Jeżyk

Jeżyk

Znowu?! Jolanta przeczytała wiadomość z przedszkolnej grupy i rzuciła telefon obok siebie na kanapę.

Co tam, mamo? Ola oderwała się od zeszytu i spojrzała na matkę.

Konkurs znowu! Mam już tego po dziurki w nosie! Komu to potrzebne, co? I jeszcze na pojutrze trzeba oddać. A ja jutro mam dyżur na całą dobę! Kiedy ja niby mam to zrobić?

Chcesz, to ja to zrobię? Ola odsunęła podręcznik do matematyki. Już prawie skończyłam lekcje. Została mi tylko matma, ale odpiszę ją jutro od Marysi. Tam jakieś dziwactwo, i tak nic nie rozumiem, może ona mi wytłumaczy.

Nie, córciu, zajmij się swoimi sprawami. Jeszcze tego brakowało! Przecież zaraz koniec semestru! Testy za pasem!

A co z Wocikiem? Znów będzie rozczarowany. Pamiętasz, jak płakał ostatnio, gdy wszystkim dawali dyplomy, a na jego pracę nawet nie spojrzeli? I on ją sam zrobił

Właśnie dlatego nie spojrzeli! Jolanta zmarszczyła brwi mocniej. U nas przecież wszyscy to Michał Anioł albo Dunikowski w spódnicy. Jak coś namalują, to od razu prawie Chełmoński. I zauważ, że to nie dzieci, a rodzice! Przecież nie uwierzę, że dziecko mogło zrobić to, co wystawili w konkursie! Ale najbardziej mnie nie to irytuje.

A co?

Te wychowawczynie jednogłośnie zarzekają się, że to prace dzieci. Gdybyś widziała te dzieła! Nawet dorosły by się spocił

Mamo, czemu wszyscy milczą? Nikt się nie postawi? Coś tam zrobią, przyniosą i już. Pamiętasz, jak u mnie w pierwszej klasie też tak było? Dopiero jak jeden rodzic powiedział, że dość tej zabawy, prawdziwe dzieci niech same robią.

To wtedy, jak wasza pani Halina stwierdziła, że oddaje wam wychowanie?

Aha! Ola parsknęła śmiechem. Ale się wtedy wszyscy cieszyli! Potem tylko pani Wioletta ogłosiła, że od tej pory sami robimy prace i koniec. Wlepiła wtedy dwóję Ninie za zabawkę, którą wydziergała jej mama. Niby pochwaliła, ale potem kazała wszystkim przynieść włóczkę i szydełko na lekcję, pamiętasz?

Aż musiałam pół wieczoru biegać po sąsiadkach, szukając szydełka! Pamiętam, jasne

No właśnie! Posadziła Ninę i kazała zrobić kółeczko. Oczywiście nie zrobiła. Dostała dwóję. No i już.

Zapomniałam… To było wieki temu.

Według mnie, to rodzice powinni dostawać dyplomy, a nie dzieci. By nie zawiedli się. Ola złożyła długopisy do piórnika, zamknęła zeszyt i wstała. Zrobić Ci herbatę? I Wociowi poczytam bajkę?

O, bardzo chcę! Jolanta wstała i przytuliła córkę. Jak Ty wyrosłaś! Już nie cmoknę Cię w czuprynę jak kiedyś Cała po ojcu

Daj spokój, mamo. Ola lekko się odsunęła. Nie chcę o nim mówić.

To nie mówmy! Idź zrób herbatę, a ja zadzwonię jeszcze do kogoś. Natchnęłaś mnie na coś mądrego.

Jolanta przytuliła ją jeszcze raz i lekko klepnęła w ramie.

Idź już!

Patrząc na wyprostowaną jak pod linijkę sylwetkę córki, Jolanta rozmyślała, jak to geny płatają figle Ona była okrągława, figurzysta blondynka, a Wojtek wykapany po niej taki sam blady, krępy, jasnowłosy. Ola wręcz przeciwieństwo. Filigranowa, smukła, z idealną postawą, długa szyja, delikatne nadgarstki. Cała ojca i babkę od ojca. Teściowa Jolanty była tancerką w balecie. Nie primabalerina, bardziej trzynasty łabędź zza kulis. Ale nie można jej było odmówić gracji, kręgosłupa i pracowitości Plus oczywiście charakterek jak brzytwa po kwaśnej zupie. Ale szczęśliwie Ola była zupełnie inna dobra, serdeczna, zawsze z ciepłem w oczach. Wszyscy to widzieli. Dla matki problemem bywały tylko sytuacje, gdy ludzie wykorzystywali tę Oliną dobroduszność, bo ona, nawet oberwawszy, wciąż z siebie nie rezygnowała. Zawsze znalazła czas, by komuś pomóc.

