mądrości nie dali, może los coś odmieni?

Toż to, co wymyślił?! Matkę rodzoną chce oddać do domu opieki! Gdzie to widziano?! Owszem, pani Bronisława jest już przykuta do łóżka, ale czy on jest jej synem, czy przypadkowym krewnym? Diabli biorą! Gdybym była w sile, nie zastanawiałabym się ani sekundy. Zabrałabym przyjaciółkę do siebie. Tyle że…

Szkoda Magdusi. Dobra dziewczyna, ale też nie koń. Ile może nieść sama? Została w wiosce, nie pojechała do szkoły, jak mama zachorowała. A właściwie najpierw wyjechała, ale wróciła. Nie mogła zostawić mamy i babci. Pomagała, bo wiedziała, że Sabina nie ma już siły nad córką czuwać. Ze sobą się nie wyrabia. Od kiedy dwa lata temu złamała nogę, jest jeszcze gorzej. I wcześniej ledwo się ruszała, a teraz to już zupełnie…

Młodsza córka chciała ją wziąć do swojego mieszkania w Poznaniu, ale Sabina odmówiła. Tam ciasno, każdy kąt zajęty, a zięć, choć porządny chłop, to nie ten typ, co by życie za żonę położył. Dwoje dzieci mają, a ciężko to wszystko udźwignąć. A Sabina już im nie pomoże. Gospodarstwo prowadziła dawniej, dzieciom pomagała, a teraz co? Ruina… Magda złości się, kiedy tak o sobie mówi, ale czy to nie prawda? Zdrowia jak nie było, tak nie ma, a sił coraz mniej. Wstać rano z łóżka to już wyczyn. Otworzysz oczy, poleżysz, zbierasz się jak popiół na szufelkę. Do kupy, do kupy! Weszłaś! Poszłaś!

Dobrze, że Magda, wnuczka, szybka jak młoda sarna. Nim Sabina się ogarnie, ona już uprzątnięta chałupa, matka umyta i na autobus do pracy ucieka. Zawsze taka była. Od małego.

Sabina starszą córkę, matkę Magdy, urodziła późno. Już nie liczyła na macierzyństwo. Pierwszy mąż nie darował jej pustego łona. Odszedł. Sabina żałowała, ale nie za bardzo. Widziała, że on jej prawdziwie nie kochał. Ona paliła się do niego, a on…

Kiedyś, w młodości, Sabina była urodziwa, aż ludzie się oglądali. Chłopcy ganiali za nią od czasów szkolnych. Ale była powściągliwa, czekała na miłość. Myślała, że zaraz zjawi się ten ktoś, do kogo serce zadrży. A tu nic! Czas płynął, a ona już przestała się rozglądać. Głowa coraz niżej przed docinkami matki.

Co się wybrzydzasz? Zostaniesz panną na zawsze!

A powiedz jej, że na niekochanego i patrzeć nie możesz…

Wtedy zjawił się chłopak w sąsiedniej wsi po wojsku. Sabina go nawet nie znała. Gdzieś indziej z rodzicami mieszkał. Po powrocie nie wrócił do rodzinnego domu, tylko do dziadków. Po co, kto tam wie. Sabinie się nie tłumaczył.

A ona przepadła! Zobaczyła raz Zenka i spać nie mogła. Zakochała się…

On długo nie myślał. Jak ją ujrzał, tak od razu posłał swatów. Matka Sabiny szczęśliwa dziewczyna stara, czas najwyższy, a ona siedzi jak za karę.

Ślub był huczny i wesoły. Sabina nie wiedziała, gdzie schować oczy ze szczęścia. Nie zauważyła nawet, kiedy po kątach rozeszły się szepty. Dopiero gdy teściowa chwyciła ją za rękę i podprowadziła do spacerówki obok obcej kobiety w ciemnej chuście, Sabina zrozumiała, że coś nie gra.

Kobietę w ciemnym szalu Sabina zauważyła od razu, jeszcze zanim wyszła z domu. Kiedy teściowa delikatnie ją popchnęła w jej stronę, serce zamarło. Co tu rozumieć? Wiadomo.

