Osiem lat drobiazgów

Osiem lat banału

Telefon zadzwonił o wpół do ósmej rano, kiedy Elżbieta stała już przy kuchence i z niejaką melancholią obserwowała, jak woda w rondelku zaczyna bulgotać. Kuchenka była leciwa, gazowa, żeliwne ruszty pokryte warstwą cudzego tłuszczu, z którym żadna jej siła nie potrafiła się dotąd rozprawić skutecznie. Każdego ranka ten tłuszcz przypominał jej, że to nie jej mieszkanie, tylko cudze, po kimś, kto miał tu własne nawyki, swoje schabowe i bigosy oraz swoje własne, minione życia.

Spojrzała na telefon. Natalia.

Elżbieta odebrała.

Znowu nie odpisałaś na jego wiadomość rzuciła córka zamiast dzień dobry.

Dzień dobry, Natalio.

Mamo, mówię poważnie. Pisał do mnie wczoraj wieczorem. Twierdzi, że go ignorujesz.

Woda już wrzała. Elżbieta wyłączyła gaz i wrzuciła do rondelka torebkę herbaty. Tanią, ukraińską, w pudełku po pięćdziesiąt. Kiedyś piła liściastą, cejlońską, którą Andrzej zamawiał w sklepiku na Chmielnej.

Niech mówi mruknęła Elżbieta.

Mamo, wiesz, co robisz? Mieszkasz w jakiejś norze na Targówku, pewnie ci tam już karaluchy paradują, jesteś sama, zaraz sześćdziesiątka

Mam pięćdziesiąt osiem.

To praktycznie sześćdziesiąt! I odeszłaś od normalnego faceta, mieszkania w centrum, normalności. Po co?

Elżbieta spojrzała w okno. Za szybą szarobure listopadowe niebo, bezlistny klon, kawałek sąsiedniego bloku z łuszczącym się żółtym tynkiem. Gdzieś w dole przejechał tramwaj. Szyny tu stare, a tramwaje dudnią tak, że przez pierwsze dwie noce prawie nie zmrużyła oka.

Potem się przyzwyczaiła.

Natalia, spóźnię się do pracy.

Ty nigdy nie chcesz pogadać jak człowiek!

Chcę. Ale nie teraz, nie przez telefon. Możesz wpaść w sobotę? Ugotuję zupę.

Do twojej nory nie przyjedę.

Nora. Już i do Natalii dotarło to słowo. Ciekawe, czy od Ewy.

Dobrze powiedziała Elżbieta spokojnie. To pogadamy kiedy indziej.

Mamo

Natalia, kocham cię. Cześć.

Odłożyła komórkę na stół. Zabrała rondel, przelała herbatę do szklanki, tej z grubego szkła, którą znalazła w kuchennej szafce wraz z cudzym garnkiem. Prawdziwa peerelowska szklanka, ciężka, z charakterystycznym wzorem. Takie piła w dzieciństwie pewnie ostatnio widziała trzy dekady temu. Zrobiła łyk. Herbata gorąca, cierpka, o nutach mokrego kartonu.

Wypiła ją stojąc, patrząc na klon.

Potem się ubrała i wyszła z domu.

***

Klatka schodowa pachniała wilgocią i kotami. Gdzieś na trzecim piętrze mieszkał kocur, którego nigdy nie widziała, ale regularnie słyszała w nocy. Windy nie było. Cztery piętra w dół, mijając skrzynki na listy z pourywanymi drzwiczkami, czyjeś sanki w rogu jakby po minionej zimie.

Na dworze ledwie pięć stopni. Elżbieta zapięła płaszcz i skierowała się ku metro. Targówka jeszcze dobrze nie poznała: pół roku w okolicy, a wciąż zdarza jej się zabłądzić w uliczkach. Bródno, Zacisze, te rejonowe nazwy, ulice szerokie, ciche, z wieloma drzewami. Tu ludzie pędzą szybko, nie patrząc po sobie, jak w całej Warszawie, ale bez tej śródmiejskiej nerwowości, która zawsze ją denerwowała.

