Egzamin – Twoja przepustka do sukcesu: Jak przygotować się do ważnego sprawdzianu w polskiej szkole

Egzamin

Mam już dość! Wystarczy! Jeżeli jeszcze raz zaczniesz wiercić mi dziurę w brzuchu, to nigdzie nie idę! Po prostu nie pojawię się na egzaminie, zostanę w domu i zobaczymy, co zrobisz! Zosia rzuciła plecak w kąt przedpokoju i z hukiem ściągnęła czapkę z głowy.

Mama nie powiedziała ani słowa. Pokręciła tylko głową i poszła do kuchni.

Zdjęłam kurtkę, gotowa wrzucić ją za plecak, ale ostatecznie otworzyłam szafę, powiesiłam ją starannie na wieszaku i westchnęłam.

No i znowu sprzeczka Tak jak zwykle, o byle co!

Czy naprawdę mama zawsze musi się mnie czepiać i ciągle czegoś ode mnie wymagać? Przecież nie jestem już dzieckiem! Chyba rozumiem, co mam robić!

Doskonałe wiem, że dziś mam zajęcia z nową korepetytorką. Po co mi to przypominać co pół godziny?!

Oczywiście trochę przesadzam. Mama wcale nie zamęcza mnie, powtarzając to samo, tylko pytała, czy pamiętam o trzeciej korepetytorce od polskiego w tym roku. Ale już sam fakt, że próbuje mnie kontrolować, wkurza mnie tak bardzo, że wybuchy złości stały się dla mnie rutyną. Często zdarza mi się przesadzić, nawet gdy nie ma takiej potrzeby.

Umyłam ręce i spojrzałam na siebie w lustrze nad umywalką.

Piękność, nie ma co Pryszcze, zadarty nos po tacie i kręcone, rude włosy po mamie. Ile razy już ją prosiłam, by pozwoliła mi je ufarbować! Ale ona ciągle swoje, że piękno przychodzi z czasem, a ja jeszcze jej podziękuję.

No jasne! Chyba jak mi się nogi poplątają ze śmiechu Wszyscy wyglądają normalnie, a ja jedna jak strach na wróble! Cóż za archaiczne warkocze Kto dziś tak wygląda?!

Uśmiechnęłam się mimowolnie, przypominając sobie, jak mama niemal płakała, kiedy odcięłam warkocze tępymi dziecięcymi nożyczkami. Innych wtedy nie miałam. Zacisnęłam zęby i prawie odpiłowałam sprężyste kosmyki, wyobrażając sobie minę mamy:

Zosiu, po co?!

Po to! Bo już mam was wszystkich dość! Rządzicie moim życiem a przecież to moje życie i moje zasady!

Wszyscy powtarzają, że trzeba słuchać rodziców. Po co? Po co mi ich stare zasady? Mam własną wizję świata, której oni nawet nie śnili. Skąd mają wiedzieć, czym żyję, jak w ich wieku nie było internetu?! Jak oni w ogóle dawali sobie radę? Niepojęte! I oczywiście nie da się im wytłumaczyć, że dzisiaj wszystko wygląda inaczej. Że nie potrzeba żadnej żmudnej nauki, siedzenia po nocach nad książkami wystarczy kliknąć palcem w ekran i wszystko masz pod nosem. Mama powtarza, że to nie takie proste, że internet nie nauczy być człowiekiem, ale co ona wie?! Lepiej niech sobie obejrzy jakiś kurs dla rodziców nastolatków, może coś by zrozumiała!

Zabawiłam się pryszczem, aż zabolało. Dobrze, że mnie nie widzi, bo byłby raban. Ciąga mnie po dermatologach, straszy bliznami, a ja mam to gdzieś! Liczy się nie wygląd, tylko to, co mam w środku! Jak mam jej to wytłumaczyć?

O, wymyśliłam nawet słowo: rodzicielka… No tak, urodziła mnie, ale przecież to nie znaczy, że mnie posiada! Nie jestem jej własnością!

Mrugnęłam do swojego odbicia.

