Mąż na weekend

Kotleciak leżał idealnie na środku talerza. Andrzej gapił się na niego i czuł, jak mu burczy w brzuchu, aż wstyd.

Hania, zrobię sobie kanapkę, dobra? Jestem głodny.

Andrzej, kolacja za dwadzieścia minut. Zimny obiad będzie niesmaczny.

Ale ja tylko kawałeczek, naprawdę szybciutko.

Nie możesz poczekać? Wszystko zaplanowałam. Ziemniaki będą gotowe o dziewiętnastej piętnaście, kurczak o dziewiętnastej dwadzieścia. Teraz się zapchasz i później nie zjesz.

Andrzej westchnął i usiadł przy stole. Hania była przy lodówce, z nabożną starannością ustawiała każdą rzecz na swoje miejsce: mleko na drugiej półce po prawej, ser na samym dole, jogurty ułożone według daty, te z krótszym terminem bliżej brzegu.

Mogę chociaż herbaty zrobić?

Zrób. Ale tylko jedną łyżeczkę cukru.

Haniu, jestem dorosły facet.

Jeszcze trochę i będziesz cukrzykiem. Twój tata miał cukrzycę, twój dziadek miał cukrzycę. Jedna łyżeczka.

Andrzej już sięgał po czajnik, ale Hania go ubiegła. Wzięła od niego kubek, zaparzyła herbatę, odmierzyła dokładnie łyżeczkę cukru i postawiła przed nim.

Proszę, pij.

Popatrzył na kubek, potem na jej plecy, znów odwróconą do lodówki. W końcu wziął łyk. Herbata była słaba, praktycznie bez cukru. Nic nie powiedział.

Za oknem było już ciemno. Październik w Warszawie robi się szary dość wcześnie, a na ich blokowisku noc przychodziła, zanim zdążyli się zorientować. Uliczne latarnie świeciły jasno, auta stały na swoich codziennych miejscach. Jak zawsze.

Ona miała pięćdziesiąt pięć, on pięćdziesiąt siedem. Trzydzieści lat razem. Czyste mieszkanie, jak sala operacyjna, cichutko jak w bibliotece.

***

W sobotę dzień zaczynał się równo o ósmej. Nie dlatego, żeby się nie dało dłużej spać. Po prostu wtedy zaczynała się lista zadań, spisana wieczorem przez Hanię, równiutkim pismem w zeszycie.

Ósma zero-zero. Śniadanie.

Ósma trzydzieści. Mokrze sprzątanie.

Dziesiąta. Zakupy spożywczy na Grochowskiej, osobno chemia.

Dwunasta. Obiad.

Trzynasta: odpoczynek godzina.

Czternasta. Wizyta u cioci Gieni.

Siedemnasta powrót.

Siedemnaście trzydzieści. Kolacja.

Osiemnaście trzydzieści. Telewizja albo książka.

Dwudziesta druga. Sen.

Andrzej dobrze znał tę listę. Nie dlatego, że czytał od lat się nie zmieniała. Zmieniał się tylko czas wizyty lub nazwa sklepu.

Mył podłogi w przedpokoju, pchał ścierkę od ściany do ściany i myślał o łowieniu ryb. Tak po prostu. Kiedy ostatni raz był na wędkowaniu? Chyba z osiem lat temu, z Grześkiem Klamerskim z pracy, pojechali nad Zalew Zegrzyński. Złapali trzy małe okonie i jednego lina. Wrzucili rybę na ognisko w puszce po konserwach, a Grzesiek sypał dowcipami tak, że kaczki z jeziora uciekły.

Wrócił wtedy bardzo późno. Hania czekała.

Wiesz, która godzina?

Wiem, Haniu. Trochę się zasiedzieliśmy.

Dzwoniłam osiem razy. Kolacja w lodówce, już chyba niezjadliwa.

Przepraszam.

Wiesz, jak się martwiłam?

Wiem, przepraszam.

Od tej pory już nie jeździł na ryby. Nie dlatego, że mu zabroniła. Po prostu za każdym razem coś innego wyskakiwało a to remont, a to sprawy rodzinne. Przestał sam proponować. Tak było wygodniej.

Andrzej, płuczesz tę ścierkę w ogóle? Nie wyciskaj jej na wiór, bo będziesz miał smugi!

