Mam na imię Patrycja, mam 49 lat i pracuję jako pielęgniarka na nocnej zmianie w szpitalu powiatowym – jestem tu już od 20 lat i widziałam naprawdę wszystko.

Nazywam się Justyna i mam 49 lat. Pracuję od dwudziestu lat jako pielęgniarka na nocnych dyżurach w Wojewódzkim Szpitalu w Warszawie. Widziałam już wszystko, co można zobaczyć w tym zawodzie.

Jestem rozwiedziona od ośmiu lat. Mam syna, który właśnie skończył szesnaście lat. Mieszka ze mną. To dobry chłopak. Odpowiedzialny, pilny, nigdy nie sprawiał mi problemów.

Chociaż to nie do końca prawda. Był jeden problem. Największy w moim życiu. Ale to nie jego wina.

Sześć miesięcy temu Bartosz zaczął się skarżyć na bóle głowy. Myślałam najpierw, że to wzrok i potrzebuje okularów. Umówiłam go do okulisty. Okazało się, że wzrok ma idealny.

Bóle głowy nie ustępowały. Potem pojawiły się poranne mdłości. Pomyślałam, że to może coś, co je w szkole. Zaczęłam robić mu drugie śniadanie do szkoły. Mdłości jednak nie minęły.

Pewnego ranka znalazłam Bartosza w łazience, wymiotował. Był blady i mówił, że jest mu słabo, że kręci mu się w głowie.

Od razu zabrałam go na SOR. Zrobiono mu badania. Morfologię. Wszystkie wyniki były w normie. Lekarz stwierdził, że to raczej stres, że nastolatkowie często somatyzują napięcie związane ze szkołą.

Ale ja jestem pielęgniarką. Od dwudziestu lat obserwuję pacjentów. Coś mi mówiło, że to nie jest stres.

Zażądałam dalszej diagnostyki. Lekarz patrzył na mnie z niedowierzaniem, ale w końcu zlecił tomografię.

Pamiętam ten dzień doskonale to był wtorek. Byłam wtedy w pracy, kiedy zadzwonili do mnie ze szpitala, gdzie Bartosz miał robione badanie. Kazali mi natychmiast przyjechać.

Zostawiłam dyżur w połowie, wsiadłam do samochodu i pojechałam czym prędzej do szpitala. Tam zaproszono mnie do gabinetu. Siedział tam neurolog, obcy mi mężczyzna około pięćdziesiątki, z poważną twarzą.

Proszę pani, na tomografii syna wykryliśmy coś niepokojącego powiedział. To guz mózgu. Musimy zrobić dodatkowe badania, żeby określić, jaki to rodzaj i jak bardzo się rozwinął.

W tamtej chwili świat mi się zawalił. Ja, która tyle razy przekazywałam złe wiadomości rodzinom pacjentów. Ja, która widziałam śmierć i sądziłam, że nic mnie nie złamie nic nie przygotowało mnie na te słowa o moim dziecku.

Następne dni były koszmarem: rezonanse, biopsje, narady z onkologami. Techniczne terminy, które znałam ze szpitala, nagle brzmiały jak wyrok.

Glejak wielopostaciowy. IV stopień. Agresywny. Położenie uniemożliwiające operację. Leczenie: chemioterapia i radioterapia, żeby próbować spowolnić rozwój, ale prognozy są złe.

Kiedy onkolog mi wszystko tłumaczył, Bartosz siedział obok mnie. Mój chłopiec. Mój synek. Słuchał, jak lekarz mówi, że ma nieuleczalnego raka mózgu.

Czy umrę? spytał spokojnie.

Lekarz odpowiedział z tą lekarską empatią, której sama nauczyłam się przez lata pracy. Zrobimy wszystko, żeby dać ci jak najwięcej czasu powiedział.

Więcej czasu. Nie: „wyzdrowiejesz”. Nie: „będzie dobrze”. Po prostu więcej czasu.

Tej nocy Bartosz przytulił mnie i powiedział: Mamo, nie płacz. Powalczymy z tym razem.

I zaczęliśmy walczyć. Chemioterapia co dwa tygodnie. Bartosz stracił włosy, zaczął chudnąć. Często wymiotował. Nigdy jednak nie narzekał, nie pytał „dlaczego ja”. Zawsze się uśmiechał.

