Dobro zapisane w testamencie

Dobro z testamentu

Ojejku, Eluniu! Dobrze, że jesteś! Już naprawdę nie wiem, co robić!

Elżbieta położyła na ławce ciężką siatkę z zakupami i westchnęła.

Co się stało, pani Weroniko?

Spokojnie, Ela! Pamiętasz uprzejmość, jeszcze raz uprzejmość. Tylko tak z seniorami! Nawet tymi trudniejszymi.

A że Weronika Matusiak była trudna we współżyciu o tym wiedział cały blok. Rzadko spotykało się kogoś bardziej kłótliwego.

Dlaczego panią?

Bo kłóciła się zawsze z największym taktem, a doprowadzić do szału potrafiła każdego.

Kochana, nie ma pani racji.

Nie jestem pani kochaną!

No proszę, cóż za pech! Za moich czasów grzeczność była w cenie, a dziś Co tu dużo mówić stracone pokolenie! Ale proszę jednak posprzątać po swoim piesku.

A jak nie?

A wtedy, droga pani, cała okolica będzie o pani wiedziała!

Tym, którzy nie wierzyli, Weronika w mig pokazywała, że z nią żartów nie ma. I nie słowem czynem. Każdy, kto jej się naraził, następnego dnia trafiał na tablicę niesławy.

Tak Weronika nazywała każde drzewo, słup czy tablicę ogłoszeń, na których wieszała kartki z wydrukowanym zdjęciem winowajcy i zawsze podobnym tekstem: Nie chwalimy się takimi! Potem szczegółowo opisywała przewinienie. Było tych kartek mnóstwo. Drukarki obsługi nauczył ją sąsiad i pracowała ona bez zarzutu. Papier kupowała hurtowo emerytury miała dobrą, a i dzieci pomagały. Uważała, że jest odpowiedzialna za ład i porządek na swoim osiedlu, a więc nawet drobne grzywny, które czasem dostawała w sądzie, nie robiły na niej wrażenia. Chodziła na każde posiedzenie, przepraszała sędziów, że zabiera im czas, a ci już traktowali ją jak zło konieczne albo wręcz przeciwnie, jak dobro.

I nawet jej dziękowano, choćby wtedy, gdy przez jej działalność naprawiono w całym osiedlu kanalizację burzową. Była to największa batalia pani Weroniki, która kosztowała ją niemal dziesięć lat walki, kłótni z urzędnikami wszelkiej maści i niezliczone nieprzespane noce. Ale gdy wreszcie odniosła sukces, mieszkańcy spojrzeli na nią inaczej. Zrozumieli, że Weronika nie jest bywalczynią awantur bez powodu. A kierowcy, których samochody przestały tonąć podczas ulewy, życzliwie się jej kłaniali lecz mimo wszystko bacznie patrzyli, czy przypadkiem nie znajdą własnej twarzy na białych kartkach, które ta zadbana dama nosiła w eleganckiej dłoni.

Dostawało się od niej i tym, co nie sprzątali po psach, i opiekunkom z piwem na ławce zamiast z dziećmi na placu zabaw, i alimenciarzom, i cichym oraz głośnym pijakom, i wszelkim tym, którzy lekceważyli zasady wspólnego życia.

Naturalnie, nie wszystkim się to podobało. Pewnego razu nawet ktoś zaczaił się na Weronikę w ciemnej uliczce późnym wieczorem, gdy wracała od chorej siostry. Bito ją, na szczęście krótko ktoś spłoszył napastników. Ale nawet złamana noga, która już nigdy nie zrosła się do końca prawidłowo i bolała przy zmianie pogody, jeszcze bardziej wzmogła jej zapał.

Przynajmniej wiem, kiedy zabrać parasol! potrafiła żartować.

Szybko znaleziono winnych i przykładnie ukarano. Weronika dzięki swej sławie zdobyła nowe kontakty: trzech dzielnicowych i jednego policjanta, których nie wahała się angażować w trudnych sprawach.

Alusiu, złotko, jesteś mi niezbędny! dzwoniła do dzielnicowego.

I Aluś, potężny wąsaty mężczyzna, który po kupieniu mieszkania został jej sąsiadem drzwi w drzwi, zawsze jej pomagał. Jakże miałby odmówić kobiecie, która podbiła serca nie tylko jego żony i dzieci, ale nawet matki, przed którą sam się trząsł. Dokonała tego Weronika, tłumacząc jej pewnego dnia:

Kochana pani Aniu, czyżby syna tak słabo wychowała pani, że wciąż potrzebuje pani chusteczki?

Co pani mówi! Ja doskonała matka!

