Ja też miałam duszności

Ja też się dusiłam

Piotr ogłosił to w niedzielny wieczór, gdy Mariola układała na stercie doprasowane koszule. Wszedł do sypialni, usiadł na brzegu łóżka i powiedział to tak, jakby właśnie informował o cieknącym kranie.

Mariola, duszę się.

Nie podniosła głowy. Odłożyła jedną koszulę, sięgnęła po następną.

Od czego?

Od tego wszystkiego. Od rutyny. Każdy dzień taki sam. Wstań, zjedz, pojedź do pracy, wróć, zjedz, idź spać. I tak w kółko.

Mariola starannie złożyła rękawy, poprawiła kołnierzyk. Miała pięćdziesiąt jeden lat, Piotr pięćdziesiąt trzy. Przeżyli razem dwadzieścia sześć lat w tym mieszkaniu na ul. Ogrodowej, wychowali syna, Pawła, który od pięciu lat mieszkał we Wrocławiu i dzwonił głównie w święta.

I co proponujesz? zapytała spokojnie.

Chcę odejść.

Na to już się zatrzymała. Nie dlatego, że się przestraszyła. Po prostu spojrzała na niego uważnie, jak się patrzy na człowieka, który mówi coś, czego się od dawna spodziewało.

A dokąd chcesz iść?

Wynajmę mieszkanie. Chcę pobyć sam. Pooddychać.

Dobrze powiedziała Mariola i sięgnęła po następną koszulę.

Piotr ewidentnie oczekiwał innej reakcji. Przysunął się lekko do przodu.

Nie powiesz nic więcej?

A co mam mówić? Jesteś dorosły, Piotrek. Chcesz iść to idź.

Nie będziesz robić scen?

Złożyła koszulę, położyła ją na stosie i wreszcie spojrzała mu prosto w oczy.

Nie. Mam tylko jeden warunek.

Jaki?

Nie dzwoń z zapytaniami o sprawy domowe. Gdzie leży to, jak działa tamto, gdzie schowałam coś. Jeśli się wyprowadzasz, radź sobie sam.

Zamilkł.

To wszystko?

Tak.

Nie bardzo wiedział, co z tym zrobić. Był przygotowany na łzy, na wyrzuty, na to, że będzie go trzymać za rękę i wspominać syna, lata, mówić: tak się nie robi. Miał już nawet ułożone odpowiedzi w głowie. A ona tylko stała i prasowała koszule.

No dobrze powiedział w końcu. To się spakuję.

Spakuj się.

Poszedł do garderoby. Stał tam długo, patrząc na półki. Potem zaczął wkładać do torby jeansy, koszulki, skarpetki. Wziął maszynkę do golenia, ładowarkę do telefonu, książkę, której nie dokończył od pół roku. Wyszedł na przedpokój. Mariola była już wtedy w kuchni, coś hałasowała garnkami.

Idę rzucił w stronę kuchni.

Powodzenia usłyszał odpowiedź.

Drzwi zamknęły się za nim. Stał chwilę na klatce, czekał. Nic. Żadnych kroków, żadnego szmeru. Cisza.

Nacisnął przycisk windy.

***

Mieszkanie znalazł przez znajomego w dwa dni. Kawalerka na czwartym piętrze w sąsiedniej dzielnicy, okna wychodzące na podwórko. Właściciel, starszy pan z wąsami, pokazał wszystko błyskawicznie, skasował czynsz z góry za dwa miesiące i już go nie było. W środku kanapa, stół, dwa krzesła, lodówka marki Polar, stara kuchenka gazowa. Zasłony koloru nieświeżej musztardy.

Piotr położył torbę, usiadł na kanapie, rozejrzał się.

Pełna cisza. Nikt nie przechadzał się po drugim pokoju, nie włączał telewizora, nie wołał na kolację. Położył się na plecach, ręce za głową. Pomyślał: to jest ta wolność.

Pierwsze dwa dni były nawet dobre. Wstawał kiedy chciał, jadł co chciał, a właściwie to, co kupił po drodze w Żabce, chodził po mieszkaniu w samych skarpetkach, przed nikim się nie spowiadał. Wieczorami dzwonił do starego kumpla Mirka, rozmawiali długo, Mirek śmiał się i mówił: Słusznie, Piotrek, od dawna trzeba było!.