Potem Zenek przyznał się, że odchodził do wojska od narzeczonej, ale nie uwierzył, że dziecko jest jego. Rodzina też powtarzała, że terminy się nie zgadzają. Potem matka Zenka pod presją sąsiadek poszła do tej nieudanej narzeczonej. Tam mały Zenek w łóżeczku śpi. Wykapany ojciec! Ale co naprawić można? Przecież już inną wziął…

Dziewczyna od dziecka Zenka nie chciała z nim być. Nie wybaczyła zdrady. Nawet nie wiedziała, że jej matka zabrała wnuka na wesele do byłego narzeczonego, a powiedziała, że do siostry jedzie.

Po co? Sabina dotknęła uchwytu spacerówki, wpatrując się w zmęczoną kobietę.

Żebyś wiedziała, za kogo wychodzisz.

Co jej to miało dać, Sabina nie pojmowała. Męża kochała. A co było w przeszłości… Każdy błądzi. Zabraniam mu mieć prawo do pomyłki?

Nie zabroniła Zenonowi kontaktu z synem, ale on się nie kwapił. Szybko Sabina zrozumiała, że Zenek kocha tylko siebie. Reszta niczym ramka do obrazu potrzebna do ozdoby.

Nie miała mu czego zarzucić. Gospodarz świetny, dom dostatni. Ale szczęścia brak, nie wiadomo czemu.

Z piętnaście lat razem przeżyli, a ciepła od męża nie poczuła. Jakby był, a jakby go nie było. Pusto i echo w domu.

Dopóki myślała, że dzieci będą łudziła się, że to przejściowe. Serca nie rozbudził, bywa.

Ale kiedy pewnego dnia rzucił od niechcenia, że nie jest nawet prawdziwą kobietą bo nie może urodzić zrozumiała, że jej życie to ślepa droga. Możesz iść, możesz stać, i tak nic się nie zmieni.

Rozeszli się szybko i cicho. Nie wszyscy we wsi od razu się zorientowali, że po rodzinie Majewskich nie ma już śladu. Została Sabina.

Zenek wyjechał niemal natychmiast, jak tylko wszystko załatwili. Zostawił dom, nawet się przyznał do winy:

Nie chowaj urazy. Wina po mojej stronie. Ty sobie poradzisz.

Nie przebaczyła mu do końca. Stanęło jej na sercu lżej, ale co poradzić? Urody Bóg dał hojnie, szczęścia… Widocznie już nie starczyło.

Dwa lata żyła sama. Pracowała, chodziła z podniesioną głową po wsi i nie zwracała uwagi na plotki. Przestały ją boleć. E, mąż rzucił! Kto kogo jeszcze!

Tylko serca żal. Chciało się wracać do domu, gdzie czeka czyjś głos…

Z Michałem zeszła się nie od razu. Długo się przyglądała. No i nie młodzi przecież. On przyjezdny, kto go wie, co mu w duszy gra? Żył samotnie, ludzi nie unikał, ale za pomoc nigdy nie dziękował. Swoje robił.

Spokojny był. Uprzejmy. Zaczął się starać.

Sabina nawet nie pamiętała, jak to jest. A, prawda mówiąc, nie wiedziała właściwie nigdy. Zenek przyniósł raz bukiet stokrotek, a resztę uważał za zbytek. Dopóki miłość ją oślepiała, nie zależało jej, potem już nie myślała o romantyzmie.

Michał nie przynosił kwiatów, ale ręce puste nigdy nie przychodził. Jak już przyszedł zaraz coś naprawił, pomógł. Sabina pomyślała: gorzej już nie będzie. Ludzie gadają, co chcą, już jej samotności wyć się chce. Choć wiek we dwoje starzeć się raźniej.

Nie oczekiwała niczego od nowego małżeństwa. Ale nagle los potańczył na ścieżce i dał jej taką frajdę, że wszystko przyjmowała z podzięką.

Z pierwszą córką Sabina prawie do połowy ciąży nie wiedziała, że jest w stanie błogosławionym. U niej zawsze wszystko na opak. Zresztą, przechodziła lekko. Ani mdłości, ani kłopotów.

To Bronisława zauważyła, że coś z sąsiadką nie tak.