Zrobił tak, jak mówiła, choć nie widział różnicy. Podłogi aż lśniły. Hania była z mieszkania dumna. Usłyszał raz, jak do koleżanki przez telefon szeptała: U mnie można jeść z podłogi. Andrzej tylko pomyślał, że w życiu by nie chciał.

Zakupy poszły zgodnie z planem. Obiad zgodnie z planem. Ciocia Gienia nakarmiła ich plackiem z ziemniakami, trochę przypalonym od spodu, na co Hania z delikatnym uśmiechem rzuciła: Chyba masz piekarnik do regulacji, Gieniu. Andrzej zjadł trzy kawałki, bo smakowały mu właśnie takie z chrupiącym spodem.

Do domu wrócili o 17:20. Dziesięć minut wcześniej niż w grafiku.

Hania wypakowała torby, nastawiła czajnik, a z lodówki wyjęła sernik na zimno idealnie przekrojony na sześć równych kawałków.

Andrzej usiadł, popatrzył na sernik i poczuł w środku coś jak cichą panikę. Nie od sernika. Po prostu wiedział, co będzie jutro. I pojutrze. I za tydzień. I za rok.

Wszystko zjadł, wypił i poszedł do salonu, włączyć telewizor.

***

Odkurzacz popsuł się w środę wieczorem. Ot tak, przestał ciągnąć. Andrzej rozkręcił go na stole i od razu wiedział, o co chodzi: zatkany filtr i urwany zaczep szczotki, coś się połamało. Nic trudnego. Pracował przecież od lat jako inżynier w FSO i taki odkurzacz to dla niego pestka.

Hania weszła do kuchni, stanęła w drzwiach.

Co ty robisz?

Naprawiam. Zobacz, filtr zapchany, zaczep pękł.

Andrzej, zadzwoń po fachowca. Nie rób sam.

Haniu, ogarnę, prosta sprawa.

Żelazko już dwa razy naprawiałeś sam i raz w ogóle nie działało, a potem grzało tylko z jednej strony.

Każde urządzenie ma inne bebechy. Tutaj wiem, co jest.

Andrzej.

Haniu, jestem inżynierem.

Inżynierem w fabryce, nie naprawiaczem sprzętu. Żebyś znów nie popsuł, potem drożej wyjdzie.

Coś się w nim przestawiło. Tak głęboko jak kamień długo leżący w tym samym miejscu, który nagle rusza się z miejsca. Popatrzył na rozkręcony odkurzacz, na swoje ręce, na jej pewną siebie twarz.

Sam to naprawię, Haniu.

Andrzej…

Sam. Naprawię.

Popatrzyła na niego zaskoczona, potem z lekkim rozdrażnieniem i wyszła.

Dłubał godzinę. Odkurzacz zadziałał, nawet lepiej niż wcześniej, a filtr był czyściutki. Poskładał wszystko, schował narzędzia, włączył, tylko żeby posłuchać, jak równo szumi.

Hania przeszła obok, rzuciła aha i wyszła. Nic nie dodała.

Liczył chociaż na: Dobra robota.

***

Ogłoszenie zauważył przy stacji metra: Naprawa starego sprzętu, gramofonów, sztalug itp. Adres i telefon poniżej. Jego stary Adapter Unitra, taki jeszcze z lat 80., od lat stał nieużywany w przedpokoju. Hania od dawna proponowała się go pozbyć. Andrzej zawsze mówił później, odkładał na półkę.

Adapter kupił jeszcze przed ślubem, za pieniądze od ojca. Słuchał Starego Dobrego Małżeństwa, Grechuty, płyty stały równo na regale. Hania, jak się wprowadzili, spakowała je do pudeł i schowała w piwnicy kurzy się, po co trzymać na wierzchu. Czasem zaglądał do piwnicy, żeby się upewnić, że są.

Telefon z ogłoszenia nie odpowiadał. Pojechał pod adres. Kamienica przy Polu Mokotowskim stara, z drewnianymi drzwiami, obdrapane ściany, podwórko z bujnymi krzakami.

Trzecie piętro. Zadzwonił. Długo nic. Stukanie kroków, coś się przewróciło, pobrzęczało, aż otwarły się drzwi.

W progu kobieta w jego wieku, lniany fartuch brudny od plam farby, włosy związane byle jak, trochę pasm wystawało. Zielona smuga na policzku.

Dzień dobry. W sprawie ogłoszenia?

