Niebieska pończocha

Niebieska pończocha

Haniu, zastąpisz mnie jutro, proszę? Teściowa ma urodziny. Muszę ją odwiedzić i złożyć życzenia.

Przecież miesiąc temu składałaś jej życzenia imieninowe, prawda? Hanna podniosła wzrok znad pudła z kartą katalogową.

Haniu! Czemu się czepiasz? To były imieniny, a jutro są urodziny! No muszę, rozumiesz? A co, może ci ciężko? Bez dzieci, bez zobowiązań! Sama jak palec!… Oj, przepraszam, nie chciałam…

Irena uderzyła się dłonią po ustach, ale było już za późno. Hanna tylko kiwnęła głową i wyszła z czytelni.

Nieładnie wyszło… Irena wzruszyła ramionami, zerknęła na Basię.

O, z Basią nie byłoby takich incydentów. Ta z miejsca by ją spławiła. I to bibliotekarka! Basia twierdziła, że kulturalny człowiek też potrafi się obronić. Hania słuchała tych jej wywodów z przerażeniem, Irena pękała ze śmiechu.

I widzisz, nie każda bibliotekarka to taka niebieska pończocha, jak ty, Hannuś! Popatrz na mnie czy na Basię. Życie trzeba chwytać! A ty? Tylko biblioteka-dom-biblioteka. Jakieś szaliczki, kotki… Stara panna! Wybacz szczerość, ale ktoś cię musi naprowadzić na właściwą drogę. Czemu taka jesteś? Bo jak się przyjrzeć śliczna z ciebie dziewczyna! Krew i mleko! Ale tylko patrzeć płakać się chce… No powiedz, Basieńko?

Basia zwykle ucinała takie rozmowy jednym ostrym sykiem.

Dość już! Przestań się stawiać za wzór. Miałaś romansów jak głupi bateryjek! I co z tego? Siedzisz z Vadkiem. Raz cię bije, raz zdradza, a ty wciąż taka piękna! Lekcji życia dajesz!

Ale za to mam męża! I dzieci! A Hanka? Następny ogoniasty znajda? Zaraz koniecznie zamieszka w bibliotece między regałami! Hania, może sama dla siebie dziecko byś urodziła? Mężem trudno, ale rodzice nie zostawili ci przecież pustki. Skromnie by wystarczyło.

Po takim dialogu Basia już niczego sobie nie odmawiała: odpowiedzią na zarzuty było ostre słowo, a Irena wymigiwała się pilnymi sprawami. Hania chowała się z kolei w najdalszy kąt czytelni, by nikt nie widział łez.

Za co to wszystko? Czyż to jej wina, że tak się poukładało? Najpierw ojciec, potem matka piętnaście lat opieki, prania, łóżek… Gdzie czas i miejsce na miłość? Kto by się w to wplątał? I nawet nikt się nie pojawił… Hania przeglądała się w lustrze: ani piękność, ani brzydota, coś pośrodku. Szare oczy, regularne rysy, gruby warkocz ścięła go dopiero po śmierci mamy, zastąpiła krótkim wygodnym cięciem.

We wszystkim innym była zwykła, przeciętna Hanka. Bez nałogów, bez planów na przyszłość i właściwie nigdy specjalnie ich nie poszukiwała. Rozglądała się i ogarniało ją przerażenie na widok rodzin przyjaciółek.

Weźmy choćby Irenę. Tak, ma męża, ale za jaką cenę? Całe miasto wie o jego drugiej rodzinie. Ich burzliwe życie jest już lokalną anegdotą. Kłócą się, godzą, znów konflikt i wszystko bez skrępowania. Irena powtarzała, że ludzie i tak będą gadać. To po co ukrywać? Przecież jest żoną, tyle jej wystarcza.

