Nie oddam jego mieszkania

Nie oddam tego mieszkania

Po co przyjechałaś?

Walentyna stała w drzwiach, nie cofając się ani na krok. Obie ręce opierała o framugę, jakby broniła dostępu nie do pokoju, a do całego życia.

Dzień dobry, pani Walentyno.

Zapytałam po co.

Marzena nie odpowiedziała od razu. Spojrzała pod nogi, na stary chodnik, który sama kiedyś kupiła na przejściu podziemnym, niebieski z białą lamówką. Ciągle tam leżał, wytarty, ale jeszcze nie wyrzucony.

Mogę wejść?

Cisza trwała długo. Walentyna nie ruszała się z miejsca. W końcu jednak ustąpiła kilka kroków i poszła do kuchni. To można było uznać za zaproszenie.

Marzena weszła, zamknęła za sobą drzwi. W przedpokoju pachniało znajomo, choć inaczej niż kiedyś. Wtedy czuć tu było dym papierosowy z kurtki Gienia, który zawsze wisiał na lewym haku. Teraz został tylko flanelowy szlafrok i stara, wełniana czapka.

W kuchni Walentyna już hałasowała czajnikiem, najwyraźniej nie zamierzając częstować, tylko musiała czymś zająć dłonie.

Widziałam światło w oknie powiedziała Marzena. Przechodziłam obok.

O dziesiątej wieczorem?

Autobus się spóźnił. Czekałam długo na przystanku.

Walentyna postawiła czajnik i spojrzała na Marzenę tak, jak patrzy się na kogoś, komu właściwie już się nie ufa, ale jeszcze nie potrafi się go do końca przekreślić.

Rozbieraj się już, skoro weszłaś rzuciła.

Marzena powiesiła płaszcz na tym samym lewym haku, pod czapkę. Po chwili zawahała się i przełożyła go na prawy.

Usiadły naprzeciwko siebie przy kuchennym stole. Walentyna nalała herbaty, chociaż nic nie mówiła zwykły odruch, bo jak jest gość, to kubek należy postawić, czy ciało chce, czy głowa się buntuje. Dosunęła cukier, nie patrząc na Marzenę.

Jak się trzymasz? zapytała Marzena.

W porządku odparła Walentyna, obejmując kubek obiema dłońmi. Po staremu.

Marzena przyglądała się jej dłoniom, pooranym jak u kobiet w ich wieku, z wyraźnymi żyłami i plamami od czasu. Teraz jednak ściskały kubek za mocno jak na po staremu.

Chciałam porozmawiać powiedziała cicho Marzena.

O czym?

O różnych sprawach.

O papierach?

Marzena zawahała się.

Nie tylko.

Walentyna upiła łyk herbaty, odstawiła kubek z cichym stuknięciem, które mogło nic nie znaczyć, ale mogło znaczyć wszystko.

W sprawie papierów rozmawiaj z notariuszem. Już wszystko powiedziałam.

Wiem.

Więc po co to powtarzać.

To nie było pytanie. Marzena odłożyła swoją herbatę, zbyt gorącą.

Za oknem szeptał deszcz. Ten drobny, jesienny, co raczej wisi w powietrzu niż pada. Latarnia na ulicy kiwnęła się, a cień na parapecie poruszył się wraz z nią.

Marzena znała tę kuchnię bardzo dobrze. Wiedziała, że w lewym szufladzie leżą stare sznurki i nieużywane baterie, które Gienek chomikował na wszelki wypadek. Że pod zlewem stoi wiadro tylko wtedy, gdy przecieka rura, czyli co roku jesienią. I że za lodówką jest szczelina, gdzie kiedyś wpadła złotówka i we trójkę przez pół godziny próbowały ją wyciągnąć linijką Gienek wtedy się śmiał, Ala się śmiała, ona też.

Ala. Trzy miesiące minęły.

Przywiozłam powidła, z mirabelek. Postawiłam przy drzwiach, nie wiem, czy zauważyłaś.

