Artysta

Artysta

Ten kot to istny diabeł, Zosiu! Musisz się go pozbyć! Tamara Szymczak skrzywiła się z niechęcią, patrząc na rudego kota z jednym uchem, który plątał się pod nogami jej siostry.

Co ty mówisz, Tamaro?! wykrzyknęła z przestrachem Zosia. Przecież to też żywa istota!

Istota to dobre słowo! Ale Zosiu, nie sądzisz, że pozwalasz mu na zbyt wiele?

Kot, jakby potwierdzając słowa gościa, zasyczał, wygiął grzbiet i bokiem, stąpając ostrożnie, ruszył do ataku na naruszycielkę spokoju.

Właśnie! triumfalnie wskazała kota palcem Tamara i cofnęła się o krok. A nie mówiłam?!

Zofia westchnęła, łagodnie przywołując swojego obrońcę:

Artysto, kochanie, proszę, nie trzeba! Wszystko w porządku!

Kot popatrzył na swoją panią, po czym nagle spokorniał. Wrócił do nóg Zofii, lekko trącił ją bokiem i siadł przy niej, gotów czuwać.

Łobuz! prychnęła Tamara, przechodząc z dystansem obok kota. A ty się nad nim litujesz!

Ktoś przecież musi westchnęła Zosia.

Artysta pojawił się w jej domu trzy lata temu. To był dla Zofii ciemny czas odeszli mąż, a potem jedyny syn i została zupełnie sama, oprócz siostry i kilku koleżanek, które raczej przewijały się raz na jakiś czas niż były przyjaciółkami. Przyjaciółek nigdy nie miała.

Była Tamara. Starsza.

Różnica wieku była niewielka, lecz rodzice wyraźnie zaznaczali w domu:

Tamarka jest nasza starsza panienka! Odpowiedzialna, mądrą można rzec, wszystko, co jej powierzymy, zrobi perfekcyjnie na czas! A Zosia Zosia to nasz aniołek! Pocieszenie duszy, cudowne dziecko! Tylko taka roztargniona, no istny kłopot

Dziewczynki dorastały z przekonaniem, że Tamara jest gwiazdą i mądrą pięknością, a Zosia to niezdara, ale ukochana.

Za co cię rodzice chwalą, nie pojmuję! gniewała się Tamara, gdy Zosia przynosiła z podstawówki dziennik z dobrymi ocenami. Uczyć się to obowiązek, nie powód do pochwał!

Ale Tamarko, ja nie jestem taka bystra jak ty! Ty masz same piątki, a ja różnie

No właśnie! A mimo to Cię chwalą! dąsała się Tamara, a Zosia kryła uśmiech, żeby nie drażnić siostry.

Tamara skończyła liceum z wyróżnieniem, dostała się na uniwersytet i prawie zniknęła z domu.

Co słychać, Tamarko? próbowała dowiedzieć się Zosia, wykorzystując rzadką okazję.

Jakoś leci! Szkoda tylko, że czas tak szybko ucieka. Doby za krótkie!

Nie wyrabiasz się z nauką? martwiła się Zosia.

Nauka? Tamara prychnęła. Czasu na życie prywatne brakuje! Jak tu znaleźć dobrego chłopaka, kiedy biegam jak wariatka i myślę tylko o karierze?!

Ojej, Tamarko! Nawet o tym nie pomyślałam

Ty w ogóle o czymś myślałaś, mała? żartowała Tamara, nie zastanawiając się, że jej słowa bolą siostrę. To sprawy dorosłych, nie dla takich dzieci jak ty!

Zosia zawsze odchodziła, chowając żal i ciesząc się po cichu z sukcesów siostry. Gwiazda musiała świecić tylko tak wyobrażała sobie swoje miejsce w życiu: z boku, patrząc na blask siostry.

Na końcu studiów Tamara wciąż była sama. Chłopcy odsuwali się od jej ciętego języka i mocnego charakteru. Żadne prośby matki, by złagodziła trochę swój sposób bycia, nie przynosiły skutku.

