Mąż wrócił jako zupełnie inny człowiek

Mąż wrócił nie ten

Kupiłeś chleb?

Popatrzył na mnie, jakbym zapytała o trajektorie przelotu satelity nad Bieszczadami. Bez zdziwienia, tylko z pauzą. Długą, niezręczną pauzą, która nie pasowała do żadnego rozdziału naszego ustabilizowanego, przewidywalnego życia.

Jaki chleb rzucił w końcu. Nie zapytał stwierdził. Bez znaku zapytania.

Zwykły, żytni, z Społem, tam zawsze bierzesz.

Odłożył torbę na podłogę, rozejrzał się po kuchni, jakby wszedł pierwszy raz.

Nie byłem w sklepie.

Skinęłam głową, odwróciłam się do kuchenki. Nic wielkiego, pomyślałam. Pewnie zmęczony. Tydzień go nie było, konferencja w Toruniu, hotel, obca pościel, herbata z termosu. Zmęczenie.

Ale chleb przynosił zawsze. Siedemnaście lat za każdym razem, czy wracał z Poznania, czy z kąśliwego wypadu na działkę cioci, zawsze wpadał do Społem na rogu Mickiewicza i Aleksandrowskiej po żytni bochenek. To była rutyna, ale nawet nie z obowiązku to było po prostu to, jak wracał do domu.

Zamieszałam zupę, nie skomentowałam.

Nazywa się Zbigniew. Zbyszek. Ja mam pięćdziesiąt osiem, on sześćdziesiąt jeden. Mieszkamy w Łodzi, dwupokojowe mieszkanie na czwartym piętrze, kupione jeszcze w dziewięćdziesiątym dziewiątym, gdy Julka była mała. Julka już dawno dorosła, przeprowadziła się do Warszawy, dzwoni w niedziele. Pracuję w szkolnej bibliotece, Zbyszek od trzech lat jest na emeryturze, ale dorabia sobie wykładami z prawa budowlanego w technikum. Żyjemy cicho, spokojnie, niemal bez kłótni. To ważne, żeby zrozumieć nie wydarzyło się nic, co mogłoby tłumaczyć to, co zaczęło się po jego powrocie.

Kolacja przebiegła w ciszy. Jadł grzecznie, patrzył w talerz. Myślałam, że zaraz podniesie wzrok i opowie coś o delegacji, ludziach, hotelowej windzie, która znów się zacięła, albo o tym, jak tęsknił za moim normalnym rosołem. Zawsze coś opowiadał po powrocie.

Jak było w Toruniu? zagadnęłam.

W porządku.

A seminarium się udało?

Tak.

Odłożyłam łyżkę.

Zbyszek, wszystko w porządku?

Popatrzył na mnie. Oczy takie jak zwykle, szare, może ciut bardziej zmęczone.

W porządku. Po prostu zmęczony.

Sprzątnęłam stół. Poszedł do pokoju, położył się z telefonem, jak gdyby nigdy nic. Tylko chleba nie było. I rozmowy nie było. Czegoś jeszcze, co nie miało nazwy.

Pierwszą noc zrzuciłam na zmęczenie. Drugą też.

Trzeciego dnia, w piątek, zauważyłam coś naprawdę dziwnego.

Piłam kawę przy oknie, patrzyłam na podwórko. Wyszedł z łazienki, przeszedł do kuchni, nalał sobie wody. Potem wziął z półki słoik z kaszą gryczaną, odkręcił, powąchał i odłożył. Nic nie powiedziałam. Ale Zbyszek nie jada kaszy gryczanej. Nigdy nie jadł. Jeszcze przy pierwszym spotkaniu śmiał się, że gryczana to jest nuda w słoiku, wymyślona przez ludzi bez wyobraźni. Śmialiśmy się z tego razem. Gotowałam mu ryż, jęczmienną, nawet kukurydzianą. Gryczana było taboo.

A tu proszę, powąchał. Jakby miał ochotę.

Co, nagle ochota na gryczaną? powiedziałam, jakby nigdy nic.