Ciężarna, Sabina! wykrzyknęła, widząc, jak się zachwiała.

Co ty mówisz! Skąd?! Przecież ja pusta…

Moja babka mówiła, że nie zawsze wina na kobiecie. Lekarze też tak teraz uważają. A może z Zenkiem nie miałaś mieć dzieci? Pojedź do miasta, sprawdź. Może będzie radość?

Sabina wróciła z Poznania odmieniona. Szła przez wieś, ludzie się oglądali. Świeciła się! Jak słońce się uśmiechała już wiadomo było, że będzie lepiej.

Urodziła jedną córkę, potem drugą, i Sabina przestała się garbić i spuszczać oczy. Nie miała się już czego wstydzić. Została matką.

Córki Sabina kochała tak, że ludzie ze zdumienia patrzyli. Dzień powszedni, a one jak na święto w sukienkach, z kokardkami. Zawsze czyste, zawsze zadbane. A jednocześnie, jak inne dzieci na drzewo, w kałużę, na kąpielisko latem. I nigdy Sabina nie krzyczała, nie biła. Wodę do miski, mydło do ręki i ćwicz pranie skarpetek. Jak się podarło igła do ręki, zszywajcie. Czego nie umiecie, tego nauczę.

Michał odszedł, gdy młodsza wyszła za mąż i wyjechała do miasta. Pojechał zobaczyć córkę, ale wracając miał wypadek. Nie wrócił już…

Sabina wtedy osiwiała i skamieniała. Bez dzieci już by nie wytrzymała. Ale po roku starsza córka urodziła Magdusię. Wróciło życie, rozkwitło, rozzieleniło wszystko wokół.

Żyła wnuczkami. Od młodszej córki daleko, czasem wpadły w święta. A Magda tuż obok.

Dziewczyna wyrosła żywa Sabina. Ta sama uroda, postura, tylko charakter bardziej uparty. Uparciuch. Jak coś sobie postanowi, nie ma mocnych.

Dopóki nauka Sabina się cieszyła. Ale jak wnuczka wiek dorosły osiągnęła pojawiły się łzy.

Magda zakochała się po uszy. I to w sąsiedzie, Arturze. Starszy o pięć lat, dorosły chłopak, a Magdzie właśnie szesnaście. Co ona wie?! Ale się uparła, że kocha i już.

Artur w ogóle na Magdę nie patrzył. Kto to? Sąsiadka. Dzieciak. On miał już inne uczucie.

Lidka, jego wybranka, była dziewczyną efektowną. Może nie pięknością, ale umiała się pokazać, ubierała się jak żadna inna w wiosce. Ojciec ją rozpieszczał. Jedynaczka, więc jak jej nie rozpieścić?

Ale Lidka nie stała się przez to lepsza. Wielka duma. Jak nie po jej myśli dzień stracony.

Początkowo na Artura nie zwracała uwagi, przyglądała się mu.

Pewnego razu jednak wydarzyło się coś dziwnego.

Lidka miała chłopaka z sąsiedniej miejscowości. Też dzieciak bogatych rodziców. Kręcił się koło Lidki z nudów, a ona była zadowolona. Razem wyjechali motocyklem do sąsiedniej wsi i… zniknęli na całą noc. Co się stało, nikt nie wiedział wróciła do domu nad ranem, potargana i zapłakana.

Nikt o tym nie wiedział, tylko Sabina. W tę noc nie spała, poszła do ogródka skoro świt i widziała, jak Lidka zakrada się na końcu wsi.

Nie spojrzała na Sabinę. Minęła ją prosto przez grządki, jakby Sabiny nie było.

Tydzień później wieś huczała rodzice Lidki szykują ślub. I to na gwałt.

Artur był wniebowzięty, a Bronisława nie cieszyła się.

Sabinko, coś tu nie gra. Ale co mam synowi powiedzieć? Nie posłucha. To ich sprawa. Jeśli u Lidki coś się stało, nie bez powodu się przeniosła do innego. Nie moja rzecz. Ale szkoda mi Artura. On ją kocha. Nie śpi w nocy. Zadręczony.