Na trzeci dzień Piotr odkrył, że nie ma czystych skarpetek.

Popatrzył na pralkę w łazience nieduża, okrągła, made in Białoruś. Otworzył drzwiczki, zajrzał do środka. Potem zamknął. Potem znowu otworzył. Proszek powinien być gdzieś pod umywalką, właściciel coś mówił. Znalazł małe opakowanie, przeczytał: Do białego i kolorów. Nasypał na oko w przegródkę, która wydawała się odpowiednia. Wybrał tryb, nacisnął start.

Pralka zagrzmiała.

Po godzinie wyjął z niej skarpetki wilgotne, prawie mokre i z lekka różowawe. Nie od razu załapał, po chwili przypomniał sobie, że wrzucił do prania nową czerwoną koszulkę.

Skarpetki rozwiesił na kaloryferze. Suchły do następnego dnia.

Czwartego dnia postanowił ugotować coś konkretnego. Kupił w sklepie filet z kurczaka, ziemniaki, cebulę. Znalazł patelnię z obdrapaną powłoką. Rozgrzał olej, wrzucił filet w całości przywarł. Ziemniaki obierał długo, nierówno, pewnie połowę wyrzucił z obierkami. Cebula przyprawiła go o łzy.

Efekt: na talerzu pojawiło się coś brązowo-białego, twardego na zewnątrz i surowego w środku.

Zjadł połowę, resztę wyrzucił i zamówił jedzenie przez aplikację.

Po tygodniu podliczył, ile wydaje na jedzenie z dowozem prawie tyle, ile z Mariolą przeznaczali na zakupy na tydzień. Postanowił się ogarnąć. Kupił produkty i ugotował kaszę gryczaną. Kasza wyszła okej, co go trochę uspokoiło.

Ale cała ta domowa codzienność nacierała na niego powoli i nieubłaganie.

***

Przełom przyszedł dziesiątego dnia.

Brał prysznic, nagle zauważył, że woda nie schodzi. Zajrzał po podłodze rozlewała się mętna kałuża. Zakręcił wodę, odczekał. Kałuża została. Dotknął nogą odpływu woda stała.

Przypomniał sobie coś o syfonie. Mariola czasem mówiła: Trzeba oczyścić syfon, bo stoi woda. On wtedy tylko kiwał głową i wychodził.

Kucnął, zerknął pod wannę. Rura, kolejna rura, jakieś białe plastikowe złącze. Dotknął puściło bardzo lekko i od razu zalała go fala. Nie ciekło, tylko naprawdę chlusnęło, zimne i ciemne.

Podskoczył, poślizgnął się, chwycił ręcznik, który natychmiast wylądował na podłodze i przemókł. Próbował zamocować z powrotem złącze, ale woda nie przestawała lecieć. Spływała na podłogę i już po paru sekundach dywanik nasiąkł całkiem.

Wybiegł do przedpokoju, zostawiając mokre ślady stopami, szukał telefonu, gorączkowo klikał, jak zamknąć wodę w mieszkaniu. Przypomniał sobie, że właściciel mówił coś o zaworze pod zlewem w kuchni. Pobiegł tam, zakręcił woda stanęła.

Wrócił do łazienki. Wyglądało to, jak po małej powodzi: mokre ręczniki, mokry dywanik, mokra podłoga. Z syfonu jeszcze kapało.

Usiadł w korytarzu, w mokrej bieliźnie, patrzył w ścianę.

Pierwsza myśl: zadzwonić do Marioli. Był już gotów wybrać jej numer, ale wtedy usłyszał w głowie: nie dzwoń z domowymi sprawami.

Odłożył telefon.

W końcu zadzwonił do Mirka.

Mirek, wiesz, jak naprawia się syfon?

Jaki syfon? Mirek był czymś zajęty, w tle szum.

No pod wanną. Cieknie.

Stary, ja zawsze wzywam fachowca. Dam ci numer do sprawdzonego hydraulika.

Hydraulik przyszedł następnego dnia, pogrzebał kwadrans, wymienił uszczelkę. Zażądał takiej kwoty, że Piotr na moment zaniemówił.

To normalna cena? spytał.

Jasne odpowiedział hydraulik i wyszedł.