Nie odpowiedział i poszedł do pokoju.

Jeszcze długo wgapiałam się w ten słoik.

W sobotę zadzwoniła Julka.

Tata już wrócił? spytała od razu.

Wrócił, w środę.

Jak się trzyma?

Zawahałam się sekundę.

Zmęczony po drodze. Wszystko w porządku.

To dobrze. Mamo, przyjedziemy z Szymkiem w październiku, mamy urlop.

Oczywiście, przyjeżdżajcie, bardzo się ucieszę.

Nie powiedziałam jej nic. Co miałabym powiedzieć że tata nie kupił chleba i wącha kaszę? To nawet nie brzmi poważnie.

Ale już wiedziałam, że coś jest nie tak. Nie głową, nie logiką. Czymś pod żebrem.

W niedzielę zaproponowałam spacer. Czasem chodziliśmy do Parku na Zdrowiu w niedzielę, nie zawsze, ale często. Lubiliśmy ławkę przy stawie, kupował nam jabłkowy kompot w kiosku, jeśli był otwarty, narzekał na kręgosłup, a ja mówiłam, że trzeba ćwiczyć, on machał ręką, oboje się śmialiśmy. Mały rytuał jeden z wielu.

Chodź do parku? rzuciłam.

Oderwał wzrok od telefonu.

Do jakiego parku?

Na Zdrowiu. Ładna pogoda.

Zastanowił się. Co dziwne, bo zwykle od razu rzucał dobra, albo za chwilę, tylko kurtka. Tu nie było nad czym dumać.

Dobrze zgodził się w końcu.

Szliśmy w ciszy. Ja też nie naciskałam na rozmowę. Patrzyłam tylko. On oglądał się wokół, ale bez szczególnego zaciekawienia, bez zwyczajnej niedzielnej relaksacji. Jak ktoś, kto stara się zapamiętać trasę.

Przy wejściu do parku stał starszy pan z psem rudym, grubawym cocker spanielem.

Patrz, Milka powiedziałam. Tak mówiliśmy na wszystkie puchate spaniele, odkąd osiem lat temu mieszkała taka u naszej sąsiadki, Zofii. Nasz żart, nasze słowo.

Popatrzył na psa. Zero reakcji.

Milka powtórzyłam ciszej.

Fajny pies rzucił neutralnie.

Zatrzymałam się przy krzaku dzikiej róży, udawałam, że oglądam owoce. Serce waliło mi jak na maratonie.

Nie pamiętał Milki. Albo udawał, że nie pamięta. Ale po co miałby udawać?

Przy stawie kiosku już nie było pewnie zamknięty po sezonie. Zbyszek usiadł na ławce, wpatrzył się w wodę.

Fajnie tu zauważył.

Przychodzimy tu często.

Tak?

Odwróciłam się do niego.

Zbyszek. Od dziesięciu lat chodzimy tu co niedziela.

Skinął głową. Na spokojnie.

Może i tak. Mówię tylko, że lubię.

W środku coś mi się ścisnęło i nie rozluźniło do końca. Wyjaśnienie przyszło dopiero w nocy, gdy słuchałam równomiernego oddechu obok. Nie powiedział pamiętam ani oczywiście. Powiedział może i tak takim tonem, jakiego używa się, by zgodzić się z kimś obcym.

Nie spałam długo. Przypomniało mi się, że w psychologii jest na to nazwa. Że ludzie po trudnych przeżyciach się zmieniają, jakby ktoś ich podmienił. Medycznie to się nazywa inaczej, nie pamiętam jak. Ale nie było przecież żadnego dramatu. Konferencja o normach budowlanych? Tydzień w Toruniu? To nie powód, by komuś poprzestawiało się w głowie.

O trzeciej podeszłam do okna, napiłam się wody. Podwórko puste, latarnia mruga co drugą sekundę. Pomyślałam: dobra. Poczekam. Może tylko coś się stało, nie mówi co. Może pokłócił się z kimś, może coś go boli, a może po prostu spadł na niego ciężki dzień. Zdarza się. Zwłaszcza po sześćdziesiątce.