W spożywczaku pod blokiem kupiła kefir i pół bochenka chleba. Sprzedawczyni, młoda dziewczyna z limonkowym cieniem na powiece, nawet nie podniosła wzroku. Elżbieta wydała resztę, zapakowała zakupy do torby i wyszła.

W metrze było gorąco i tłoczno. Jechała na stojąco, trzymając się drążka, myśląc o projekcie. Wczoraj z Piotrem skończyli pierwszy blok inwentaryzacji, ale dziś trzeba było rozgryźć jeszcze sprawę stropu w piwnicy, który trzymał się na słowie honoru i może jeszcze na modlitwie cieśli z końca XIX wieku.

Pałacyk był na Pradze. Niewielki, z XVIII wieku, dom główny plus dwa oficyny i coś na wzór powozowni przebudowywanej tyle razy, że ciężko było zgadnąć, co tam kiedyś było. Właściciele się zmieniali, w PRL-u adaptowano na magazyn, potem zapomniano. Dwadzieścia lat pustostanu. Teraz znalazły się pieniądze, znalazła się sensowna ekipa i znalazł się zespół projektowy. Elżbieta była główną konserwatorką-architektką. Piotr, jej kolega, brał na swoje barki konstrukcję.

To była prawdziwa robota. Nie takie tam przekładanie ścianek działowych dla zleceń otrzymywanych przez Andrzeja, tylko solidna, duża rzecz z historią zaklętą w cegłach.

***

Piotr już był na miejscu, gdy przyjechała. Stał na środku wielkiej sali na parterze w swojej wiecznie szarej kurtce, z miarą w ręce, wpatrzony w sufit.

Dzień dobry rzuciła Elżbieta, wchodząc.

Patrz pokazał jej róg, gdzie tynk odpadł kawałem, odsłaniając cegłę już wiem, czemu się zapadło. Góra belki pękła na całej długości. To nie jest konserwacja, tu prawie wymiana.

Pękła czy się rozeszła na słoje?

Chodź, pokażę ci.

Wchodzili na górę po schodach, które już trochę wzmocnili, a mimo to skrzypiały jak trzeba. Elżbieta trzymała się poręczy, czując zapach starych desek, słodkawo-suchy, z domieszką kurzu i tego czegoś, czego nazwać nie umiała. Zapach czasu, zapach cudzych losów.

Uwielbiała ten zapach. Odkąd pamięta.

Piotr pokazał belkę. Elżbieta kucnęła, zapaliła latarkę.

Nie na słoje powiedziała. Popatrz, to mechaniczne. Stało tu coś ciężkiego.

Zgoda. Może maszyna?

Albo kilka. To był magazyn.

Piotr przykucnął obok. Patrzyli oboje w tę belkę. Za oknem, gdzie szkła nie było już dawno, szeleścił wiatr.

Wymieniamy podsumował.

Tak. Ale po staremu. Przeglądałam archiwa, jest specyfikacja drewna. Pewnie lokalna sosna, ale dobrze sezonowana.

Teraz taką

Znajdę. Znam jeden tartak pod Kielcami, sprawdzony ludzie z remontu na Nowym Świecie. Pogadam.

Piotr skinął głową. Wstał i obtrzepał kolana. Był wysoki, trochę się garbił, a sposób, w jaki słuchał, sprawiał, że wydawał się kimś wiecznie pogrążonym w rozmyślaniach. To jednak nie była prawda był uważny, konkretny i nigdy nie wchodził w słowo. Po czterech miesiącach wspólnej pracy Elżbieta bardzo to ceniła.

Herbaty? zapytał. Mam w termosie.

Poproszę.

Przeszli do korytarza, gdzie Piotr odstawił torbę. Wyjął termos, dwa plastikowe kubki. Nalał.

Dziś jesteś taka nie wiem, skupiona.

To znaczy, że rano dzwoniła albo córka, albo siostra.

Nie dociekał. Po prostu podał jej kubek.

Wzięła. Herbata była porządna nie w torebkach.

***

Ewa wpadła do niej w niedzielę. Bez zapowiedzi, po prostu zadzwoniła z dołu: Otwieraj, przyniosłam szarlotkę. Elżbieta otworzyła.