Piotr pomyślał, że Mariola nie wzywała nigdy hydraulika z takich błahych powodów. Sama wszystko ogarniała, coś tam wymieniała, szła do Castoramy po podkładki. Jak, kiedy nie miał pojęcia. Po prostu się działo, jak pogoda za oknem.

***

W tym czasie przyszedł mu do głowy pewien pomysł, który wydał się właściwy.

Zadzwonił do Agaty, z którą był kiedyś blisko z piętnaście lat temu, zanim poznał Mariolę. Agata była po rozwodzie, wiedział o tym z opowieści znajomych. Mijali się czasem na randomowych urodzinach wspólnych koleżanek.

Agata, cześć, tu Piotr Wojciechowski.

Piotr? wyczuł zaskoczenie, ale nie niechętne. Ale się porobiło.

Słuchaj… teraz mieszkam sam. Może byśmy gdzieś poszli na kolację?

Zawiesiła głos na sekundę.

Mieszkasz sam… to znaczy?

Wyprowadziłem się od żony.

Rozstaliście się?

No… jesteśmy w trakcie.

Rozumiem powiedziała z delikatną ostrożnością. Dobrze, możemy się spotkać.

Umówili się w kawiarni w centrum. Agata przyszła w świetnym płaszczu, zadbana, krótko ostrzyżona. Dobrze wyglądała. Zamówili wino, pogadali o wspólnych znajomych, potem spytała:

Opowiedz, co u ciebie? Co robisz?

Nic nowego, nadal w firmie budowlanej. Kierownik zaopatrzenia.

A mieszkasz teraz gdzie?

Wynająłem na Leszczynowej.

I jak tam?

Chciał powiedzieć, że dobrze, ale wyszło:

W porządku. Tylko pralka nie domaga, kuchenka szwankuje.

Agata spojrzała na niego z wyrazem, który po chwili zrozumiał współczucie. Nie romantyczne, raczej jak dla kogoś, komu nie idzie.

Dalej rozmowa już się nie kleiła. Spytała o Pawła, pogadała o swojej córce, która już wyszła za mąż. Wypili drugą lampkę, powiedziała, że wcześnie wstaje, pożegnali się pod wejściem.

Wrócił do kawalerki. W lodówce pusto, sklepy zamykali, znalazł tylko zupkę chińską i zalał wrzątkiem.

Agata nie zadzwoniła. On też nie dzwonił.

***

Mniej więcej wtedy spróbował spotkać się z chłopakami. Zadzwonił do Mirka w piątek, ale do 20:00, bo żona ma zebranie rodziców. Zadzwonił do Andrzeja można, ale wróćmy razem samochodem, nie piję, żona mnie zabiera do teściów.

Spotkali się w barze koło metra. Dwie kolejki piwa, trochę o piłce, trochę o pracy. Potem Mirek zapytał:

I jak tam na tej twojej wolności?

W porządku odpowiedział Piotr.

Mariola do ciebie dzwoni?

Nie.

Mirek spojrzał na Andrzeja.

Kompletnie nie?

Kompletnie.

Zdziwili się.

Dziwne rzucił Andrzej poważnie. Moja by dzwoniła trzy razy dziennie.

Mariola nie dzwoni powtórzył Piotr.

To dobry albo bardzo zły znak zamyślił się Andrzej.

W sensie?

W sensie: jej dobrze beż ciebie.

Piotr dopił piwo. Nie chciał o tym myśleć. Właściwie myślał o tym codziennie, tylko nie chciał się przyznać.

O dziewiątej zebrali się do domów. Każdy do swojej żony, dzieci, rodziców.

Piotr został sam. Zamówił jeszcze jedno piwo i siedział aż do zamknięcia.

***

Tymczasem Mariola, w pierwszych dniach po odejściu Piotra, czuła coś w rodzaju zdezorientowania ale nie pustki, tylko nietypowego nadmiaru przestrzeni. Jakby ktoś przestawił meble i nie wiesz, czy to dobrze, czy źle.

Zadzwoniła do Zofii drugiego dnia.

Odszedł powiedziała Mariola.

Żartujesz! Dokąd?

Wynajął mieszkanie. Powiedział, że się dusił.

Zofia chwilę milczała, potem westchnęła.

Mariola. Jak się trzymasz?

Szczerze? Dobrze. Sama jestem tym zaskoczona.

