Dziadka już z nami nie ma

Dziadka już nie ma

Dzisiaj wieczorem wróciłam z kolejnej delegacji. Ledwo weszłam do mieszkania w Warszawie, jeszcze w płaszczu, kiedy zadzwoniła mama.

Jej głos był niespokojny, ale nie zwróciłam na to uwagi, może jeszcze byłam zbyt zmęczona.

Kasieńko, córuś, jesteś już w domu?

Hej, mamo. Tak, właśnie weszłam. Po całym dniu marzę o prysznicu i łóżku… Dlaczego dzwonisz? Coś się stało?

To dobrze, dobrze, że wróciłaś

Od razu wyczułam, że mama ma mi coś do powiedzenia, ale kręci, jakby nie wiedziała, od czego zacząć. A może celowo odwlekała ten moment?

Może znowu usłyszała wszystkie plotki na osiedlu i nie może się doczekać, żeby mi je sprzedać przyszło mi do głowy. Ale szczerze mówiąc, nie miałam siły słuchać.

Za mną była noc spędzona w pociągu zarwane godziny snu przez czwórkę młodych chłopaków z sąsiedniego przedziału, którzy cały czas głośno śpiewali przy gitarze. Nawet piosenkę o mnie znalazły:

Zakwitły jabłonie i grusze,
Mgły poszły w dół rzeki,
Wyszedł na brzeg Kasieńka,
Na brzeg stromy, wysoki
Gdybym miała lepszy humor, może bym się uśmiechnęła. Ale w tamtej chwili marzyłam, żeby gitarze pękły struny. Niestety, nie pękły.

Mamo, pozwól mi chwilę odpocząć. Zadzwonię potem i pogadamy, dobrze?

Obawiam się, że nie zdążysz usłyszałam w słuchawce ciężkie westchnienie.

Co masz na myśli?

Dopiero teraz do mnie dotarło, że jej głos jest dziwnie drżący.

Nie zdążysz odpocząć

Dlaczego niby? Byłam przecież w delegacji Nigdzie się nie wybieram, nikogo nie zapraszam… Czy coś się stało, o czym nie wiem? Mam nadzieję, że nie przyjedziesz nagle z niezapowiedzianą wizytą?

Mama zamilkła na chwilę, a potem powiedziała:

Kasiu, już nie ma dziadka…

Poczułam, jak moje serce zamiera. Usiadłam powoli na kanapie, kurczowo ściskając telefon.

Nie tego się spodziewałam.

Zadzwoniła do mnie dzisiaj rano sąsiadka dziadka, pani Maria Władysławowna, żeby powiedzieć, że nie otwierał drzwi, więc weszła do środka. Przyniosła mu mleko, a on leżał na progu, trzymając się za serce… Nie oddychał. Najpewniej całą noc spędził tam sam. Trzeba jechać na wieś, zrobić pogrzeb. Sąsiedzi pomogą. Kasiu słyszysz mnie?

Nie potrafiłam nic powiedzieć. Wydałam tylko cichy pomruk, ledwo słyszalny.

Dzwoniła też do jego rodziny, ale nie chcą przyjeżdżać na pogrzeb. Powiedzieli, że jakby coś zostawił w spadku, może by się zastanowili, ale szkoda im czasu i pieniędzy. Dom, w którym mieszkał dziadek, nikomu niepotrzebny od dekady mama znowu zamilkła na moment.

Ja, szczerze mówiąc, też nie mam serca tam jechać. Przecież on sam mi powiedział, żebym więcej nie pokazywała się w jego domu, nawet na pogrzebie. Pamiętasz? Obiecałam mu. Także, Kasieńko, cała nadzieja w Tobie. Pojedziesz, pochować dziadka?

Patrzyłam na stolik, na którym leżał jeszcze nierozpakowany list od dziadka. Ostatni, z tego co widzę po stemplu, przyszedł miesiąc temu wtedy akurat znów byłam w delegacji. W tym roku już trzeci raz musiałam jeździć po Polsce z firmy. Wszyscy coś mają dzieci, zdrowie, rodzinę tylko mnie wysyłają, bo jakby się ze mną świat nie wiązał.

Kasia, nie chcę, żeby ludzie mówili, że zapomniałyśmy o dziadku Bywał uparty i zamknięty, ale to był człowiek. Ty miałaś z nim dobre relacje. Powiesz Marii Władysławównie, że przyjedziesz?

Tak, mamo. Przyjadę. Tylko

Podeszłam do szafki, dotknęłam listu i znów go położyłam. Nadal nie docierało do mnie, że dziadka już nie ma.

Mamo, jak to się stało? Przecież czuł się dobrze. W styczniu, jak go odwiedziłam na Nowy Rok, wyglądał zdrowo, trzymał się nieźle

No cóż, Kasieńko… mruknęła mama. Miał swoje lata. Wiesz, ilu mężczyzn nie dożywa do emerytury? Twój dziadek i tak przeżył osiemdziesiąt lat Trzeba mu podziękować za wszystko i życzyć mu lekkiej ziemi.