Ewa, trzy lata starsza, mieszkała na Ursynowie z mężem Zdzisławem, księgowa w firmie budowlanej, znana ze swoich życiowych przekonań, których nie ruszy żadne kataklizmy. Wchodząc, obrzuciła mieszkanie typowo siostrzanym, mieszaną litości i triumfu wzrokiem.

Jezu, czy to łazienka czy składzik?

Łazienka.

Płytki popękane.

Ewa, pokaż ciasto.

Przyniosłam przemknęła do kuchni, postawiła placek. Elżbieta, wytłumacz mi. Miałaś mieszkanie w centrum, parkiet, trzy pokoje, porządny facet. Bił cię?

Nie.

Zdradzał?

Nie wiem. Może. Już mnie to nie interesowało.

To co? Odbiło ci na starość?

Elżbieta wyjęła talerzyki.

Odpuść.

Sama sobie jesteś winna! Natalia dzwoni, zamartwia się. On też. Fajny facet, swoją drogą.

Dla kogoś innego, pewnie. Kroisz szarlotkę?

Z tobą zawsze tak: kroisz. Nie chcesz pogadać.

Rozmawiam, tłumaczyłam ci już chyba sto razy.

Nic nie tłumaczyłaś! Było mi źle. Komu jest dobrze? Myślisz, że Zdzisław to prywatne spa? Ale nie uciekam z Ursynowa do jakieś nory.

To nie nora, mieszkam sama.

Sama! Ewa aż rozłożyła ręce. Pięćdziesiąt osiem lat, samotna, praca za grosze i jeszcze cieszysz się z tego?

Elżbieta spojrzała na siostrę, dużą, ciepłą, w nierozłącznym beżowym swetrze, z miną kogoś, kto naprawdę nie rozumie, a nawet nie potrafi się o to złościć.

Ewuniu powiedziała cicho.

Jeszcze beze mnie zginiesz, wariatko rzuciła Ewa.

Elżbieta pokręciła głową: Zginę, ale z wyboru.

Ewa wręcz wytrzeszczyła oczy:

O czym ty gadasz?

Takie tam Elżbieta sięgnęła po nóż z czym placek?

Z jabłkami. A ty dobrze się czujesz? Chodzisz do psychologa przynajmniej?

Chodzę.

No i co mówi?

Że podejmuję dobre decyzje.

Tak, oni wszyscy tak mówią im za to płacą.

Piły herbatę z szarlotką. Ewa opowiadała o Zdzisławie, który znów ma krzyż, o sąsiadce, która kupiła buldoga i teraz wrzask za ścianą. Elżbieta słuchała. Za oknem zaczynało ciemnieć, niebo za klonem przybrało kolor bakłażana.

Przed wyjściem Ewa zatrzymała się w progu.

Napisz mu chociaż SMS-em powiedziała. Facet się przejmuje.

Dobrze skłamała Elżbieta.

Wiedziała, że nie napisze.

***

Z Andrzejem byli razem osiem lat. Nie za mąż był zasadniczo przeciwny formalnościom, co mówiło samo za siebie, lecz zrozumiała to za późno.

Pierwsze dwa lata były inne. Albo jej się wydawało. Interesował się nią, zabierał do restauracji, do teatru, jeździli razem do Włoch i Pragi. Twierdził, że jest mądra i że ma dobry gust. Potem wszystko zaczęło się zmieniać, niespiesznie, prawie niedostrzegalnie, jak rysa w starym tynku.

Zaczęło się od drobiazgów. Kiedyś na firmową imprezę założyła zieloną sukienkę, swoją ulubioną. Spojrzał na nią w przedpokoju.

Jesteś pewna?

Nic więcej. Po prostu: Jesteś pewna?. Przebrała się wtedy, włożyła czarną.

Potem przychodziły uwagi o gotowaniu, o tym, jak odzywa się do jego znajomych, o tym, jak pracuje za dużo, a za mało z tego ma. Ostatnie wyrażał łagodnym, wyrozumiałym tonem, jak łaskawca pokazujący prostą prawdę.

Ela, wiesz, że konserwacja zabytków donikąd nie prowadzi. To ślepa uliczka dla tych bez ambicji.

Mam ambicje.

Każdy tak mówi. Jesteś dobrą specjalistką, ale przeciętną. To nie zarzut. Nie każdy jest wybitny.

