Matka tuliła ją do siebie, całowała i myślała: „Do kogoż ona jest podobna?” – i wzdychała. Znajomi dziwili się i zadawali to samo pytanie. Czy to któryś z przyjaciół podsunął mężowi podejrzenia, czy matka zauważyła coś niepokojącego, czy może Wiktor sam zwątpił w wierność żony, ale pewnego dnia wrócił z pracy ponury.

Mama tuli do siebie córkę, całuje ją czule i zastanawia się w duchu: Do kogo ona jest podobna? I wzdycha. Znajomi również się dziwią i stawiają to samo pytanie. Czy ktoś podszepnął coś Marcinowi, czy sama mama zaczęła mieć jakieś podejrzenia, czy może Marcinowi samemu zakiełkowała niepewność co do wierności żony w każdym razie pewnego dnia wraca z pracy ponury i zamyślony.

Marcin, co zrobimy? Jeszcze za wcześnie Zosi trzeci rok leci, dopiero co przestała nosić pieluchy. A ja nawet nie zdążyłam odsapnąć.
Z jednego urlopu macierzyńskiego w drugi martwiła się Agnieszka. Zosia ciągle mała, ciągle chce, żebym ją nosiła. Jak ja z brzuchem będę ją podnosić?

Będzie nas już czworo, a pracujesz tylko ty. Może poczekamy z drugim dzieckiem? rzuciła ostrożnie Agnieszka i sama się przestraszyła własnych słów.

Co ty sobie wyobrażasz? Wyrzuć to z głowy! Marcin spojrzał na nią surowo, ale zaraz złagodniał. Przepraszam, masz rację, ale damy radę. Poszukam dodatkowej pracy.

Jeśli będzie dziewczynka, to w ogóle nie ma problemu. Ubrań po starszej zostało pełno, nawet wózka nie trzeba kupować.

Różnica wieku niewielka będą się przyjaźnić. A jak chłopak tu Marcin spojrzał z uśmiechem. Złożę wniosek o większe mieszkanie.

Na tym stanęło. Agnieszka bardzo kochała Zosię, rozpieszczała ją, była długo wyczekiwaną, pierwszą córką.

Nie mogła sobie odmówić, by raz po raz wziąć ją na ręce, przytulić, pocałować, nawet gdy brzuszek już wyraźnie się rysował.

Czasami w duchu łapała się na tym, że żałuje ciąży. Zbyt szybko przyszło drugie dziecko, chociaż nawet przed sobą do tego nie chciała się przyznać.

Ale los zdecydował inaczej. Ciąża przebiegała bezproblemowo i w terminie w rodzinie Nowaków pojawiła się kolejna dziewczynka.

Kiedy przyniesiono małą do karmienia po raz pierwszy, Agnieszka zdziwiła się delikatnemu, jasnemu puszkowi na główce dziecka. Sama miała ciemne włosy, podobnie jak Marcin.

Zosia też miała po urodzeniu kompletnie czarne włosy, które później trochę jaśniały. Może tu będzie odwrotnie? rozważała Agnieszka.

Jasnooka, bladolica dziewczynka wzbudzała zachwyt i uśmiech u wszystkich, którzy ją widzieli. Rodzice nie kombinowali długo z imieniem i nazwali ją Dobrosia.

Imię rzadkie, a siostry będą mieć te same inicjały. Rodzice doszukiwali się w tym jakiegoś wyjątkowego sensu.

Nikt nie potrafił wyjaśnić, jak to się stało, że w tej samej rodzinie urodziły się tak inne dziewczynki. Dobrosia wyróżniała się nie tylko na tle siostry, ale i rodziców.

I im była starsza, tym różnice stawały się wyraźniejsze, jakby przypadkiem trafiła do nich, przyniesiona nieznanym wiatrem.

Z czasem jej włosy rzeczywiście nieco ściemniały, nabierając jasnorudego odcienia. Spokojna i pulchna, patrzyła na świat swoimi niebieskimi oczami z wielką ciekawością.