Tak. Czy tu naprawiają

Proszę do środka, jestem Weronika. Ostrożnie, sztaluga w korytarzu.

Wszedł do środka i aż się zatrzymał.

Czuł się, jakby cofnął się do czasów studiów wielka pracownia ze sztalugami, płótna nadspodziewanie kolorowe, jedne surowe, inne zamaszyście pomalowane, jeszcze inne ledwie zaczęte. Słoiki pełne pędzli, tubki farby, gazeta leżała rozjechana śladem buta, na kanapie wygrzewał się rudy kot.

Pachniało farbą, olejem lnianym, kawą i czymś trudnym do opisania. Życiem, tak bym powiedział.

Nie patrz na bałagan rzuciła Weronika od rana maluję, nie zdążyłam ogarnąć.

Nie szkodzi powiedział i sam się zdziwił, że mówi to szczerze.

Co masz do naprawy?

Adapter Unitra. Nie kręci się, chyba silnik padł. Próbowałem, ale coś nie tak ze stykiem.

E, Unitra! Znam ten model. A sprawdzałeś styki w kablu? Tam często się coś utlenia.

Próbowałem, to coś głębiej.

Weronika kiwnęła głową, zamyśliła się.

Masz go ze sobą?

Chciałem najpierw się dowiedzieć. Telefon nie działał.

Och, gubię go sto razy dziennie. Wczoraj odnalazłam pod kanapą. Przynieś adapter, obejrzymy. Ale skoro tu jesteś pomożesz z tym? Dam rabat jako podziękowanie!

***

Sztaluga stała w dużym pokoju, przy oknie. Stare drewno, rozchodziły się nogi, uchwyt na płótno nie trzymał kąta.

Patrz Weronika wskazała śruba się wyrobiła, a ja próbowałam zastąpić ją wkrętem, ale za luźny.

Andrzej przykucnął, przyjrzał się. Poprosił o śrubokręt. Weronika przyniosła trzy różne, niepewna który. Wybrał właściwy, zdemontował wkręt, poprosił o taśmę izolacyjną, owinął nieco i dokręcił.

Tymczasowe rozwiązanie powiedział , ale najlepiej kupić śrubę M6 z nakrętką, w Castoramie dostaniesz.

M6 muszę zapisać. Złapała pędzel, zamoczyła go w czarnej farbie i wielkimi literami napisała na gazecie: M6 śruba z nakrętką!!!

Andrzej się roześmiał. Ot, tak sam z siebie.

Wyrzucisz gazetę i zapomnisz.

Nie, przyczepię na lodówkę. Chodź na herbatę. Mam jeszcze wczorajsze paszteciki z kapustą.

Chciał odmówić, wymigać się, bo Hania Dla świętego spokoju.

Z przyjemnością odpowiedział.

***

W kuchni było malutko, za oknem niewielkie podwórko, parapet z paprotkami w poplamionych doniczkach. Paszteciki leżały na talerzu, podeschnięte, jeden się przewrócił.

Wziął jeden. Był wczorajszy, trochę gumowy od wierzchu i niesamowicie smaczny. Kapusta z jajkiem i cebulką, taką, jaką robiła jego mama.

Petarda powiedział.

Naprawdę? Ja nie umiem piec. Córka mnie nauczyła przed wyjazdem. Studiuje historię sztuki w Krakowie, już dorosła, poważna nie jak ja.

Długo tu mieszkasz?

Ze dwadzieścia pięć lat w tej kamienicy. Kiedyś z mężem, ale rok temu się rozwiedliśmy. Teraz jestem z kotem. Kot ma na imię Franek.

Franek na dźwięk swojego imienia podniósł głowę i przewrócił się z powrotem.

Przeżywasz jeszcze ten rozwód?

Na początku tak. Potem znasz to uczucie, gdy nareszcie zdejmujesz buty, które cię przez lata obcierały, i nagle pojmujesz, jak bardzo bolały, tylko się przyzwyczaiłeś? Właśnie tak.

Andrzej patrzył w okno. Stare drzewo już prawie łyse, ale jakieś żółte liście się trzymały.

Jesteś inżynierem? spytała.

Tak. W Norblinie teraz.

Ciekawa praca?

Ot, praca. Ale kiedyś uwielbiałem grzebać przy mechanice nie w pracy, tylko dla siebie. Naprawiałem różne rzeczy, majsterkowałem. Na ryby też jeździłem.