Nie potrafiła wtedy odpowiedzieć. Siedziała godzinę w drugim pokoju, patrząc w ścianę i zastanawiając się, czemu aż tak boli ją ton tak życzliwych słów.

Nigdy nie krzyczał. Nie podniósł ręki. Robił coś innego: metodycznie, krok po kroku przekonywał, że bez niego jest niczym. Jej zawód był nieważny, koleżanki nijakie, gusta prowincjonalne. Że powinna być wdzięczna, że w ogóle z nią jest.

Gotowała barszcz i zastanawiała się, czy nie przesoliła. Dzwoniła do koleżanek i myślała, czy nie za często. Na spotkania chodziła i rozważała, czy nie wygląda zbyt śmiało. Ten wewnętrzny, wątpiący głos miał jego tonację.

Aż do tamtego wieczora.

Byli u jego znajomych, Marcina i Magdy, przy porządnym stole na Mokotowie. Rozmawiano o nowym osiedlu. Elżbieta powiedziała coś o złych pomysłach projektowych, o oszczędzaniu na architektach rzeczowo. Andrzej spojrzał przez stół i uśmiechnął się tym swoim sposobem, którego już się nauczyła.

Ela to fachowiec, ale wiesz Marcinku, bywają praktycy i teoretycy. Ela ostatnio tylko teorie. Dawno nic poważnego jej nie dali.

Na chwilę przy stole zrobiło się cicho. Magda zerknęła na Elżbietę. Marcin sięgnął po kieliszek.

Elżbieta się uśmiechnęła.

Zjadła obiad, wypiła wino, rozmawiała, zamówiła taksówkę. Andrzej w aucie był zadowolony, opowiadał coś o pracach Marcina. Ona patrzyła w nocną Warszawę i miała jedną jasną myśl: dalej już nie dam rady.

Nie on zły, nie jestem nieszczęśliwa. Po prostu już nie chcę. Jak ściana, na której skończył się korytarz.

Odeszła po trzech miesiącach. Szukała mieszkania, znalazła to na Targówku. Przewiozła rzeczy dwoma kursami. Andrzej był wtedy w delegacji. Na kuchennym stole zostawiła klucze i kartkę z napisem Przepraszam.

Po czasie zastanawiała się, po co to napisała. Nie wiedziała. Po prostu.

***

Listopad na Targówku jest szczególny. Park, a wieczorami, wracając z pracy, czasem szła okrężną drogą, wśród starych drzew. Liści już brak, chodniki mokre, chlupie pod butami ale park cichy, powietrze pachnie rozkładającym się listowiem i mokrą korą, a ona wdychała to jak lekarstwo.

W domu było zimno. Stare budynki mają to do siebie kaloryfery czasem gorące, czasem lodowate, rzadko w punkt. Kran w kuchni kapał. Kilka razy dzwoniła do właściciela, miał przysłać hydraulika. Hydraulika nie było.

Elżbieta kupiła w Castoramie uszczelkę i wymieniła sama. Czterdzieści minut, dwa złamane paznokcie i jedno soczyste słowo, gdy klucz się omsknął i uderzyła łokciem o rurę. Potem umyła ręce i odkręciła wodę. Leciała bez kapuśniaczenia.

Poczuła coś na kształt dumy. Głupie uczucie, ale prawdziwe.

Wieczorami pracowała przy kuchennym stole. Rozkładała plany, zapalała lampę, którą przywiozła z własnego mieszkania starą, zieloną, z bazaru lat ’90. Andrzej nienawidził tej lampy, mówił, że psuje mu wnętrze. W centrum stała w schowku. Tu na stole.

Praca przy pałacyku szła powoli, jak to bywa z dużymi projektami. Najpierw inwentaryzacje, potem archiwa, potem analiza uszkodzeń, potem koncepcja. Elżbieta lubiła tę powolność, to, że tu nie da się kantować na skróty. Mur albo trzyma, albo nie. Historia jest, albo ją wymyślono.