Mamo, czy ty chcesz, żebym była jak jakaś panna z dawnego romansu? Siedziała w kącie i czekała? Daj spokój! To nie dla mnie. To może zostawić Zosi.

Córuś, nikt nie każe ci się zmieniać całkowicie. Po prostu bądź choć trochę łagodniejsza Chłopcy to lubią.

Oj, mamo! Skąd możesz wiedzieć, co dzisiejsi chłopcy lubią? Czasy się zmieniły!

Może i masz rację, Tamarko

Błyskawicą uderzył w rodzinę moment, gdy Zosia, której wmawiano od dziecka, że wyższa szkoła jest niepotrzebna, a lepiej zdobyć zawód „praktyczny”, przyprowadziła narzeczonego.

Poznajcie! To mój Sławek

Sławomir natychmiast zdobył sympatię rodziców Zosi. Przystojny, inteligentny, utalentowany. Był reporterem stawiał pierwsze kroki w telewizji i szło mu całkiem dobrze.

Lecz najważniejsze, że był szaleńczo zakochany w Zosi zwykłej, przeciętnej, według rodziców i Tamary, dziewczynie po technikum.

Zosia od zawsze lubiła szyć i ładnie się ubierać. Wybrała zawód krawcowej, by cieszyć siebie i innych nowymi ubraniami.

Zosiu, co to za zawód, ta krawcowa?! Tamara była wyraźnie niezadowolona.

Tamarko, ja nie jestem taka jak ty. Ale piękną spódnicę czy żakiet nie każdy potrafi uszyć. Chciałabym, by ludzie wokół byli piękni i szczęśliwi.

Jasne Zosiula, ty to zawsze bujasz w obłokach!

Nie wiem, ale przecież sukienka, którą ci uszyłam, chyba się podoba?

Komu się podoba?

Tobie, mi, wszystkim! Jak ktoś spojrzy na Ciebie i powie: Ale piękna! to źle?

No dobra Ktoś leci w kosmos, a siostra Ehh, Zosiu!

Zosia nie rozumiała, co ma zrobić, żeby zadowolić siostrę. Sukienki jej autorstwa Tamara nosiła z przyjemnością. Zosia była pomysłowa, sama projektowała, siedziała po nocach, haftując kwiaty na spódnicach Tamary i cieszyła się, widząc, jak ta kręci się przed lustrem.

Ubrania Zosi były tak oryginalne, że Tamary nie raz pytano, skąd są jej kreacje, lecz nigdy nie zdradzała, że szyje je siostra.

To tajemnica!

Czyżby z zagranicy? Tamaro, masz rodzinę dyplomatów?

Nie powiem! To sekrety, których nie mogę zdradzić! Tamara była z siebie dumna, cichutko jednak puchła z dumy, że siostra jest taka zdolna.

Ale pojawienie się Sławka w życiu Zosi było dla Tamary ciosem.

Jak to? Jakim cudem ta, która nie skończyła wielkich szkół, nie jest szczególnie urodziwa, została panną młodą przed Tamarą?! Niemożliwe!

Na weselu siostry Tamara siedziała jak posąg. Rodzina nie rozumiała, co się dzieje. Zosia w sukience własnego projektu wyglądała olśniewająco po raz pierwszy dostrzeżono jej urodę.

Ale piękna! I ten jej chłopak też świetny! Para jak z obrazka!

Pierwszy raz Tamara poczuła, czym jest zazdrość. Szarpała jej serce, gryząc małymi zębami. Siostra miała pięknego narzeczonego, ona nikogo.

Rodzice rozpływali się nad Zosią, już snuli marzenia o wnukach. Tamara nie miała na co liczyć. Zosia promieniała, jakby blask Tamary przeszedł na nią.

Do końca wesela Tamara nie wytrzymała. Wymknęła się, wróciła do mieszkania i płakała w poduszkę, przeklinając swoje nieudane życie.