Hani to wszystko było kompletnie obce. Po co tracić życie na takie związki? Gdzie szacunek do siebie? Gdzie godność? Znała życie tylko z książek, a one nie miały wiele wspólnego z rzeczywistością. Czym tu się szczycić? Villa, bogaty wuj, a nie dwoje dzieci, pensja bibliotekarki i ciężko chora matka. Ireny nie oceniała, raczej starała się zrozumieć. Niezbyt jej to wychodziło, ale żal malał, a jej wypominki nie kaleczyły już tak mocno jak dawniej. Chciało jej się pouczać innych, choć sama życia nie uporządkowała i niech tak zostanie. Ważne jednak, że w trudnej chwili mogła polegać na Irence.

Gdy nie mogła znaleźć dla mamy pielęgniarki, Irena po prostu przyszła i zrobiła, co trzeba. Potem regularnie, raz na trzy miesiące, odwiedzała Hankę i robiła zastrzyki. Bezinteresownie.

Chcesz mi ubliżyć? prychała Irena, widząc, jak Hania wyciąga pieniądze. Schowaj to! No co, ja nie rozumiem? Dobrze, że sąsiadujemy. Trzaska się drzwiami i już jesteś na miejscu. Po co te pieniądze? Nie wstyd ci?

Hannie było tak wstyd, że miała ochotę płakać. Przepraszała i próbowała odwdzięczyć się drobiazgami. Dzieci Ireny i sama Irena nosili szaliki i czapki wydziergane przez Hankę. Rękawiczki z gilem, nad którymi ślęczała miesiąc, Irenina córka zakładała tylko od święta.

Takie piękne! A jak zgubię?

Irena natomiast, oglądając dziewczęcy gadżet, zamyśliła się, potem doradziła Hannie założyć sklep internetowy.

Sprzedadzą się w sekundę! Taka robota!

Hanka najpierw rozważała pomysł, potem postanowiła nie da rady sama. Wszystko robi ręcznie, każda rzecz inna.

Zmobilizuj nasze babcie spod klatki. Cała ławeczka gotowa. I im dorobek do emerytury, i tobie dobrze.

I, cud nad Wisłą, zaczęło się kręcić. Irena miała do interesów smykałkę, której nie wykorzystała, próbując ratować własną rodzinę. Strona ruszyła, pojawiły się zamówienia. Niezbyt dużo, ale żyło się już łatwiej. Babcie-sąsiadki też skorzystały. Teraz cała ławeczka wieczorami siedziała ze spoczynkami i szydełkiem, a Hania z Ireną dumały nad nowymi dziełami.

Spójrz! Prosto z tygodnia mody w Warszawie. Ciotka Marysia podobną serwetkę miała. Zmień trochę wzór i wyjdzie super! Sama bym taką spódnicę nosiła.

I Hania siadała do roboty. Po dwóch tygodniach Irena już paradowała w nowej spódnicy, a na stronie pojawiała się kolejna rzecz.

Pieniędzy wielkich z tego nie było, ale coś kapnęło. I Hania poczuła się osobą przedsiębiorczą! Może jednak coś potrafi…

Basia podśmiewała się z ich eksperymentów, choć czasem doradzała, a nawet pomagała. Snuła koronki najpiękniej w okolicy, ale ciągle jej brakowało czasu.

Babcia nauczyła. Mówiła, że w życiu się przyda. I miała rację.

Prace Basi były najdroższym towarem w sklepie. I Irena nie mówiła nic, gdy Basia przysiadała z szydełkiem pod oknem w czytelni, zostawiając część obowiązków przyjaciółkom. Wiedziały one, jakie to dla niej ważne.

Mąż Basi wyjechał w nieznane zaraz po narodzinach bliźniaków. Był z niego artysta. Wiecznie szukał siebie” i nie mógł się odnaleźć przy Basi. Próbowała mu pomóc, ale bez rezultatu. Nie pracował, malował” jakieś obrazy i znikał co chwilę niby to w pogoń za sławą, niby dla dobra rodziny. Wtedy Basia miała tylko starszą córkę, dla której ojciec był obcym.

Mamo, przyjechał pan Paweł.

Męża doprowadzało to do pasji.

Ośmieszasz mnie przed dzieckiem! Powinna rozumieć, ile robię!

Basia najpierw milczała, zgodnie z naukami mamy, że lepszy własny ojciec niż byle kto. Potem zmieniła podejście:

A co takiego dla niej zrobiłeś?

