Już nie żona

Już nie żona

Staszek, mierzyłeś dziś ciśnienie? Wziąłeś tabletkę? Zosia zerknęła do pokoju, wycierając dłonie o fartuch.

O rany, Zosiu, dajże już spokój z tym ciśnieniem! burknął, ani na sekundę nie odrywając się od telefonu. Za godzinę mam wideokonferencję. Gdzie jest ta moja niebieska koszula, ta bawełniana? Wyprasowałaś?

No przecież wczoraj trzy ci wyprasowałam, sam mówiłeś, że tę trzeba do pralni oddać, bo plama na rękawie

Zawsze wszystko pomylisz! Nic nie można ci powierzyć. Dobra, daj jakąkolwiek. I zrób mocną herbatę, a nie ten twój ziołowy kompot, mam go już po dziurki w nosie.

Zosi zesztywniały ramiona, ale nic nie powiedziała. Poszła do kuchni.

Za oknem listopad wilgotny, szary. Dziewięciopiętrowy blok naprzeciwko pochłaniała ciemność, tylko w dwóch mieszkaniach paliło się światło. Zofia Stanisława Wiśniewska, pięćdziesiąt sześć lat, stała przy kuchence i patrzyła, jak woda zaczyna wrzeć w starym czajniku z odłupaną emalią. Chciała go zmienić już wiosną, ale jak zwykle zabrakło czasu i zapału.

Wsypała mocną czarną herbatę do kubka tak, jak on lubi żadnych ziół, żadnej mięty. Wzięła talerzyk z kanapkami przygotowanymi już o szóstej rano chleb z masłem, żółtym serem, dwie kromki, bez skórki, bo Staszek ma problemy z żołądkiem. Pokroiła pomidora, choć listopadowe pomidory smakują jak karton, ale zawsze trochę witamin. Położyła wszystko na tacy i zaniosła do pokoju.

Stanisław Jan Wiśniewski, pięćdziesiąt osiem lat, siedział w fotelu z telefonem. Od trzech miesięcy był kierownikiem działu wcześniej, przez dwadzieścia lat, zwykłym inżynierem. Awansował, bo Jacek z biura przeszedł na emeryturę i Staszek, jako najstarszy, dostał tę fuchę. Nowe stanowisko to dodatkowe pięćset złotych do pensji, własny gabinet i zupełnie nowe spojrzenie na siebie i świat.

Tu postaw mruknął, nawet nie patrząc na Zosię, wskazując na stolik.

Postawiła tacę. Westchnęła, odczekała sekundkę.

Staszek, no weź lekarstwo. Wczoraj mówiłeś, że cię głowa bolała.

To wczoraj bolała, dziś nie boli. I idź już, mam zaraz telefon.

Wyszła. Stanęła w korytarzu przy wieszaku: jego zimowy płaszcz, jej puchowa kurtka, stary parasol z wygiętym prętem. Tak stała, patrząc w pustkę. Potem wzięła ściereczkę i zaczęła wycierać parapet w kuchni nie wiedziała, co ze sobą zrobić.

To tak już trwało trzy tygodnie, odkąd wrócił z firmowego szkolenia w okolicach Warszawy zupełnie odmieniony opalony, z nową fryzurą, z jakimś innym, obcym wyrazem twarzy. Na początku się cieszyła pomyślała, że jej chłop wrócił do życia. Ale potem zaczęło ją drażnić jego podejście.

Teraz krytykował wszystko. Kiedyś jadł, co dostał, i milczał teraz nagle barszcz był zbyt słony, kotlety za suche, a kasza z konserwą cytuję żarcie studenckie, a nie dla szefa działu. Zapomniała się, dopytując, czy dobrze usłyszała, na to on spojrzał na nią jak na głupią i rzucił:

Zosiu, czas już gotować coś porządnego. Ryba pieczona, sałatki nie twój jarzynowy raz na rok na sylwestra.

No to piekła ryby, próbowała nowych sałatek. Zjadł bez słowa, pomyślała, że już wszystko dobrze ale następnego dnia wrócił naburmuszony i zaczął opowiadać, że u jego nowego kolegi z pracy, Igora, żona nie pracuje, tylko prowadzi dom, zajmuje się wszystkim i wygląda jak człowiek.