Nie wątpię! Ale jeśli syn wyrósł taki odpowiedzialny, to czy na pewno wciąż trzeba mu wycierać nosek? O, proszę, jak to smutne, kiedy dorosły chłop nie radzi sobie z katarem bez pomocy matki! Takie to mamy dzieci Ale nic to. Wytrwałości życzę, pani kochana!

I tak, częstotliwość wizyt jego mamy ograniczyła się tak, że cała rodzina odetchnęła. Poziom wdzięczności dla Weroniki osiągnął zenit.

Elżbieta, pracująca jako pracownica społeczna już kilka lat, dobrze znała te historie. Nic dziwnego, że zdziwiła się, widząc tę surową kobietę szlochającą na ławce pod blokiem.

Czemu pani płacze?

Eluniu Ta twoja podopieczna pani Halina Nowak

Co się stało?! Ela spojrzała na znajome okna.

Jest tam teraz Aluś Haliny już nie ma

Ela usiadła ciężko na ławce, prawie minęła się z nią w locie.

Co za dzień!

Rano kanalizacja pod blokiem puściła i dzieci spóźniły się do szkoły, potem pokłóciła się z mężem. Kochała swojego Sławka, i nawet podziwiała nie pije, nie pali, rodzinę kocha i dobrze zarabia. Prawdziwy skarb! Przynajmniej tak mówią koleżanki. Ale mieszka przecież z nim ona, Elżbieta. A bywa, że trzeba upuścić trochę pary, jak dziś. Chociaż, jak się zastanowić, awantura o żarówkę błaha sprawa. Sama przecież umie ją wymienić!

Zdenerwowanie? Wiek? Kobiece sprawy?

Co tam! Zwykła głupota! Czy prosiła cały tydzień? Dawno by zrobiła to sama. A teraz złość, godzenie się, niepotrzebny zamęt W końcu był człowiek, nie ma człowieka

Wczoraj pani Halina prosiła, by kupić karmę dla swoich kotów, a dziś

Ela zaczęła szlochać coraz głośniej, już bez sił powstrzymywać emocje.

Oj, kochana Ależ pani rozżalona! Proszę, tu chusteczka!

Śnieżnobiała chusteczka spoczęła na kolanach Elżbiety, która rozryczała się na dobre.

Była jak ta, którą Halina Nowak dała jej na Wigilię.

To dla pani, Eluniu! Skromny prezent z serca!

Ojej, jaka piękna! I wyhaftowane inicjały?

Tak. Pani inicjały.

Szok! Użyć jej do nosa to aż grzech!

Eluniu, to tylko chusteczka. Niestety, nie stać mnie na więcej, wie pani, jaką mam emeryturę

Moja babcia powtarzała, że najlepszy prezent to taki, gdy ktoś o tobie pamięta.

Mądra była twoja babcia. Żyje?

Nie, już nie mam nikogo z rodziny. Został mi tylko mąż i dzieci.

Jak to szkoda! Tylko źle mnie nie zrozum Ja nie żałuję, że masz rodzinę, wręcz przeciwnie! Sama nie miałam ani dzieci, ani rodziny. Mam za to mnóstwo krewnych, którzy zawsze wiedzieli, jak powinnam żyć. Siostry, brat, wujowie wszyscy pomagali Ale ta pomoc to niedźwiedzia przysługa, bo dziś zostałam sama. Raz nie podobały im się moje wybory, raz uznali, że nie umiem rozsądnie myśleć i ot, jestem. Sama. Nie powiem, też do tego doprowadziłam. Ale efekt Samotność To straszna rzecz, Eluniu! Człowiek istota społeczna. A samemu żyć źle. Ja też źle się czuję! Gdyby nie moje koty, nie miałabym po co żyć. Przedłużam tylko egzystencję jak to powiedziała kiedyś moja siostrzenica, gdy nie chciałam jej zameldować. Siostra była wściekła jej córka dostała się na politechnikę i potrzebowała mieszkania.

Ale czemu nie zgodziłaś się? W końcu młoda krew, trochę towarzystwa

Elu, chyba nie rozumiesz. Ja miałam nie udostępnić jej pokój, tylko oddać całe mieszkanie!

Jak to?

Tak. Bo mnie, jak twierdzą moi bliscy, już nie jest potrzebne. Dziewczyna ma żyć, studiować, rodzinę założyć tu, w moim mieszkaniu. Takie lepsze warunki

A pani? Gdzie?

Do siostry. Ale tylko na chwilę już załatwiła mi miejsce w domu spokojnej starości. Wyobrażasz sobie?