Płaczesz?

Nie. Dziwne, prawda?

Może dopiero przyjdzie.

Zobaczymy.

Zadzwoniła też Basia, poznana lata temu na porodówce, z którą od tej pory były nierozłączne. Basia mniej dyplomatyczna.

Nareszcie rzuciła. Dziesięć lat ci powtarzałam.

Co powtarzałaś?

Że żyjesz jak gospodyni domowa tylko za darmo.

Basia, daj spokój…

Kiedy ostatni raz zrobiłaś coś dla siebie?

Mariola pomyślała. Nie umiała od razu odpowiedzieć.

Rok temu podcięłam włosy.

No to widzisz.

Tydzień później Basia namówiła ją na jogę. Najpierw odmówiła, potem się namyśliła i zgodziła. Poszły razem na zajęcia do sali obok domu, Mariola założyła stary dres, leżący w szafie nierozpakowany, i okazało się, że wcale się nie wygina.

Wszyscy tak zaczynają pocieszyła instruktorka, młoda dziewczyna z kitką.

Dwa tygodnie później zginała się już lepiej. Chodziła trzy razy w tygodniu. Po jodze wpadały z Basią do kawiarni, rozmawiały godzinę. Mariola poczuła, że dawno nie siedziała tak po prostu, bez presji, bez myśli o tym, że Piotr zaraz wróci z pracy i trzeba podać obiad.

Wieczorami czytała. Dawniej książki kurzyły się przy łóżku, zasypiała po dwudziestu stronach. Teraz czytała godzinę, półtorej, powoli.

Syn, Paweł, zadzwonił.

Mamo, tata powiedział, że mieszka osobno.

Tak.

Jak wy się?

Różnie odpowiedziała. Ale u mnie, szczerze mówiąc, dobrze.

Paweł milczał chwilę.

Mamo, rozwodzicie się?

Nie wiem. Nie myślałam.

Nie jesteś smutna?

Jestem zaskoczona, nie smutna.

Syn dłużej milczał. Zawsze potrzebował czasu, żeby przemyśleć.

No to dzwoń, jak coś.

Ty też. Nie tylko w święta.

***

Był tylko jeden moment, gdy Mariola zatrzymała się w kuchni i stała, patrząc przez okno minutę, dwie, pięć.

Zmywała filiżankę, zwyczajną, poranną, i nagle pomyślała: dwadzieścia sześć lat. To dużo. Ponad połowa życia. Było wszystko, i dobre chwile też. Ich pierwsze mieszkanie, które remontowali sami, zedarte dłonie. Mały Paweł, kolana zawsze w jodynie. Wyjazd nad Bałtyk piętnaście lat temu, kiedy śmiali się non stop i nawet nie pamiętała z czego, ale śmiech pamiętała dobrze.

To już minęło, a raczej zostało w przeszłości, jak zdjęcia w albumie.

Poczekała, aż to uczucie minie. Minęło. Kilka minut, powoli, ale minęło.

Ustawiła filiżankę na suszarce i zaczęła się szykować na jogę.

***

I wtedy pojawił się Eugeniusz.

To była sąsiadka z dołu, pani Jadwiga, osiemdziesięciolatka, która potrafiła gadać na korytarzu pół godziny. Poprosiła Mariolę o zmianę żarówki, bo syn przyjedzie dopiero za tydzień, a w korytarzu ciemno. Mariola wymieniła, napiły się przy okazji herbaty, wtedy przyszedł jej syn ale nie ten, którego się spodziewały, tylko drugi, zaskakujący.

Miał na imię Eugeniusz, mieszkał też w Poznaniu, wpadł na chwilę. Około pięćdziesiątki, broda, porządna kurtka, w oczach zmęczenie człowieka, który dużo pracuje.

Mamo, znowu kogoś wykorzystujesz? uśmiechnął się, widząc Mariolę z żarówką.

Sama zaproponowała! odrzekła pani Jadwiga z godnością.

Eugeniusz podziękował Marioli.

Jeszcze raz dziękuję. Obiecuję, od teraz będę lepszym synem.

Nic się nie stało odparła Mariola.

Rozmawiali kilka minut, w progu. Okazało się, że on też pracuje w branży budowlanej, tylko w innej firmie. Ona wspomniała, że jest księgową. Pożegnali się.