I co, mamusiu, nie podoba się? Trzeba było nie zmuszać mnie do korepetytorów i przestać pchać w stronę prawa! Wiem o prawie wystarczająco dużo moglibyście się przynajmniej dogadać przy rozwodzie, a nie odstawiać takie cyrki.

Mama ani dumna, ani ambitna! Tata zostawił ją dla młodszej, podzielił mieszkanie jak chciał, a mama nawet się nie postawiła. Przepisali mi mieszkanie po babci normalne! A ona co? Alimenty na dziecko? I tyle?! A rekompensata za lata spędzone na niczym? Jakbym nie wiedziała, co się działo przez ostatnie lata! Przecież już wszystko rozumiem, to nie czasy, kiedy tata mówił do mnie mój Kropeczku

Widziałam tę cichą nienawiść w spojrzeniu i bezduszność w głosie, gdy podawała mu obiady Pamiętam ojcowską obojętność. Pamiętam kiedy wracał po rzeczy do sypialni, bo w pokoju nie było nawet szafy, i jak mama nastawiała budzik, żeby już tam nie spać Kiedy miałam czternaście lat, powiedziałam im: Rozstańcie się już, bo ile można! I poczuli ulgę, oboje.

Dorośli są dziwni. Wszystko to: Robimy to dla ciebie, Jesteś sensem naszego życia kompletna bzdura! Każdy żyje dla siebie i tyle! Zawsze potrafię to udowodnić na setkach przykładów. Nawet dotyczących rzekomo moich interesów liczą się swoje własne wygody. Ja to dla nich tylko karta przetargowa.

Ta nasza nowa dwójka, gdzie z mamą teraz mieszkamy, też była efektem negocjacji. Trzypokojowe zamienione na dwa, ze świetnym remontem, bo mama wytargowała to, grając na ojcowskich wyrzutach sumienia. Dziecko musi mieć godne warunki! I tata się ugiął. Tak, mam więcej miejsca niż kiedyś, ale to tylko po to, by rodzice mieli czyste sumienie, nie żebym ja miała lepiej.

Westchnęłam, sięgnęłam po maść z półki w łazience, którą zapisał mi lekarz. To nie znaczy, że mama ma rację. Po prostu działa i usuwa ślady po pryszczach szybko. A dzisiaj mi to potrzebne.

Bo wieczorem… Bo dach…

Dach w moim świecie pojawił się całkiem niedawno. Kilka miesięcy temu. Wtedy Tomek, ten, którego podziwiałam z daleka, napisał: Przejdziesz się? Myślałam, że ktoś sobie żartuje. W klasie wszyscy wiedzieli, że wzdycham do Tomka. Żartowali, ale życzliwie lubili mnie. Bo ja zawsze pomagałam pozwalałam ściągać, gdy trzeba było, zgłaszałam się na lekcjach, gdy inni nic nie umieli.

Zielińska, pytałam cię na ostatniej lekcji! Po co znowu zgłaszasz się?

Ale temat taki ciekawy! Proszę pani, byłabym wdzięczna, gdyby pani wyjaśniła czy Bolesław Chrobry był tyranem? Można uznać jego rządy za totalitarne?

Skąd te pomysły? surowa polonistka dawała się wciągnąć w dyskusję, a klasa z ulgą oddychała, że dziś nie będzie odpytywania.

Pokazałam sms Polince, mojej najlepszo-wrogiej koleżance. Prychnęła:

No i? Czego panikujesz?

To na pewno od niego?

Zosia, weź się ogarnij! Idź i się zapytaj! Nie jesteśmy średniowieczem! Dziewczyny same chłopaków na randki zapraszają, a ty się boisz spytać, czy to on napisał!

Nie odpowiedziałam, bo nie umiałabym wyrazić tej wichury uczuć, która zawrzała we mnie, gdy wreszcie zrozumiałam, że to naprawdę on.

W umówione miejsce poszłam. I od tego zaczęło się coś zupełnie innego.

Dach starego, opuszczonego bloku, miejsce młodzieżowych spotkań może i nie było tam zbyt bezpiecznie, ale kiedy Tomek łapał mnie za rękę i mówił: Uważaj, patrz pod nogi, serce waliło mi jak oszalałe. Liczyłam schody, szłam za nim ze ściśniętym gardłem.