Byłam w szoku. Bardzo kochałam dziadka i pewnie tylko ja utrzymywałam z nim kontakt. Ani rodzina, ani mama go za bardzo nie odwiedzała. Między nimi od dawna była wzajemna niechęć typowa, niestety, dla naszych rodzin w Polsce.

Dziadek nie mógł jej wybaczyć śmierci taty jego jedynego syna i obwiniał mamę, że zabiegała go na śmierć. „Mężczyzna powinien zarabiać powtarzała mama od tego jest.” A kiedy tata zmarł nagle na zawał podczas roboty na kontrakcie za granicą Dziadek nie mógł tego przełknąć. Na pogrzebie płakał jak małe dziecko.

Od tej pory relacje się urwały. Tylko ja je utrzymywałam. Jako dziecko spędzałam u dziadka każde wakacje, potem, gdy zaczęłam pracować, pisałam do niego listy. Bo dziadek nigdy nie uznawał telefonów, komputerów, internetu… List papierowy musiał być!

Dla okolicznych ludzi był przez to dziwny, staroświecki. Pani Apolonia na ławeczce pod blokiem powtarzała: Zwariował przez tyle nieszczęść. Najpierw żona, potem syn… czemu by nie oszaleć?

Ostatnio, jeszcze bardziej ludzi dziwiło, że rozmawia z kimś, kogo nikt nie widział z Kotem. Mówił o nim, jakby istniał, choć nikt na oczy go nie widział. A ja patrzyłam w ścianę i płakałam z żalu, że nie zdążyłam przyjechać, zanim dziadek odszedł.

***

Na cmentarzu wszystko działo się jak zwykle po minucie ciszy, gdy zbijano ostatni gwóźdź w wieku z bordowym suknem, chłopi spuścili trumnę do grobu, rzucili kilka grud ziemi, potem kwiaty. Jeszcze tylko stypa, dużo wódki, wspomnienia…

Tylko tak, wśród rozmów i anegdot, dziadek Janek żył dalej trwał w pamięci sąsiadów, kilku krewnych, mojego serca.

Gdy jedzenie i alkohol się skończyły, ludzie się rozeszli, a ja zostałam sama. Było mi smutno, żal i pusto.

Nie zdążyłam. Nie zdążyłam pożegnać się z Tobą, dziadku myślałam, wzdychając ciężko.

Nowe życie dawało się we znaki. Zajęłam się sprzątaniem domu. Wywietrzyłam izby, wymyłam podłogę, starłam kurz, pochowałam na szybko jedzenie do lodówki.

Dom dziadka był duży, solidny, z tym wiejskim ciepłem i prostotą. Przysiadłam na ganku, oddychając głęboko zapachem lata. Zajrzałam na podwórko typowy ogród, równo prowadzone, ale w tym roku nic nie posiał. Może czuł już, że to ostatnie tygodnie i nie chciał zaczynać… Drzewa obsypane białym kwiatem, krzaki porzeczek i malin, trzymane w porządku, jak zawsze.

Ciekawe, kto się tym zajmie, kiedy mnie nie będzie? westchnęłam.

Dopadła mnie nostalgia. Zadzwoniłam do mamy.

Dziękuję, Kasiu, że byłaś. Jaki by nie był, to był przecież twój dziadek.

W porządku był, mamo. Miłość go zniszczyła, nie Ty. Po prostu nie mógł sobie wybaczyć. Bardzo kochał tatę…

Daj spokój, Kasiu Nie mam do niego żalu. Spoczywa już w spokoju. Lepiej powiedz, kiedy wracasz? Dziwnie, pewnie, w pustym domu…

Jeszcze zostanę, wzięłam urlop, potrzebuję ciszy. Może też przyjedziesz?

Gdzie tam, dziecko Teraz sezon na działce, nie mam czasu.

Wzruszyłam się. U mamy zawsze coś do zrobienia, kiedy temat staje się dla niej niewygodny.

Zrobiłam sobie herbatę z dziadkowych suszonych liści czarnej porzeczki i mięty, położyłam się i jeszcze raz przeczytałam dziadkowy list. Tym razem niemal cały poświęcił tajemniczemu kotu, Czarnusiowi. Nigdy nie miał kotów, do zwierząt był zawsze chłodny tym dziwniejsze, że tak sporo pisał o Czarnusiu właśnie.

Czytał list na nowo i nadal nie rozumiałam…

Wyobraź sobie, wnuczko, Czarnuś uwielbia mleko. Zawsze mówiono, że dorosły kot mleka pić nie powinien, a ten pół słoja wydoił! Muszę sąsiadkę poprosić, żeby mi znowu przyniosła… Ciekawe, jak się zdziwi, że znowu mleko już na początku tygodnia się skończyło. A Czarnuś głodny… Choć do tej pory mnie unika. Ledwo go zobaczyłem przemykającego przy szopie… Mam nadzieję, że przyjedziesz i może uda Ci się go złapać… Może razem spróbujemy Chyba ktoś go skrzywdził

Ale przez te kilka dni nigdzie nie mogłam znaleźć żadnego kota. Może naprawdę wszystko to był wymysł wyobraźni dziadka na stare lata? Może samotność sprawiła, że zobaczył przyjaciela?