Walentyna zerknęła na przedpokój, potem znów wpatrzyła się w stół.

Zauważyłam.

Lubiłaś takie powidła.

Lubiłam. Chwila przerwy. Dalej lubię.

W tej pomyłce było coś niesamowicie prawdziwego jakby sama nie wiedziała, w którym czasie teraźniejszym jest.

Marzena pomyślała, że to dobrze rozumie. Też czasem zaczyna o nim mówić w czasie teraźniejszym, zawiesza się w pół zdania i zatrzymuje na tej nieszczęsnej pauzie.

Słyszałam, że wybierasz się do Tamary, do Gdańska powiedziała Marzena.

Wybierałam się. Na razie nie jadę.

Czemu zwlekasz?

No wiesz… wzruszyła ramionami. Sprawy różne.

Marzena patrzyła na nią. Żadnych spraw nie było, obie doskonale o tym wiedziały. Było tylko to mieszkanie, którego nie chciało się zostawiać samego. Był strach, że wróci się do pustki. I strach, że Tamara będzie współczuć, a Walentyna nie znosi, gdy ją żałują.

Pani Walentyno… ja nie przyjechałam przez papiery. Naprawdę.

Naprawdę powtórzyła Walentyna i nie wiadomo było, czy wierzy, czy po prostu powtarza za nią słowo.

Wiem, że jesteś na mnie zła.

Ja nie jestem zła.

W porządku.

Po prostu nie rozumiem powiedziała Walentyna, i tym razem w jej głosie zabrzmiało coś prawdziwego, emocja w końcu przebiła się przez obojętność. Nie rozumiem, jak można. Minęło pół roku. Ty już, widocznie, poszłaś dalej. A ja tu zostałam.

Marzena nie zaprzeczyła. Po prostu siedziała cicho.

Widziałam cię kontynuowała Walentyna. Sąsiadka Lidka mówiła. Byłaś z kimś w kawiarni, w sierpniu. Na Długiej.

To był kolega z pracy. Pracowaliśmy nad projektem.

Kolega…

Tak.

Walentyna wstała, podeszła do okna. Patrzyła na deszcz i światło latarni.

Ala cię kochał powiedziała bez odwracania się. Może bardziej, niż myślałaś.

Wiedziałam o tym.

Nie jestem tego pewna.

Marzena mocniej objęła kubek. Coś w niej drgnęło, jak tamta cień na parapecie. Wiedziała, że za chwilę powie coś niepotrzebnego, więc zamilkła.

Nie mówię, że jesteś zła Walentyna nadal patrzyła w okno. Jesteś młoda, masz czterdzieści dwa lata, całe życie przed sobą. Ja mam sześćdziesiąt osiem i miałam syna. Jednego.

Wiem.

I już go nie ma. A ty przychodzisz z powidłami.

To mogłoby zabrzmieć okrutnie, gdyby nie było aż tak prawdziwe. Marzena poczuła jakąś dziwną wdzięczność za to, że Walentyna potrafi to tak dokładnie nazwać.

Nie umiem inaczej powiedziała po chwili Nie umiem przychodzić bez słów. Muszę jakoś się pojawić, coś przynieść. Z powidłami łatwiej, bez rąk pustych trudniej.

Walentyna odwróciła się, spojrzała na nią badawczo.

Płakałaś przed wejściem?

Trochę.

Na klatce?

Tak, na schodach.

Coś w twarzy Walentyny się rozluźniło, bardzo delikatnie. Wróciła do stołu, usiadła.

No i głupieśmy obie rzuciła.

I to było pierwsze tego wieczoru, co zabrzmiało szczerze, bez drugiego dna.

Zamilkły. Deszcz na zewnątrz przybierał na sile.

Powiedz mi… odezwała się Marzena O tym testamencie. Czemu aż tak cię to zraniło. Nie przez prawnika, tylko od siebie.

Walentyna spojrzała na nią z lekkim zdziwieniem, nie przywykła, że ktoś pyta ją bezpośrednio, prosto.