Sabina przytakiwała, lecz milczała. Nikt nie dowiedział się, co widziała. A w domu była własna tragedia nie plotki miałaby w głowie, a raczej wsparcia.

Magda jak oszalała. Czasami płakała po kątach, patrząc na dom Lidki, gdzie szykowano wesele. Czasem leżała podobnie do zmarłego.

Sabina wszystkie sposoby próbowała, by wyciągnąć ją do miasta do ciotki. Oby tam została, skończyła szkołę, wyszła za mąż nie musiałaby już nigdy wracać i oglądać swojej wielkiej miłości, która nawet jej nie znała. Wiedziała Sabina, że choćby wszystko opowiedziała o Lidce nie pomoże. Artur kocha…

A Magda nie chciała słuchać babci czy matki. Ojca już nie miała, inni autorytetu nad nią nigdy nie mieli.

Czekała, nie wiadomo na co. Może liczyła, że się coś zmieni, może na cud.

Wytrzymała do dnia ślubu. Przyszła z Sabiną i matką, nawet się nie rozpłakała. Stała z boku, nie siadając do stołu. Potem wyszła i poszła do domu.

Matka zauważyła, że Magdy nie ma i pobiegła za nią. Bała się, co dziewczynie przyjdzie do głowy.

Tymczasem Magda spakowała walizkę, przytuliła matkę i babcię, i wyjechała do Poznania. Popłakały za nią, ale przyjęły, co los przyniósł, i czekały.

Czas leczy rany.

Może uleczyłby i Magdę, ale nie było jej dane za długo cieszyć się nowym życiem. Matka trafiła do szpitala i już na nogi nie stanęła.

Znów walizka. Gdzie się podzieje? Babcia sama, chorej matki nikt nie obsłuży. Trzeba było wracać.

Tylko jednego bała się Magda że Artur z rodziną zamieszkają tuż obok. Ale los się nad nią zlitował wyjechali niedługo po ślubie.

Magda posprzątała dom, zadbała o matkę, zaczęła pracę na gospodarstwie. Gdzie indziej? Bez zawodu, bez szkoły, tylko farma. I tak dobrze, że to lubiła, zwierzęta zawsze kochała. Zainwestowała w kury, w kozy. Co miała zrobić?

Tak żyli. Magda pomagała też Bronisławie, jak mogła. Po śmierci męża ledwo psychicznie wytrzymywała. Syn daleko, rzadko się odzywa, niewiele pisze o sobie, tylko przesyła pieniądze i pyta, jak mama. A co u niego, jak, gdzie Bronisława zadręcza się domysłami. Wie tylko, że Lidka urodziła mu dwoje syna i córkę, ale nie widziała wnuków na oczy. Może Lidka nie chciała wracać do rodzinnej wsi, może Arturowi się nie wiodło. Jeździł ciężarówką, rzadko bywał w domu, by utrzymać rodzinę. Bronisława dusiła swoje lęki, czuła z między wierszami, jak ciężko mu się żyje. Syn nie narzekał, ale matka wszystko wyczuje.

Czy przez troski o syna Bronisława tak się podłamała, nie wiadomo, ale rozchorowała się poważnie. Magda załatwiła jej leczenie w wielkopolskim szpitalu. Odwiedzała ją, a potem po kątach cicho płakała. Lekarze dobrej prognozy nie dawali.

Sabina napisała do Artura od razu, gdy Bronisławę zabrali. Ale list chyba nie dotarł nie przyjechał, nawet się nie odezwał. Sabina napisała drugi list, mówiąc Magdzie:

Widzisz, dziecko, prawda wyszła na jaw. Olał matkę taka z niego fifka. Myślałam, że z niego człowiek…

Babciu, poczekaj! Zawsze mi mówiłaś, żeby nie wyrokować, póki nie pozna się prawdy. Każdy ma swoje sumienie. Nie wiesz, co się dzieje.

Nie wiem już nic, kochanie. Nigdy nie przypuszczałam, że tak się zachowa. Przecież był taki dobry synem i matki kochał…

A skąd ta fifka, babciu?

Dawna historia. Powiem ci, bo to właśnie dlatego nie wierzyłam, że może zrobić coś takiego.