Zosię aż ścisnęło, ale zamilkła. Mogłaby mu odpowiedzieć, że ona też nie pracuje od czterech lat, odkąd zlikwidowali jej księgowość. Że wstaje o szóstej, kiedy on jeszcze chrapie, a kładzie się później. Że dba o dom, biega do przychodni, stoi w aptece po jego leki, podaje mu lekarstwa na ciśnienie i cholesterol, odstawia jego opony zimowe do serwisu i odbiera je, bo on zawsze zajęty. Mogłaby mu wszystko to wyłożyć Ale przemilczała, bo po tylu latach tak wyszło.

A dwa dni temu wydarzyło się coś, po czym już nie dało się udawać ciszy ani spokoju.

Przyszedł do domu koło ósmej. Zosia właśnie zdejmowała z ognia rosół z kurczaka, chudy, drugi wywar lekarz zalecił. Pachniało koperkiem i marchewką.

Gdzieś ty tyle był? wyjrzała z kuchni.

Zatrzymało się, rzucił, zrzucając buty przy drzwiach, nie na półeczkę.

Zupa gotowa, chodź jeść.

Wszedł, rzucił okiem do garnka. Skrzywił się.

Znowu kurczak.

Staszek, masz cholesterol, lekarz mówił

Wiem, że mam cholesterol, nie jestem dzieciak. Tylko już mam dość tej szpitalnej kuchni w domu.

Wlała mu zupę, pokroiła chleb. Zjadł i poszedł do pokoju, nie ruszając talerza. Ona wszystko umyła, starła blat, zgarnęła okruchy i weszła z informacją, że jest jeszcze kompot, jakby chciał.

Siedział z telefonem w fotelu, coś różowego błysnęło mu na ekranie. Odwrócił go szybko.

Kompotu chcesz?

Podniósł wzrok, patrzył na nią długo i ciężko. Jakby coś ważył.

Nie, odparł. Po chwili dodał: Zosiu, spójrz na siebie.

Nie zrozumiała od razu.

Słucham?

Mówię, popatrz na siebie. Kiedy ty ostatnio byłaś u fryzjera? A ten twój fartuch, ciągle kratka, wyglądasz jak wiejska babka.

Z kuchennego kranu kapała woda. U sąsiadów za ścianą brzęczał telewizor.

Staszek powiedziała cicho.

Co Staszek? Ja prawdę mówię. Teraz na firmowe spotkania trzeba chodzić, ludzie przychodzą żona powinna się prezentować, a ty Sami widzisz.

Ludzie? Przecież przez trzy miesiące nikogo nie zaprosiłeś.

Bo mi wstyd! Podniósł głos, a słowo wstyd spadło w milczeniu jak worek z ziemniakami. U Kowalewskiego żona zadbana, elegancka. A ty Przytyłaś, chodzisz w tym szlafroku, siwizna coraz większa

Stanisław. Rzadko używała pełnego imienia. Za rok masz sześćdziesiątkę, ja pięćdziesiąt sześć. Młodzi nie jesteśmy.

Właśnie dlatego trzeba o siebie dbać! Ja chodzę na siłownię. A ty siedziałabyś cały dzień

Siedzę, powtórzyła, spokojnym głosem, aż sama się zdziwiła. Rozumiem, Staszek. Dobrze.

Wyszła z pokoju i domknęła drzwi. Posprzątała w kuchni. Zgasiła lampkę nad kuchenką zupełnie zwyczajnymi ruchami. Ale wewnątrz coś się przesunęło. Nie pękło, nie runęło, tylko się przesunęło jak mebel w pokoju, przez chwilę niewygodnie, ale po chwili czujesz ulgę.

Nie spała tej nocy. Leżała na swoim boku, wpatrzona w sufit. On od razu zachrapał. Słuchała jego oddechu i rozmyślała.

Rozmyślała, że od lat żyje systemem obsługi. Wstaje, gotuje, pierze, sprząta, biega do aptek, zapisuje wizyty u lekarza, prowadzi go za rękę samochód sprzedali trzy lata temu, bo słabł za kierownicą. Tak więc woziła go taksówką, płacąc kartą. Pilnowała lekarstw: na ciśnienie, cholesterol, ostatnio jeszcze coś na stawy za ponad sto złotych opakowanie. Spisywała w zeszycie, kiedy co się kończy, chodziła do apteki wcześniej, żeby nie było przerw w leczeniu.