Naprawdę? Opowiedz.

Zaskoczyło go to. Zazwyczaj, gdy wspominał wędkowanie, rozmowa szybko znikała w eterze. Hania zbywała: I co ciekawego, siedzisz i patrzysz w wodę? A Weronika patrzyła z prawdziwą ciekawością.

Tata mnie uczył. Rano, jeszcze szaro, jechaliśmy PKS-em. Pamiętam zapach rzeki o świcie, ciszę, że aż słychać było pluski ryb.

Słuchała z głową na dłoni.

Kiedyś z Grześkiem złapaliśmy lina pod Zegrzem. Ogromny był, sądziłem, że mina się nam zahaczyła, taka walka.

Opowiadał długo i dopiero patrząc na zegarek odkrył, że minęły ponad dwie godziny.

O matko zerwał się muszę lecieć.

Pewnie, jasne. Dzięki za sztalugę. I za opowieść o rybach.

Za ryby?

Za obraz, który widzę w twojej historii.

Do metra szedł lekki. Dawno nikt go tak nie słuchał po prostu nie przerywając.

***

Hania siedziała przy stole czekał na niego zimny obiad przykryty talerzem. Miała tę minę, po której wiedział, że szykuje się rozmowa.

Gdzie byłeś?

Pojechałem naprawić adapter. Poznałem panią malarkę, poprosiła o pomoc przy sztaludze. Trochę się zasiedziałem.

Nie uprzedziłeś.

Haniu, nie sądziłem, że tak długo.

Czekałam cię na siedemnastą. Zrobiłam kotlety. Przegrzewałam dwa razy, teraz już wyschły.

Andrzej spojrzał na nią, potem na talerz.

Przepraszam za kotlety.

Nie o kotlety chodzi! Chodzi o to, że mieliśmy jasny układ. Jak wychodzisz dajesz znać. To zwykły szacunek.

Wiem. Przepraszam. Nie myślałem.

Ty nigdy nie myślisz, jeśli nie chodzi o twoje wygody. Nawet twaróg w zeszły wtorek nie taki kupiłeś. Pisałam, że pięcioprocentowy, kupiłeś tłusty. Poszedł do kosza.

Zdjął kurtkę, powiesił na haczyk. Dłonie spokojne, a w środku znów coś się napinało jak sprężyna.

Zjadłem paszteciki u niej. Były dobre.

Paszteciki.

Tak.

Andrzej, pojechałeś naprawić starą Unitrę i wróciłeś o dwudziestej pierwszej, najedzony pasztecikami. Zdajesz sobie sprawę, jak to brzmi?

Pomogłem komuś ze sztalugą i napiłem się herbaty. Mieszka tam kobieta, artystka, sama, po rozwodzie. Poprosiła o drobną pomoc.

Jak się nazywa?

Weronika. Pięćdziesiąt cztery lata, prowadzi zajęcia plastyczne, rok temu się rozwiodła.

Już nawet wiesz ile ma lat.

Rozmawialiśmy, Haniu. Przy herbacie.

Hania wstała, schowała zimne kotlety do lodówki. Ruchy szybkie, może nawet trochę szorstkie.

Podgrzejesz sobie sam, jeśli zechcesz. Ja idę spać.

Zostawiła go w kuchni, w ciszy. Za oknem padał deszcz. Pomyślał deszcz nie pyta o rozkład jazdy.

***

Potem było jeszcze parę takich wizyt. Zawiózł Unitra, Weronika długo majstrowała, w końcu oddała sprawnie działający gramofon, coś pogrzebała przy silniku ze znajomym. Tym razem przyniósł na podwieczorek drożdżówkę z wiśniami z osiedlowej piekarni.

Następnym razem pojechał przypadkiem trzeba było sprawdzić, czy kupiła śrubę M6. Kupiła, ale pomyliła rozmiar zamiast M6 wzięła M4. Śmiali się oboje. On bo miał oba rozmiary w kieszeni, tak przezornie.

Nie musiał Hani opowiadać o tych wizytach. Czasem mówił, że jedzie do tej pracowni, bez szczegółów. Hania pytała raz, drugi, potem coraz mniej. Może wolała nie wiedzieć, może wystarczało jej, że wróci na kolację.