Trzy dni później przyszedł sam. Przyniósł matce zakupy, a Marioli bombonierkę tak, z podziękowania.

Ach, nie trzeba było powiedziała, ale czekoladki przyjęła.

Może się napijemy herbaty, przy okazji chciałem spytać panią o sprawę służbową rzucił.

Mariola zawahała się.

Piotr mieszka teraz osobno. Ale mogę ci dać jego numer.

Nie trzeba się fatygować. I tak już mam inny kontakt powiedział po chwili.

Minął tydzień, zadzwonił znowu zaproponował kawę, tak po sąsiedzku. Zgodziła się.

Wybrali się do kawiarni niedaleko. Rozmawiali o pracy, matce, okolicy, która bardzo się zmieniła przez lata. Był miłym rozmówcą, słuchał uważnie, nie przerywał, czasem śmiał się z własnych żartów, zanim jeszcze je skończył opowiadać.

Pani była długo mężatką? spytał raz, swobodnie.

Dwadzieścia sześć lat albo raczej byłam dwadzieścia sześć. Teraz nie wiem.

Cóż uśmiechnął się po prostu.

Doceniła to.

Spotkali się jeszcze raz, potem znów. Nigdzie jej nie poganiał, nie proponował niczego tylko czasem dzwonił, pytał, co u niej. To ją uspokajało, brak presji był jak nawiew świeżego powietrza po latach duszności.

***

W tym czasie Piotr zauważał u siebie rzeczy, których wcześniej nie widział.

Na przykład to, że zupełnie nie umie czekać. Przedtem wszystko po prostu się działo samo: jedzenie pojawiało się na stole, ciuchy były czyste, jak coś się psuło nagle było już naprawione. Teraz musiał czekać: aż pranie wyschnie, aż zagotuje się woda, aż przyjdzie hydraulik. Albo aż przejdzie przeziębienie, które złapał pod koniec drugiego tygodnia i leżał sam z gorączką, pijąc tabletki popijane ciepłą wodą z kranu.

Albo to, że nie potrafi jeść w ciszy. Przez dwadzieścia sześć lat przy stole zawsze ktoś był. Najpierw Paweł, potem Paweł się wyprowadził, ale pozostała Mariola. Zawsze mówiła, albo milczała, ale było to żywe milczenie, obecne. Tu była inna cisza zimna, pusta.

W końcu zaczął włączać telewizor do kolacji. Trochę pomagało.

Około trzeciego tygodnia zadzwonił do Pawła.

Cześć, synu.

Cześć, tato. Jak tam?

Dobrze. Mieszkam na Leszczynowej.

Wiem. Mama mówiła.

A mama jak się trzyma?

Paweł milczał sekundę za długo.

W porządku. Mówi, że dobrze.

W jakim sensie?

Dosłownie. Mówi, że chodzi na jogę, spotyka się z koleżankami.

Piotr to przełknął.

Nie tęskni?

Tato głos syna był uważny. Dzwonisz, żeby spytać, czy mama za tobą tęskni?

Nie, tylko się pytam.

Tacie, wszystko w porządku. To dobrze.

Piotr rozłączył się, siedział na kanapie, z nieokreślonym uczuciem. Nie żal, nie. Coś innego. Jak wtedy, gdy wchodzi się do pokoju i nie pamięta po co.

***

Dzień dwudziesty trzeci. W windzie spotkał sąsiadkę z bloku, młodą kobietę może trzydzieści parę lat. Przedstawiła się:

Jestem Kamila, pan nowy lokator?

Tymczasowy powiedział.

Aha, rozstał się pan z żoną?

Zaskoczony szczerością kiwnął głową.

Bywa Kamila bez cienia oceny. To który lokal? Po panu Henryku, co śpiewał nocami?

Nie, czwarty. Z musztardowymi zasłonami.

Hm, to po Daniluku. On zawsze wynajmuje samotnym facetom. O małżeńskie sprawy ma już dość.

Kamila mieszkała na parterze. Pracowała w klinice weterynaryjnej, miała kota i kwiaty na parapecie.