Piętnaście, szesnaście dalej, trzydzieści dwie, trzydzieści trzy Czego ty się boisz? On jest obok

Na dachu pierwszy raz mnie przytulił. Bez słowa, bez ostrzeżenia, przy wszystkich. I ręka na ramieniu jakby chciał wszystkim pokazać: To moja dziewczyna!

Nikt nie zaprotestował, chociaż widziałam zazdrość u dziewczyn z sąsiedniej klasy. A przecież z nimi Tomasz chodził od podstawówki.

Wtedy, na tym dachu, pocałował mnie pierwszy raz…

Tamtego wieczora zostaliśmy tylko we dwoje. Wszyscy poszli do kina, ja też chciałam być, ale kiedy szepnął mi do ucha, że pójdziemy razem na film, ale kiedy indziej zostałam. I wiedziałam już, że ten wieczór będzie wyjątkowy.

Tak też było. Czasem jeszcze zamykam oczy, żeby znów usłyszeć jego głos:

Zosiu, podobasz mi się… bardzo… Nie umiem dobrze mówić, ale lepszej dziewczyny w życiu nie poznałem… Mogę…?

A potem jego ciepłe usta Tak delikatne, tak niewinne

Znowu zamknęłam oczy, próbując złapać to szczęście, kiedy nagle mama zapukała cicho w drzwi:

Zosiu, spóźnisz się Obiad już na stole

Wściekłość znów mnie zalała. ILE MOŻNA?!

Wypadłam z łazienki jak burza. Moja mina musiała wyglądać jak jakiś mem: zła czarownica gotowa ugryźć każdego w zasięgu.

Czego ode mnie chcesz?! Przecież pamiętam! Nie wkurzaj mnie! Ojciec cię zostawił, to teraz ze mnie chcesz zrobić kozła ofiarnego? Też odejdę! Do taty! I będę z nim mieszkać! Zrozumiałaś?

Nie zdążyłam nawet dokończyć. Mama westchnęła i dała mi policzek.

Idź! A jak wrócisz wieczorem, nie zapomnij, że jutro masz próbny z polskiego. Wysypiaj się mówiła chłodno.

Zamurowało mnie. Nigdy mnie nie uderzyła, przez całe moje życie. I nie to, żebym poczuła się przesadnie urażona trochę zasłużyłam. Ale sam fakt, że jednak przestała łagodnie wszystko znosić, trochę mną potrząsnął.

Ale żebym się poddała? Nigdy! Plecak, kurtka, słuchawki Chciałam trzasnąć drzwiami, aż zatrzęsie się klatka, ale powstrzymałam się. Nie będę ich utwierdzać, że jestem rozhisteryzowana.

Wybiegłam z klatki i spojrzałam na zegarek. Godzina tam i z powrotem, godzina u korepetytorki. Z Tomkiem mogę się zobaczyć najwcześniej około szóstej. Super! Posiedzimy na dachu, a mama niech się trochę pomartwi. Przyda jej się. Ojciec już nawet nie odbiera jej telefonów od razu, więc mam czas, żeby pogadać z Tomkiem. Może mi coś doradzi?

U niego w domu zupełnie inaczej. Nikt mu się nie wtrąca. Sam układa sobie wszystko. Ma kartę płatniczą, limity ustalają mu rodzice, świetne ciuchy, ale zero kontroli. Mama jego ponoć zajęta sobą, a ojciec uważa, że szesnaście lat to czas na dorosłość. Wszystko odpowiedzialnie zostawił Tomkowi do wyboru.

Można? Można.

Nie to, co u mnie

Tata zadzwonił, kiedy już byłam pod domem korepetytorki.

Co tam znowu u was? Mama mówi, że do mnie się wybierasz?

Daj spokój, tato! Po co mi wasze problemy? Twoja Gosia rodzi lada dzień mam się zajmować waszym niemowlakiem? Mam własne sprawy!

Akurat. Ale z matką się nie kłóć. Bo ci odetnę kieszonkowe, rozumiesz?

U ciebie jasność sytuacji. Usłyszałam!

No i dobrze! I nie wykańczaj matki! Nie zasłużyła sobie na to.