Któregoś dnia wrócił znów późno. Siedzieli u Weroniki nad albumem z reprodukcjami Wyspiańskiego, wyjaśniała mu, jak Wyspiański malował światło, a on słuchał, zauroczony. Czuł się, jakby odkrywał coś, o czym nigdy nie myślał.

Hania czekała.

Kotlety…

Haniu, posłuchaj.

Popatrzyła na niego. W oczach miała nie złość, tylko niepokój. Prawdziwy, ludzki lęk.

Andrzej, co się dzieje?

Nic się nie dzieje. Spotykam się z koleżanką-artystką. Gadamy, trochę jej pomagam. Fajnie mi się z nią rozmawia.

Wiesz, co mówisz?

Wiem. Tam nie ma… nic więcej. Po prostu rozmawiamy.

Po prostu.

Tak.

Andrzej, jesteśmy trzydzieści lat razem. Ja ten dom trzymam w ryzach, twoim zdrowiem się zajmuję, pracuję w księgowości na Pradze głównej, mam wymagającą robotę. Zawsze myślę o nas.

Wiem, Haniu.

To czemu jeździsz do jakiejś malarki, zamiast być w domu?

Nie umiał odpowiedzieć. A może nie chciał odpowiedzieć tak, żeby to nie zabrzmiało okrutnie.

***

W piątek wieczorem się spakował. Koszula, golarka, książka, którą od dawna chciał ponownie przeczytać. Hania stała w drzwiach pokoju i patrzyła, jak składa rzeczy.

Dokąd idziesz?

Muszę pobyć sam. Przemyśleć wszystko.

Andrzej, to głupie.

Może i tak. Ale muszę.

Jedziesz do niej.

Jadę pomyśleć.

Andrzej!

Zamknął torbę. Odwrócił się do niej. Stała prosto, w domowym szlafroku, idealna postawa, z rękami skrzyżowanymi zupełnie rozbita, jakby nagle ktoś zabrał jej cały zestaw narzędzi.

Zadzwonię powiedział.

I wyszedł.

***

Weronika nie miała zbędnych pytań. Gdy zapytał, czy może u niej przenocować parę dni, powiedziała: Jasne, kanapa wolna, wpadaj. I tyle.

Spał na kanapie wśród płócien. Franek wskakiwał w nocy do nóg. Rano Weronika parzyła kawę w małym tygielku z kardamonem. Gadali o byle czym: pogodzie, tym, że kawałek znów zeżarł Franek z parapetu, radiu. Nie o niczym ważnym. Po prostu razem.

Hania wydzwaniała. Najpierw co godzinę, potem rzadziej. Andrzej nie zawsze odbierał, ale jak już, słyszał jej uporządkowany ton:

Andrzej, wziąłeś tabletki na ciśnienie? Masz je przy sobie?

Mam, Haniu.

Kurtkę ciepłą masz? Zimą ponoć przymrozi.

Mam.

Jutro masz wizytę u lekarza, czternasta. Nie zapomnij. Umawiałam już w styczniu.

Tak, pamiętam.

Andrzej… naprawdę nie możesz po prostu wrócić do domu? Czego ci tam brakuje?

Milczał sekundę.

Haniu, odezwę się jeszcze.

Potem był sms od jej koleżanki Ewy: Andrzeju, oszaleliście? Hania się zamartwia. Potem zadzwonił jego szef, pan Leszek: Andrzej, co się stało? Hania dzwoniła do mnie, pyta, gdzie jesteś. Potem sms od jej kuzyna Piotra z którym widział się tylko na Wigilię.

Pomyślał, że Hania jak zwykle zebrała wszystkich, zmobilizowała siły i rozdzieliła zadania. Tylko że tym razem chodziło o niego.

Jak się czujesz? spytała wieczorem Weronika.

Dziwnie przyznał trochę się boję. Nieprzyzwyczajony jestem.

To normalne.

Wiesz, rano nie miałem pojęcia, co założyć. Po prostu sięgnąłem po koszulę, którą chciałem. Nie białą, nie szarą, tylko tę granatową. I pomyślałem: matko, ja sam nie wybierałem rzeczy od dwudziestu lat.

Ona wybierała?

Rozkładała wieczorem na krześle. Żebym się nie ubrał nieodpowiednio do pogody. Przywykłem.

Weronika milczała.

Ona mnie kocha ja to wiem. Kochała jak umiała.

Wierzę.

Ale przy niej zniknąłem. Rozumiesz? Stałem się fragmentem jej planu, nie sobą.