A on jej dziś powiedział, że wygląda jak stara baba, i że lepiej ma żona Kowalewskiego.

Leżała i myślała. O pierwszej w nocy pojawiła się w niej krystalicznie prosta myśl: dość.

Nie odchodzę, nie biorę rozwód, nie robię awanturę. Po prostu przestaję robić to, czego nie zauważa i nie docenia. Przestaję być zasobem, jak kran z wodą otwórz, nabierz, zakręć. Teraz niech sobie sam radzi.

Rano wstała jak zawsze, o szóstej. Zaparzyła swojej ziółkowej herbaty, tej, której Staszek nie znosił. Usiadła przy stole z kubkiem i telefonem. Umówiła się online do fryzjera, do tego droższego salonu przy metrze. Sto osiemdziesiąt złotych za ścięcie, ale już jej nie żal. Zapisała się na środę. Potem na darmowe zajęcia z nordic walkingu w parku. Poranne środy i piątki.

Gdy Staszek wyszedł do kuchni o siódmej, na blacie stał tylko jego kubek. Chleb w chlebaku, masło w lodówce. Sam sobie wszystko zrobi.

A śniadanie? rozejrzał się jak dziecko.

Chleb jest, masło, ser w lodówce odpowiedziała, nawet nie podnosząc wzroku znad telefonu.

Zamilkł. Sam zrobił sobie kanapkę, napił się herbaty, zjadł, stojąc przy lodówce. Wyszedł do pracy nie mówiąc ani słowa.

Spojrzała na zamykające się drzwi i poczuła coś jak ulgę.

W środę faktycznie poszła do fryzjera. Fryzjerka młoda dziewczyna z mnóstwem kolczyków obejrzała jej włosy i spytała:

Dawno farbowane?

Ze trzy lata temu przyznała Zosia. Jakoś nigdy nie miałam głowy.

To się wyrówna kolor, zrobimy lekkie refleksy i zmienimy kształt.

Dwie i pół godziny siedziała w fotelu, patrząc w lustro jak zmienia się jej głowa. Wyszła stamtąd nowa. Nie młoda, to byłoby kłamstwo ale żywa. Trochę inna ta sama, którą znów zobaczyła.

Wrzuciła trzysta siedemdziesiąt złotych za fryzjera. Po drodze kupiła sobie krem, porządny, taki na dojrzałą cerę, za osiemdziesiąt pięć złotych. Stała przy półce, przez chwilę się wahała, ale potem pomyślała o Kowalewskiej i sięgnęła po niego bez wyrzutów.

Staszek zauważył nowe włosy, wieczorem zerknął na nią i nic nie powiedział. I dobrze. Bo ona już się niczego nie spodziewała.

Następnego tygodnia skończyły mu się leki na ciśnienie. Zwykle Zosia pilnowała na bieżąco, przeliczała tabletki, chodziła do apteki kilka dni wcześniej. Teraz, gdy zobaczyła pustą paczkę, położyła ją na jego szafce nocnej. Niech widzi.

Przyszedł, odłożył kurtkę, przeszedł koło szafki, nie zauważył. Nie przypomniała.

Następnego dnia sam sięgnął do szafki i zobaczył pustą paczkę.

Zosiu! krzyknął z sypialni. Skończyły się leki!

Wiem odpowiedziała z kuchni.

To czemu nie kupiłaś?

Jesteś dorosły, Staszek. Sam możesz pójść.

Cisza. Długa.

Ja mam robotę.

Ja też mam swoje sprawy.

Jakie miała? Otóż w środy i piątki ćwiczyła nordic walking w parku. Tam poznała dwie kobiety w podobnym wieku: Halinę i Danutę. Halina była szkolną wicedyrektorką, głośno się śmiała, aż ptaki z drzew uciekały. Danuta już na emeryturze, cicha, wychowuje wnuka. Chodziły z kijkami, mówiły, oddychały świeżym powietrzem, i to było o wiele przyjemniejsze niż cokolwiek w ostatnich latach.

Staszek w końcu poszedł sam do apteki. Przyniósł lekarstwa, położył na szafce. Ona nie skomentowała i już.

W tym samym czasie zadzwoniła do niej jej przyjaciółka, Teresa. Jeszcze z księgowości.

Terenia, masz czas w sobotę?

Coś się stało?

Chodź może gdzieś. Do kina, do kawiarni, pogadać.