Mama tuliła ją, całowała i wciąż myślała: Do kogoś ją przecież musi być podobna!. Znajomi też za każdym razem pytali o to samo.

Może znajomi Marcina coś mu nagadali? Może Agnieszka sama zaczęła podejrzewać najgorsze? A może Marcin, patrząc na coraz bardziej odmienną córkę, zaczął mieć wątpliwości? Któregoś dnia wrócił z pracy wyjątkowo posępny.

Długo milczał, przez co Agnieszka poczuła się zaniepokojona, a potem z żądaniem wyjaśnień zarzucił żonie zdradę.

Przypomniał sobie, że kiedyś zabiegał o Agnieszkę przystojny blondyn. Może z nim go zdradziła jeszcze zanim się pobrali?

A jeśli nie zdradziła, to może dzieci zamieniono w szpitalu? Rzadko się zdarza, ale jednak

Z nikim cię nie zdradziłam. To nasza córka, nikt jej nie podmienił szlochała Agnieszka, oburzona na niesprawiedliwe i bezpodstawne podejrzenia.

Od tej pory kłótnie były codziennością. Sytuacja zmierzała ku rozwodowi. Agnieszka nawet zaczęła pakować swoje rzeczy. Dopiero wtedy Marcin się opamiętał.

Kochał żonę. Gdyby odeszła, zabierze dzieci i zostanie sam tego najbardziej się obawiał. On tylko chciał znać prawdę.

Nie mógł już słuchać ciągłych komentarzy znajomych: Skąd u was taka jasna dziewczynka? Ani do mamy, ani do taty

Marcin miał wrażenie, że wszyscy widzą na jego głowie metaforyczne rogi. Namówił Agnieszkę, by została, lecz zapowiedział, że zrobi test na ojcostwo. Agnieszka znowu wybuchła płaczem.

Jak mam z tobą zostać, skoro mi nie wierzysz? Rób testy, sprawdź też Zosię, może ona też nie twoja Najlepiej od razu się rozstańmy.

Marcin sam zebrał ślinę młodszej córki, włos starszej i zaniósł materiał do laboratorium.

Długo nękał laborantów pytaniami czy można pomylić próbki, czy bywa błąd, czy ktoś może podmienić materiały albo wynik?

Zapewniono go, że to niemożliwe. Marcin trochę się uspokoił.

Dziewczynki słyszały ich kłótnie. Dobrosia miała wtedy cztery lata, ale rozumiała, że to przez nią rodzice mają konflikt.

A Zosia wyraziła to nawet wprost:

Ty nie jesteś moją siostrą, ktoś cię nam podrzucił. Przez ciebie mama i tata się kłócą i chcą się rozwieść.

Dobrosia rozpłakała się. Nawet mama, która wzięła ją na kolana, długo nie mogła jej uspokoić.

Zosia zaczęła rozmyślać, jakby się pozbyć siostry. Gdyby nie było Dobrosi, rodzice by się pogodzili.

Kiedyś mama wyszła na chwilę do sklepu, zostawiając dziewczynki same w domu. Tata był w pracy. Zosia ubrała siostrę i zaproponowała, że pójdą na spacer, coraz dalej od domu.

Kiedy Agnieszka wróciła i nie zastała dzieci, wybiegła do bloku, ale nie znalazła ich na podwórku.

Sąsiadka z parteru widziała, jak dziewczynki gdzieś poszły, lecz śpieszyła się na ulubiony serial i nie zapytała ich o nic.

Zrozpaczona Agnieszka biegała po okolicy w poszukiwaniu córek. Marcin wrócił i włączył się do poszukiwań. Wieczór zapadał, a dziewczynek nie było.

W końcu zadzwonili na policję. Po godzinie odnaleziono obie. Najpierw Dobrosi, którą ktoś zgłosił jako płaczącą samotnie dziewczynkę na klatce schodowej.

Niebawem odnaleziono Zosię, zagubioną i zdezorientowaną w ciemności.

Rodzice tak się cieszyli, że nawet nie karcili dzieci. Zosia oczywiście nie przyznała się, że chciała siostrę zostawić gdzieś daleko.