Nie pojmuję! Jak można decydować za drugiego? Przecież pani nie dziecko!

Oj, Elu! Oni bardzo wątpią w moją poczytalność. Mówią otwarcie nie umiem już myśleć. Ot!

Z taką rodziną, to i wrogów nie trzeba

A mimo to ich kocham, Elu. Zapisałam już mieszkanie wszystkim po równo w testamencie. Sumienie nie pozwala mi wybrać jednego. Ale jak sobie pomyślę, jak to dzielić się będzie aż mi się słabo robi! I najgorsze co będzie z moimi kotami! Nienawidzą ich chcą wyrzucić na śmietnik od razu po mojej śmierci. Komu to potrzebne, mówią

Nie dopuścimy do tego!

Oj, kochanie! Ty ich nie znasz!

I nie chcę znać! Wie pani co?

Co?

Niech pani przepisze koty na mnie!

Jak to?

Tak po prostu! Koty to też majątek. Proszę wpisać mnie jako spadkobierczynię kotów. Na wszelki wypadek. Jeśli coś się stanie, przynajmniej one będą bezpieczne. To takie dobro z testamentu! Skoro pani je tak kocha, nie wolno pozwolić, by je skrzywdzono!

Eluniu, jesteś aniołem! Nawet bym na to nie wpadła! Ależ to kłopot!

Dajże spokój! Jak można je nazwać kłopotem? Przecież bez kota dom nie ten sam! Ela podrapała za uchem mruczącego Bazylego, a drugą ręką odganiała łaszącego się Feliksa.

Bazyli był z panią Haliną od dziesięciu lat, zaś Feliks to nowy domownik, porzucony kociak, którego Weronika znalazła pod sklepem i oddała Halinie:

Halinko, wiesz sama najlepiej, co zrobić z tym biedakiem. Mam alergię, ale nie potrafiłam przejść obojętnie! Patrz, jaki maleńki Jak można wyrzucić takie cudo?

Nikusiu, oczywiście się nim zajmę, ale naprawdę po raz ostatni. Bazyli to też od ciebie prezent najlepszy na świecie! Ale trzeciego nie utrzymam, taka prawda.

Rozumiem, Halinko! Dziękuję ci

Tak Feliks został u Haliny. Jednak z czasem wyszło na jaw, że Feliks to Feliksja. Zaledwie kilka tygodni przed smutnymi wydarzeniami, Halina obudziła się, słysząc pisk, i zobaczyła:

Felicji nieszczęście patrzyła na kocięta, które Feliksja przyniosła na łóżko. A może szczęście? Piękne dzieci, piękne! Brawo, Feliksjo! Bazyl, a ty? Nie będziesz dobrym ojcem zabiorę ci najlepsze kąski! Słyszysz?

Może Bazyli był sprytniejszy, niż wyglądał ojcostwo sprawdziło go znakomicie. Ela przychodziła, patrzyła na kocią rodzinę i śmiała się:

Proszę, wydaje nam się, że wiemy wszystko, a kota od kotki nie odróżnimy! Jak nie zauważyłyście, że Feliksja jest w ciąży?

Myślałam, że Feliks dobrze się stołuje! Halina zanosiła się śmiechem. Eluniu, co teraz z maluchami?

Pomogę! Mam duży ogród. A jak coś zwrócimy się do pani Weroniki jej nie odmówią! Damy radę!

Teraz Ela się ocknęła.

Co ja robię?! Przecież one głodne

Elżbieta odebrała swoją spadkową własność tego samego dnia. Aluś nie oponował pomógł zanieść koszyk do domu Eli i poprosił:

Zostaw mi jednego kotka. Dzieci od dawna marzyły, a mama była przeciw zwierzętom. Teraz można Halina była dobrą kobietą. I kotki też muszą być dobre.

Wybierz sobie! Ela odchyliła ręcznik, którym przykryła kocią rodzinkę.

Tego! Rudaska!

Dobrze! Jak podrośnie bierz!

Dzięki!

Nie ma za co A co z formalnościami? Rodzina się pojawiła?

Tak, ale powiedzieli, że nie mają czasu. Radźcie sobie sami.

Ela z wrażenia prawie upuściła koszyk. Jak można?!

Nie, nie zostawię tak! Ja się wszystkim zajmę.

Przecież ona była pani obca.

Tu się pan myli! Znałam panią Halinę ponad pięć lat. Mało? Czasem dwa dni wystarczą, by poznać człowieka i zaprzyjaźnić się, a nieraz całe życie nie starczy, choćby to była rodzina. Nie zostawię jej, nie pozwolę nikomu, by jej nie pożegnano godnie. Nie zasłużyła na to!