Zosiu, wszystko w porządku? aż się wystraszyła Teresa, bo przecież nie chodziły razem na kawę od kilku lat.

Lepiej niż zwykle odpowiedziała.

W sobotę spotkały się przy metrze. Teresa spojrzała na jej włosy i aż odetchnęła:

No proszę, Zosiu! Coś ty zrobiła! Pięknie!

U fryzjera byłam.

No w końcu! Tereska zaśmiała się i poszły na kawę.

Wzięły po latte, zamówiły po kawałku sernika, usiadły przy oknie. Za szybą sypał pierwszy śnieg, duże białe płatki, które od razu topniały na asfalcie.

No dobra, opowiadaj rzuciła Teresa.

I Zosia opowiedziała: o awansie Staszka, o jego nowym stylu bycia, o nieustannej krytyce i porównaniach do Kowalewskiej. O tekście popatrz na siebie i wstyd mi. Mówiła równo, spokojnie jakby opowiadała cudzą historię.

Teresa słuchała poważnie, mieszała kawę.

I co postanowiłaś?

W zasadzie nic wielkiego. Po prostu przestałam robić to, czego on i tak nie zauważa. Nie na złość. Po prostu po co?

Po co powtórzyła Teresa powoli. Dobrze robisz.

Nie wiem, czy dobrze. Inaczej nie potrafię.

Teresa pokiwała głową. A on w ogóle zauważa?

Że nie biegam po tabletki? Zauważył. Że nie prasuję codziennie koszul? Też. Wczoraj sam włożył wymiętą, nic nie mówił.

I co, awantury nie było?

Nie. Jakby nie wiedział, co powiedzieć. Przywykł, że zawsze milczę a teraz milczę, ale inaczej.

Teresa przyjrzała się uważniej:

Myślisz o rozwodzie?

Myślę. Ale najpierw chcę się dowiedzieć, kim jestem bez tej całej opieki, barszczu i jego leków. Tyle lat nie widziałam siebie w ogóle.

Posiedziały jeszcze, zamówiły drugą kawę. Pożegnały się wieczorem w śniegu pod metrem. Teresa przytuliła ją i zapytała:

Zadzwoń czasem. I koniecznie za tydzień znowu.

Jasne, Teresko.

Jadąc metrem do domu, uświadomiła sobie, że ostatni raz tak siedziała z Teresą chyba z sześć lat temu, bez pośpiechu, dla siebie. Zawsze coś ważniejszego, zawsze dom Staszka, jego zdrowie, jego zupy.

W domu siedział przed telewizorem. W kuchni brudna szklanka i talerz po jajecznicy sam sobie zrobił. Popatrzyła, kiedyś by od razu umyła teraz zostawiła.

Gdzie byłaś? zapytał bez odrywania wzroku od ekranu.

Z Teresą się spotkałam.

Długo.

Tak.

Weszła do łazienki umyć się, wklepała w twarz krem, ten nowy. Spojrzała w lustro nic strasznego: pięćdziesiąt sześć lat, twarz nie młoda, ale żywa. Zmarszczki, usta lekko opadnięte, fryzura z refleksami, dobrze jej w tym. Jest dojrzałą kobietą i to jest okej.

Grudzień przyszedł z mrozem. Kupiła sobie porządne buty skórzane, cieple, nie te gumowe z marketu, które miała przez trzy zimy. Wydała cztery i pół stówki ani przez chwilę nie żałowała.

Coś się zmieniało w domu nieuchwytnego. Gotowała, ale nie specjalnie dla niego to, na co miała ochotę: normalny barszcz, tłustsze mięso, czasem pierogi z marketu czemu nie. Jego kotlety na parze? Niech sam sobie gotuje dietę.

Koszule prały się z resztą prania. Bez żadnych szczególnych programów. Nie rozdzielała już rzeczy: jego i swoje. Teraz wszystko razem.

Staszek zauważył. Milczał. Od czasu do czasu rzucił uszczypliwość:

Znowu pierogi?

Tak, pierogi odpowiadała spokojnie.

Ty już gotować nie chcesz?

Wczoraj był rosół. Przedwczoraj pieczyste.

Odchodził naburmuszony. Nie mógł przecież wprost powiedzieć: Czemu już nie krzątasz się wokół mnie? to brzmiałoby by zbyt żałośnie nawet dla niego.