Może to przez drugą ciążę, może przez zmęczenie, ale Paweł dał nogę” od razu, gdy tylko dowiedział się o narodzinach bliźniaków.

Basi nie dręczyła rozpacz po jego odejściu. Miała pracę, rodziców na wsi, którzy pomagali jej, ile się dało. Prowadzili gospodarstwo, a Basia znała już tylko urlop na wsi, bo dzieci trzeba było wychować.

Dzieci Basi były wspaniałe. Patrząc na nie, Hania myślała, że gdyby miała pewność, że jej dzieci wyjdą takie fantastyczne, od razu zrobiłaby tak jak proponuje Irena.

Ale Hania bała się rodzić dla siebie”. Tylko jedna na świecie, rodziny nie ma, przyjaciółki zajęte własnymi sprawami. Jeśli jej się coś stanie, co będzie z dzieckiem? Dom dziecka? Internat? Za co to wszystko niewinnemu dziecku? Lepiej już zostać przy kotach i szaliczkach! Odpowiedzialności nikt nie znosi.

Hania nie wiedziała, że cała ławeczka, wspólnie z Ireną, od dawna szuka dla niej męża. Przy niedoborze mężczyzn w małem miasteczku przejrzano wszystkie kandydatury, ale żadna nie pasowała. Więc rada kobiet milczała, nie niepokojąc Hanki. Tylko Irena czasem nie wytrzymywała… potem karcąc się za nieskromność i długi język.

Aż nagle kandydat się zjawił. Kompletnie niespodziewanie. Los zrobił psikusa nikt by tego nie wymyślił.

Hanna, pooddychawszy łzami, zgodziła się następnego dnia zmienić Irenę. Przepychała się jeszcze przez obowiązki wieczorem, by rano mieć czas na sklep i wrzucenie zdjęć nowości. Jedną z nich miała zostać koronkowa śnieżnobiała suknia, uszyta przez Basię i ozdobiona jej koronką prawdziwa wizytówka sklepu.

Weselna… Ach, Basia, jakie to piękne! Złote ręce masz!

Powiedz to moim synom! Wczoraj ledwo przestałam ich pilnować, od razu chcieli ozdobić suknię nożyczkami. Musiałam przerabiać cały motyw. Siedziałam całą noc, ale teraz jest jak trzeba.

Właśnie to zdjęcie Hania chciała wstawić do katalogu, cały wieczór myślała, jak opisać tę urodę.

Po pracy wracała do domu, szukając fraz, aż nagle zatrzymała się nasłuchując. Myśli o sukni i sklepie poszły w kąt.

Pomocy…

Ledwo dosłyszalny głos, ginący w gwarze starej kamienicy. Ktoś świętował, ktoś się kłócił, po schodach przebiegały dzieciaki, Hania skarciła je i znów w skupieniu słuchała.

Pomocy…

Nie miała wątpliwości ktoś wzywa pomocy.

Kamienica, w której mieszkała, była stara. Większość sąsiadów w podeszłym wieku. Byli tacy, którzy nie mieli już rodziny. Hanka znała ich wszystkich. Ci pomagali jej przy rodzicach, a potem wspierali na swój sposób. Część należała do ławeczki, druga tylko życzyła Hani dobrego męża i gromadki dzieci.

Do tych drugich należała także pani Zofia Pawłowska. Była przyjaciółką jej mamy, dawno temu uczyła w szkole matematyki. O problemach zdrowotnych mówiła zwykle prześmiewczo.

Zdrowie? Daj spokój, Haniu! Nie mam już dawno i nie trzeba, żyję i chwała Bogu. Opowiadaj lepiej, jak u ciebie!

Dziwna rzecz, ale Hania, zwykle milcząca o życiu, z panią Zofią otwierała się bardziej. W zamian dostawała zawsze dobrą, nieinwazyjną radę.