Kiedyś pomógł jej wnieść ciężkie zakupy. Dała mu herbatę. Było czysto, przytulnie, w kuchni pachniało cynamonem. Porozmawiali chwilę. Była mądra, spojrzenie miała ciekawe. Ale Piotr złapał się na tym, że pomyślał: u niej porządek, a u mnie w zlewie sterta po dwóch dniach.

Widzieli się jeszcze kilka razy na klatce, rozmawiali przy skrzynkach. Nigdy nic się nie wydarzyło i nie mogło wydarzyć sam był jak niedokończona myśl, jakaś sprawa odłożona i zapomniana.

Raz spytała:

Pan tu na długo?

Nie wiem odpowiedział szczerze.

Wygląda pan jak ktoś, kto jeszcze nie zdecydował, dokąd idzie.

Pewnie tak jest.

To całkiem normalne. Ja też tak wisiałam dwa lata po rozwodzie. Potem myślałam po co tyle czasu?

Zapamiętał to.

***

Dnia trzydziestego pierwszego pojechał na bazarek i kupił kwiaty. Nie z powodu okazji, nie dlatego, że prosiła, po prostu spojrzał na chryzantemy wielkie, białe i przypomniał sobie, że Mariola zawsze je wolała od róż. Pozostało mu tylko zapłacić (sto pięćdziesiąt złotych), jechał na Ogrodową.

W metrze trzymał bukiet, ludzie patrzyli jedni życzliwie, inni obojętnie. Myślał, co powie. Wyobrażał sobie, jak otwiera drzwi. Że może się ucieszy. Dwadzieścia sześć lat, w końcu on.

Podszedł, nacisnął dzwonek. Nowy zauważył. Wcześniej był inny.

Za drzwiami kroki, głosy kobiecy (jej), potem męski (nie jego).

Zamarł.

Drzwi się otworzyły na łańcuchu, nowym. W szczelinie Mariola spojrzała. Zerknęła na kwiaty. Jej twarz bez emocji.

Piotr.

Mariolu, przyjechałem.

Widzę.

Przyniosłem ci uniósł bukiet.

Patrzyła bez łez, bez złości, bez mieszaniny uczuć, której się spodziewał.

Piotrze, nie otworzę.

Dlaczego? zapytał naiwnie.

Bo zmieniłam zamki.

Widziałem. Ale czemu?

Za jej ramieniem cień, męska sylwetka. Piotr zerknął.

Kto to?

Nie twoja sprawa powiedziała spokojnie, bez jadu.

Mariolu, poczekaj. Dużo zrozumiałem.

Co zrozumiałeś?

Otworzył usta, zamknął. Spróbował jeszcze raz.

Że było mi z tobą dobrze. Że nie doceniałem. Że to wszystko była pomyłka.

Patrzyła przez łańcuch. Długo. W końcu powiedziała cicho, bez niechęci:

Zrozumiałeś, że było ci dobrze. Ale nie wiesz, dlaczego. Myślisz, że brakowało ci mnie. A brakowało ci tego, że ktoś prasował twoje koszule.

To niesprawiedliwe powiedział.

Może. Ale prawdziwe.

Dwadzieścia sześć lat.

Wiem. Były dobre lata. Ale nie chcę jeszcze dwudziestu sześciu.

Nie dasz mi szansy?

Patrzyła. Długo. Powiedziała:

Wiesz, co jest najdziwniejsze? Ja też zaczęłam oddychać. Też się dusiłam tylko nie mówiłam o tym.

Stał z chryzantemami.

Mariolu

Idź już, Piotrze. Zadzwoń do Pawła. Po prostu pogadajcie.

Drzwi się zamknęły. Po cichu, z kliknięciem zamka.

Stał jakiś czas. Bukiet opadł w dół, niemal do podłogi. Chryzantemy świeże, mocne, nie wiedziały, co się dzieje.

Na klatce było cicho. Przez drzwi sąsiadki dochodził telewizor.

Odwrócił się i poszedł do windy.

***

Przycisnął guzik, winda przyjechała szybko. W lustrze zobaczył siebie: mężczyzną z kwiatami, porządną kurtką, trochę naruszoną twarzą. Człowieka, któremu coś właśnie się skończyło. Albo zaczęło. Albo oba na raz.

Wyszedł na ulicę. Już ciemno, latarnie, nieliczni przechodnie w drodze. Ruszył w stronę metra, bukiet w ręce.

W pewnym momencie zatrzymał się.