Znów rozgorzały rodzinne spory tata obwiniał żonę, że zostawiła córki bez opieki, ona jego że nigdy nie ma go w domu.

A co jeśli wpadłyby po samochód albo ktoś by je uprowadził?

Wreszcie Marcin dostał wyniki testów. Wynikało z nich jasno, że jest ojcem obu dziewczynek. Nie było żadnej zdrady.

Laborant wytłumaczył mu, że czasem ujawniają się ukryte geny. Nawet bardzo jasne kobiety mogą urodzić ciemnoskóre dziecko to tylko przejaw skomplikowanej genetyki.

Stopniowo w rodzinie wracał spokój. Dobrosia jednak wciąż czuła się obco.

Siostry się nie przyjaźniły. Zosia zachowała niechęć do młodszej. Gdy się sprzeczały, powtarzała, że Dobrosi nikt nie kocha, że to nie jej siostra.

Ja dostaję nowe sukienki, a ty musisz nosić moje stare, bo nie jesteś prawdziwą córką rodziców używała niepodważalnego argumentu.

Dobrosia płakała, ale mamie się nie żaliła. Zosia często ją obwiniała o różne przewinienia, wymyślała winy, za które potem obrywała młodsza.

I po kim ty taka? Ucz się od Zosi westchnęła któraś raz mama. Ona grzecznie siedzi i nie rozrabia.

Po takich słowach Dobrosia uznała, że nie warto się żalić. Mama kocha tylko Zosię.

Dobrosia siadała cichutko w kątku, zamykała oczy. Wydawało jej się, że jeśli nie widzi siebie i pokoju, to jej tu nie ma.

Tak ukrywała się przed mamą, przed surowością słów Zosi.

Zosia pierwsza skończyła szkołę, nie szła na studia. Po co ładnej dziewczynie nauka?
Na zabawie poznała chłopaka, szybko wyszła za niego za mąż. Miał własne mieszkanie, pomagał ojcu, który handlował używanymi samochodami.

Mama kochała Dobrosię, ale nagminnie stawiała starszą córkę za przykład.

Dobrosia całe życie czuła, że jest porównywana i zawsze wypada gorzej. Słowa z dzieciństwa tkwiły jej w głowie. Rzeczywiście, nosiła ubrania po siostrze.

Patrz, Zosia to szczęściara, jakiego chłopaka zdobyła. Ucz się od niej. Nie marz całymi dniami i nie maluj tylko tych obrazków. Wychodź z domu mawiała mama.

Kiedy w ostatniej klasie liceum zainteresował się nią chłopak, Dobrosia odwzajemniła jego uczucia z nadzieją, że ktoś ją naprawdę pokocha.

Nie od razu zorientowała się, że jest w ciąży. Kiedy zdała sobie sprawę, przestraszyła się i wyznała wszystko chłopakowi.

Dobrosia naprawdę mu się podobała. Postanowił porozmawiać z rodzicami. Tak ich ukryty związek wyszedł na jaw.

Matka chłopaka przyszła do Nowaków i nalegała, by Dobrosia nie niszczyła życia jedynemu synowi, żądała, by usunęła ciążę.

Nieoczekiwanie w obronie córki stanął ojciec. Może takim gestem chciał naprawić dawne winy, a może po prostu ją żałował.

Niech rodzi, nie pozwolę jej krzywdzić. Już swoje przeszła. Nie podoba się wam moja córka? Damy sobie radę bez was powiedział Marcin.

Rodzice odesłali chłopaka do krewnych w innym mieście. Dobrosia przeszła na nauczanie domowe.

W szkole usiłowano sprawę wyciszyć, zanim dotarła do kuratorium. Tam zrzucano winę na nauczycieli że nie upilnowali, źle wychowali. Gdyby głośno, byłby temat numer jeden na wszystkich zebraniach.

Nawet egzaminy musiała zdawać w domu przy nauczycielach. Nie wypadało, by inni widzieli ciężarną uczennicę.

Nauczycielka angielskiego współczuła Dobrosi, pomagała przy pytaniach dziewczyna dostała wysoki wynik.