W warszawskim archiwum znalazła kilka dokumentów o pałacyku. W XIX wieku należał do kupca Barańskiego, potem przejęła go córka, prowadziła tu coś w rodzaju pensji dla dziewcząt. Rewolucja, potem magazyn. Córkę Barańskiego zwano Tekla. Na jednym ze zdjęć, które Elżbieta wypatrzyła w teczce archiwalnej, była kobieta pod pięćdziesiątkę, wyprostowana, patrząca w obiektyw jakby wiedziała coś, o czym fotograf nie ma pojęcia.

Długo patrzyła na tę fotografię.

Odłożyła i wróciła do planów.

***

Piotr kiedyś zapytał, jak trafiła do konserwacji.

Siedzieli w jego skodzie, grzali silnik przed archiwum. Za szybą sypał pierwszy śnieg drobny, nieśmiały.

W latach dziewięćdziesiątych projektowałam nowe domy, biurowce. Pieniędzy w bród, roboty mnóstwo. Raz przez przypadek pojechałam z koleżanką obejrzeć remont zabytkowego kościółka pod Warszawą. I już.

Już?

Wiedziałam, że to chcę robić. Ważniejsze.

Piotr milczał.

Rzadko kto to wie przyznał. Ja długo robiłem cudze plany, bo tak wypadało. Potem przystanąłem.

I co dalej?

Dalszy ciąg tu. Kiwnął głową gdzieś w stronę niewidzialnego zza szyby pałacyku. I jest mi z tym dobrze.

W aucie było ciepło, pachniało kawą z małego kubka.

Ruszyli do archiwum.

***

Andrzej przyszedł w środę.

Nie spodziewała się go. Zadzwonił o ósmej wieczorem, gdy siedziała pochylona nad planami, sącząc jogurt prosto z kubka. Zwykły, brzęczący dzwonek, jak w każdym mieszkaniu.

Myślała, że to właściciel lub sąsiad.

Andrzej na klatce, w swoim drogim płaszczu, z bukietem. Chryzantemy. Nie lubiła chryzantem. Przez osiem lat nie zapamiętał.

Cześć powiedział.

Nie od razu znalazła słowa. Po prostu patrzyła trzy sekundy.

Skąd znasz adres?

Natalia powiedziała.

Czyli Natalia. Zanotowała sobie to do przegryzienia później.

Czego chcesz? spytała.

Porozmawiać. Uśmiechnął się nie tym swoim uśmiechem. Wpuścisz mnie?

Sekundę myślała. Potem odsunęła się od drzwi.

Wszedł. Rozejrzał się. Patrzyła, jak lustruje mały przedpokój, popękane tapety, krzywo przymocowany wieszak, jej stare buty przy wycieraczce.

Ty tu mieszkasz rzucił bardziej do siebie.

Mieszkam.

Ela złapał ją za rękę. Odsunęła dłoń. Nie obraził się, po prostu przełożył kwiaty do drugiej. Wiesz, rozumiem, że potrzebowałaś czasu. Ale pół roku wystarczy.

Wystarczy czego?

Że byłaś sama, ładowałaś baterie. Jak to zwał. Poszedł do kuchni, zerknął na rozłożone plany. Pracujesz?

Tak.

Co to za projekt?

Remont pałacyku na Pradze.

Dobrze. Powiedział to tonem człowieka, który rozważa projekcik jako terapię. Dobrze, że cię to zajmuje.

To dobry projekt, historyczny.

Położył chryzantemy na planach. Przesunęła je na bok.

Ela, wiesz, co robisz? Mieszkasz tu. Gest ręką.

Wiem, gdzie mieszkam.

Chciałbym, żebyś wróciła.

Spojrzała na niego. Był zadbany, sześćdziesiąt pięć lat, wyglądał lepiej niż niejeden po pięćdziesiątce, elegancki. Płaszcz leżał na nim wyśmienicie.

Po co? zapytała.

Zbił go ten prosty tekst. Chyba się nie spodziewał tego pytania.

Jak to po co?

Chcesz, żebym wróciła. Po co?

Potrzebuję cię.

Czego konkretnie?

Ela, co to za pytania.

Zwyczajne. Brakuje ci mnie, to znaczy czego?

Patrzył na nią z miną łączącą rozdrażnienie z udawaną cierpliwością.

Potrzebuję ciebie. Jesteśmy razem osiem lat.

Wiem.