W ich domu stale pojawiały się chore zwierzaki, które Ola przynosiła ze spaceru, opiekowała się nimi i oddawała w dobre ręce.

Z całego inwentarza mieszkał z nimi tylko stary, ogromny kocur przybłęda znaleziony zeszłej zimy. Zima wtedy była tak mroźna, że w szkołach odwoływano lekcje. Ola została z bratem w domu, bo też chorował. Odprowadzając matkę na dyżur, zauważyła, że w domu zabrakło cebuli. Podstawowy składnik polskiej kuchni! Sklep był pod blokiem, więc nakazała Wociowi oglądać bajki i nie ruszać się z kanapy, wyłączyła kuchenkę i pobiegła po cebulę. Wracając, tuż przy klatce poślizgnęła się i walnęła na schodach, a wtedy zobaczyła wzrok złocisty jak miód. Kot siedział niczym sędzia na najwyższym stopniu. Czarny jak smoła, futro miejscami wyleniałe, oczy ropiejące, mina tak obojętna, że Ola aż sama się popłakała z bólu, ale zapytała:

Zimno? Chodź ze mną?

Kot milczał, ale nawet nie zamrugał. Tylko jeszcze ciaśniej schował łapy.

Ola próbowała go podnieść nie dała rady, za ciężki. Otworzyła przedsionek i zawołała:

Idziesz? Ciepło u nas. Mleko mam.

Kot patrzył na Olę, jakby mówił: I tak nikomu na mnie nie zależy. Ola poczuła, jak mu naprawdę współczuje. Klapnęła więc na zimnych schodach.

Nie bój się, proszę… Chodź. Jesteś mi potrzebny. Mi

Kot długo jej słuchał, aż w końcu puknął łbem w jej dłoń i stanął na nogi.

No widzisz! Ola aż podskoczyła z radości. Ból pleców ustąpił, jak ręką odjął. I Wojtka się nie bój. On głośny, ale dobry!

Gdy Jolanta zobaczyła następnego dnia to kocisko, tylko pokręciła głową.

Olu, długo nie pożyje

Ale chociaż będzie mieć ciepło, mamuś?

Nie powiedziałam, żebyś go wyrzuciła Niech zostaje.

Nie miała już siły na sprzeciw. Ogólnie niewiele jej zostało chodziła do pracy, coś gotowała, robiła pranie i próbowała być dla dzieci. Wydawało jej się, że żyje za szybą z galarety wszystko było obok, lepko, ślisko i nijako. Tylko Ola i Wojtek trzymali ją przy życiu.

Mąż nie odszedł od razu. Prawie rok lawirował między dwoma domami, nie mogąc się zdecydować. Jolanta już dawno przestała się cieszyć z jego obecności, ale on nie chciał odejść.

Ty pewnie mnie specjalnie nie chcesz, ale dzieci mnie lubią.

Mieszkali już osobno, nawet mieszkanie pozwalało na oddzielność. Ola nie powiedziała słowa, gdy Jolanta przeniosła się do niej na wąską kanapę. Jak na swój wiek, Ola wiele rozumiała.

A Jolanta wiedziała, że ojciec Wojtka ma już drugiego syna, trochę młodszego. Nową partnerkę Jolanta nawet widziała. Do głowy by jej nie przyszło walczyć filigranowa blondynka modelka, spacerująca z wypindrzonym synusiem. I znów blondynka Jolanta parsknęła cicho, komentując nową żonę męża.

Po raz pierwszy od miesięcy postanowiła po pracy wrócić pieszo przez swój dawny ulubiony park. Jesień tego roku była ciepła, pogoda jak na zamówienie, liście aż prosiły się, by je poprzerzucać butem. Taki spacer dał jej więcej niż wszystkie uspokajacze świata. Nawet się roześmiała, widząc rozbawioną wiewiórę przed melancholijnym psem prowadzonego przez wysokiego, siwego pana. Wysoki Jolanta zmarszczyła brwi. Tak będzie wyglądał jej eks, jak się zestarzeje wyprostowany, z postawą wojskową. Obok będzie oczywiście inna kobieta, a ona Daczy z wnukami, morza i gór już nie będzie. Niczego nie będzie.

Odwróciła się z żalem i bum, mąż idzie z nową rodziną po alejce.