Aluś uśmiechnął się i lekko poklepał rozemocjonowaną Elę po ramieniu:

Teraz jesteś podobna do pewnej pani, którą znam Ale nie denerwuj się, pomogę ci.

Dziękuję Ela pokiwała głową.

Zamykając furtkę, Ela na chwilę przystanęła na ogródku. Dom odziedziczony po rodzicach, przedwojenny budynek postawiony przez jej dziadka służył rodzinie wiernie, chronił zimą i dawał chłód latem. Było w nim miejsce dla każdego, bo Elżbieta jak poprzednie pokolenia wiedziała, że dom to ludzie, a nie tylko ściany.

Dlatego nie mogła pojąć, jak można nie dbać o bliskich, dzieci, seniorów

Weszła na ganek, otworzyła drzwi do domu i prawie znowu się rozpłakała.

W domu pachniało jedzeniem, dzieci hałasowały w kuchni. Sławek wyszedł do korytarza i widząc żonę, od razu ruszył do niej.

Ela, co się stało? Zobacz, wymieniłem żarówkę! Wcześniej wróciłem, nawet kran naprawiłem do podlewania. Będziesz miała na tulipany! Nie płacz już!

Już nie będę! Elżbieta zaciągnęła się nosem i uśmiechnęła przez łzy.

A co to? Sławek odebrał od niej koszyk. Ale ciężki!

Kociaki Ela przytuliła się do męża.

Słucham?!

Spójrz! Ela odchyliła ręcznik, a dzieci wrzasnęły z zachwytu, tak że Sławek musiał ich uciszać.

Ciszej! Spłoszycie koty!

Koty szybko zadomowiły się u Eli. Bazyli kilka razy przynosił pod drzwi tarasu myszy w ramach czynszu dla nowej właścicielki. Gdy Weronika widziała go pod dawnym mieszkaniem, wiedziała, że nie zapomniał pani Haliny. Siadał wysoko na topoli, patrzył w okna i cichutko nawoływał Sąsiedzi rozumieli, że koci tęskni za swoją panią.

Czasem siedział tam chwilę, czasem godzinami. W takie dni wracał późno, Ela narzekała, wpuszczając go do domu.

Nocny marku! Jutro muszę wcześnie wstać!

Bazyli, ocierając się o jej nogi, wyruszał na nocny obchód, sprawdzając dzieci i Sławka, po czym dołączał do Feliksji i kociąt w koszu.

Panią Halinę pożegnano tak, jak należy. Ela zdębiała, widząc, ilu ludzi przyszło na pogrzeb.

Kim są ci ludzie? spytała cicho Weronikę, która pomagała w kuchni.

Uczniowie. Halina była nauczycielką fizyki, potem dawała korepetycje. Dobrze zarabiała, dopóki nie pogorszył jej się wzrok. Ale jak widzisz, pamiętają ją. Była bardzo dobrym człowiekiem

Wiem

Dziewiąty dzień Czterdziesty

Ela budziła się nocą, by wpuścić kota, i rozmyślała o ludzkim przemijaniu i ulotności czasu Już wiedziała, skąd to rozdrażnienie i poranne mdłości. I ta tajemnica, którą jeszcze chowała nawet przed mężem, nadawała jej życiu nowy sens.

Patrzyła na Feliksję, głaskała jej kocięta i szeptała:

Wkrótce znów będę mamą Trochę się boję. Moje dzieci już odrosły, wiele zapomniałam. Myślisz, że dam radę?

Feliksja mruczała tak głośno, że nadbiegał Bazyli, a Elżbieta się uśmiechała.

No właśnie! Przecież mam tyle pomocników! Na pewno damy radę!

W dniu, gdy zamierzała powiedzieć mężowi o powiększającej się rodzinie, wydarzyło się coś, co znów przypomniało jej, że w życiu nic nie dzieje się bez powodu.

Bazylego nie było już drugą dobę. Nigdy wcześniej się to nie zdarzyło, więc Ela mocno się zmartwiła. Chodziła pod dom Haliny, ale kota nie znalazła. Weronika i Aluś, którzy przez tydzień obchodzili osiedle, też go nie widzieli.

Eluniu, połóż się. Wróci poskrobie! uspokajał ją Sławek.

Nie mogę! Nie zasnę! Zapowiadają deszcz! Zmoknie! Gdzie się szlaja ten łobuz?!

To kot, Ela. Koty chodzą własnymi drogami. Jak zgłodnieje, wróci!

Zamknę go! Nie wypuszczę już nigdy! denerwowała się Elżbieta, patrząc w noc przez okno.