Zosia chodziła regularnie do parku, bliżej poznała Halinę poleciła jej świetną ginekolożkę, na którą Zosia czekała pół roku, i wreszcie się zbadała. Zapisała się na zajęcia z akwareli w bibliotece, w środy, za darmo. Nie że zawsze marzyła malować po prostu dla siebie. Dwie godziny tygodniowo, gdzie nie trzeba o niczym myśleć, tylko o pędzlu i kolorze.

W połowie grudnia Staszek zaczął wracać później z pracy. Kiedyś martwiłaby się, wydzwaniała, podgrzewała kolację. Teraz jadła sama, kiedy była głodna, szła spać, kiedy chciała. On wracał o dziewiątej, dziesiątej, raz o wpół do dwunastej. Nie pytała. On nie tłumaczył.

O tym, że ma kogoś, nie dowiedziała się z jego telefonu. Po prostu pewnego dnia przyszedł i czuć było obce perfumy intensywne, słodkawe. Pomyślała tylko: No dobrze.

I nie bolało. Spodziewała się bólu, zaskoczyła ją jego nieobecność. Zamiast tego nadeszło coś innego: ulga. Jeśli odejdzie, to jego decyzja, nie jej porażka.

Nic nie powiedziała. Dobrze spała.

To trwało ze trzy tygodnie. Zaczęła się domyślać: słyszała przez drzwi łazienki, jak mówi no przecież mówię, Aniu, w sobotę. Aniu. No trudno.

W tym czasie dużo rozmyślała. Że przeżyła z nim trzydzieści dwa lata, wychowała z nim syna, Pawła teraz mieszka z żoną na Śląsku, dzieci mają dwójkę. Że w młodości Staszek był inny dowcipny, czasem z Pawłem na ryby, zawsze można było na niego liczyć. Kiedy to się zmieniło? Sama nie wie powoli, jak woda w piwnicy. Najpierw kropelka, potem już nie do wypompowania.

I o sobie myślała. Że skupiała się na nim tak, że o sobie zapominała. Nie tylko na zewnątrz, ale i w środku. Nie wiedziała, co jej się już naprawdę podoba, jaką muzykę lubi, jakie książki, gdzie by pojechała, gdyby pojechała. Wszystko przykryło się barszczem i lekami.

Malowanie akwarelą okazało się ważniejsze, niż sądziła. W bibliotece pani Anna prowadziła zajęcia, pokazywała jak cieniować, jak mieszać kolory. Zosia malowała jabłko, bazę z kwiatami, pejzaż z okna biblioteki. Ostatni raz rysowała coś w podstawówce

Już w styczniu pani Anna powiedziała: Zosiu, ma pani świetne wyczucie koloru, naprawdę. Rzuciła to między słowami, ale dla Zosi to było ogromnie ważne. Bo Staszek od dawna już niczego podobnego nie powiedział.

Na początku stycznia romans z Anią się chyba rozpadł. Powrócił do poprzedniego trybu: przychodził na siódmą, siadał przed telewizorem, znowu był bardziej szary. Znikały telefony z łazienki. Częściej kaszlał.

Gotowała, zjadał. Przechodził obok, bez słowa. Raz tylko, wieczorem gdy siedziała z herbatą, rzucił w przestrzeń:

Dziś zimno na dworze.

Tak, -12°C ponoć.

Uhm.

I tyle rozmowy.

Co mu się stało z Anią, dowiedziała się przypadkiem, gdy dzwonił wspólny znajomy, Marek, pytał o działkę i mimochodem rzucił: Słyszałem, Staszek kręcił z jakąś panną. Szybko go rzuciła, he he. Zosia tylko przytaknęła i zmieniła temat.

Pomyślała, że ta młoda kobita liczyła na zapracowanego kierownika, a trafiła na pięćdziesięciolatka z ciśnieniem, dla którego najważniejsze jest, by herbata była odpowiednia i by ktoś prasował mu koszule. Długo pewnie nie wytrzymała.

Żal jej nie było. Czuła tylko to, co człowiek po długo bolącym zębie jak przestanie boleć, to nawet nie radość, po prostu nie boli i to już dobrze.

W lutym jego zdrowie wyraźnie się pogorszyło. Nie brał leków tak regularnie jak wcześniej, czasem zapominał, czasem łykał podwójną dawkę. Zauważyła porozrzucane opakowania, nie po kolei, jakby losowe. Jeden raz łyknął od razu dwie. Nic nie powiedziała. Lekarz mu już to mówił.