Tylko po co jej ten wynik? Urodzi, zajmie się dzieckiem na naukę nie będzie czasu.

Wkrótce zupełnie niespodziewanie zmarł ojciec. Pracował dużo, a i problemów nie brakowało, w końcu serce odmówiło posłuszeństwa.

Po powrocie z pracy położył się przed telewizorem i już się nie obudził. Mama chciała go zawołać na kolację był jeszcze ciepły.

Dom wypełniły rozpacz i szlochy, przyjechało pogotowie, potem zakład pogrzebowy. Ze stresu zaczęły się u Dobrosi przedwczesne bóle.

Tak się złożyło, że w dniu śmierci ojca urodziła syna blondaska z jasnym meszkiem na czole i oczami jak niebo.

Na pogrzeb nie mogła pójść, leżała w szpitalu. Na wypis przyszła mama, złamana żałobą. W domu rzuciła tylko, że to przez Dobrosię zmarł ojciec.

Z nią ciągle tylko zmartwienia od maleńkości. Ale wnuka pokochała.

Jak tu nie kochać takiego słodkiego chłopca, podobnego do aniołka. Bała się jedynie, że teraz nikt nie zechce młodszej córki za żonę.

Ja nie potrzebuję nikogo. Własny ojciec wątpił, to czy obcy pokocha mojego syna mówiła Dobrosia.

Synek rósł na spokojnego, błyskotliwego chłopca. Miał pięć lat, kiedy w życie Dobrosi znów wtrąciła się Zosia.

W przeciwieństwie do młodszej siostry, Zosia nie mogła mieć dzieci.

Rodzice jej męża chcieli wnuka, dziedzica. Namawiali syna, by poszukał innej żony.

Więc chłopak zaczął się rozglądać. Zosia cierpiała, ale nie odchodziła. Dokąd miała pójść? Do mamy nie chciała wracać. Do luksusu szybko można się przyzwyczaić.

Tym bardziej, że tam mieszkała znienawidzona Dobrosia z synem. Szymek chodził do przedszkola, Dobrosia pokończyła kurs fryzjerski i pracowała.

Zosia znów postanowiła pozbyć się siostry, ale dorosłą Dobrosi już podstępnie za rękę nie wyprowadzi na zgubę. Wpadła więc na pomysł, by znaleźć jej męża.

Do Zosi i jej męża często przychodził informatyk naprawić komputer młody, przystojny, wolny.

Zosia sama chętnie by z nim coś zaczęła, by odreagować męża, ale chłopak był odporny na jej wdzięki, odrzucił ją niegrzecznie.

Uznała więc, że swata go Dobrosi nie chciał jej, niech się męczy z tą nieudacznicą i dzieckiem.

Napisała do informatyka, że chce się spotkać, umówiła go do kawiarni. Siostrze powiedziała, że ktoś fajny chce ją poznać. Bo ile można być samotną, a dziecku potrzebny jest ojciec.

Zosia była pewna, że Dobrosia nie spodoba się chłopakowi, speszy się i ośmieszy. Przecież chłopak czekał na Zosię, a nie na nią. Poza tym, mężczyźni nie przepadają za tęższymi kobietami z dziećmi. Wróci do Zosi.

A jeśli przypadkiem Dobrosia się spodoba, to młodsza zwolni mieszkanie, Zosia wróci do mamy. W każdej sytuacji wyjdzie na swoje.

Dobrosia ubrała się schludnie, pięknie ułożyła włosy, nie pomalowała się niech widzi ją prawdziwą.

W kawiarni od razu rozpoznała informatyka. Siedział sam, wpatrzony w telefon.

Pan jest Darek? zapytała.

Tak, a pani?

Jestem siostrą Zosi. Dobrosia.

Chłopak był zaskoczony, ale zaprosił na kawę.

Tutaj mają smaczne ciastka, może zamówić? zapytał.

Skąd pan wie?

Przychodzę tu często na spotkania z klientami. Za chwilę znów zerkał w telefon, chcąc dodzwonić się do Zosi.