Wróciłam do łóżka. Spał na boku, twarzą do ściany. Położyłam mu dłoń na plecach lekko, jak zawsze. Nie ruszył się.

W poniedziałek zadzwoniłam do Niny, mojej przyjaciółki z czasów politechniki. Mieszka na drugim końcu Łodzi, pracuje w rejestracji w przychodni. Nina nie lubi owijania w bawełnę, cenię to w niej.

Nina, mogę wpaść?

Stało się coś?

Nie wiem. Może nie. Potrzebuję pogadać.

Przyjeżdżaj na piątą, będę w domu.

U Niny zawsze ciepło pachnie placek drożdżowy, nawet gdy nie piecze. Usiedliśmy w kuchni, zalała herbatę, opowiedziałam o chlebie, kaszy, Milce, ławce i może i tak.

Nina słuchała spokojnie, nie przerywała. Potem długa cisza.

Jagoda, może po prostu ma depresję. Albo początki czegoś z pamięcią. Przecież oboje nie jesteście już młodzi.

Ale on wszystko pamiętał zawsze lepiej niż ja! Daty, imiona, wszystko.

To się zmienia.

Wpatrywałam się w filiżankę.

Nina, to nie zapominalskość. On patrzy na mnie… jak na obcą osobę, która jest miła, ale jednak obca.

Nina nadgryzła kawałek ciasta.

Wyspałaś się ostatnio?

Nie bardzo.

No właśnie. Sama się nakręcasz. Daj mu tydzień spokoju, on jest facet, nie wygaduje się. Może dopiero ochłonie.

Skinęłam głową. Pewnie ma rację.

Ale w drodze do domu myślałam o tym słoiku z kaszą gryczaną. Takie drobne, a tak niepodobne do niego, że gdzieś w przełyku mi zaległo.

W domu siedział z papierami przy kuchennym stole. Zaczęłam rozpakowywać zakupy, on nawet nie podniósł głowy.

Byłam u Niny.

Aha.

Przyniosłam ciasto. Z kapustą. Twój ulubiony.

Podniósł wzrok na ciasto.

Z kapustą? Jakoś nie przepadam.

Odłożyłam reklamówkę na blat. Bardzo powoli.

Zbyszek.

Co?

Od dziecka lubisz ciasto z kapustą. Zawsze mówiłeś, że mama piekła najlepsze.

Patrzył na mnie spokojnie.

Mama piekła z jabłkami.

Cisza.

Jego mamę znałam dobrze, Teresa była ciepła osoba, zmarła dwanaście lat temu. Pieczenie z kapustą i jajkiem to jej popisowe, zawsze się tym chwaliła. W kuchni pachniało tymi ciastami. On uwielbiał, mówił to dziesiątki razy, opowiadał ze śmiechem…

Wyciągnęłam telefon i zadzwoniłam do jego siostry. Grażyna, mieszka w Kaliszu, kontakt sporadyczny, ale numer mam.

Jagódka! zawsze tak śpiewająco. Co tam u was?

Grażyna, pamiętasz, co mama najczęściej piekła?

Mała pauza.

No z kapustą i jajkiem! Ulubione Zbyszka! A co?

A, chciałam sobie przepis przypomnieć. Dzięki.

Odłożyłam słuchawkę. Nogi miałam miękkie. Głupstwo, mieć miękkie nogi przez ciasto z kapustą, ale ruszyć się nie mogłam.

Może coś z pamięcią, pomyślałam. Neurony, wiek. Trzeba do lekarza. Porozmawiać szczerze.

Przy kolacji zapytałam:

Zbyszek, boli cię ostatnio głowa?

Nie.

A z zasypianiem jak?

W porządku.

Nie chciałbyś się przebadać? Po prostu kontrolnie.

Odłożył widelec.

Po co?

No wiesz, ciśnienie skontrolować. Dawno nie byłeś.