Sygnał w słuchawce uciął temat, a ja się skrzywiłam.

Zawsze tak między sobą wojna, ale jak chodzi o mnie, nagle są drużyną.

Nowa korepetytorka? Nieszczególna. Na moje pomysły o idiomach tylko prychnęła i wręczyła mi książkę z zaznaczonymi rozdziałami do czytania. Najpierw chciałam się sprzeciwić, ale po kilku jej wskazówkach pomyślałam, że może i nie zaszkodzi.

Nie chciałam być głupia Tomek jest bystry Muszę mu dorównać! Ile już obejrzałam poradników o relacjach: Dziewczyna powinna być niezależna i mądra! O niezależności na razie trudno mówić, ale z mądrością jest jak z pieniędzmi: trzeba ją zdobywać. Tu mama ma rację. Ukończyła studia mimo wszystkiego, co się działo, i to ją podziwiam.

Mama rzuciła studia, gdy mnie urodziła, potem wróciła na zaoczne, jak już trochę podrosłam i dała radę pogodzić to z pracą. Dobrze zrobiła. Teraz ma swoją małą firmę dekorującą sale weselne. Lubię jej pracę jest piękna, kobieca. Zawsze, gdy widzę ją w akcji, podziwiam jej siłę i zaradność. Chciałabym takiej pewności siebie.

Mimo to jej matczyna kontrola mnie wykańcza. Chociaż zmusiłam ją, żeby pukała do mojego pokoju, nigdy do końca nie odpuściła mi kontroli. Bez grożenia, tylko tymi cichymi pytaniami:

Zosiu, jak tam? Co w planie na dziś? Głodna jesteś?

Ta troska była nie do zniesienia! Chciałam wyć i wrzeszczeć:

Daj mi wreszcie spokój! Już nie jestem dzieckiem!

Czasem tak właśnie robiłam. Krzyczałam, tupałam, a mama traktowała to jak fanaberie.

Po zajęciach biegłam tam, gdzie miałam spotkać się z Tomkiem. Marzyłam, żeby zapomnieć choć na chwilę o rodzicach, egzaminach i całej tej farsie.

Pod bramą szkoły, gdzie zwykle czekał na mnie Tomek, nie było go. Pokręciłam się chwilę, a potem ruszyłam na dach sama. Nie odbierał telefonu, co nigdy wcześniej się nie zdarzało. Poczułam niepokój.

Szłam po schodach dużo wolniej niż zwykle. Bez jego silnej dłoni, za którą zwykle śmiałam się z własnych lęków, teraz każdy krok był trudny.

Na dachu powitał mnie silny, jeszcze zimny wiatr i cisza.

Nikogo nie było

Już miałam wracać, wyjęłam telefon, żeby włączyć latarkę, bo zaczynało się robić ciemno. Nagle na krańcu dachu coś się poruszyło. Zamarłam, wystraszona, cały oddech zatrzymał się w gardle. Gdy zobaczyłam znajomą sylwetkę, ulżyło mi.

Tomek

Siedział na samym brzegu, nogi zwieszone za barierkę, ramiona opuszczone. Nagle, jakby zobaczyłam przez niego coś, czego nie umiał pokazać nikomu innemu ogromny ból. Coś się stało. Coś naprawdę ważnego i strasznego. Był całkowicie wytrącony z równowagi.

Przestraszyłam się, że naprawdę zaraz coś zrobi. Ten strach, że może za chwilę już go nie być, dał mi siłę. Położyłam plecak i podeszłam do niego tak cicho, jak potrafiłam.

Hej

Usiadłam obok, na barierce, dzielącej dach od otchłani, której dna już niemal nie było widać. Nie usiadłam tak blisko krawędzi jak on. Zawsze bałam się wysokości, nawet huśtać się nie lubiłam. Nie wiem, jak pokonałam ten lęk chyba tylko dlatego, że przerażał mnie on bardziej niż cokolwiek innego.

Hej odpowiedział cicho i nie spojrzał na mnie. Sama odszukałam jego dłoń i złapałam.

Zmarzłeś…

Co? dopiero wtedy popatrzył na mnie. Jego oczy były puste jak nigdy dotąd.