Ciśnienie wariowało, bladł, narzekał na szum w głowie, źle spał. Rano spojrzał na nią i rzucił:

Jakoś mi się kręci w głowie.

Idź do lekarza.

Zapiszesz mnie?

Sam zadzwoń do rejestracji. Numer masz na karcie.

Spojrzał na nią ona spokojnie piła herbatę.

Nie wiem, jak się zapisuje.

Staszek, przecież jesteś kierownikiem. Dasz radę.

Zapisał się sam. Przyniósł receptę na nowy lek, który koniecznie trzeba brać z poprzednimi.

Trzeba kupić jeszcze to, położył receptę na stole.

Okej. Będę w tamtej okolicy, mogę wejść. Daj pieniądze.

Mina mu zrzedła. Zawsze sama wszystko kupowała z domowych pieniędzy, sama pilnowała. Teraz prosto i rzeczowo.

Wyjął banknoty. Kupiła, przyniosła, położyła bez tłumaczenia i rozpiski, jak dawniej.

W marcu przyszła odwilż. Śnieg topniał w szarobure kałuże, z dachów kapało, dzieci w bloku ganiały z kijami. Zosia częściej wychodziła na spacery, czasem bez kijków, czasem z. Kupiła sobie nową kurtkę jasny beż, z paskiem w talii, ładną. Pomyślała, że już dawno nic nie kupiła dla siebie samej, ot tak.

W marcu odwiedził ich Paweł z żoną Izą. Paweł wysoki, czterdzieści lat, podobny do ojca z młodości, tylko łagodniejszy. Iza spokojna, miła. Przywieźli miód i pączki.

Pierwszego wieczoru usiedli wszyscy do kolacji. Zosia narobiła: ziemniaki z pieca, śledzia pod pierzynką, zimne nóżki, według przepisu mamy. Staszek był cichy, małomówny. Paweł opowiadał o pracy i dzieciach. Iza dopytywała Zosię o jej zajęcia była zadziwiona:

Malujesz, mamo?

Uczę się, akwarelą.

Super. Pokażesz?

Pokazała swoje pierwsze obrazki. Paweł oglądał poważnie, Iza chwaliła, że bardzo ładnie.

Ty jakbyś młodsza była, mamo, serio.

Bo w końcu do fryzjera przyszło mi pójść, uśmiechnęła się.

Zauważyła, jak Paweł zerka na ojca. Staszek jadł zimne nóżki i milczał. Coś było nie tak Paweł widział, ale nie pytał przy Izabeli.

Następnego dnia, gdy Iza pojechała do sklepów, Paweł został z mamą w kuchni przy lepieniu pierogów.

Mamusiu. Wszystko u was w porządku?

A czemu pytasz?

No Tata jakiś dziwny. Przygaszony. Chory?

Z ciśnieniem źle. Lekarz, leki. Sam się pilnuje, dorośleje.

Paweł milczał chwilę. Ulepił kawałek ciasta.

Pokłóciliście się?

Nie odpowiedziała zgodnie z prawdą. Oni się już nie kłócili. Po prostu żyli równolegle.

Gdyby coś

Pawle, wszystko w porządku. Naprawdę. U mnie dobrze.

Chyba uwierzył. Bo rzeczywiście było jej dobrze dziwne to uczucie.

Goście wyjechali w niedzielę. Dom ucichł. Zosia pozmywała, posprzątała, starła kuchenkę. Staszek oglądał TV.

Wieczorem przyszedł do kuchni, nalał wody, stanął przy oknie.

Paweł wygląda na zadowolonego.

Tak, dobrze im się wiedzie potwierdziła.

I dzieci mają nie dokończył.

Mhm.

Wymył szklankę i wyszedł. Ona została przy kuchennym oknie, patrzyła na ciemne podwórko. Padał ostatni w tym sezonie śnieg.

Kwiecień zaczął się od tego, że Staszek miał kryzys ciśnieniowy. Nic poważnego, bez karetki, ale ciśnienie poszło w kosmos musiał usiąść w korytarzu. Zawołał ją.

Zosiu. Źle mi jakoś.

Podeszła, zobaczyła go siedzącego na podłodze, spoconego, czerwonego na twarzy.

Chodź do pokoju.