Życie czasem reżyseruje tak, że jedna przypadkowa scena zmienia wszystko. Jola stała i patrzyła, jak jej ex biega za synkiem. Bez słowa odwróciła się i ruszyła do wyjścia, już wiedząc, jak chce żyć dalej.

Tej samej nocy spakowała mężowi rzeczy i powiedziała krótko:

Wyjdź.

Pewnie by jej nie posłuchał, ale Ola wyszła z pokoju i cicho dorzuciła:

Wyjdź…

Gdy drzwi się zamknęły, Jolanta osunęła się po ścianie.

Mamo, wszystko w porządku? Ola podbiegła.

Jolanta zamknęła oczy, szukając wewnętrznej siły, a potem powiedziała:

Zrób herbatę, Ola. Trzeba się napić…

Dzieci zareagowały różnie. Wojtek był jeszcze mały, samą mamą się wystarczał, bo ojciec i tak ciągle miał dla niego ważniejsze sprawy. Ale dla Oli było to jak trzęsienie ziemi. Milczała przez dzień, by nie martwić matki, a nocami gapiła się w sufit, szukając wzorków w cieniach drzew za oknem. Nieraz coś znalazła i zasypiała, a organizm miał te kilka godzin wytchnienia.

Szybko przyszło zmęczenie Ola stała się nerwowa, płaczliwa. Jolanta zaprowadziła ją do psychologa prawie bez skutku. Uratował ją dopiero Kuzia.

Imię wymyślili dzieci. Przez dziwną sympatię do tej kociej poczwary, która Jolantę czasem nocą w kuchni przyprawiała o palpitacje.

Czemu nie śpisz? mruczała do kota, gdy ten pakował się obok.

On nie mruczał i nie domagał się pieszczot, po prostu był. W tej nietypowej kociej terapii Jolanta znalazła spokój. On milczał, ona mówiła do niego o wszystkim szeptem, by nie obudzić dzieci. O tym, co ją trapi, o lękach. Nic nie odszedł. Przysiadł się i słuchał.

I gdy zauważyła, że Ola jest spokojniejsza, domyśliła się, że córka pewnie też się wygaduje Kuisowi. Ola tylko wzruszyła brwiami, kiedy matka rzuciła niby od niechcenia:

Jeśli chcesz go oddać, nie zgadzam się. Ma zostać.

Po roku Kuisio wypiękniał, obrosła mu sierść był już nie straszydłem, a domowym kotem. Gdy koleżanki pytały, jak jej życie uczuciowe, śmiała się:

Najlepszy facet już ze mną mieszka. Wysłuchuje bez marudzenia, dzieci kocha, nie żre za dużo, a skarpetek nie zostawia. Ideał!

O innych związkach po rozwodzie nie chciała myśleć. Czuła się jak lalka z popsutymi przegubami ni to usiąść, ni wstać. Jedyne, co ją jeszcze trzymało przy życiu, to dzieci.

Z Olą w przedszkolu nie wymagało się wiele cały okres wspomina raczej jako niekończące się święta, bieganie za sukienkami, kokardkami i lakierkami.

Z Wojtkiem było inaczej. Kadra się zmieniła, a komitet rodzicielski to był skład czynowników pełnych zapału, z którym zwykli ludzie z trudem nadążali.

Mąż, gdy go wyrzuciła, zapowiedział, że alimenty tylko przez sąd, więc żadnej pomocy nie będzie. Dobrze wiedział, że z pensji Jolanty trudno dorównać całkiem niezłemu standardowi, jaki mieli. Liczył, że prędzej czy później przyjdzie go prosić o wsparcie. Chyba nie znał jej zbyt dobrze po dwóch miesiącach życia na rogalikach i zupie, Jolanta znalazła drugą robotę. Kosztowało ją to dużo sił i nieco snu, ale przestała być od niego zależna. Tylko… czasu na dziecięce sprawy było coraz mniej. Jakby się nie starała, nie nadążała wszędzie.

Na początku był spokój byle coś z plasteliny, byle wyciąć coś z papieru, Ola jej pomagała, a Wojtek upierał się, że sam wszystko zrobi. Ale potem jego prace zaczęto upychać po kątach, nie nagradzano nawet słowem. Ostatecznie, na zebraniu przed całą grupą, Jolantę tak łajano, że nie wiedziała gdzie się podziać. Swój monolog wychowawczyni zakończyła dopiero, jak część rodziców wybuchła oburzeniem. Jolanta usiadła z palącymi z zażenowania policzkami i postanowiła, że więcej tam nie pójdzie.