Mieszkanie jest… zaczęła. Mieszkanie Aliny, które kupiliśmy mu z mężem. Z Marianem zbieraliśmy pieniądze osiem lat. Młody był, chciał swoje. I tam mieszkał, i ty tam mieszkałaś. Nie mówię, że to źle. Ale mieszkanie było jego. A teraz według papierów…

Według papierów przechodzi na mnie dodała cicho Marzena.

Nie mieliście ślubu.

Mieszkaliśmy razem sześć lat.

Wiem skinęła głową Walentyna. Ale myślę… myślę, że chciałby, żebym miała z tym coś wspólnego. Nie chciałby, żebym tak po prostu została odcięta.

Napisał testament sam. Pani Walentyno.

Wiem, sam. Chwila przerwy. Może i słusznie. Już sama nie wiem. Na początku strasznie się złościłam. Teraz już nie. Tylko nie rozumiem.

Czego nie rozumiesz?

Po co ci ono? Powiedziałaś Lidzi, że może się wyprowadzisz, bo ci za dużo. Po co więc trzymać?

Marzena patrzyła na nią.

Mówiłam tak w lipcu, kiedy było mi naprawdę źle. Nie wiem jeszcze, co zrobię.

Gdybyś sprzedała… zaczęła Walentyna.

Nie chcę sprzedawać.

Gdybyś jednak… powiedziałabyś mi pierwsza? Nie komuś obcemu, mnie?

Wtedy Marzena zrozumiała, że tu nie chodzi o mieszkanie, metry czy złotówki. Chodzi o to, by nie stać się obcą. Mieć prawo wiedzieć pierwsza. Zachować choćby nikłą nić z synem przez tę kobietę, która w nim żyła, znała go inaczej, własnym sposobem.

Powiem ci pierwsza. Obiecuję.

Walentyna skinęła krótko głową. Dolała sobie herbaty.

Jadłaś coś dziś? spytała.

Rano.

Rano… wstała i otworzyła lodówkę, nie pytając już dalej. Ugotowałam zupę. Makaronową. Zjesz?

Zjem.

Kiedy Walentyna podgrzewała zupę, Marzena patrzyła na jej plecy. Myślała, że w innym życiu, gdyby los poukładał się trochę inaczej, mogłyby być inne dla siebie. Razem jeździłyby na działkę, spędzałyby święta, dzwoniły bez specjalnej sprawy. Może i nie. Może zawsze byłyby zachowawcze, za różne na bliskość, za podobne, by zostać obce.

Zupa była dobra. Prosta, codzienna. Marchewka, cebula, makaron, trochę zieleniny. Taka, jaką gotuje się nie na wizytę, tylko dla siebie.

Dobra powiedziała Marzena cicho.

Bez przesady.

Naprawdę dobra.

Walentyna jadła w milczeniu, po czym bez podnoszenia wzroku powiedziała:

Ala cię szukał w szpitalu. Wiesz?

Marzena przerwała w pół ruchu.

Co takiego?

Byłaś wtedy na konferencji w kwietniu. Poszedł na badania. Ja przyjechałam i pytał, kiedy wrócisz. Mówiłam, że nie wiem. On powtarzał miała być dziś… jutro pojutrze.

Marzena odłożyła łyżkę.

Przyjechałam dzień później, gdy tylko się dowiedziałam.

Wiem. Spojrzała na nią łagodnie. Nie wyrzucam ci tego. Po prostu ci mówię.

Po co?

Nie wiem. Żebyś wiedziała. Żeby ktoś jeszcze wiedział oprócz mnie.

To było szczere. Marzena poczuła suchość w ustach, chociaż przed chwilą jadła.

Nigdy nie mówił mi, że się boi powiedziała cicho. Myślałam, że jest spokojny. Myślałam, że woli, gdy nie biegam wokół.

Nie lubił, jak mu współczuli.

Właśnie. Myślałam, że robię dobrze.

Może i dobrze Walentyna pozbierała talerze. Może nie. Kto to teraz wie.