Koledzy odwiedzali go na początku często, potem coraz rzadziej. Dla szesnastolatków obcowanie z chorobą i śmiercią rówieśnika jest trudne.

Był jednak jeden przyjaciel, który nie przestał go odwiedzać. Miał na imię Krzysiek. Znali się od podstawówki. Krzysiek codziennie po szkole przychodził, zdawał relacje z lekcji, przynosił zadania domowe, grali w gry, nawet jeśli Bartosz ledwo mógł trzymać pada.

Pewnego popołudnia w kuchni usłyszałam ich rozmowę przez uchylone drzwi.

Boisz się? spytał Krzysiek.
Cały czas odpowiedział Bartosz. Ale nie mówię o tym mamie, wystarczająco się martwi.
Czego się boisz najbardziej?
Tego, że mama zostanie sama. Że będzie cierpieć. Że nie zdążę się z nią naprawdę pożegnać. Że będzie miała poczucie winy, choć za nic nie odpowiada.

Musiałam się wycofać, żeby się nie rozpłakać na głos.

Leczenie nie działa. Guz rośnie dalej. Lekarze rozmawiali ze mną już o opiece paliatywnej, by skupić się na jakości życia Bartosza w czasie, który mu jeszcze został.

Ile to potrwa? Nie wiadomo. Może trzy miesiące, może sześć, może mniej.

Dziś rano Bartosz poprosił, żebym zawiozła go do szkoły. Od tygodni tam nie chodzi, bo jest za słaby. Chciał jednak jeszcze raz zobaczyć kolegów, poczuć się choć przez chwilę normalnie.

Zawiozłam go, poszłam pomóc mu wysiąść z auta. Teraz jest taki szczupły, taki kruchy. Koledzy przywitali go uściskami, ulubiona nauczycielka podeszła go przytulić. Zobaczyłam ten jego uśmiech na moment znów był po prostu Bartoszem, a nie „tym chorym na raka”.

Gdy odebrałam go po trzech godzinach, był wyczerpany, ale szczęśliwy.

Dziękuję, mamo powiedział w samochodzie. Dziękuję, że mnie zabrałaś. Dziękuję za wszystko, co dla mnie robisz. Jesteś najlepszą mamą na świecie.

Ty jesteś najlepszym synem na świecie odpowiedziałam.

Po chwili ciszy wyszeptał:
Mamo, kiedy mnie zabraknie, chciałbym, żebyś była szczęśliwa. Żebyś żyła. Nie chcę, żebyś spędziła resztę życia płacząc po mnie.

Bartosz, proszę, nie mów tak…
Mamo, musimy o tym mówić. Oboje wiemy, co się stanie. Chcę, żebyś mi obiecała, że sobie poradzisz. Że będziesz mnie wspominać z uśmiechem, nie tylko z bólem.

Obiecałam. Chociaż nie wiem, czy będę umiała tej obietnicy dotrzymać.

Teraz Bartosz śpi w swoim pokoju. Przed chwilą do niego zaglądałam. Taki spokojny, taki mały mój syn.

Jutro rano przyjdzie pielęgniarka z hospicjum domowego, żeby sprawdzić, jak się czuje. Pojutrze mamy wizytę u onkologa, chociaż wszyscy wiemy, co usłyszymy.

Siedzę w salonie z filiżanką kawy, która już dawno wystygła. Patrzę na zdjęcia na ścianie: Bartosz jako niemowlę, Bartosz w pierwszym dniu przedszkola, Bartosz na 10. urodzinach, Bartosz jeszcze pół roku temu zdrowy, uśmiechnięty, nieświadomy, co go czeka.

Nie wiem, jak przetrwam to wszystko. Jak się żyje dalej po stracie dziecka? Dziecka, które miało całe życie przed sobą?

Ale dla niego będę próbować. Będę silna, póki mnie potrzebuje. Będę się uśmiechać, kiedy na mnie patrzy. Zrobię wszystko, żeby te ostatnie dni były dla niego najlepsze.

A kiedy go zabraknie nie wiem, co będzie dalej. To będzie problem na przyszłość. Teraz jedyne, co się liczy, to być przy nim. Tu i teraz.

Jak ma się powiedzieć dziecku, jak bardzo się je kocha, gdy wiadomo, że zostało już tak mało czasu? Jak zmieścić całą miłość na te dni, które jeszcze nam dano?