Może dopiero wtedy zrozumiałam, co czuje moja mama, gdy staram się z nią walczyć i kłócić. To był ten zwierzęcy, obezwładniający strach, że nie uda się dotrzeć do kogoś, kogo kochasz

Jego dłoń była zimna i bezwładna jakby nieludzka.

Co się stało? zapytałam łagodnie, jakby z boku słysząc własny głos. Był właśnie taki jak mamy Z tą nutą błagania: Powiedz Proszę, powiedz mi, co cię boli! Przecież nie chcę cię skrzywdzić!

To zadziałało.

Źle odpowiedział i ścisnął moją dłoń. Źle, Zosiu…

Coś się wydarzyło.

Nie pytałam stwierdziłam. To też zadziałało.

Tak.

Mogę wiedzieć co? Wiem, że nie musisz, ale Może pomoże ci się podzielić?

Spojrzał na mnie bardzo dziwnie.

Uważasz, że nie jesteśmy sobie bliscy?

Nie, źle się wyraziłam. Chodziło mi tylko o to, że ty jesteś dla mnie bardzo ważny, ale nie wiem, czy ja dla ciebie też.

Dla mnie nie ma nikogo prócz ciebie, Zosiu.

Zatrzepotało mi serce; miałam wrażenie, że zaraz się uduszę. Przez chwilę bałam się, że usłyszy ten obłędny rytm tak szalony, jak samo życie.

Jak to nikogo? A rodzice? palnęłam, zanim pomyślałam, wciąż pijana szczęściem. Ale jego reakcja od razu sprowadziła mnie na ziemię.

Zadrżał i pokręcił głową tak nagle, że aż krzyknęłam.

Uważaj!

Trzymaj mnie! Albo lepiej, odepchnij! Jak oni to zrobili!

Kto?

Ci, których uważałem za rodziców! Oni są nikim! Rozumiesz? Nikim! Dzisiaj matka dała mi moje dokumenty i powiedziała, jak trafiłem do tej rodziny. Zosiu, jestem adoptowany! Rozumiesz to?! Wiedziałem, zawsze coś przeczuwałem, ale dziś zrozumiałem, że żyłem cudzym życiem! Zająłem czyjeś miejsce, Zosiu! Nie swoje czyjeś!

Tomek krzyczał, a ja ściskałam jego dłoń coraz mocniej, tak bardzo bałam się, że zaraz puści i on zrobi coś strasznego.

Nie miałam wątpliwości, że jeszcze chwilę wcześniej naprawdę mógł się zdecydować na ten skok. Dla innych był zawsze twardzielem, a przecież znałam prawdziwego Tomka, takiego, który przy mnie zdejmował maskę. Widziałam wtedy jego wrażliwość, biały, czysty ogień szczerości. I wstydziłam się własnej złości na rodziców, swoich fochów i przekonania, że być dorosłą to wielkie zwycięstwo.

O co tak naprawdę walczyłam? Teraz nie umiałabym nawet odpowiedzieć. Teraz widziałam, że dorosłość to nie prawo do buntu, ale decyzja, do której nie każdy jest gotowy. On musiał dorosnąć w sekundę, ale nie było mu to dane łatwo.

Tomek, boję się! rozpłakałam się, nawet nie wiedząc kiedy, i to pomogło mu trochę wrócić do siebie.

Hej! Co ty odwrócił się do mnie, a ja objęłam go jak najmocniej, chowając twarz w jego ramieniu.

Nie rób tego! Proszę Nawet jeśli oni cię odrzucili, ja nigdy nie zrezygnuję z tego, co nas łączy! Rozumiesz? Nie mam nikogo cenniejszego niż ty, Tomek!

Nie nazywam się Tomek powiedział cicho. Miałem inne imię. Inne nazwisko.

Nie ma znaczenia, jak cię nazywali wcześniej! Jesteś sobą, rozumiesz?! Wiem, kim jesteś i kocham cię takiego, jakiego znam! Nie ważne, jaki podpis masz w papierach!

Tak Ale co z tego? To nie wszystkim jest obojętne Zosiu, co mam robić? Gdzie mam pójść?

Nie możesz wrócić do domu? Wyrzucili cię?