***

Hania przyszła w niedzielę. Namierzyła adres po billingach. Andrzej otworzył. Przez chwilę patrzyli na siebie.

Mogę wejść?

Odsunął się. Rozejrzała się w korytarzu. Na podłodze stały buty Weroniki, jeden przewrócony, na wieszaku zwisał kolorowy szal, obok kurtka umazana farbą. Z pokoju wystawało płótno.

Weronika weszła. Kobiety spojrzały na siebie.

Dzień dobry powiedziała Hania.

Dzień dobry Weronika cicho.

Hania zwróciła się do Andrzeja.

Dajesz sobie radę?

Tak.

Przyjmujesz leki?

Haniu…

Pytam tylko.

W drzwiach kuchni Andrzej dopiero co kroił sałatę w najbardziej pokraczne plastry. Hanie aż ścisnęło na widok tych kawałków sałatę trzeba kroić równo!

Haniu, nie musiałaś przychodzić.

Andrzej, całą siebie ci oddałam, całe życie o ciebie dbałam. Trzydzieści lat. Robiłam to dla ciebie, wiesz?

Wiem.

To dlaczego?

Weronika odezwała się cicho z progu:

Haniu, ja mogę coś powiedzieć? Nie jako rywalka, tylko z boku.

Słucham Hania nie patrzyła na nią.

Opieka to wtedy, gdy człowiekowi jest dobrze. Lżej oddycha. A jeśli komuś z tobą ciężko oddychać, to już nie jest opieka. Tak po prostu.

Hania milczała długo.

Nie zna pani naszego życia powiedziała.

Wiem odparła Weronika.

Andrzej złapał Hanię za rękę, nie cofnęła.

Haniu, składam papiery na rozwód. Tak zdecydowałem. Nie dlatego, że cię nie kochałem. Po prostu już nie mogę tak dalej.

Zapatrzyła się na ich dłonie, potem je rozplątała. Wzięła torebkę, wyprostowana jak zwykle.

Przyjmuj leki rzuciła z progu zapas masz w górnej szufladzie w niebieskim pudełku.

Zamknęła drzwi.

***

Sprawa rozwodowa trwała pół roku. Mieszkanie oddał jej, nie walczył. Wynajął kawalerkę koło Pola Mokotowskiego, w sąsiedniej kamienicy. Zabawne i dziwne zarazem, ale inaczej nie wyszło.

Życie zmieniał powoli, jak renowację starej kamienicy cegła po cegle.

Przez pierwsze miesiące robił różne dziwne rzeczy. W sklepie kupował to, na co miał ochotę, nie to, co z listy. Brał inny chleb niż ten właściwy. Jadł na stojąco przy lodówce z plastikowego pojemnika, kładł się spać o której chciał. Raz obejrzał film w telewizji do pierwszej w nocy i poczuł się jak przedszkolak, który zrobił na złość opiekunce.

Z Weroniką wszystko się rozwijało powoli. Oboje wiedzieli, że coś ich do siebie ciągnie, ale nikt nie pchał na siłę.

Wiosną pojechali razem na ryby.

Andrzej pożyczył wędki, Weronika dowiozła ich swoją starą czerwoną czwórką, która ledwie zipała na podjazdach, nad maleńkie jezioro pod Łomżą. Weronika nie łowiła nigdy, mówiła otwarcie.

Siedzieli nad wodą, trawa mokra, poranek rześki. Andrzej nagle odkrył, że zapomniał termosu.

No to super, zapomniałem kawy.

Ale popatrz na mgłę nad wodą, powiedziała Weronika popatrz, jak to wygląda.

Spojrzał. Mgła leżała nad wodą lekko, różowiejąca od słońca.

Pięknie szepnął.

Złowił okonia, malutkiego, skaczącego. Weronika się zaśmiała:

Wypuść, jesteście z jednej bajki takie szalone.

Wypuścił.

Wracali umorusani gliną, bo Andrzej przewrócił się przy brzegu, a Weronika poleciała za nim. Ryby nie mieli, kurtka cała w błocie.

Nic nie szkodzi uśmiechnęła się za to jakie mieliśmy rano!

Patrzył na nią: rozczochrane włosy, uśmiechnięta twarz, rękaw brudny od ziemi. I pomyślał: to jest właśnie życie. Nie harmonogram, nie lista zadań. Brudna kurtka i mgła o świcie.