Mierzę w domu. W normie.

Martwię się po prostu.

Popatrzył na mnie długo, aż prawie przez mnie. Analizował?

Uważasz, że coś jest ze mną nie tak?

Po prostu się martwię.

Jagoda, wszystko ze mną okej. Starczy.

Wziął widelec. Temat zakończony. Zbyszek potrafił, krótkie cięcie, koniec.

Ale patrzyłam, jak je, jak trzyma sztućce, jak pochyla głowę i obsesyjnie analizowałam. Czy zawsze był wyprostowany? Czy nie zmienił ręki przy widelcu? Od zawsze praworęczny? Tak. Dobrze.

W łazience zatrzymałam się przed lustrem. Spojrzała na mnie szara, zmęczona kobieta z krótkimi włosami, których nie farbuję od lat, z tymi śmiesznymi zmarszczkami, które Zbyszek zwracał do śmiechu, nawet nie do wieku. Popatrzyłam na siebie Jagoda, już sama nie wiesz, jak on widelcem je, panikujesz bo czegoś nie pojmujesz. Bywa.

Położyłam się. Spałam niespokojnie.

O trzeciej obudziłam się przez… ciszę. Taką, która aż boli. Przeciągnęłam rękę pusto i zimno.

Wstałam. Na kuchni paliło się światło, Zbyszek siedział przy stole, coś pisał w notesie. Własnoręcznie, co się nie zdarzało już od czasów świętego nigdy.

Zbyszek?

Podniósł głowę spokojnie, jakby na mnie czekał.

Nie mogę spać powiedział.

Co to za notatki?

Pauza.

Takie tam. Przemyślenia.

Mogę zobaczyć?

Dłuższa pauza.

To prywatne.

Patrzyłam mu w oczy. Wytrzymał spojrzenie.

Zawsze mogłam przeczytać wszystko. Nie to, żeby nie było intymności była, ale takie hasło, z tą nutą nigdy.

Dobrze mruknęłam i wróciłam do łóżka.

Po chwili słyszałam, jak wyłącza światło, kładzie się. Nie od razu zasnął, czułam, że nie śpi.

Rano notesu nie było.

Szukałam go nie wiem czemu, ale szukałam. Przeleciałam szafki w kuchni, nie znalazłam. Ajfonowałam jego szufladę nocną, czego nigdy nie robiłam stary zegarek, paragon, rachunki, pusto. Notesu nie ma.

Pewnie wziął do pracy.

W bibliotece spokojnie, równo, pachnie starym papierem i kurzem książek, to koi. Układałam powrócone egzemplarze, omawiałam z Leną z czytelni podszewki katalogów. Normalny dzień.

W przerwie na obiad siedziałam w magazynku i rozważam, jak rozpoznać, że człowiek się zmienił. Nie trochę, nie przez lata, ale tak, dogłębnie. To się nazywa psychologiczną podmianą nagle to przyszło. Przeczytałam kiedyś artykuł w Polityce. Bliska osoba się zmienia tak głęboko, że masz poczucie: to już nie on. Czasem z medycznych powodów. Czasem życie. Ludzie po pięćdziesiątce, gdy dzieci już wyfrunęły i zostaje się razem na resztę czasu nagle nie wiesz, kim jest ta osoba obok ciebie.

Ale przecież znałam Zbyszka. Naprawdę znałam.

Wieczorem był u domu pierwszy. Stał w kuchni, patrzył przez okno. Po prostu stał.

Zbyszek, co robisz?

Patrzę.

Na co?

Po prostu patrzę.

Każdy inny mógłby tak odpowiedzieć. Ale nie Zbyszek, nigdy nie był typem kontemplacyjnym on działał, pisał, coś naprawiał. Żeby tak bezczynnie przez okno… nie jego styl.

Jak w pracy? dopytałam.

W porządku. Lektura, normalka.

Młodzież jak?

Młodzież.

Mijając go wyciągnęłam z lodówki kurczaka. Zaczęłam gotować.