Co, tak po prostu koniec?

Wychodziłam osiem lat, tylko nie widziałeś.

Nie rozumiem.

Wiem.

Wytłumacz.

Tłumaczyłam. Głos miała spokojny. Sama się dziwiła, jak bardzo. Pół roku wcześniej rozpłakałaby się albo przepraszała. Pamiętasz wieczór u Marcina i Magdy?

Jaki wieczór?

Powiedziałeś, że jestem teoretykiem. Przy gościach.

Zastanowił się.

Żartowałem. Pewnie żartowałem.

Może. Ale takich żartów było więcej. Wszystkie pamiętam.

Jesteś przewrażliwiona.

Być może.

To nie była zniewaga.

Być może. Ale bolało.

Przez banał.

Przez osiem lat banałów.

Zamilkł. Jeszcze raz zerknął po kuchni. Na szklankę, na lampę.

I co, dobrze ci tu? dopytał z niepewnością.

Elżbieta pomyślała. Nie dla niego, dla siebie.

Różnie. Bywa trudno, bywa samotnie. Grzejniki nie grzeją jak trzeba. Ale lepiej niż tam.

To złudzenie.

Może i tak. Ale moje.

Wziął płaszcz z krzesła. Spojrzał na nią jeszcze raz. Coś w nim drgnęło. Coś prawdziwego, nie na pokaz.

Ela, nie jestem dla ciebie obcy.

Nie powiedziała. Ale już nie swój. Andrzej, idź do domu.

Jeszcze sekundę postał. Potem poszedł do przedpokoju. Ubrał się. Otworzył drzwi.

Pożałujesz jeszcze rzucił.

Nie groźbą. Raczej żalem.

Może przytaknęła.

Drzwi się zamknęły. Elżbieta przez chwilę wpatrywała się w obicie z dermy i wizjer. Potem wróciła do kuchni. Chryzantemy wstawiła do słoika. W końcu kwiaty. Wyrzucić szkoda.

Znowu usiadła do planów.

Za oknem zadudnił tramwaj. Raz, drugi. Potem cisza.

Zorientowała się, że już nie słyszy jego hałasu jak zawady.

***

Prezentacja koncepcji przypadała na drugą dekadę grudnia. Wstępny etap, inwestor chciał zobaczyć wszystko: co zachować, co odbudować, co od nowa i dlaczego. Elżbieta szykowała się na poważnie. Piotr też. Wieczorami ustalali szczegóły, a czasem szczerze się spierali.

Jednego razu pokłócili się o sklepienie w piwnicy przez prawie godzinę, po czym oboje zorientowali się, że racja leży po środku: ona myślała o estetyce, on o wytrzymałości.

Twarda jesteś rzucił bez zarzutu.

W robocie.

I dobrze.

Bez sentymentów. Po odłożeniu słuchawki jeszcze długo się uśmiechała.

***

Na trzy dni przed prezentacją zadzwoniła Natalia. Tym razem wieczorem.

Mamo innym głosem. Nie tym, co ostatnio. Mogę wpaść?

Jasne.

Natalia przyszła z butelką wina i miną osoby, która podjęła decyzję, ale nie wie, jak ją ubrac w słowa. Cała matka te same kości policzkowe, te same dłonie. Trzydzieści dwa lata, projektantka graficzna, z chłopakiem na Ochocie.

Siedziały w kuchni. Elżbieta nalała wina do zwykłych szklanek tylko jeden kieliszek zachowała na gościa z prawdziwego zdarzenia, a Natalia uznała, że szklanka u mamy to tradycja.

Dzwonił po tym jak był u ciebie? spytała córka.

Nie. Pisze czasem SMSy.

Co pisze?

Różne rzeczy. Nie zawsze odpisuję.

Natalia zakręciła szklanką.

Mamuś, to ja dałam mu adres. Nie wkurzasz się?

Nie.

Sama nie wiem, po co. Może, że pogadacie i

Pogadaliśmy.

I?

I nic. Wyszedł.

Natalia milczała. Potem spojrzała w szklankę.

Mamuś, przez cały ten czas trzymałam stronę taty. Wiesz?

Wiem.