Siedziała do późna, aż zasnęła w fotelu, nawet nie usłyszawszy, jak Bazyli wrócił.

Nie po prostu wrócił. Latał wokół domu i miauczał tak głośno, że powinien go usłyszeć cały blok. Ale dom był duży, ściany grube, a nocą, gdy przyszło zimno, Ela zamknęła wszystkie okna. I tylko Feliksja, śpiąca z kociętami, podniosła głowę, nastawiła uszy, powąchała powietrze i w mgnieniu oka zerwała się na równe nogi.

Wyskoczyła z koszyka, podbiegła do Eli i drapnęła ją w łydkę.

Ała!

Elżbieta zignorowała to najpierw, odruchowo odtrąciła kotkę, ale zaraz się opamiętała.

Feliksjo, coś ty Bolało! Drapnęłaś mnie?!

I dopiero teraz usłyszała za oknem miauk Bazylego i poczuła swąd dymu.

Sławek! Dzieci! Pożar!

Jej krzyk dobiegł Feliksji do dziecięcego pokoju kotka pobiegła do łóżek i lekko ugryzła jedno dziecko, potem drugie.

Wstawać!

Elżbieta chwyciła młodszego syna, popchnęła starszego do Sławka i wybiegła, nie zapominając o koszu z kociakami.

Sąsiedzi wezwali straż. Szybko ugaszono pożar, który wybuchł w przybudówce. Gdy ratownicy pracowali, Bazyli wyciągnął Feliksję z domu, i cała kocia rodzina zasiadła razem ze swoimi ludźmi.

Gotowe! Możecie wracać! Trochę będzie śmierdzieć, ale dom cały. Dobrze, że się obudziliście!

Ela przytuliła kota:

Dziękujemy!

Sławek pozwolił dzieciom podziękować strażakom, a potem objął żonę:

Wszystko okej?

Tak

Pewna jesteś? Ufam, że wiesz, że wszystko gra? położył rękę na jej brzuchu, a ona aż westchnęła ze zdumienia.

Wiedziałeś?

Pewnie! Ela, wiesz, że jesteś moją żoną? Dwoje dzieci nie, już prawie troje! Myślisz, że nie zauważyłem? Twoje nerwy i te poranne humory?

Sławku, boję się

Głupstwa gadasz! Czego masz się bać? Masz mnie, dzieci, koty damy radę! I dom jest!

To prawda

Ela przekazała kotkę mężowi, kocięta dzieciom, a sama przystanęła na ganku, patrząc w niebo.

Dziękuję, pani Halino, za całe dobro! DziękujęCisza po burzy była gęsta i pełna znaczenia. Na ogrodzie rosa lśniła w pierwszych promieniach wschodzącego słońca, jakby nocne niebezpieczeństwo dodało codzienności nowego blasku. Z domu dochodził stłumiony dziecięcy śmiech, mieszał się z pomrukiwaniem kotów i miarowym stukaniem naczyń, gdy Sławek przygotowywał kakao śpiącym przez emocje dzieciom.

Weronika przyszła z wielkim garnkiem zupy.

Ela, kochanie, słyszałam! Wszystko w porządku?

Elżbieta spojrzała na nią z wdzięcznością, czując, że to dobro z testamentu, o którym mówiła Halina, ma niezwykłą moc. Ludzie, których przyjmujemy pod dach, zwierzęta za które bierzemy odpowiedzialność, nawet te stare chusteczki z wyhaftowanymi literkami to wszystko zostaje, nawet jeśli nas już nie będzie. Przenosi się jak światło przez szybę, ogrzewa serca i rozprasza cień samotności.

Tak, Weroniko. Było strasznie, ale jesteśmy razem. A twój rosół Ela uśmiechnęła się blado to jak lekarstwo na wszystko.

Weronika postawiła garnek na schodkach i pogładziła ją po ramieniu.

Dobro zawsze wraca, Elżbieto. Nawet jeśli czasem długo idzie.

Bazyli wtulił się w nogi Eli, Feliksja ułożyła się na słońcu, a kocięta wspinały się po dywanie jakby chciały zdobyć cały świat.

Ela spojrzała na dom i poczuła, jakby usłyszała cichy śmiech pani Haliny: No, Eluniu, dobrze sobie radzisz, moje dziecko, dobrze

A potem podniosła głowę i tak po prostu była szczęśliwa. To, co najważniejsze, już miała. I wiedziała, że niezależnie od tego, co przyniesie życie, zawsze będą wokół niej ludzie, koty i dobro, które zapisuje się nie w testamentach, lecz w sercach.