Zbyszek, opowiedz mi o Toruniu zagadałam, nie odwracając się.

O czym dokładnie?

O wszystkim. Co widziałeś, gdzie spałeś. Byłeś tam tydzień.

Krótka pauza.

Spałem w hotelu, zwykłym. Seminarium na uczelni. Jechaliśmy obejrzeć nowy blok mieszkalny, pokazali nam, jak się teraz buduje. To wszystko.

A ludzie? Byli znajomi, z pracy?

Byli.

Kto dokładnie?

Cisza. Odwracam się patrzy w bok.

No, z technikum parę osób. I z innych miast.

Był Zenek Kowal? (to taki zaprzyjaźniony wykładowca, co zawsze był na delegacjach).

Zenek? Nie, nie było.

On zawsze jeździ.

Ale nie tym razem.

Odwróciłam się do kuchenki. Może faktycznie nie jechał.

W nocy napisałam SMS do żony Zenka, Maryli. Służbowo: Dzień dobry, czy Zenek wrócił cały z Torunia? Odpisała po chwili: Nie jeździł w ogóle, cały tydzień w Łodzi, a co?

Odpisałam, że się pomyliłam, wszystko gra.

Położyłam telefon pod poduszkę, leżałam w ciemności.

Czyżby nie wiedział, czy Zenek był w Toruniu? Gość, z którym chodził na ryby?

Albo, co gorsza, wiedział, tylko kłamał. Po co?

Może się pokłócili, nie chciał gadać. Może był gdzieś indziej niż w Toruniu?

Stop. To już paranoja. Ale ziarno niepokoju zostało zasiane.

Następnego dnia wygrzebałam powód. Rzuciłam, że trzeba nowe zasłony, i czy jedziemy do Textilu na Piotrkowską. Zawsze się tam nudził, marudził, że wybiorę sama, potem szliśmy na drożdżówkę do U Marty obok. Nasz rytuał.

Pojedziemy dzisiaj? pytam.

Gdzie?

Do Textilu. Po zasłony.

A po co nowe?

No te stare są już…

Wzruszył ramionami.

Dobra.

Pojechaliśmy. Przesadnie długo wybierałam tkaniny, męczyłam go pytaniami. Potem zaproponowałam:

Skoczymy potem po drożdżówkę?

Gdzie?

No, do Marty, tam obok. Zawsze tam jemy.

Spojrzał na mnie jak na osobę, która się do niego przysiadła w autobusie i próbowała sprzedać garnki.

Nie kojarzę żadnej Marty.

Uśmiechnęłam się sztucznie.

Musiałeś zapomnieć. Chodź, pokażę.

Zaprowadziłam go do małej, żółtej piekarni. Pachniało tam świeżym ciastem, działa od dwudziestu lat.

Widzisz?

Patrzył na szyld.

Aaa rzucił nigdy nie zwracałem uwagi.

Kupiliśmy drożdżówki. Jadł normalnie, zapytał, czy mi zimno. Poza jednym spojrzeniem na żółty szyld nie zdradził, że cokolwiek sobie przypomina.

Zbyszek powiedziałam cicho pamiętasz mnie?

Spojrzał zaskoczony.

O co chodzi? Jesteś moją żoną, Jagodą.

Pytam o nas. O to, co było.

Co się dzieje z tobą, Jagoda?

Nic. Po prostu ostatnio ty… jesteś inny.

Ludzie się zmieniają.

Powiedziałeś to samo, co pomyślałam dwa dni temu. Ty zawsze twierdziłeś, że ludzie się nie zmieniają.

Milczał. Jadł drożdżówkę.

Może ja się zmieniłem rzucił wreszcie.

Wróciliśmy tramwajem. Gapiłam się przez okno, myśląc, że to nie paranoja, to dość codzienne doświadczenie z czasów emerytury i dorosłej córki. Ludzie czasem… znikają za życia.

W czwartek, dzień później, poszedł do pracy, a ja weszłam do jego gabinetu tak zwanej klitki-pracowni w mieszkaniu. Stało tam biurko, regał z książkami, segregatory.

