Dziadka już z nami nie ma

Dziadka już nie ma

Znowu wróciłem z delegacji i ledwo zdążyłem zdjąć kurtkę, zabrać się za rozpakowanie torby, gdy nagle zadzwoniła mama. Głos Jadwigi był bardzo wzburzony, ale zmęczony powrotem z podróży nie zwróciłem na to zbyt wielkiej uwagi.

Krzysiu, synku, jesteś już w domu?

Cześć, mamo. Jestem, właśnie wszedłem. Coś się stało?

Dobrze, dobrze, że jesteś już w domu…

Od razu wyczułem, że mama coś do mnie ma, coś ważnego, ale jakoś zwleka z powiedzeniem tego wprost. Może po prostu nie bardzo wie jak zacząć.

Pewnie znów zebrała wszystkie plotki ze wsi, zaraz będzie siedzieć na słuchawce i dzielić się ze mną sensacjami z okolicy pomyślałem. Ale tym razem nie miałem siły słuchać szczegółów. Marzyłem, żeby paść na łóżko i porządnie się wyspać, bo całą noc w pociągu przez grupek hałasujących młodych ludzi ledwo zmrużyłem oczy.

Za ścianą śpiewali na gitarze i niestrudzenie powtarzali starą, znajomą piosenkę. O mnie usłyszałem nawet słowa…

Szły dziewczyny przez wieś
Niosły chleb i sól
A wychodził im naprzeciw Krzysiek

Zwykle bym się uśmiechnął, pewnie i zażartował, ale wtedy tylko modliłem się, żeby ktoś w końcu zerwał im te struny. Niestety, nie doczekałem się.

Mamo, muszę odpocząć, wykąpać się po drodze, oddzwonię i pogadamy, dobrze?

Oj, boję się, że nie będzie na to już czasu westchnęła cicho mama.

Nie rozumiem? Dlaczego?

Nie będzie już odpoczynku. Krzysiu, dziadka już nie ma

Zbladłem. Mocno ściskając telefon, opadłem na kanapę. Tego się nie spodziewałem…

Zadzwoniła dzisiaj rano sąsiadka, pani Zofia. Zajrzała do niego przynieść mleka, a on Leżał przy progu, za serce się trzymał Nie żył już… Najwyraźniej przez całą noc tam leżał. Trzeba pojechać do Mąchocic, pochować dziadka. Sąsiedzi pomogą, jeśli coś. Kochany, słyszysz mnie?

Wstrząśnięty ledwie wycedziłem ciche mhm.

Pani Zofia zadzwoniła do rodziny dziadka, ale oni od razu odmówili. Mówili, że gdyby zostawił im jakiś spadek, to jeszcze by się zastanowili, może i przyjechali. Ale dom? Stary, nikomu niepotrzebny… A ja, szczerze mówiąc, nie mam najmniejszej ochoty jechać. Twój dziadek, Bogdan Krajewski, sam kazał mi nie pokazywać się w jego domu. I na pogrzebie też. Obiecałam mu, więc nie pojadę. Zostaje tylko Ty, synku. Pomożesz mi? Odprowadzisz dziadka w ostatnią drogę?

Zapadła cisza.

Patrzyłem na szafkę, na której leżał list od dziadka. Ostatni, wysłany z miesiąc wcześniej, akurat, gdy byłem poza domem.

To była już trzecia moja delegacja w pół roku i wcale nie ostatnia, bo nowy oddział firmy otworzono w Katowicach. Wszyscy inni pracownicy mieli ważne powody, tylko ja taki wolny ptak

Krzysiu usłyszałem znów mamę ludzie sobie jeszcze pomyślą, żeśmy całkiem o staruszku zapomnieli. Złe miał chwile, ale przecież człowiekiem był. Z tobą miał dobre relacje. Jadę masz zamiar pojechać do wsi?

Tak, mamo. Pojadę… Tylko…

Wstałem, wziąłem list dziadka do ręki, potem znów odłożyłem.

Powiedz mi tylko, jak to się mogło stać? Przecież na Nowy Rok wyglądał na zdrowego, w dobrej formie był…

Synku, wiek już miał, no i życie go nie oszczędzało. Wielu mężczyzn nie dożywa nawet emerytury, a on przekroczył osiemdziesiątkę.

Byłem zszokowany. Dziadka kochałem jak nikt. Tylko ja utrzymywałem z nim więzi. Mama i dalsza rodzina z dziadkiem rozmawiać przestali dawno. Z mamą poróżnił się przez sprawę ojca, który zmarł za wcześnie przez ciężką pracę. Dziadek nie mógł mamie tego wybaczyć, choć ona chciała tylko lepszej przyszłości

Dziadek pisał do mnie regularnie, bo nowoczesnym sprzętom się opierał. Nie miał telefonu, komputera listy tradycyjne były dla niego wszystkim. Reszta rodziny uznała go za dziwaka, a sąsiadki narzekały… Ale najbardziej zmartwiło ich to, że ostatnio rozmawiać zaczął… z kotem. Czarnego kota, którego nikt nigdy nie widział.