***

Pobrali się jesienią, półtora roku po jego wyprowadzce. Skromne przyjęcie kilka osób, Grzesiek Klamerski z pracy, koleżanka Weroniki, Irena, robiła zdjęcia, i Franek, kot, patrzył na to wszystko majestatycznie z parapetu.

Życie z Weroniką było inne. Bywało zwariowane, bo ona potrafiła połowę pieniędzy wydać na farby, a zapomnieć o chlebie. On rozkładał narzędzia po całej kuchni, bo naprawiał stary radioodbiornik z targu. Ona gubiła klucze średnio raz na dwa dni. On zapominał zakręcić wodę.

Czasem się kłócili o pieniądze, o te jej pędzle zostawione na wszystkie strony, o jego przyzwyczajenie do tymczasowego odkładania śrubokręta który raz znalazła w lodówce. Ale nikt nie liczył błędów i win. Po prostu gdy już przestali się złościć, ktoś zawsze pierwszy wstawiał czajnik i to znaczyło: już po wszystkim. Drugi przychodził i pili kawę razem.

***

O Hani ślubie dowiedziała się od Ewy. Ewa wiedziała wszystko i nie umiała trzymać języka za zębami.

Po odejściu Andrzeja Hania żyła z automatu. Czysto, porządnie, jedzenie gotowe na czas. Pracowała w biurze, ogarniała papiery, odbierała telefony.

Wieczorami czuła się jednak samotna. W kuchni czasem stawiała dwa kubki przez przyzwyczajenie. Zdejmuje jeden, a ten gest zabolał mocniej, niżby chciała.

Szefowa, pani Barbara, pewnego dnia zatrzymała ją po naradzie.

Co się z tobą dzieje, Haniu?

Wszystko w porządku.

Od dwóch miesięcy nie jest. Kłopoty w domu?

Tak.

Mąż odszedł?

Spojrzała na nią.

Skąd wiesz?

Czuję. Ja przez to już przeszłam. Dobry radzę nie zaczynaj od generalnych porządków w domu. Zacznij od porządków w sobie. Może poszukaj pomocy.

Hania chciała powiedzieć, że nie potrzebuje rad. Ale nic nie odpowiedziała.

***

Znalazła psycholog online. Starsza kobieta, sama prowadziła gabinet na Ochocie. Przez parę spotkań Hania prawie milczała. Dopiero na czwartym psycholog zapytała:

Kiedy ostatnio bała się pani naprawdę? Nie o męża, o siebie.

Długo myślała.

Jak pakował walizkę. Zrozumiałam, że nie da się zatrzymać, nie mam kontroli.

A ta kontrola zawsze była ważna?

Ponownie zamyśliła się. Na zewnątrz padał śnieg.

Bo inaczej się rozpadnie. Mama zawsze mówiła: Haniu, musisz trzymać wszystko w ryzach, bo inaczej mężczyzna odejdzie. Ona tak żyła. Ojciec i tak odszedł. Ale ona się nie zmieniła.

Cisza była łagodna.

Czyli bała się pani, że jeśli odpuści, straci wszystko.

Tak.

I jak wyszło?

Wyszło, że jak się ściska za mocno, też się traci.

Po raz pierwszy wypowiedzenie tego głośno przyniosło ulgę.

***

Do domu kultury poszła dzięki Ewie, co nalegała: Idź, wystawa akwarelistów, ludzie fajni. Poszła, bo znowu niedziela, a mieszkanie przytłaczało.

Wystawa była piękna. Hania nigdy malarstwa nie rozumiała, ale akwarele polubiła za lekkość i światło.

Patrzyła na jeden pejzaż, gdy obok pojawił się mężczyzna, trzy lata starszy, z łagodnym wyrazem twarzy.

Wie pani, tu w tym rogu artysta celowo zostawił białe, niepomalowane. Niby nic, a robi całą robotę.

Spojrzała.

Nie zauważyłam tego.

Mało kto widzi. Jestem Marek.

Hania.

Zawstydził się, kurtką zahaczył o klamkę, cały zamek się rozszedł. Hania pomogła mu złapać szynę.

Mam ją wymienić, ciągle się psuje uśmiechnął się.

Zdecydowanie przyznała.

Marek uczył gry na gitarze tam w domu kultury, był wdowcem, trzy lata samotny. Pił dużo herbaty, nie lubił zakupów, zapominał dat.