To kto to teraz wie zostało między nimi, wisiało w ciszy.

Marzena pomogła odnieść naczynia, chociaż Walentyna nie prosiła. Stały razem przy zlewie jedna myła, druga wycierała i było to tak zwyczajne, że obie miały chyba to samo na myśli: codzienność bywa większą bliskością niż wielkie słowa.

Potem usiadły przy stole. Walentyna przyniosła ciastka z bufetu. Zwykłe, lekko pokruszone, z piekarni Krakowska za rogiem.

Lidka mówi, żebym zapisała się na jakiś kurs dla emerytek rzuciła Walentyna. W domu kultury, w czwartki malują akwarele.

A chcesz tam iść?

Nie wiem. Trochę śmieszne.

Dlaczego śmieszne?

No w moim wieku…

Przecież w tym wieku to najlepszy czas powiedziała Marzena z przekonaniem.

Walentyna spojrzała z lekkim sarkazmem.

Gadasz jak pracownica opieki społecznej.

A ty jakbyś miała sto lat.

Sześćdziesiąt osiem.

To nie sto.

Walentyna ugryzła ciasteczko, żuła przez chwilę.

Ciągle miałam coś do roboty. Marian, potem Ala, potem praca, potem miały być wnuki tyle że nie wyszło. Nie umiem… tak po prostu. Akwarele to takie po prostu.

Może warto się nauczyć.

Łatwo powiedzieć.

Wcale nie, zaprzeczyła Marzena. Mi też trudno.

Też pójdziesz na kurs?

Nie. Ale też muszę jakoś się pozbierać. Mam pracę, znajome, wszystko jest. A wracam i nie wiem, gdzie siebie postawić. Siedzę i myślę, że zaraz on przyjdzie, powie coś swojego, głupiego, i wszystko wróci na swoje miejsce.

Króciutka pauza.

Potrafił gadać głupoty przyznała Walentyna.

Potrafił.

Przychodził i mówił: mama, w dzieciństwie myślałem, że susły to takie małe takie… susło. Co to w ogóle jest, susło? Skąd on to brał?

Mi mówił, że słoń po mongolsku to zaan, i śmiał się, bo brzmi, jakby się wywyższał.

Walentyna się zaśmiała. Krótko, sama zaskoczona, że teraz, właśnie teraz.

Matko, skąd on to brał.

Czytał dużo.

Od piątego roku życia książka w ręku, nie mogłam go od stołu odgonić.

Pokazywał mi zdjęcie. Na działce, miał osiem lat. Siedzi na schodkach z książką, a wszyscy inni grają w piłkę.

Pamiętam tę działkę zamyśliła się Walentyna. Marian ciągle w ogródku, od świtu do nocy. A Ala siedział i czytał. Dziwiłam się, a potem się przyzwyczaiłam.

A co czytał wtedy? W wieku ośmiu lat?

Coś o kapitanach. O morzu. Nigdy nie widział morza na oczy; pierwszy raz pojechaliśmy, gdy miał szesnaście lat. Stał i patrzył długo. Marian zapytał: i jak, podoba ci się? A on: nie takie. Mniejsze niż w książkach.

Marzena się uśmiechnęła. Słyszała tę wersję od Ali, trochę inną, ale sens był ten sam. Ciekawe, która była prawdziwa, czy może żadna.

Często mi opowiadał o Marianie powiedziała cicho Marzena. Tęsknił za ojcem.

Marian, Marian Nowakowski, zmarł sześć lat temu, niedługo przed poznaniem Marzeny przez Alę.

Tak przyznała Walentyna po prostu. Tęsknił.

Ty też tęsknisz?

Codziennie. Bez goryczy, raczej z pogodzeniem. Przyzwyczaiłam się, ale dalej tęsknię. To nie wyklucza się.

Nie, nie wyklucza zgodziła się Marzena.

Zamilkły.

Opowiedz mi o nim. O Alku małym. Mało wiem, nie lubił opowiadać o dzieciństwie.