Hanka, żyj jak chcesz. Nie słuchaj, co mówią. Oni mają swoje sprawy, ty masz swoje. Kto powiedział, że ludzie muszą żyć według czyjegoś wzorca? Przymierz cudzą sukienkę. Wygodnie ci? No właśnie! Tak i z nas chcą zrobić manekiny do czyjejś miary. Po co ci to? Wyjdziesz za mąż bo się należy, urodzisz jak wypada. Tylko czy będziesz szczęśliwa? Ja ci powiem nie! Ile dzieci w szkole widziałam, których rodzice robili wszystko bo tak powinno być. Efekt? Brak miłości, troski, tylko takie po ludzku. Nic z tego nie wychodzi dobrego.

Te rozmowy uspokajały Hankę. Może nie jest z nią aż tak źle? Może są ludzie, co myślą podobnie?

Zofia Pawłowska przeżyła z mężem prawie pięćdziesiąt lat. Dzieci nie mieli, żyła więc swoimi uczniami, którzy nie zapominali, odwiedzali w święta.

Moje dzieci! mawiała z dumą.

Męża pożegnała dwa lata wcześniej, przeżyła jego odejście z trudem. Wtedy Hania przyniosła jej kota, którego przygarnęła z ulicy.

On też jest sam. Co pani powie, pani Zofio?

Pani Zofia wzięła kociaka, i Hania była niemal pewna, że Boruś, jak go nazwała, bardzo jej pomógł przetrwać żałobę. Boruś musiał codziennie rano dostać świeżą rybkę. To mobilizowało bardziej, niż cokolwiek innego.

Tak żyli. Kocur i staruszka. Czerpali radość z prostych rzeczy i z obecności. O pomoc pani Zofia niemal nie prosiła.

Ale właśnie z jej mieszkania dobiegł ten cichy głos.

Hania nie wahała się sekundy. Po dwóch schodkach na raz zbiegła na dół, załomotała do drzwi przewodniczącej wspólnoty:

Pani Mario! Tragedia!

Pani Maria była typem, który wiedział, że do cudzej klatki wejść nie wolno ale tym razem porzuciła skrupuły. Klucze od starszych sąsiadów przechowywała od lat.

Nigdy nie wiadomo…

Otworzyły drzwi i Hania, z innymi sąsiadami, zamarła z przerażenia.

Pani Zofia leżała w łazience, uderzyła się o kafelki. Nie mogła wstać, zwichnęła nogę, ręce nie ruszały się. Ile tak leżała, nie wiadomo. Gdy odzyskała świadomość, zaczęła wołać, modląc się, że sąsiedzi usłyszą.

Z całej kamienicy usłyszała tylko Hania…

Zadzwoniła po karetkę, pomagała pani Zofii, a potem stwierdziła, że nie można tak zostawić człowieka samemu sobie. Zwłaszcza kiedy przychodzą takie chwile, które są ponad siły.

Pani Zofia spędziła w szpitalu pół roku z przerwami. Kości nie goiły się dobrze. Hania odwiedzała ją, potem przygarnęła do siebie. Opieka nie była nowością, a Irena tylko marudziła o altruizmie, po czym w sobotni wieczór przybiegała z kroplówką i igłą.

Na nogi panią postawimy, nawet nie wątpimy! Co to za wymysły, żeby chorować!

Pani Zofia najpierw protestowała, że psuje Hannie życie. Z czasem się przyzwyczaiła. Dojrzała, że Hania nie robi tego z obowiązku, lecz z serca.

Ludzi takich jak ty, Haniu, nie ma. Gdzie anioły, czemu cię nie chronią? Może sama jesteś jednym z nich? Nie zdziwiłabym się.

Powoli, lecz skutecznie, pani Zofia dochodziła do siebie, a Hanna cieszyła się, że nie wraca do pustego domu. Teraz po pracy słuchała relacji z dnia, rozdzielała koty, śmiała się z Borusia, który próbował rządzić bandą. Obie kotki, które Hania też przygarnęła, nie dawały za wygraną, i po mieszkaniu co chwila przetaczała się miaucząca kula futra. Borys chował się obrażony i żalił się pani Zofii.

Nie martw się, Boruś. Taki już świat. Haremy minęły.

Boruta ucichł, przytulał się do nóg tu wie, że jest bezpieczny.