Na początku Hania chciała uporządkować mu kuchnię, przyjacielsko przestawiała słoiki, doradzała notatnik na sprawy życiowe.

Wziął jej dłoń.

Haniu, ja tu wszystko znajdę. Tak mi pasuje.

Spojrzała na półki, na jego spokojną dłoń na swojej. Nie złościł się, nie tłumaczył po prostu trzymał cicho.

Przepraszam. Głupie przyzwyczajenie.

Nie głupie. Ale to moja kuchnia.

Zostawiła więc po swojemu.

Zaczęła też piec, pierwszy raz bez rygoru. Ewa podała jej przepis na szarlotkę: Cynamonu na oko. Hania stała z tą cynamonem i nie wiedziała, ile to na oko. Nasypała sporo, wyszło gorzkawe, ale pachniało tak, że zjadła połowę na ciepło.

Umiesz piec? zdziwiła się Ewa.

Uczę się. Nie wychodzi zawsze. Ale polubiłam to.

Zmieniłaś się, Haniu.

Może.

Wracając, złapała się na tym, że idzie i się uśmiecha. Tak po prostu.

***

Spotkali się po dwóch latach. Przypadkiem, w parku Sowińskiego. Andrzej z Weroniką szli wzdłuż rzeki, Hania siedziała na ławce z książką, czekała na Marka, co poszedł po kawę.

Andrzej miał granatową koszulę z tej pierwszej wizyty. Weronika szła uśmiechnięta, coś mu mówiła.

Hania zamknęła książkę.

Andrzej podszedł.

Cześć, Haniu.

Cześć, Andrzej.

Weronika stanęła z boku, zostawiając im przestrzeń. Hania to zauważyła.

Świetnie wyglądasz powiedział on szczerze. I rzeczywiście wyglądała łagodniej.

Ty też odparła.

Chwilę milczeli. Październik był cichy, żółte liście pod nogami.

Jak się miewasz? spytała.

Dobrze. Za miesiąc z Werą jedziemy samochodem na południe. Bez rezerwacji, po prostu gdzie nas poniesie.

Bez planu?

Właśnie o to chodzi uśmiechnął się.

Ona spojrzała na Weronikę, która wpatrywała się z ciekawością w drzewo.

A ty?

Dobrze. Uczę się piec placki. Marek, to znaczy… taki jeden znajomy, jest bardzo roztrzepany. Uczę się nie poprawiać wszystkiego.

Andrzej popatrzył.

To niełatwe dla ciebie.

Nie jest łatwo. Ale ciekawe.

Od strony kawiarni przyszedł Marek, z dwoma kubkami i torebką z rogaliami.

Haniu! machnął ręką, kawa się rozchlapnęła. Były rogale z makiem i z cynamonem, nie wiedziałem, które wolisz, wziąłem oba!

Rozśmieszyło ją to. Radośnie i szczerze.

Andrzej patrzył na nią.

Śmiejesz się.

Tak, śmieję się uśmiechnęła się.

Weronika podeszła.

To my pójdziemy powiedziała delikatnie. Nie będziemy przeszkadzać.

Wszystko dobrze odpowiedziała Hania. I to też była prawda.

Pożegnali się serdecznie, zwyczajnie. Andrzej ukłonił się lekko. Weronika pomachała, ciepło, bez cienia żalu.

Hania patrzyła, jak odchodzą. On coś jej mówi, a Weronika chichocze i bierze go pod ramię.

Przyszedł Marek i podał jej rogala.

Wybierz sobie sama.

Wzięła z cynamonem, ugryzła, był jeszcze ciepły, lekko się kruszył.

Jesienny park szumiał. Gdzieś dalej śmiały się dzieci. Po niebie sunęły chmury, powoli, bez pośpiechu.

Hania siedziała na ławce, jadła ciepłego rogala i myślała: mogłam nigdy się nie dowiedzieć, jak to jest kochać, nie tylko dyrygować. I bym nie wiedziała, gdyby on wtedy nie wyszedł.

Marek usiadł obok, pogmerał w torbie i wyciągnął jeszcze jednego rogala z makiem, którego nie lubił.

Chcesz? spytał z uśmiechem.

Chętnie odpowiedziała.

I tak, w śmiechu, w tym jesiennym parku, pomyślała, że nareszcie oddycha swoim powietrzem.