Matka płakała, prosiła, żebym został. A ojciec uderzyłem go.

Czemu?

Próbował mnie uwięzić, nie chciał mnie wypuścić. Krzyczał, że nic nie rozumiem

A ty zrozumiałeś już wszystko? Na pewno wszystko? mówiłam spokojnie, choć czułam, że drżą mi dłonie.

O czym jeszcze nie wiem, Zosiu?! znów podniósł głos, a w jego oczach pojawiła się ta rozpaczliwa, pękająca od bólu nuta.

Czemu powiedzieli ci to wszystko właśnie teraz?

Pytanie pofrunęło z wiatrem gdzieś w ciemność. Znowu się skulil, jakby próbował sam siebie objąć.

Nie wiem wydusił w końcu i poczułam ulgę. Być może po raz pierwszy od dłuższego czasu przestał myśleć o skoku. Teraz była w nim wątpliwość, a nie tylko rozpacza. Dopóki nie znajdzie odpowiedzi, trzyma się jeszcze tej krawędzi.

Chcesz, żebym poszła z tobą?

Gdzie?

Do twoich Pójdziemy razem, spytasz ich, dlaczego teraz ci powiedzieli. Jeśli będziesz chciał, wrócimy tu, a ty zdecydujesz, co dalej. Obiecuję, nie będę ci przeszkadzać.

Spojrzał zdumiony. Wytrzymałam jego wzrok, mocniej ścisnęłam dłoń i pociągnęłam go w stronę schodów.

Chodź!

Posłusznie zsunął nogi na dach, zrobił krok i wtedy objęłam go, prowadząc coraz dalej od krawędzi. Cała się trzęsłam.

Jestem słaby

Nieprawda! parsknęłam. Każdy by się zachwiał na twoim miejscu! Ja, chyba każdy! noga się mi podwinęła, o mało nie upadłam. Tomek mnie złapał.

Uważaj!

No popatrz, kto mówi! uśmiechnęłam się i włączyłam latarkę w telefonie. Idziemy, dużo przed nami!

Ten wieczór zostanie ze mną na zawsze.

Rozmowa z jego rodzicami, trudna, bolesna.

Pojednanie, które nastąpiło, gdy dowiedział się, że jego biologiczny ojciec zaraz wyjdzie z więzienia i grozi, że wszystko mu opowie.

I łzy kobiety, która wychowała Tomka jak własnego syna po śmierci najlepszej przyjaciółki tej, która oddała życie przez złego człowieka.

Moja mama ta mama

Tak, Tomek, to twój ojciec

I on chce

Chce się z tobą zobaczyć.

Nie chcę!

Rozumiemy, i dlatego uznaliśmy, że powinieneś wiedzieć prawdę. Lepiej, żebyś dowiedział się od nas, niż od niego. Przepraszamy, że teraz. Myśleliśmy, że mamy jeszcze trochę czasu ale wypuszczają go wcześniej.

Nie chcę go widzieć.

To twoje prawo. Wspieramy cię, niezależnie od tego, co zdecydujesz.

Rozmawiali długo, a ja czułam, że już nigdy nie wrócimy na tamten dach. Coś się zmieniło nowe zastąpiło stare. Przeszłość oddała miejsce przyszłości.

Gdy wróciłam do domu, było już koło północy. Otworzyłam cicho drzwi, zostawiłam kurtkę w przedpokoju i na palcach przeszłam do kuchni. Mama jak zwykle stała przy oknie.

Objęłam ją mocno, chowając nos w jej włosach, wdychając ten znajomy, ukochany zapach.

Padło wtedy to słowo, które daje nadzieję, zostawiając tylko to, co najważniejsze:

Przepraszam

I odpowiedź, którą zawsze usłyszę od tej jedynej osoby na świecie:

I ja ciebie… Głodna?

Nie, mamo. Dziękuję Wiesz, wydaje mi się, że dziś zdałam egzamin

Jaki? Przecież do matury jeszcze daleko?

Myślę, że ten najważniejszy w życiu, mamo Opowiem ci jutro.

Dlaczego jutro?

Bo jutro mam próbny i muszę się wyspać…