Dobrosia przyglądała mu się zapadnięte oczy, lekki zarost, potargane, odrośnięte włosy.

Aż ją korciło, by go trochę ogarnąć. Nie wiedziała, jak się przy nim zachować, a Darek nie zwracał uwagi.

Przeszkadzam panu? zagadnęła w końcu.

Nie, czemu? Siostra nie przyjdzie?

Nic nie rozumiem. Zosia powiedziała, że pan czeka na mnie Może będę się zbierać.

W tym momencie przyniesiono kawę.

Skoro już pani przyszła, wypijmy chociaż kawę.

Ja nie chcę. Dobrosia odsunęła talerzyk z ciastkiem.

Chce pani być szczupła? Proszę się nie przejmować, ładnie pani wygląda powiedział Darek.

Ale mężczyźni lubią szczupłe dziewczyny.

Kto pani tak powiedział? Co pani wie o mężczyznach?

Nic powiedziała szczerze. Mam synka, pięć lat. Zosia nie wspominała? dodała nieoczekiwanie.

A powinna? zdziwił się Darek.

Mimo obiekcji Dobrosi, która domyśliła się podstępu Zosi, Darek odprowadził ją do domu.

Rozmawiali, głównie mówił Darek, a Dobrosia słuchała. Pod blokiem poprosił o numer telefonu.

Po co? zaskoczyła się.

Chciałbym kontynuować znajomość. Sporo powiedziałem o sobie, o pani niewiele wiem. Zadzwonię.

Zadzwonił po tygodniu.

Przepraszam, miałem mnóstwo pracy. Ale dziś wieczorem mam czas, spotkajmy się.

Dobrosia była zaskoczona. Miała dziecko, cały świat kręcił jej się wokół synka. A Darek ustalał jakby za nią. Ale postanowiła dać mu szansę.

Siedzieli w kawiarni, Dobrosia zaczęła ostrożnie opowiadać o swoim życiu jak dorastała, jak kłócili się rodzice.

Wraz z tą opowieścią sama zaczęła dostrzegać swoje życie oczami Dareka.

Gdy wyszli, zaczepił ich bezdomny pies. Weszli do sklepu, Darek kupił mu chleb i parówkę.

Przy kasie starsza pani mozolnie liczyła grosze na najprostsze zakupy. Darek zapłacił za nią, dorzucił jeszcze czekoladę, wędlinę i loda.

Skąd ten lód? spytała Dobrosia.

Zawsze kupuję dla starszych pań. Moja babcia uwielbiała lody, ale żal jej było pieniędzy.

Ze mną też jak z psem i starszą panią? z żalu? zapytała Dobrosia.

Gdzie tam. Bardzo mi się podobasz. Jesteś jasna, czysta w środku. Po prostu lubię pomagać, jeśli mogę.

Pies połknął wszystko bez żucia i pobiegł dalej.

Wieczorem zadzwoniła Zosia.

No i jak? spytała.

Dobrze odpowiedziała Dobrosia.

Ale co dobrego?

Spotykam się z Darkiem. Dziękuję ci, że nas poznałaś.

To on ci się podobał, taki grubiański?

Jest bardzo dobry. Z nim jest ciekawie. Powiedział, że podobam mu się.

Zosia coś mruknęła i się rozłączyła. Niedługo potem wpadła do nich do domu.

Dobrosia położyła Szymka spać, usłyszała rozmowę Zosi z mamą w kuchni i przystanęła za drzwiami.

Zawsze tej gamoni się udaje. Chciałam go wystrychnąć na dudka, zemścić się, że mnie olał, a on zakochał się w tej cielęcinie.

O czym ty mówisz? Przecież masz męża oburzyła się mama.

Chłop On już szuka mi następnej. To kwestia czasu, rozstaniemy się. Co mam robić, mamo?

Może sobie wmawiasz?

Nie, mamo. Czemu tak? Gruba, głupia, tylko włosy ludziom obcina. Nawet dziecko ma, a ja nie mogę mieć.