Przy ławce siedziała starsza pani, sypała gołębiom bułkę. Gołębie tłoczyły się wokół.

Położył chryzantemy obok.

Proszę, jeśli pani chce rzucił.

Starsza pani spojrzała na niego, potem na kwiaty.

Ładne. Co, nie chciała?

Nie chciała.

Bywa odpowiedziała i wróciła do gołębi.

Poszedł dalej. Ulica jak zwykle, kamienice stały jak zawsze, życie biegło swoim rytmem. Gdzieś w tym mieście Mariola zamknęła za nim drzwi. Gdzieś jechał do siebie Paweł, któremu mógł zadzwonić ot tak, bez powodu.

Gdzieś w mieszkaniu z musztardowymi zasłonami stały brudne naczynia.

Wyjął telefon.

***

Później, w metrze, długo patrzył w czarne okno. Nic nie było widać, tylko własne odbicie, nieco rozmazane.

Dziwna sprawa myślał, właściwie nie wiedząc, co myśleć. Ot, po prostu dziwna sprawa.

Pociąg jechał do przodu. Przedziały zmieniały się jeden po drugim. W wagonie różni ludzie: młodzi, starsi, zmęczeni, energiczni, z torbami, z książkami, wgapieni w telefony. Nikogo nie obchodziło to, co przeżywał, jego chryzantemy na ławce, dwadzieścia sześć lat i zamknięte drzwi.

Wysiadł na swojej stacji, wyszedł na zewnątrz.

Powietrze było chłodne, czuć w nim było pierwszy, ledwie zauważalny śnieg.

Stanął, spojrzał w niebo.

Niebo było ciemne, zwyczajne.

Poszedł do mieszkania.

***

Tej nocy, około drugiej, leżał bezsennie wpatrzony w sufit. Ta sama kawalerka, musztardowe zasłony, lodówka czasem buczała. Wszystko tak samo, trzydzieści jeden dni.

I wtedy przypomniał sobie jedno.

Osiem, może dziesięć lat temu pojechali z Mariolą na działkę do jej rodziców. Wieczorem siedzieli na werandzie, pili herbatę, cisza, za ogrodem szumiał las. Mariola milczała, on też, i to była dobra cisza to żywe milczenie, które już oznacza wszystko.

Pomyślał wtedy: jest dobrze.

I nic nie powiedział.

Po prostu pomyślał i zapomniał.

Leżał teraz w kawalerce i próbował sobie przypomnieć, kiedy ostatnio tak myślał. Nie potrafił.

Za oknem zaczynało prószyć rzadko, niepewnie. Pierwszy śnieg tej zimy.

W mieszkaniu było cicho.

***

Rano wstał, nastawił czajnik i pomyślał, że trzeba kupić normalne kubki. Te, co tu były, miały wyszczerbiony rant i niewygodnie się z nich piło.

Potem pomyślał, że powinien zadzwonić do Pawła.

Potem pomyślał, że musi ogarnąć pracę na horyzoncie kwartalne rozliczenie, trochę zaniedbał papiery.

Potem pomyślał o tym, co powiedziała Mariola: że też zaczęła oddychać. Okazało się, że ona też się dusiła.

Nigdy o tym nie wiedział. A może wiedział, tylko nie myślał, że to naprawdę istotne. Zawsze była obok, zawsze robiła to, co trzeba. Nie pytał, czy chce tego, czy lubi. Była naturalnym elementem rutyny, którą uważał za klatkę, zapominając, że dla niej to mogła być taka sama klatka tylko ona siedziała w niej, prasując jego koszule.

Czajnik zapiszczał.

Zalał niedobry kubek herbatą, usiadł do stołu.

Za oknem śnieg już sypał porządnie, bielutki, leżał na parapecie bez topnienia.

Piotr chwycił telefon, odszukał kontakt: Paweł.

Odłożył.

Zaraz potem znowu wziął do ręki.

Paweł, cześć, tu tata. Tak bez powodu dzwonię, nie przeszkadzam?

Nie Paweł lekko zaskoczony. Cześć, tato. Nie przeszkadzasz.

Co u ciebie?

Dobrze, pracuję. U was śnieg?

Właśnie zaczął padać.

U nas też.

Zawiesili rozmowę na sekundę. To była dobra, żywa cisza.