Opowiedz!

Kiedyś, jak był dzieciakiem, może ze sześć lat miał, fanatycznie zbierał opakowania po cukierkach. Wtedy to był rarytas! Konfety tylko na święta, a kolorowe papierki cenniejsze niż dzisiaj euro. Każdy trzymał kolekcję, a jak zamieniał, to tylko na coś najlepszego. Bronisława wtedy miała kury rasowe, dwie białe jak śnieg z pierzastą koroną jej oczko w głowie. Nie wiem, gdzie jej mąż je zdobył, ale dbała o nie jak o skarb. Aż nagle nieszczęście najlepszy kolega Artura miał psa, istny łobuz, niby myśliwski, ojciec z miasta przywiózł. Artur zaprosił do siebie chłopaka, a ten wziął psa. No i kury padły…

Babciu, poważnie…

Tak. Pies zadusił obie. Bronisława płakała, Artura nie zrugała, ale z ludźmi nie gadała przez dwa dni. A Artur? Podarował wszystkie swoje fifki innemu koledze, którego ojciec często jeździł do miasta. I uprosił, żeby ten zabrał go na zakupy do miasta, jak tata pojedzie. Opróżnił skarbonkę, na rower zbierał, i kupił matce taką samą kurę.

Wielka rzecz!

Dla niej wielka, bo zobaczyła, że wychowała człowieka. Tylko gdzie się ta ludzkość podziewa, Magdusiu?

Ale mowa odebrało Sabinie tydzień po powrocie Bronisławy ze szpitala. Magda umiała się już zająć dwiema chorymi. Najpierw matką, potem Bronisławą. Sił jeszcze miała. Babcia narzekała, że Magda się zamęcza, ale jak zostawić człowieka? Zwłaszcza takiego, który ci bliski?

Magda kończyła myć podłogi u Bronisławy, kiedy w sieni zatrzasnęły się drzwi i wbiegł mały chłopiec, zostawił brudne ślady, spojrzał jej w oczy i zapytał:

Ty jesteś moja mama?

Prosto i bezpośrednio. Magda zamarła z mopem w ręku.

Sąsiadka Artur trzymał za ramię dziewczynkę i przywitał się z Magdą. Przepraszam, że tak późno przyjechałem. Zawiniłem. Maks był w szpitalu, nie mogłem go zostawić, a Emilki nie było z kim zostawić.

A gdzie Lidka? wypaliła Magda, po czym od razu tego pożałowała. Co ją obchodzi cudze życie?

Nie ma jej. Odeszła od nas. Z nowym facetem. Jestem sam.

Jak sam, a dzieci? Magda poczuła nagły luz. Przestała już się peszyć wysokim, mocnym Arturem, który trzymał za rękę ciekawską dziewczynkę tak podobną do siebie.

No, racja, co ja plotę. Sam nie jestem, przecież mam ich. Śpi mama? podszedł do łóżka, ściągnął córce buty.

Śpi. Zmęczyła się. Lekarze twierdzą, że lepiej, żeby leżała, ale ja bym chciała, żeby chodziła wkoło. Zawsze była w ruchu, a teraz tylko leży.

Już boki obleżała! usłyszała się Bronisława, a Magda już się zbierała do wyjścia. Artur tu, czas do domu.

Szybko posprzątała, postawiła na stole zupę i mleko dla dzieci, i wybiegła, zapominając się pożegnać. Brakowało sił na rozmowy.

Wydawało jej się, że serce się uspokoiło podczas rozłąki, a tu Znowu czuła się niepewnie. Bo już nie był tym młodym chłopcem, co kiedyś szarpał ją za warkocz przez niski płot dzielący ich ogrody. I ona nie była tą rumianą dziewczynką, która czerwieniła się na samo przywitanie. Zmienili się dorośli. Mądrzejsi? Kto wie. Ale na pewno inni.

Po dwóch dniach Bronisława powiedziała Sabinie, która doczłapała się z wizytą, że chce poprosić syna, żeby zawiózł ją do domu opieki.