Po rozmowie z mamą długo jeszcze siedziałem w milczeniu, patrząc w jeden punkt, aż w końcu popłynęły mi łzy. Chciałem odwiedzić dziadka latem, ale delegacje zrujnowały plany. Szef mówił mi tylko: Krzysztofie, mogę Cię wysłać, a jak się nie podoba, proszę bardzo wolna droga. Dobra płaca, gdzie indziej takiej nie dostaniesz!

I rzeczywiście, zarabiałem nieźle, więc godziłem się na warunki.

***

Pogrzeb odbył się tak, jak to na polskiej wsi bywa bardzo rodzinnie, wszyscy się znali. Po minucie ciszy i wybiciu ostatniego gwoździa, zebrani zsunęli trumnę na cmentarzu w Mąchocicach na dno świeżo wykopanej mogiły. Potem ziemia, kwiaty, wieńce Dziwnie było myśleć, że już po wszystkim dziadek był i nagle go nie ma. Został jeszcze stypa wódka, wspomnienia, toasty… Tak długo, jak wspominamy zmarłego, tak długo żyje on w pamięci.

Ludzie powoli rozchodzili się do domów i sklepiku. Zostałem sam czułem się dziwnie samotny i winny, że nie zdążyłem pożegnać dziadka.

Aby oderwać się od przygnębienia, otworzyłem wszystkie okna w domu, umyłem podłogę, wytarłem kurz, schowałem jedzenie, przewietrzyłem porządnie wszystkie pokoje. Po chwili oddychało się nieco lepiej.

Wyszedłem na ganek, popatrzyłem na ogród. Grządki starannie wyplewione, choć w tym roku dziadek nic nie zasiał. Jabłonie, krzaki porzeczek, maliny wszystko dbałe, zadbane. Ciężko westchnąłem kto teraz się tym zajmie? Przysiadłem na ławce pod jabłonką, zadzwoniłem raz jeszcze do mamy.

Dziękuję, synku, że byłeś. Każdy zasługuje na takie pożegnanie.

Był w porządku, mamuś, po prostu dużo wycierpiał. Nie miej do niego żalu. Najbardziej cierpiał z powodu taty…

Dobrze, synku Spokojnie niech śpi. Powiedz, kiedy wracasz do Kielc? Dzisiaj czy jutro? Sam tam zostać nie boisz się?

Zostanę kilka dni, już w pracy wziąłem wolne. Chcę trochę odetchnąć od miasta. No i dziewięć dni, jeszcze… może przyjedziesz?

Daleko za bardzo, drogi synku. I czas mam zajęty wiesz, działka…

Szkoda. Ale pamiętaj, że tutaj jest i grób taty. Ani razu nie przyjechałaś…

Mówiłam, żeby chować Andrzeja w Kielcach, nie tu Oj, zaczynają mi serial, Krzysiu! Będę uciekać… Zadzwoń jakby co.

Uśmiechnąłem się mama zawsze ucieka przed trudnymi rozmowami.

Wróciłem do domu. Zaparzyłem sobie herbatę z domieszką liści porzeczki, mięty i melisy, które odnalazłem w zapasach dziadka. Wypiłem i poszedłem spać.

Przed snem sięgnąłem po list. Raz jeszcze go przeczytałem, bo był dziwny. Wcześniej dziadek opisywał swoje codzienne sprawy, teraz niemal cały list był o jakimś kocie Czarnuszek. Nigdy dziadek nie miał kota, zawsze był obojętny na zwierzęta. Kogo więc miał na myśli? Pisze, że kot mleko wypija, w korytarzu przemyka, chowa się po zakamarkach

…Wiesz, Krzysiu, Czarnuszek to lubi mleko bardzo. Piszą, dorosły kot nie powinien pić mleka, ale ten prawie pół litra wychleptal. Pewnie znów będę sąsiadkę o mleko prosić, bo nie starcza. A Czarnuszek zawsze gdzieś się chowa ot, mignie czarny cień i znika… Zawsze czuję na sobie jego spojrzenie. Czekam, aż przyjedziesz, pewnie razem go znajdziemy… Ludzie go musieli skrzywdzić, bo ludzi się bardzo boi.

Ale kota tu nie widziałem ani śladu po nim przez cały czas, odkąd przyjechałem. Mimo wszystko, czując na sobie czyjś wzrok, jak pisał dziadek, sam się zdziwiłem, jak mocno dziś go odczułem.

Zajdę do Zofii spytać jutro, co to za Czarnuszek taki

***

Obudziłem się o świcie. Przez zasłonięte okna wdzierały się pierwsze promienie. Na podwórzu świergotały wróble, a z sąsiedniego gospodarstwa piekliły się koguty. Powietrze pachniało świeżo i spokojnie. Zamyśliłem się nad dzieciństwem jak spędzałem tu małe wakacje, jak z dziadkiem robiliśmy karmniki. Przypomniałem sobie też o kocie.

Kot? zdziwiła się pani Zofia. Nie, u niego nigdy kotów nie było.