Tato odezwał się Paweł. Jak się generalnie czujesz?

Piotr spojrzał w okno. Za szybą biało, nic nie było jasne.

Próbuję się odnaleźć powiedział.

No to dzwoń odparł Paweł. Ja też będę dzwonił.

Nie tylko w święta, dobra?

Jasne zgodził się Paweł.

Pożegnali się. Piotr odstawił telefon, wypił herbatę do końca.

Za oknem padał śnieg.

***

Mniej więcej w tym samym czasie, w innym końcu miasta, Mariola też patrzyła na śnieg przez okno. Kubek kawy, ciepło, cicho. Eugeniusz już poszedł, nie nocował i to było ich ciche ustalenie: po prostu jeszcze za wcześnie, nie trzeba się spieszyć.

Pomyślała o Piotrze. Ani z bólem, ani z radością. Po prostu jak o kimś, z kim przeżyło się całe życie. Widziała go, jak stoi pod drzwiami z kwiatami, duży, trochę bezradny, z twarzą człowieka, którego życie czegoś nauczyło, ale nie do końca.

Nie była zła. Pierwsze dni po odejściu była zła to ją zaskoczyło, bo na zewnątrz zachowała spokój. A wewnątrz była cicha złość, powracająca od lat na rzeczy niedostrzegalne, na to, że nigdy nie pytał o nią, że rutynę, od której się dusił, tworzyła ona własnymi rękami. Że jemu było nudno, a ona nie miała czasu się nad tym zastanawiać.

Później złość minęła. Został spokój i coś twardszego.

Złapała telefon i napisała do Zofii: Idziemy jutro na jogę? Czekałam na sms, jasne padła szybka odpowiedź.

Uśmiechnęła się, odłożyła filiżankę.

Za jej oknem też padał śnieg.

***

Tego wieczora Piotr zadzwonił do właściciela mieszkania i zapytał, czy można przedłużyć najem o dwa miesiące.

Można, proszę wpłacać zaliczkę.

Wybrał się do sklepu i kupił dwa nowe kubki, bez wyszczerbień. Potem pomyślał i dorzucił trzeci.

W drodze powrotnej kupił warzywa i filet z kurczaka, chciał ugotować rosół. Przepis znalazł w komórce, tylko cztery kroki. W czwartym było: doprawić do smaku.

Stanął nad garnkiem i zastanawiał się, co to znaczy do smaku. Dodał sól, spróbował, było jej za dużo, ale zupa i tak wyszła przyzwoicie.

Zlał do nowej miski nie, do kubka się nie nadawało nalazł w szafce talerz, nalał rosół i zjadł.

Było cicho.

W tej ciszy rosół smakował zupełnie znośnie.

***

Życie szło dalej, jak zawsze: bez wyjaśnień, bez ostrzeżeń. Mariola chodziła na jogę, czasem widywała się z Eugeniuszem, który był dobrym człowiekiem i w niczym nie naciskał. Piotr mieszkał na Leszczynowej, czasem gotował, od czasu do czasu dzwonił do Pawła, raz w tygodniu widywał się z Mirkiem i Andrzejem, którzy zaczęli przychodzić sami, bez żon, i zostawali nieco dłużej.

Rozwodu nie złożyli. Nie dlatego, że było jakieś postanowienie po prostu oboje byli zmęczeni i nie chcieli już walki.

Pewnego dnia spotkali się w sklepie tym, do którego chodzili przez dwadzieścia sześć lat. Stał przy nabiale, czytał skład kefiru z miną, jakby to były papiery spadkowe.

Podeszła.

Piotrze.

Obrócił się. Spojrzeli na siebie. Zapadł, trochę schudł, spojrzenie mniej rozkojarzone, bardziej uważne.

Cześć, Mariolu.

Cześć. Dobrze wyglądasz.

Ty też.

Stali chwilę.

Bierzesz kefir? zapytała.

Tak, wybieram.

Ten jest najlepszy pokazała na półkę.

Dzięki.

Wziął. Ona zrobiła zakupy, on też. Spotkali się przy kasach, stanęli w dwóch sąsiednich kolejkach. Wyszli w tym samym momencie.

No to na razie powiedział.

Na razie odpowiedziała.

Ona poszła w prawo, on w lewo.