Walentyna spojrzała uważnie.

Po co ci to?

Chcę wiedzieć, póki jeszcze mogę. Póki ktoś może mi powiedzieć.

To zabrzmiało nieco ostro, Marzena poczuła to, ale nie próbowała cofać słów nie widziała w tym nic złego.

Walentyna milczała chwilę. Wstała, wyszła z kuchni. Słychać było, jak szuka czegoś w pokoju. Wróciła z kartonowym pudłem, takim, które się trzyma na szafie i do którego zagląda rzadko.

To jego rzeczy. Porządkowałam we wrześniu. Część oddałam, część zostawiłam.

Zdjęła pokrywkę. Były tam zeszyty, kilka zabawek, dziecięce rysunki. Marzena delikatnie wzięła zeszyt, otworzyła. Dziecięce, koślawe pismo, klasa druga. Aleksander Nowakowski, 2 klasa.

O rany szepnęła Marzena.

No właśnie powiedziała Walentyna. Tak mówię za każdym razem.

Przeglądały razem zeszyty. Walentyna opowiadała, Marzena słuchała: jak w wieku sześciu lat próbował nauczyć się stać na głowie i chodził ze śliwą tydzień, jak przyniósł kota, ojcu się nie podobał, potem pokochał, a po dwóch latach kot po prostu odszedł, bo miał prawo. Jak w czternaste urodziny oznajmił, że będzie programistą, bo programiści nie muszą biegać po dworze i mogą pracować w kapciach.

Pracował w kapciach przytaknęła Marzena.

Spełnił obietnicę.

Było już prawie północ, kiedy Marzena zerknęła na zegarek.

Chyba muszę się zbierać. Autobus ostatni zaraz odjeżdża.

Zostań powiedziała nagle Walentyna. Kanapa jest w pokoju. Pościelę.

Nie chcę przeszkadzać.

Komu przeszkadzasz?

Marzena spojrzała na nią. Walentyna patrzyła gdzieś w bok, jakby sama zaskoczona własną propozycją.

Dobrze zgodziła się Marzena. Dziękuję.

Kiedy Walentyna ścieliła kanapę, Marzena zmywała kubki. Patrzyła przez okno w ciemność, na odbicie kuchni w żółtawym świetle lampy i swoje własne. Myślała, że trzy miesiące temu nie wyobrażałaby sobie tego wieczoru. Tej zupy, tych zeszytów, tego zostań.

Myślała, że w relacjach rodzinnych po stracie jest coś, czego nie rozstrzygnie się papierami czy notariuszem. Jakiś drobiazg, którego nie wyczyści się do końca, i z którym można tylko być przyjść, z powidłami czy bez, i usiąść, i pozwolić, żeby coś się w końcu poukładało.

Nie wiedziała, czy się poukłada. Może dziś coś się zaczęło.

Pokój był ten sam, gdzie czasem nocowała, gdy przyjeżdżali z Alą odwiedzić Walentynę. Ta sama wysiedziana kanapa, pled w kratę Walentyna nazywała go brązowy, chociaż był bardziej rdzawy. Marzena położyła się, nakryła.

Na półce stały książki, w większości Marianowe, stare, z wyblakłym grzbietem: Chłopi, Ziemia obiecana, coś o historii. I jedna cienka, nie pasująca do reszty. Marzena zerknęła Listy znikąd, autor obcy. Nigdy jej nie czytała. Wyjęła, otworzyła na stronie tytułowej. Była tam dedykacja, długopisem, tym charakterystycznym pismem Ali: Mamie na urodziny. Czytaj powoli. Kocham.

Marzena zamknęła książkę.

Odstawiła na półkę.

Długo patrzyła na nią w półmroku.

Za ścianą było cicho, tylko słychać było kroki Walentyny, skrzypienie podłogi, szum kranu. Życie, które trwa mimo wszystko, codzienne, zwykłe życie.