Pomogła wstać, zaprowadziła do łóżka. Przyniosła ciśnieniomierz 185 na 110. Słabo.

Weź tabletkę, kaptopryl w szafce. Połóż się. Za pół godziny sprawdzę jeszcze raz.

A ty dokąd?

Będę w kuchni.

Wyszła, zagotowała wodę na herbatę. Słyszała, jak krząta się po pokoju, szuka leku. Po godzinie było lepiej 160 na 95.

Połóż się dziś, nigdzie nie idź.

Praca

Zadzwoń, powiedz że jesteś chory. Nie pójdziesz dziś nigdzie.

Został w domu. Przyniosła mu herbatę, podała sucharki nie bo prosił, ale bo tak się powinno. Jest różnica między nie chcę się tobą zajmować a pozwolę ci się męczyć. Pomogła po ludzku.

Leżał, patrzył w sufit długo.

Zosiu po chwili.

Co?

Ja zaciął się. Głupio się zachowywałem ostatnio, co?

Nie odpowiedziała od razu. Usiadła na brzegu łóżka.

Tak, Staszek. Głupio.

No patrzył w sufit ten awans Uderzyło mi to do głowy. Myślałem, że będzie inaczej, że coś się zmieni, że się czegoś dorobiłem.

No i dorobiłeś się szefa.

No tak. Chwila ciszy. A ty tu ciągle tak samo zaciął się. To nie o to mi chodziło

Wiem, o co ci chodziło powiedziała łagodnie.

Wstała, zabrała filiżankę. Nie było tu żadnego pojednania, żadnych łez ani deklaracji. Po prostu przyznał się do głupoty, ona potwierdziła.

Minął kwiecień, przyszedł maj. Chodziła dalej do parku, do biblioteki. Halina zaproponowała teatr, dawno nie była. Kupiły bilety na spektakl w miejskim dramatycznym, dobre miejsca. Siedziała potem w fotelu, z sokiem z bufetu, patrzyła na scenę i myślała, że bardzo dobrze: usiąść, być, oglądać życie innych.

Miała pięćdziesiąt sześć lat i zrozumiała, że to nie jest koniec, tylko nowe.

Ze Staszkiem żyli równolegle. Nie krytykował już jedzenia, nie wspominał o żonie Kowalewskiego. Czasem porozmawiali zwyczajnie. Wieczorami ona czytała książkę poleconą przez Halinę, on oglądał sport albo TVN24. Spokojniej, bez poczucia obowiązku.

Kiedyś poprosił o pomoc z zamówieniem leków przez internet, bo taniej.

Nie umiem mówił ty się znasz.

Prosto, zobacz: wpisujesz nazwę, wybierasz aptekę.

Ale ty zrobisz szybciej.

Ja umiem. Ale ty się nauczysz.

I nauczył się. Pytał tylko raz, gdzie kliknąć. Zamówił sam.

Zrozumiała, że to też ważne nie robić za ludzi tego, co mogą sobie załatwić. Kiedyś myślała, że pomoc to załatwiać wszystko a to była pułapka.

Czerwiec przyszedł upalny. Kupiła sukienkę w kwiaty, lekką, ładną. Włożyła, spojrzała w lustro wyglądała jak kobieta. Nie jak babcia.

Wiedziała już każda para po pięćdziesiątce żyje po swojemu. Jedni w nieustannym konflikcie, inni z pozoru sielanka, jeszcze inni w zupełnym chłodzie. Z nimi było coś czwartego: niezależność pod wspólnym dachem.

Nie wiedziała, co dalej. Czasem rozważała pytanie Teresy o rozwód. Ani nie odrzucała, ani nie spieszyła się z decyzją. Najpierw musiała ogarnąć siebie samą.

Lato minęło. Pojechała do Pawła na Śląsk na dwa tygodnie pierwszy raz sama, Staszek został w domu, bo praca. Spakowała się, wyhaftowała poduszkę dla wnuczki, nauczyła się tego z internetu.

Dwa tygodnie u Pawła i Izy, ze Stasiem (6 lat) i Marysią (4 lata), były najlepszymi w życiu od dawna. Spacery, śniadania dla dzieci, kąpiele, czytanie bajek. Chciało jej się. To była zupełnie inna, świeża, dająca radość troska.

Wieczorem Paweł pytał, jak się czuje, jak jej się żyje. Odpowiadała szczerze że jest dobrze, choć niełatwo. Rozumiał. Dobrze go wychowała.