Nie chciałam szperać. Ale usiadłam przy biurku, otworzyłam szufladę.

Leżał tam notes.

Wzięłam go, otworzyłam. Pierwsze strony puste. W środku zapiski. Równym, drobnym pismem, innym niż zawsze. Zbyszek pisał wielkimi kulfonami, jak lekarz. To była kaligrafia, równo.

Czytam.

Listy. Po prostu listy:

Jagoda. Żona. 58 lat. Bibliotekarka. Córka Julia, Warszawa. Pije kawę bez cukru. Chce zmienić zasłony. Nina, przyjaciółka, przychodnia. Dalej: Ciasto z kapustą rzekomo lubi. Park na Zdrowiu w niedziele. Spaniel Milka żart. Jeszcze: Teresa, matka. Kapusta czy jabłka? Do sprawdzenia.

Nie mogłam oddychać.

To był notes kogoś, kto się uczy naszej rodziny na sucho. Robi mapę, żeby nie wpaść.

Zamknęłam notes. Odłożyłam. Poszłam do kuchni, nalałam wody i wypiłam. Potem jeszcze raz.

Myśli były jasne. Proste, jak na sekundy totalnej katastrofy.

Kim jest ten człowiek.

Siedzi w moim mieszkaniu od tygodnia. Ma twarz Zbyszka. Głos Zbyszka. Wie, że nazywam się Jagoda, że córka to Julka i mieszkam w Łodzi. Ale robi notatki. Skomponował nas z zapisków.

Zadzwoniłam do pracy, wzięłam wolne. Siedziałam potem w fotelu i patrzyłam w jeden punkt, próbując znaleźć rozumowe wyjaśnienie.

Amnezja. Rozszczepienie osobowości. To się zdarza po urazach psychicznych tracisz kawałek siebie, potem po cichu zbierasz resztki. Może coś tam się przeżyło, czego nie powiedział mi? Coś się zatarło, nie chce straszyć ani się wstydzi.

Możliwe.

Ale czemu pismo inne?

O pismo nigdy nie pytałam ludzi, ale Zbyszka znałam notatki na lodówkę, karteczki na Dzień Kobiet zawsze te same kulfony. Ten notes był wręcz szkolny, jakby kalka.

Dobra. Ludzie czasem pismo zmieniają po udarze. Ale Zbyszek mówi, chodzi, jest sprawny. Bez dziwactw ruchowych. To by było widoczne.

Potarłam czoło.

Zbyszek wrócił o siódmej. Na kolację, mieszkanie posprzątane, ja w swoim przyzwoitym swetrze. Nie bardzo wiedziałam po co, ale coś trzeba było robić.

Słabo wyglądasz rzucił. Nie byłaś w pracy?

Głowa mnie bolała. Już przeszło.

Kiwnął, poszedł myć ręce. Normalny wieczór.

Na kolacji patrzyłam, jak je, na ruchy rąk szukając śladów tamtego, co znałam.

Zbyszek powiedziałam nagle.

Mh?

Opowiedz mi coś o nas. Tak, jak pamiętasz.

Odłożył widelec. Długo myślał.

Poznaliśmy się przez znajomych rzucił. Na urodzinach. Miałaś niebieską sukienkę.

To się zgadzało. Urodziny Kasi Sikorskiej, 23 września dziewięćdziesiątego siódmego. Niebieska sukienka, szpilki.

Potem widywaliśmy się parę razy. Zaczęliśmy się spotykać dokończył.

Cisza.

I co potem?

Wzięliśmy ślub. Julia się urodziła. Kupiliśmy mieszkanie.

Zbyszek. Gdzie mnie zabrałeś po zaręczynach?

Jagoda…

Po prostu powiedz.

Długo ważył słowa.

Nie pamiętam szczegółów wydusił. To było dawno.

Ale sam zawsze tłumaczyłeś, że pamiętasz każdą chwilę. Opowiadałeś na naszej srebrnej rocznicy!