Rano Walentyna gotowała owsiankę. Marzena weszła do kuchni, Walentyna powiedziała tylko siadaj i postawiła przed nią miskę nie pytając o nic. Obok postawiła szklankę soku pomarańczowego, którego Marzena się nie spodziewała. Za oknem październikowe, szare niebo, asfalt, prawie gołe drzewa.

O której idziesz do pracy? spytała Walentyna.

Na dziesiątą. Zdołam.

Zdążysz, tu blisko. Pojedziesz metrem?

Tak.

Trzeci przystanek, pamiętam.

Pamiętasz, zdziwiła się Marzena, bo nie spodziewała się tego.

Ala mówił rzuciła krótko Walentyna.

Marzena jadła owsiankę. Była słona, bez cukru, z masłem dokładnie taka, jaką mama gotowała jej w dzieciństwie. Potem przywykła do słodkiej, a ta słona smakowała jak coś oddanego, co powraca po latach.

Chcę ci coś pokazać powiedziała nagle Walentyna. Przyniosła kopertę. Znalazłam przy porządkach. To jego, z obozu wojskowego. Nie służył w wojsku, ale na studiach mieli obowiązkowe ćwiczenia. Pisał mi stamtąd. Nie na długo ci daję tylko, żebyś wiedziała, że tak potrafił.

Wyjęła list trzy strony, drobnym pismem. Marzena czytała powoli, jak było napisane na tamtej książce w półce.

Ala pisał o tym, jak rano za oknem baraku był mglisty topola, że patrzył długo i myślał, że wszystko się zmienia, tylko topola stoi. Pisał, że chciałby zjeść domowych pierogów mamy. Pisał, że tęskni za ciszą swojego pokoju.

To był inny Alek. Młodszy, miększy, jeszcze niezastygły w tym, kim został później.

Mogę sobie przepisać? Albo zrobić zdjęcie? Tylko dla siebie.

Walentyna patrzyła na nią.

Zabierz na zawsze. Już mi niepotrzebny.

Nie, to wasze.

Marzena… pierwszy raz od wczoraj wypowiedziała jej imię. Weź.

Marzena schowała list z powrotem do koperty i do torby. Czuła, że powinna coś powiedzieć, ale nic nie przyszło jej do głowy.

Umywały razem naczynia jak wczoraj, tylko teraz to było bardziej świadome nie tylko mechaniczne bycie obok, lecz gesty wykonywane razem, z porozumieniem.

Jedź do Tamary powiedziała Marzena. Mieszkanie nie ucieknie. Tamara czeka.

Dzwoniła w zeszłym tygodniu przyznała Walentyna. Powiedziała, że się na mnie gniewa.

To jedź.

Zobaczymy.

Pani Walentyno…

Zobaczymy, powiedziałam.

Marzena odwiesiła ściereczkę na hak.

Mogę czasem wpadać? spytała. Nie często. Ale czasem.

Walentyna długo jeszcze suszyła dłonie, patrzyła w zlew.

Przyjedź powiedziała w końcu. Ugotuję zupę.

Makaronową?

Wolisz z kaszą?

Makaronowa dobra.

To ustalone.

Marzena ubrała się. Walentyna odprowadziła ją do drzwi. W przedpokoju Marzena założyła płaszcz, wzięła torbę, obejrzała się.

Dziękuję za noc.

Daj spokój Walentyna patrzyła gdzieś w bok. Idź, bo się spóźnisz.

Marzena już łapała za klamkę, kiedy się zatrzymała.

Ta książka, którą Alek ci podarował. Czytałaś ją?

Zaczęłam. Krótka pauza. Czytam powoli.

On napisał czytaj powoli.

Widziałam. Walentyna zamyśliła się. Czyli mnie znał.

Marzena skinęła głową. Otworzyła drzwi.

Do widzenia.

Do widzenia odpowiedziała Walentyna.

Drzwi się zamknęły. Marzena stała jeszcze chwilę na klatce schodowej, słyszała, jak po dłuższej chwili przekręcił się zamek jakby Walentyna też nasłuchiwała, czy już naprawdę poszła.