Wróciła opalona, zrelaksowana. Staszek przywitał ją w progu: No jesteś. Pomógł z walizką. To było dużo i mało.

Sierpień parzył. Postawiła w sypialni wiatrak, kupiła wielkiego arbuza połowę zjadła sama, połowę dała jemu. Zjadł, podziękował. Pierwszy raz od miesiąca.

We wrześniu ochłodziło się, topole szeleściły złotymi liśćmi. I wtedy wydarzyło się coś, na co była już gotowa.

W piątek wieczorem wrócił koło ósmej twarz szara, chodził ostrożnie. Siedziała z książką w kuchni.

Zosiu źle mi.

Co się stało?

Chyba ciśnienie. Głowa i tutaj pokazał na klatkę.

Od kiedy boli?

Od obiadu. Myślałem, że przejdzie.

Wziąłeś tabletkę?

O trzeciej. Niewiele pomogło.

Siadaj.

Posadziła go przy stole. Przyniosła ciśnieniomierz 190 na 115. Gorzej niż w kwietniu.

Staszek, to poważne. Potrzeba pogotowia.

Może wystarczy jeszcze tabletka

Nie. 190, ból w klatce to nie do przeskoczenia. Musisz zadzwonić.

To może ty zadzwoń

Tu się zatrzymała. Trzymała w ręku ciśnieniomierz i patrzyła na niego.

Widziała: szara twarz, przestraszone oczy, ręka na klatce. Człowieka, któremu naprawdę źle. Współczuła mu prawdziwie. Był chory, bał się.

Ale widziała też: przez cały rok patrzył przez nią, powiedział rzeczy, które się nie zmyją. Nie był dla niej człowiekiem, zanim ona przestała z siebie dawać.

I zrozumiała, co zrobi i czego nie zrobi.

Staszek, masz telefon. Numer pogotowia znasz.

Popatrzył na nią z niedowierzaniem.

Co?

Dzwoń sam. 112. Podaj adres, powiedz, że ciśnienie i ból w klatce. Przyjadą.

Zosiu W jego głosie było coś jak u dziecka. Nie pomożesz mi?

Pomogłam: zmierzyłam ciśnienie, powiedziałam, że potrzeba lekarza. Dalej sam.

Ale ja

Staszek. Położyła ciśnieniomierz na stole. Zadzwonisz sam. Jesteś dorosły. Kierownik. Dasz radę.

Wyszła z kuchni, przeszła przez korytarz. Przymknęła drzwi do pokoju. Nie trzasnęła nimi. Po prostu zamknęła.

Po chwili usłyszała jego głos z kuchni, cicho, z drżeniem:

Halo. Tak, pogotowie Adres

Zrobiła sobie herbatę. Ziołową, bo ją lubiła. Przeszła przez kuchnię, minęła go cicho, gdy rozmawiał z dyspozytorem. Spojrzał tylko. Stanęła przy oknie, patrząc na ciemny podwórkowy asfalt.

Pod blokiem było pusto. Lampa świeciła żółtawo, liście topoli leżały już prawie wszystkie, deszcz sprawił, że zlały się z ziemią. Na ławce pod klatką nikogo.

Przestał mówić. Cisza.

Jadą powiedział.

Dobrze odpowiedziała.

Może pójdziesz ze mną do szpitala?

Odwróciła się od okna. Spojrzała. Szara twarz, ręka na klatce, te oczy. Współczuła mu. Było jej naprawdę żal ale bez triumfu czy satysfakcji.

Nie pojadę, Staszek. Lekarze obejrzą cię, zrobią co trzeba. To ich praca.

Wzięła swoją herbatę. Poszła do pokoju, przymknęła drzwi. Siedziała przy oknie, patrzyła na światła naprzeciw. Z kuchni szum, potem cicho. Potem odgłos windy.

Pogotowie przyjechało po dwudziestu minutach. Słyszała: otworzył, potem szybkie kroki, rozmowy: ciśnienie, EKG, szpital chyba lepiej. On odpowiadał, głos miał miękki, winny.

Potem usłyszała:

Jest żona?

Jego głos:

Jest, ale nie pojedzie.

Pauza. Głos lekarza, spokojny:

No dobrze, ubieramy się i jedziemy.

Drzwi. Winda. Cisza.