Cisza.

Zbyszek. Pojechaliśmy nad Pilicę. Pamiętasz?

Patrzył długo. W oczach nie było złości, tylko… jakiś cień. Może wyrachowanie.

Jagoda powiedział cicho czemu o to pytasz?

Bo chcę wiedzieć, czy naprawdę to pamiętasz.

Jestem zmęczony. To było dawno. Nie muszę pamiętać każdej bzdury.

To nie bzdura.

Dla mnie tak.

Wstałam, sprzątnęłam talerze, choć nawet nie dokończyliśmy. Milczał.

Pojechaliśmy wtedy nad Pilicę autobus, potem pieszo przez błoto. Nio­sł mnie przez kałużę, bo miałam sandały, i tam na zakolu rzeki oświadczył się. Opowiadał to potem wszystkim lubił tę historię.

Ten człowiek nie zna tej historii.

W nocy napisałam do Niny elaborat o notesie, piśmie i Pilicy.

Odpisała o pierwszej: Jagoda, do lekarza z nim. To może być co chcesz. I z tobą też. Zadzwoń rano.

Telefon odłożyłam. On spał obok, równo oddychał.

Myślałam o tym, że najtrudniej jest, gdy ktoś znika, zostając. Bo odejść jakby nie ma dokąd ani ciebie, ani jego nie ma już całkiem.

W piątek rano postanowiłam: powiem mu wszystko wprost. Że znalazłam notes. Że dzwoniłam do Grażyny, że pisałam Maryli, zenek w domu, a nie w Toruniu. Że mam pytania i chcę odpowiedzi. Że nie zamierzam go oskarżać, tylko potrzebuję prawdy.

Już był w kuchni, parzył herbatę.

Zbyszek powiedziałam.

Mh?

Muszę z tobą pogadać.

Odwrócił się, patrzył równo, poważnie.

Wiem powiedział.

Stanęłam jak wryta.

Wiesz co?

Wiem, że coś już się zorientowałaś. Widziałem, że byłaś w gabinecie.

Cisza. Nawet nie przepraszałam. Czekałam.

Usiądź kiwnął.

Usiedliśmy. Trzymał kubek obiema rękami, wbity wzrok w herbatę.

Trudno to wytłumaczyć zaczął.

Spróbuj.

Myślałaś najprostszą wersję. I trochę masz rację.

Trochę?

Nie pamiętam wszystkiego. Nie tak jak myślisz. Różne rzeczy. Dużych.

Pilica podsunęłam.

Podniósł oczy.

Co?

Tam się oświadczyłeś. Pamiętasz?

Coś mu drgnęło w twarzy.

Nie powiedział.

Milkę pamiętasz?

Cisza.

Nie.

Swoją matkę, Teresę, pamiętasz? Ten zapach ciasta z kapustą?

Twarz. Głos. Ale szczegóły… nie.

Siedziałam ze wzrokiem utkwionym w jego dłoniach. Milczał.

Zbyszek, kiedy to się zaczęło?

Nie wiem. Jakoś się rozwijało.

I nie powiedziałeś mi?

Nie wiedziałem jak.

Notowałeś, żeby się nie wygadać.

Tak.

Pismo masz inne.

Długa cisza. Odstawił kubek.

Wiem powiedział.

Jak to logicznie wyjaśnić?

Nie odpowiedział. Po prostu patrzył w obrus. Czekałam.

Zbyszek, popatrz na mnie.

Podniósł oczy. Szare, zmęczone.

Ty jesteś Zbyszek? zapytałam półgłosem. Mój?

Po raz pierwszy zobaczyłam w jego wzroku coś jak ból albo zagubienie. Cokolwiek. Trudne do nazwania.

Jagoda odparł. Sama nie wiem, jak odpowiedzieć.

Patrzyłam na niego. Na jego ręce trzymające kubek. Na siwiznę przy skroniach.

To uczciwe? zapytałam.

Najuczciwsze, jakie mam.