Następnego dnia, tuż po świcie, usłyszałam gwar ptaków i pianie koguta za płotem. Otworzyłam okno, wciągnęłam świeże powietrze, wspomniałam dzieciństwo, robienie z dziadkiem budek dla ptaków na skraju sadu.

I poszłam do pani Marii.

Jaki kot? zapytała zdziwiona.

Sama nie wiem Czarnuś Nigdy o nim wcześniej nie wspominał, aż nagle w ostatnich listach tylko o nim…

Ojej, już kojarzę! powiedziała, stukając się w czoło. Z miesiąc temu widziałam, jak dziadek coś do kota namawia przez płot. Zaglądam a tam nikogo. Potem jeszcze kilka razy tak samo. Aż w końcu codziennie mówił coś do swego niewidzialnego towarzysza… Ale takiego kota nikt nie widział na oczy. W domu też nic. Pytałam go wprost, zbywał temat. Myślę, Kasiu, na starość ludziom się pojawia różnie w głowie. Sama rozumiesz, gdyby był kot chyba byśmy go zobaczyli

Może, ale jakoś nie wydaje mi się, by dziadek… Trudno, może rzeczywiście kot był taki sprytny. Ktoś w okolicy nie stracił ostatnio kota?

Nie a i czarnych kotów u nas nie mają.

Pomyślałam sobie, że warto zająć się czymś fizycznym. Pracując w ogrodzie, ciągle wracałam myślami do kota. Sytuacja wydawała mi się coraz dziwniejsza…

Pół dnia minęło. A skądś zza szopy śledziły mnie para uważnych, żółtych oczu Czarny kot. Był, obserwował z daleka, przypominał sobie zapach ciepłych rąk dziadka, może i w moich dostrzegł coś znajomego.

Ale bał się. Ludzi bał się najbardziej na świecie, bo tyle tego doświadczył… Krótko mieszkał u dziadka, ale tam poczuł pierwszy raz dobroć.

Teraz niepewnie przyglądał się mi może odnajdzie w końcu trochę spokoju.

Minęły dni, aż w Dziewiąty, najbardziej symboliczny z polskich pogrzebowych dni, stracił czujność i ja go zauważyłam.

A więc jesteś, Czarnuś! powiedziałam, uśmiechając się. Dziadek nie zmyślał!

Kiedy zrobiłam krok, zniknął, wtapiając się w trawę.

Oj, Czarnuś, nie uciekaj, jutro wracam do Warszawy Chciałabym się zaprzyjaźnić…

Usłyszała mnie pani Maria Władysławowna, przyniosła mi pierogi na drogę, słysząc, jak rozmawiam z kotem, pokiwała głową i odeszła. Kolejny raz pewnie uznała mnie jak wcześniej dziadka za osobę z trudną duszą.

Po południu z południowego wiatru zebrały się granatowe chmury, zagrzmiało. Będzie burza pomyślałam. Rzeczywiście zaczęło lać, a do domu nie mógł trafić ani Czarnuś, ani ja nie mogłam go znaleźć.

Gdy w nocy piorunami zatrzęsło szyby, coś czarnego przemknęło przez okno, schowało mi się pod łóżko. Znalazłam tam trzęsącego się kota przemoknięty, przerażony burzą, pozwolił się wyciągnąć i osuszyć.

Wtulił się do mnie, a ja do niego. Ciepło, strachy od razu mniej straszne.

Rano, gdy słońce wpadło przez firanki, chciał wyjść. Spojrzał na mnie tymi oczami proszącymi o zrozumienie, otworzyłam okno.

Zjem śniadanie i zdecydujesz, Czarnuś, co robisz dalej zaproponowałam, podsuwając mu miseczkę mleka i resztki kiełbaski.

Ostatecznie, kiedy wyszłam do autobusu, czekał na mnie na schodach. Przemknął do mojej torby, spojrzał mi w oczy i ocierał się o nogi wybór był prosty. Zostawił swój strach za sobą i przyjechaliśmy razem do Warszawy.

Ostatnie, co zrobiłam we wsi, przekazałam klucz od domu pani Marii.

To ten Czarnuś, co dziadka śnił się i tobie teraz towarzyszy uśmiechnęła się.

Tak… Widzisz, nie wszystko zawsze jest takie, jak się wydaje z boku.

W autobusie, gdy siedział na moich kolanach i patrzył przez szybę, przysięgam, wśród chmur widziałam na moment twarz dziadka. Uśmiechał się do nas, jakby mrugnął porozumiewawczo…

Może to tylko wyobraźnia, ale jestem pewna, że dziadek został w naszych sercach moim i Czarusia.

On już wie, że go nie zapomnę.

I może właśnie po to kot się do niego przyplątał, byśmy w końcu się odnaleźli.