Spokojnie, spokojnie! dusiła się pani Aniela, wychowawczyni Nasze dzieci to przecież nasze skarby! Jeśli nie poświęcimy im czasu będzie za późno! Jeśli nie masz pół godziny dla pracy plastycznej, to jaką jesteś matką?…

Jolanta już nie słyszała. Myślała tylko o Kuisiu jak wróci, zrobi dzieciom kolację, posiedzi z kotem i to będzie jej doczesne szczęście. Czasu na głupoty już nie zamierza tracić.

Gdy tylko zebranie się skończyło, wybiegła nie oglądając się na przewodniczącą.

Jolu, zadzwonię! dorzuciła ta.

Jolanta kiwnęła głową i od razu w myślach wyłączyła dźwięk telefonu.

Zebranie było tydzień temu, a dziś znów konkurs. Jolanta się wkurzyła. Dość! Skoro konkurs dla dzieci, biorą udział dzieci. Skoro dla rodziców, niech chociaż ogłoszą nagrodę dla tych, co zostali rzeźbiarzami z przymusu. Szybki telefon do trzech matek i jednego ojca, którzy przyprowadzali dzieci do tej samej grupy, wystarczył. Pomysł Jolanty chwycił z chęcią przyłączyli się do akcji.

Tydzień później, w Dniu Świętego Marcina, przyniosła Wojtka do przedszkola z głową podniesioną jak most Poniatowskiego. Nawet jeśli nic nie wyjdzie, od dziś już nie pozwoli zrobić z siebie kozła ofiarnego. I nie dopuści, by ktoś potraktował jej czy cudze dziecko jak powietrze.

Praca Wojtka jak zawsze stała na końcu najwyższej półki na wystawie prac. Jolanta podeszła, odsunęła arcydzieła ewidentnie nie dziecinnych rąk i wyciągnęła jeża swojego syna.

Pani Jolu, po co pani to robi? anemicznie zdziwiła się pani Aniela. Zaraz wejdą wszyscy i będzie wystawa…

Chcę, by praca mojego syna, którą zrobił sam, była widoczna. Przestawiam, by poprawić tabliczkę. zripostowała, dostawiając jeża na środek ekspozycji.

Widziała, jak panie nauczycielki zęby zaciskały, ale nie ośmieliły się sprzątnąć pracy przy niej. Wojtek aż zaniemówił jego jeżyk stał na widoku, a nie w kącie. Ktoś nawet pochwalił chłopiec dumnie urósł.

Sala powoli wypełniała się gwarą, rodzice, dzieci, sukienki, lakierki. Gdy wreszcie wszyscy poszli do sali rytmiki na występ, Jolanta puściła oko do taty Basi i zeszła piętro niżej.

Koncert poszedł wyśmienicie. Wojtek powiedział wiersz, którego nauczyła go Ola, zatańczył walca z Basią. Chyba babcine geny. Nawet Jolanta pomyślała, żeby zapisać go na tańce. Ale jej refleksje przerwało ogłoszenie wyników. Dyplomy i wedlowskie czekoladki. Wojtka w gronie laureatów nie było. Zresztą tak samo, jak wielu dzieci, które wszystko robiły same.

A teraz zaczęła pani Aniela i już miała ogłosić koniec, gdy Jolanta wstała.

Teraz rodzice naszej grupy chcą zabrać głos, jeśli wolno!

Jedna część rodziców uśmiechnęła się, wiedząc co będzie, druga patrzyła na Jolantę z podejrzliwością. Jolanta wyszła na scenę, zgarnęła od mamy Szymka plik dyplomów, posłała znak mamie Lidii z pudłem.

Na początek: wielkie podziękowania dla naszych wspaniałych wychowawczyń! Za zaangażowanie, kreatywność i za to, że mają pomysły! Dziękujemy bardzo!

Sala z początku nieśmiało, potem coraz żywiej przyłączyła się do podziękowań.

A teraz chcemy nagrodzić te dzieci, które udział wzięły w konkursie, a nie zajęły miejsca. Są tak samo wielkie, jak zwycięzcy. Poproszę o brawa!

Jolanta zaczęła wyczytywać kolejne dzieci. Za plecami czuła, jak pani Aniela zaczyna się gotować. Dzieciaki, które zwykle nie dostawały nagrody, miały dyplom i czekoladkę. Śmiechy, hałas, radocha. I dalej:

Ale to jeszcze nie koniec! Teraz czas nagrodzić tych, co zrobili najpiękniejsze prace Rodziców!