To we mnie miał się zakochać. To ja jej załatwiłam znajomość z nim. Lepiej by było, gdybym wtedy wrzuciła ją do studzienki kanalizacyjnej!

Jakiej studzienki?… Córko, co ty

Mamo, co ci jest? krzyknęła Zosia, a Dobrosia wbiegła do kuchni.

Mama przyciskała dłonie do piersi, łapała powietrze, oczy jej uciekały. Dobrosia szybko zadzwoniła po karetkę.

Lekarzom udało się szybko udzielić pomocy. Skutki udaru nie były poważne.

Dwa miesiące później Dobrosia wyszła za mąż za Darka i przeprowadziła się z synem do niego.

Mamę odwiedza niemal codziennie. Zosia pokłóciła się ze wszystkimi i wyjechała szukać szczęścia…

…Rodzice często myślą, że dzieci są zbyt małe, by coś rozumieć, a przy nich się kłócą. A dzieci słuchają i wyciągają wnioski.

Często walka sióstr o miłość rodziców, o uwagę chłopaków jest bardzo brutalna. Zemsta wraca do tego, kto ją zainicjował.

Dzieci nigdy nie słuchają dorosłych, ale nigdy się nie mylą, gdy ich kopiują.

James Baldwin

Słowa, które słyszy córka czy są wyrazem wsparcia i troski, czy ranią przyjmowane są przez nią jako prawdy o sobie i tym, jak działają relacje międzyludzkie.Czasami Dobrosia myśli o swojej drodze pełnej samotności, poczucia bycia „obca” wśród najbliższych, piętrowych nieporozumień i tego smutku, który rozlewał się po jej dzieciństwie jak cień pod drzwiami starego pokoju. Teraz jednak, patrząc na Szymka rysującego na dywanie i słysząc szczekanie przygarniętego przez nich psa, czuje ciepło, którego zawsze jej brakowało. Nawet, jeśli czasem dociera do niej, jak wiele wymagało to wytrwałości i jak cicho trzeba było nabrać siły.

Zosia raz na kilka miesięcy przesyła krótką wiadomość: „Żyję. Pozdrów mamę.” Mama, osłabiona po udarze, dopytuje o starszą córkę coraz rzadziej, a do Dobrosi coraz częściej szepcze: „Dobrze, że jesteś.” Są razem, czasem milczą, czasem śmieją się ze słodkich głupstw Szymka, który jakby instynktownie rozumie, kiedy dołożyć otuchy jednym ze swoich dziecięcych żartów.

Darek z tym swoim cichym uporem i łagodnością zbudował wokół nich dom z czułych gestów i zrozumienia. Dobrosia po latach po raz pierwszy czuje się na miejscu, akceptowana nie „mimo wszystko”, lecz właśnie dlatego, jaka jest.

Dopiero wtedy przypomina sobie kolorowe obrazy z dzieciństwa, a po głowie krąży jej myśl: może w każdej rodzinie czasem rodzi się ktoś odmienny tylko po to, by na nowo nauczyć wszystkich wokół, czym jest prawdziwa bliskość. Może czasem trzeba wielu krzywd, żeby słowo „kocham” w końcu nabrało właściwych barw.

Wieczorami, układając Szymka do snu, Dobrosia opowiada mu bajki wymyślone i swoje własne. W jej głosie nie ma już ani cienia żalu, jest miękkość, której kiedyś jej brakowało. Syn zawsze zasypia, wtulony w jej ramię, uśmiechnięty, zupełnie pewny, że jego dom jest dobry i świat czeka na niego z otwartymi ramionami.

I choć czasem jeszcze wracają wspomnienia, Dobrosia wie, że to, co najtrudniejsze, już za nią. Teraz patrzy w oczy syna przejrzyste, błękitne i wie: tu już nikt nie pyta „do kogo on jest podobny?”. On jest po prostu jej i tego wystarcza na całą przyszłość.

A dzieci, choć nigdy nie słuchają uważnie porad dorosłych, pamiętają każdy dotyk. I z miłości, która wreszcie nie boli, uczą się, jak w życiu kochać lepiej niż poprzednie pokolenia.