Za oknem lał typowy łódzki jesienny deszcz. Słyszałam krople w szybę, jak co dzień.

Co mam z tym zrobić? rzuciłam do pustki.

Nie wiem stwierdził. I to też było prawdziwe.

Wstałam. Zrobiłam sobie kawę. Bez cukru. Stanęłam przy oknie.

Za plecami usłyszałam lekkie kroki.

Jagoda.

Co?

Pamiętam twój głos. Od początku. Twoje intonacje. To pamiętam.

Nie odwróciłam się.

Mało.

Wiem.

Deszcz stukał. Ktoś zatrąbił na ulicy, potem znowu ucichło.

Potrzebuję czasu powiedziałam.

Dobrze.

Nic nie obiecuję.

Rozumiem.

Odwróciłam się. Patrzyłem na niego wyglądał, jakby chciał coś jeszcze powiedzieć.

Powiedz mi jedno poprosiłam.

Co?

Chcesz tu być?

Zamyślił się, za oknem deszcz równał dźwięk.

Tak powiedział. Chcę.

Patrzyłam na niego. Na tego człowieka w moim domu, który wie, jaką kawę piję, notuje sobie fakty, nie zna Pilicy, ale trzyma kubek dokładnie jak mój Zbyszek.

To idź po chleb powiedziałam. Żytni. Z Społem na rogu Mickiewicza.

Skinął głową, sięgnął po płaszcz, ruszył do drzwi.

Jagoda.

Hmm?

A o Pilicy kiedyś mi opowiesz?

Patrzyłam długo.

Zobaczymy rzuciłam.

Zamknęły się drzwi. Stałam z kawą przy oknie, licząc kroki na klatce. Czwarte piętro, szesnaście schodów. Zawsze liczyłam.

Szesnaście.

Wyszedł na podwórko, widziałam go przez okno. Szukał właściwej strony kurtki na deszcz. Zwyczajny facet w zwyczajny deszczowy dzień.

Na rogu skręcił w stronę Społem.

Trzymałam kubek. Nie wiedziałam, co myśleć ani czuć. Wewnątrz była tylko cisza, po burzy, bez odpowiedzi, ale przynajmniej nie musiałam już udawać, że ich nie szukam.

Zadzwonił telefon. Nina.

I co? zapytała natychmiast.

Nie wiem.

Rozmawiałaś?

Tak.

I?

Patrzyłam przez okno. Róg już pusty.

Nina, mogłabyś żyć z kimś, kto nie wie, kim jest?

Chwila milczenia.

To on ci powiedział?

Coś w tym stylu.

Jagoda, naprawdę trzeba do lekarza.

Domyślam się.

To co zamierzasz?

Odstawiłam kubek.

Jeszcze nie wiem. Poszedł po chleb.

Jaki chleb?

Żytni. Z Społem.

Nina westchnęła.

Jagoda, zaczynasz mnie straszyć.

Spokojnie, Nina. Oddzwonię.

Schowałam telefon. Wzięłam łyk kawy. Już letnia, ale dobra.

Szesnaście schodów. Zawsze liczę.

Kilka minut później trzask drzwi, kroki na klatce. Szesnaście.

Nie ruszyłam się z miejsca.

Klucz w zamku. Otwiera.

Jest rzucił z korytarza. Żytni. Ostatni.

Odwracam się. Stoi w wejściu do kuchni, trzyma chleb, włosy przyklejone od deszczu.

Połóż na stół.

Położył.

Patrzyliśmy na siebie.

Napijesz się herbaty? zapytałam.

Poproszę.

Zalałam wodę w czajniku. Zdjął płaszcz, powiesił. Usiadł. Milczał cicho, bez ciężaru ani napięcia.

Jagoda powiedział cicho powiesz mi o tej Pilicy?

Czajnik dopiero zaczynał szumieć. Cicho, coraz głośniej.

Stałam i myślałam.

Nie teraz odpowiedziałam. Może kiedyś.

Dobrze rzucił spokojnie.

Czajnik zagotował.