Życie Hani, najwyraźniej znudzone spokojem, zatańczyło niespodziewaną mazurkę, wszystko zaplanowane na lata wypadło z kalendarza i nowe pomysły zajęły miejsce starych.

A zaczęło się od dzwonka do drzwi.

Irena? Hanna wcisnęła pauzę w filmie, odstawiając kubek obok pani Zofii, i poszła otwierać.

Na progu stał mężczyzna. Hanna patrzyła zdezorientowana, nie wiedząc, co facet robi w jej domu.

Był brodaty, ponury, w skórzanej kamizelce i znoszonych dżinsach nie taki, jakich widywała w mieście.

Kogo pan szuka?

Dzień dobry. Czy tu teraz mieszka pani Zofia Pawłowska?

A pan do niej po co?

Chciałbym ją odwiedzić.

Hanna zawahała się, czy wpuścić gościa, gdy nagle przez mieszkanie przebiegła czarna błyskawica Boruś już kręcił się wokół nóg mężczyzny.

O, Borys! Siema, stary!

Szeroka dłoń schwyciła kota, a groźny facet natychmiast zmiękł. Przyjazny uśmiech rozjaśnił twarz. Hanna szeroko otworzyła drzwi:

Proszę wejść!

Pani Zofia zobaczyła go i aż jęknęła ze zdumienia, potem się uśmiechnęła.

Serek! Kochanie, co za spotkanie!

Jadę do znajomych nad Wisłę, motocyklistów. Pomyślałem, że was odwiedzę. Dawno nie dzwoniliśmy.

Wybacz, drogi! Zamieszanie. Poznaj Hannę. Mój anioł stróż, najlepsza kobieta na świecie. Uwierz mi, nie przesadzam!

I co za dziwo Serek spuścił wzrok, speszył się, zarumienił.

Miło panią poznać…

Zofia doskonale znała swego dawnego ucznia i natychmiast domyśliła się, co się dzieje. Poprosiła więc o pomoc, znalazła powód, żeby Hania i Serek mieli się ku sobie nieco dłużej.

Serek wyjechał dopiero po dwóch dniach, a po dwóch tygodniach wrócił. Hanna w szoku została narzeczoną.

Serek, znamy się tak krótko… Czy to nie za wcześnie? patrzyła w oczy przyszłego męża i nie wierzyła.

A co komu do tego, Haniu? Komu musimy się tłumaczyć? Przecież jesteśmy dorośli.

Irena i Basia, które pierwsze usłyszały o nowinie, tylko się uśmiechnęły.

Haniu, nie spytam, czy go kochasz. W naszym wieku nie zanurzasz się w uczucia jak nastolatka. Ale powiedz szczerze dobry człowiek?

A ja to stara jestem niby? Hanna się uśmiechnęła, a Irena zamilkła zaskoczona nową energią przyjaciółki.

Jeszcze niedawno była szarą myszką, dziś kwitnie! Oto, co robi miłość z ludźmi!

Chyba znów chlapnęłam, wybacz mi! I bądź szczęśliwa! A Basia, sukni z oferty już nie ma?

Już zdjęłam. Basia puściła jej oko. Strojem się nie martw!

Takiego wesela miasteczko jeszcze nie widziało. Jechała ulica kawalkada motocykli wszyscy się oglądali.

Do kogo to?

Hunia, ta bibliotekarka, wychodzi za mąż.

Ty patrz! No, niech jej się powodzi. Dobrą jest kobietą! Mąż w porządku?

Wygląda poważnie…

Po trzech latach Serek pomógł Zofii wysiąść z auta, ona odgoniła go ręką:

Sama dam radę! Leć, syna witaj!

Hania poprawiła nową sukienkę od Basi, fryzurę i zagoniła fotografa:

Wszystkich! Mają być wszyscy na zdjęciu!

Trzeba się było natrudzić, by pomieścić na schodach porodówki całą rodzinę Hani: Irenę z rodziną, Basię z dziećmi, całą ławeczkę pod przewodnictwem Marii.

Bo dobrych ludzi musi być wokół nas wielu.