Na schodach pachniało wilgocią i farbą. Żarówka na drugim piętrze migała, ale ciągle świeciła. Marzena schodziła powoli.

Na zewnątrz trwał październik szary, zwykły, codzienne sprawy ludzi z pośpiechem, komuś gdzieś trąbił klakson, przy chodniku kręciły się gołębie. Wszystko tak znajome, a jednocześnie wszystko inne po tej nocy i jednocześnie to wszystko ma z tym nocnym światem coś wspólnego.

Marzena szła do metra, myślała, że pogodzenie się to nie moment i nie decyzja. To nie wydarza się raz na zawsze. Pogodzenie to może właśnie to: zupa. Stare zeszyty. Noc na obcej kanapie. Ściereczka w ręku. List w kopercie na dnie torby.

Nie wiedziała, jak będzie dalej. Nie wiedziała, kim zostaną dla siebie z Walentyną po tym wszystkim. Nie teściowa i synowa, nie obce i nie przyjaciółki coś pośredniego, co tkwi w wspólnej pamięci i w tym, że obie kochały tego człowieka, każda po swojemu. To czasem wystarczy i nie trzeba więcej.

W torbie była koperta z listem. Postanowiła, że otworzy ją dopiero wieczorem, w domu, przy dobrym świetle.

Wsiadła do metra. Drzwi zamknęły się. Pociąg ruszył.

Parę stacji przed swoją wyjęła telefon i napisała Walentynie na komunikatorze: Dojechałam spokojnie. Dziękuję za owsiankę.

Odpowiedź przyszła dwadzieścia minut później. Już w pracy, w szatni, kiedy myślała o porannym zebraniu.

Proszę. Powidła postawiłam w szafce.

Marzena przeczytała, schowała telefon, zdjęła płaszcz.

Gdzieś obok w korytarzu ktoś się śmiał, głośno, niezręcznie. Za oknem biura niebo białoszare, prawie bez koloru. Marzena pomyślała, że może wieczorem się przejaśni. Albo nie. Październik jest nieprzewidywalny.

Poszła na zebranie.

W piątek wieczorem, trzy dni później, zadzwoniła Walentyna. Marzena akurat odgrzewała obiad, nie od razu odebrała.

Jadę do Tamary powiedziała Walentyna od razu, bez powitania. W sobotę rano.

Dobrze powiedziała Marzena.

Na dziesięć dni.

Dobrze.

Cisza.

Nie masz mi za złe, że dzwonię?

Nie. Cieszę się.

No… zawiesiła głos. To dobrze.

Pozdrów Tamarę.

Przekażę. Pauza. Marzena…

Tak?

Ta książka na półce, gdzie spałaś. Weź ją sobie następnym razem. Była Aleka, niech będzie twoja.

Marzena stała przy kuchni, trzymała łyżkę, obiad już bulgotał, musiała zmniejszyć ogień.

Dobrze powiedziała. Wezmę.

To wszystko rzuciła Walentyna. Idę się pakować.

Szerokiej drogi.

Dziękuję.

Zamilkły na chwilę, tak jak milczą ludzie, których łączy już cisza.

Do widzenia powiedziała Walentyna.

Do widzenia.

Marzena zmniejszyła gaz, odłożyła łyżkę, zerknęła za okno już było ciemno, latarnie świeciły na pustym osiedlu.

Gdzieś w Gdańsku Tamara już pewnie szykuje stół. Gdzieś na półce leży książka z napisem czytaj powoli i kocham. W cudzej kuchni, w nieznanej szafce, stoi słoik powideł z mirabelek.

Może to właśnie wszystko, co zostaje. Nie to, co ustawiono u notariusza. Nie metry kwadratowe i nie dokumenty. A właśnie to. Powidła w cudzej szafce. List w kopercie. Zwykłe słowa rzucone nie w porę, przez co najczulsze.

Marzena zanurzyła łyżkę i zamieszała zupę.