I przeszła do rozdawania batonów i dyplomów przewodniczącym Komitetu i tym mamom, co pieczołowicie nocami rzeźbiły z dziećmi. Jedna z nich próbowała ją powstrzymać:

Jola, co Ty

Nie przeszkadzaj. Nie wygrywasz sama! puściła jej oko.

Każdy złotoręki rodzic wyszedł z dyplomem i słodyczem.

Jolanta potem dowiedziała się, ile było oburzenia po koncercie, bo zaraz po imprezie wystawa została uzupełniona o drugi regał: prace wykonane samodzielnie przez dzieci z wielkim napisem namalowanym przez Olę Zrobiłem sam!

A póki co, Jolanta spakowała Wojtka i pognali do domu, gdzie czekała Ola z nowinami.

Mamo?

Co, skarbie? zerknęła na rozpromienioną buźkę Wojtka, który tulił dyplom.

Skoro mi dali dyplom, to moja praca była dobra?

Pewnie! Najlepsza, bo zrobiłeś ją sam! Nawet Ola tym razem nie pomagała.

Ale jeżyk wyszedł trochę krzywy.

Za to Twój własny.

Wojtek zamyślił się, drepcząc przy mamie, a po chwili:

Mamo, jesteś ze mnie dumna?

Jolanta aż przystanęła. Wojtek prawie przeturlał się przed nią złapała go za rękę i kucnęła, by być na jego wysokości.

Bardzo! Jestem dumna, że stajesz się samodzielny! Że nie płakałeś ani nie prosiłeś o pomoc w lepieniu jeża. Że wiesz, że mam mało czasu i mi pomagasz. Wiem, że naczynia wczoraj myłeś Ty, a nie Ola. Dzięki, synku! Rośniesz mi na prawdziwego faceta.

A kto to prawdziwy facet?

Jolanta zamyśliła się.

To ktoś, kto radzi sobie z problemami, ale potrafi podziękować za pomoc. I kto nie uważa, że prace domowe są tylko dla dziewczyn czy chłopaków. Kto gotów pomóc bliskim. Jak Ty z tymi naczyniami. Ola mogła dzięki Tobie zrobić zadanie z chemii i dostała dzisiaj piątkę. Dałeś jej czas, a to w życiu najważniejsze mieć czas i dobrze go wykorzystać.

A jak?

Jeszcze Ci powiem. A teraz wstała i pociągnęła go za rękę zasłużyliśmy wszyscy na małe święto, prawda?

Oczywiście!

Potrzebujemy tortu?

Tak!

Siedząc w kuchni z kubkiem herbaty z tymiankiem, Jolanta patrzyła na dzieci plotkujące przy stole, na Kuisia wygrzewającego się pod kaloryferem i myślała, jak niewiele trzeba, by dzieci były szczęśliwe. Wystarczy im powiedzieć, że są ważne. Że ich praca coś znaczy.

Jolanta wyciszyła dźwięki w telefonie i schowała głęboko do torebki. Rano wyrzuciła z telefonu grupę przedszkolną, prosząc mamę Lidii o przekazywanie istotnych wieści SMS-em dwa razy do roku. Śmiały się potem z tych min, gdy wręczały rodzicom cuksy.

Dwa lata później Wojtek został kadetem w korpusie, a krzywy jeżyk stał na kuchennym regale obok porcelanowego imbryka, który Ola przywiozła z Warszawy na wakacje.

Jolanta, zostawszy tylko z Kuisiem, początkowo była zagubiona. Ale po czasie jej drugim wybrankiem został mężczyzna niepodobny do pierwszego nie za wysoki, lekko przy kości, jak ona sama, pan Egon. Dał jej wszystko spokój, ciepło i stabilizację. Była z nim miłość na nowo, spokojne popołudnia, działka i róże, morze i wszystko to, czego pragnęła. Najważniejsze Egon dogadał się w mig z dziećmi. A Jolantę zaskoczyło jedno: całe życie wierzyła byłemu mężowi, że kochać cudze dzieci się nie da. Teraz widziała, jak jej córka patrzy, jak ona z Egonem idą parkową alejką za rękę i marzy, by jej kiedyś też się to tak ułożyło. By mieć z kim po szeleszczących liściach chodzić, nakarmić wiewiórę, wrócić do domu, zaparzyć herbaty z tymiankiem i milczeć bo czasem nie trzeba już słów, gdy ktoś rozumie Cię bez nich.