Sabina tak się oburzyła, że aż głos straciła. Skąd siły się wzięły?! Wyszła na ganek, przywołała Artura, splunęła mu pod nogi i poszła do siebie. Ani go widzieć, ani słyszeć nie chciała! Magdzie nie pozwoliła się nawet odezwać.

Nie broń go! Przecież już nie dzieciak! To co to za człowiek, co matkę jak śmieci wyrzucić i rozpłakała się Sabina.

A Magda, jak stała w starym szlafroku, w którym zwykle ogarniała chałupę wybiegła do sąsiada.

Artur! Artur! Gdzie jesteś? otworzyła drzwi i stanęła w progu, rozczochrana, rozgniewana, ale piękna jak wiosna. Co ci w ogóle przyszło do głowy? Nie oddam ci cioci Broni! Nawet nie próbuj! Wracaj, skąd przyjechałeś! Same damy radę. Dla mnie co za jedną opiekować się, co za dwiema bez różnicy! Jeszcze jedno łóżko postawię u mamy w pokoju i tyle! A ty! A ja ciebie

I nagle się zacięła, widząc, jak Bronisława śmieje się przez łzy, a Artur tylko się uśmiecha.

Rozwarowałaś się! Spokojnie, Madziu! Bronia otarła radośnie łzy. On nigdzie mnie nie zamierza wysyłać! To ja chciałam. Sabinie tylko powiedziałam, bo nie chcę synowi ciążyć. Ale ona nie zrozumiała i się obraziła!

Zostaję, Magda. Gdzie pójdę, zostawię matkę?

Naprawdę? Magda nagle się zawstydziła, rozejrzała się po pokoju, utkwiła wzrok w spakowanej torbie. A to co? Gdzie się wybierasz?

Do domu muszę skoczyć, załatwić wszystko w pracy, odebrać odprawę, rzeczy pozbierać. Nie wiem, ile to zajmie, ale dzieci ze mną. Już się z naszym lekarzem dogadałem zajrzy do mamy, przypilnuje.

Wtedy Magda pokazała, jaka z niej kobieta.

Podeszła do Artura, spojrzała w oczy i powiedziała stanowczo:

Dzieci niech zostaną! Ja się nimi zajmę. I będę czekać na Ciebie. Słyszysz?

Słyszę… Artur patrzył, jakby ją pierwszy raz widział. Jak ja mogłem tak cię przeoczyć?! Nie zauważyłem…

W mieście weź sobie okulary, żeby znów nie przeoczyć, czego nie trzeba Magda wzięła na ręce małą dziewczynkę, która przytuliła się do niej. Idziemy do babci Sabiny? Upiekła drożdżówki. Lubicie? No to ruszamy!

A kilka lat później Artur wyprowadzał na ganek najpierw Bronisławę, a potem swoją teściową.

No, mamunie! Spokojnie. Jakie fotele z Poznania wam przywiozłem! Chcecie siedzieć siedzicie, chcecie leżeć leżycie. I wszystko na świeżym powietrzu! Piękna sprawa, co nie?

Delikatnie, dostosowując się do wolnych kroków Bronisławy, pomagał matce ułożyć się w leżaku, po czym nadstawiał ucha.

Obudzili się mali! A Magdy jeszcze nie ma. Idę zobaczyć, czemu krzyczą.

Niedługo Magduśka wróci?

Dzisiaj ma ostatni egzamin. Mówiła, że będzie w pierwszej piątce, to szybciej przyjdzie. Zaraz, zaraz…

Samochód zatrzyma się przy furtce, a dzieci, siedzące na czereśni, niosące dla babci koszyki pełne owoców na konfitury, spadną z drzewa z wrzaskiem:

Mama! Mama wróciła!

A Magda, już nie podobna do dawnej nieśmiałej dziewczyny, która kiedyś stała niepewnie przed Arturem, wyciągnie ręce i przygarnie swoje roztrzepane szczęście, mrugając do męża:

Piątka!

A kto by wątpił! Artur uśmiechnie się i wróci do domu.

Bliźniaki dzieci jak matka: choć są grzeczne i rozsądne, nie lubią długo czekać. Jednym słowem, tacy sami jak… ich tata. Ot, małe polskie fifki.