Ale pisał do mnie o Czarnuszku Nigdy wcześniej nie wspominał, a ostatni list cały o nim…

A, tak! Z miesiąc temu słyszałam, jak z kimś rozmawia. Myślałam, że do siebie gada, a potem okazało się, że z jakimś kotem? Zajrzę przez płot nikogo nie widzę, a on coś mówi. Później też do swojego niewidzialnego gadał, wspominał syna, żonę Inni też to słyszeli. Ale kota nikt nie widział. W domu bywałam, na kawie pytałam, to się tylko śmiał. Pewnie już na stare lata się pomieszało. Gdyby był kot, to ktoś by zauważył, no nie?

Pewnie Ale dziadek głowę miał na karku. Może czegoś nie rozumiemy.

Po rozmowie wróciłem na podwórko i zabrałem się do roboty. Myśląc jednak cały czas o tym kocie, którego nikt nie widział, a do którego dziadek pisał listy. Dziwna, naprawdę dziwna sprawa

Nie wiedziałem, że tam ukryty w krzakach obserwuje mnie właśnie Czarnuszek. Ostatni miesiąc dziadek go dokarmiał, a kot bardzo się do jego głosu przyzwyczaił, choć do ludzi miał urazę, bo kiedyś źle go traktowano. Zawsze na dystans, zawsze w cieniu. Po śmierci dziadka poczuł, że wszystko się zmienia, długo siedział przy drzwiach, bezradny. Teraz jednak coraz częściej spoglądał na mnie.

Aż nastał dziewiąty dzień po pogrzebie. Było wtedy dużo ludzi, więc kot spłoszył się jak zwykle, a potem, gdy wszyscy poszli, wyraźnie zauważyłem czarne futerko czające się za krzakiem.

A więc jesteś, Czarnuszku! zawołałem, choć kot czmychnął, nie podszedł.

Nie bój się, maluchu, już jutro jadę do Kielc, chciałbym Cię jeszcze zobaczyć

Usłyszała to wszystko pani Zofia, która akurat niosła dla mnie drożdżówki. Zatrzymała się, popatrzyła przez płot na mnie, a kotka nie zobaczyła.

Dobrze, dobrze Najpierw dziadek, teraz wnuk rozmawia z nikim! Może to takie rodzinne…? pomyślała i czym prędzej uciekła do domu.

Po obiedzie zerwała się potężna burza. Sztorm, wiatr, deszcz siekący w szyby. Niepokojąca atmosfera świdrowała mi głowę wszystko zdawało się jeszcze boleśniejsze, samotne.

Wołałem kota, zachęcając do wejścia do środka, ale ten nie odważył się…

Gdy bezustannie dudnił deszcz, usnąłem niespokojnie. Obudził mnie przerażający huk gromu i nagłe błyski rozświetlające pokój. Wtedy w oknie zobaczyłem parę świdrujących oczu. Skoczyło czarne, mokre zwierzę prosto pod łóżko. To był Czarnuszek. Z trudem udało mi się go wywabić, osuszyć i położyć przy sobie do snu.

Po raz pierwszy od pogrzebu zrobiło mi się cieplej na duszy.

***

Ranek był pogodny, cicho prześwietlony słońcem. Kot przysiadł na oknie jakby szykował się do wyjścia.

Dokąd się wybierasz, Czarnuszku? spytałem rozbawiony jego miną.
Kot przepraszał jakby za wczorajszą panikę. Prosił o wypuszczenie.

Najpierw śniadanie. Potem zdecydujesz zostajesz czy wracasz ze mną do miasta. Myślę i dziadek chciałby, i ja abyś jednak pojechał. Ale to Twoja decyzja

Nakarmiłem go i wypuściłem. Zacząłem się pakować do Kielc. Kiedy wyszedłem z torbą na schody czekał. Przyszedł do mnie, zamruczał i otarł się o nogi. Już wiedziałem nie chce być więcej samotny.

Dobrze zrobiłeś, Czarnuszku powiedziałem cicho.

Poszedłem do pani Zofii oddać klucz i podziękować.

A to kto? spytała z nieukrywanym zaskoczeniem, widząc kota na moich rękach.

To ten z listów dziadka. Wszystko z nim w porządku po prostu ludzi się bał.

A ja już myślałam… Ale dobrze, że o dom zadbasz. Przyjedziesz jeszcze?

Na pewno, i to nie sam przyjedziemy razem.

Podała mi jeszcze torbę z pajdami na drogę.

W autobusie, kiedy patrzyłem na niebo, przez chwilę zdawało mi się, że w obłoku zobaczyłem twarz dziadka uśmiechniętą, spokojną. Nawet kot spojrzał w to samo miejsce, jakby widząc to, co ja.

Obłok odpłynął, a ja zrozumiałem jedno ludzie, których się kocha, nie odchodzą tak po prostu. Dziadek zostanie ze mną i Czarnuszkiem już zawsze w sercu, wspomnieniach, gestach. I wiem, że dzięki niemu odnaleźliśmy się obaj.

Bo liczy się tylko to, co pozostaje w środku dobro, którego nauczyliśmy się od tych, którzy byli tu przed nam.