Uważałam, że powinnaś wrócić do normalnego życia. Było mi go żal. Wydawał się taki samotny i rozbity.

Potrafi robić dobre wrażenie.

Tak Natalia spojrzała w oczy mamie pierwszy raz od miesięcy. Niedawno zrozumiałam, na czym to polega. Po wyjściu od ciebie zadzwonił. Powiedział, że zawsze byłaś trochę oderwana od rzeczywistości. Że cię tolerował. Że prawie osiem lat zrobił ci przysługę.

Elżbieta skinęła głową.

Tak mówił często.

Mamo Natalia pierwszy raz od dawna patrzyła bez irytacji i pouczenia. Było ci źle?

Bardzo.

Czemu nie mówiłaś mi?

Elżbieta zastanowiła się.

Bo nie umiałam tego ubrać w słowa. Kiedy cię nie biją, nie zdradzają, nie wyganiają trudno wyjaśnić, czemu jest źle. Szczególnie córce, która widziała go rzadko, zawsze od tej lepszej strony.

Natalia wstała i rzuciła się jej na szyję. Niespodziewanie, gwałtownie. Elżbieta z początku nie wiedziała, co zrobić, ale odwzajemniła uścisk. Głowa Natalii pachniała jej szamponem tym samym, gruszkowym, od liceum ulubionym.

Nie jesteś głupia powiedziała jej w szyję. Cioci Ewie się nie słuchaj.

Elżbieta zaśmiała się cicho.

Dobrze to wiedzieć.

Dopiły wino. Natalia oglądała plany i dopytywała o pałacyk. Elżbieta opowiedziała i pokazała zdjęcie Tekli Barańskiej. Natalia skwitowała: Podobna do ciebie. Elżbieta rozejrzała się może i tak.

Natalia wyszła wpół do dwunastej. Obiecała powrót w kolejną sobotę.

Elżbieta umyła szklanki, schowała rysunki. Stała chwilę przy oknie.

Tramwaje już nie kursowały, za późno. Podwórze na dole błękitniało w świetle latarni. W jednym oknie ktoś się kręcił.

Pomyślała, że powinna zadzwonić do Piotra, dopytać o szczegół konstrukcyjny. Ale zostawiła na rano.

***

Prezentacja odbywała się w sali konferencyjnej firmy projektowej. Inwestor poważny, z zapleczem prawniczym i doradcą od dziedzictwa, który zadawał pytania szybkie i podchwytliwe. Elżbieta odpowiadała. Piotr uzupełniał konstrukcję. Ktoś zapytał o terminy wymiany stropów, odpowiedziała uczciwie: jak dostaniemy drewno na czas, zdążymy; jak nie, przesunie się o trzy tygodnie. Doradca się skrzywił. Dodała: Wolę mówić prawdę teraz, niż tłumaczyć się potem.

Doradca przytaknął. Chyba to spodobało mu się najbardziej.

Po wszystkim stali w korytarzu. Piotr trzymał teczkę z wydrukami.

Myślę, że to przejdzie stwierdził.

Ja też.

Spojrzał na nią. W korytarzu pełno obcych ludzi, dokumenty, segregatory.

Idziemy zjeść coś dobrego? Ot tak, na święto.

Patrzyła na niego.

Idziemy powiedziała.

Szli przez grudniową Warszawę, przez Pragę, gdzie lampy już świeciły, a śnieg zalegał na rynnach starych kamienic. Piotr szedł obok, lekko pochylony do przodu, jak zwykle. Nie mówili o niczym przełomowym o drewnie, o doradcy, że zima za szybko zaskakuje.

Kawiarnia była niewielka, spokojna, ciężkie zasłony, drewniane stoły. Wzięli coś ciepłego i po lampce czerwonego. Rozmowa zeszła nie tylko na pracę, ale i na miasto, jak się zmienia, o książkach. Zorientowała się, że nie patrzy na zegarek.

Wychodząc przytrzymał jej płaszcz, gdy go nakładała. Prostym, nieśpiesznym gestem. Nie zwróciła na to uwagi. Albo zwróciła, ale nie pośpiesznie.

Na zewnątrz powiedział:

Dobrze, że razem pracujemy.

Ja też się cieszę.

Rozeszli się każde do swojego metra.