Ale już na progu dawnego dziecięcego pokoju, gdzie spotkała matkę, zebrała się w sobie.

Córuś, wszystko dobrze?

Doskonale, mamo! Nie martw się!

Za pół roku Tamara wyszła za mąż właściwie za pierwszego lepszego. Jej mąż był od niej starszy, łysawy, lekko puszysty i bardzo inteligentny. Od razu rozgryzł, o co Tamie chodzi.

Daję ci to, czego pragniesz. Ale ustalamy zasady.

Jakie?

Urodzisz mi dziecko, może dwoje. Zajmujesz się karierą, ja ci ją zapewnię. Niania, pani do sprzątania będzie, czego zechcesz. Gwarantuję lojalność, nie będziesz się martwić o zdrowie. W zamian oczekuję wierności i spokoju w domu, bym mógł pracować w ciszy. Jasne?

Tamara bez wahania przyjęła warunki:

Zgoda!

Zdawałoby się, że ten układ nie przetrwa, a jednak ich małżeństwo okazało się trwałe. Nie było tam czułości, jaką otaczał Zosię Sławek, nie było tej atmosfery ciepła, która panowała u Zosi, gdzie każdy, kto ich odwiedzał, czuł się kochany. W małżeństwie Tamary panowała stabilność.

Urodziła syna, potem córkę zgodnie z umową. Dzieci wychowywała niania, czas ich był zaplanowany co do minuty. Tamara nie miała czasu na wychowywanie, pochłaniała ją praca i życie towarzyskie. Oczywiście wciąż nie zdradzała nikomu, skąd ma swoje kreacje.

Zosia zaś nigdzie się nie spieszyła. W niepewnych latach 90. szyła w domu. Klientki przekazywały jej adres szeptem:

Krawcowa z powołania! Nowych nie przyjmuje, dla swoich miejsca starczy!

Taka dobra?

Niesamowita! Moje różowe ubranko? To ona szyła!

Niemożliwe! Myślałam, że to projekt znanej kreatorki!

Między klientami Zosi były żony łódzkich biznesmenów i posłanki. Ubierała połowę Telewizji Polskiej, aktorki Teatru Wielkiego. Zawsze projektowała indywidualnie, by nie zdarzył się skandal na bankiecie.

Kiedy sytuacja się ustabilizowała, Zosia otworzyła małe atelier, które szybko stało się modnym salonem. Tu spotykały się panie na plotkach i po radę, i można było wejść anonimowo, wyjść bez słowa. Pomieszczenia na parterze starej kamienicy, które dla niej znalazła Tamara, przeznaczono do pracy, by wszystkim było wygodnie.

Tamara zakupiła niezbędne wyposażenie, dając siostrze pożyczkę i kazała nie zaprzątać sobie głowy pieniędzmi.

Rozliczymy się kiedyś!

Było dla niej ważne, by dać Zosi oparcie. Tamara czuła żal za swoją zazdrość, podejrzewała, że przez nią blask w oczach siostry niemal zgasł. Jej własne dzieci rosły zdrowe i silne, a Zosię dotknęło prawdziwe nieszczęście jej długo wyczekiwany, ukochany synek urodził się chory.

Słoneczny chłopak Tamara usłyszała raz to określenie i pokochała je, nazywała bratanka po swojemu Słoneczko.

Moje kochanie! przytulała bratanka Tamara. Słoneczko moje, mam dla Ciebie prezenty!

To dziecko otwierało przed nią uśmiech tak szczery, że miała ochotę przenosić góry dla jego szczęścia.

Tamarko, ty chyba bardziej kochasz mojego Krzysia niż własne dzieci! Zosia patrzyła, jak jej syn tuli się do cioci, choć zwykle nie był zbyt wylewny. Tak bardzo na Ciebie czekał

To była prawda tylko po trosze, ale Zosia chciała wierzyć, że Krzyś jest zdrowy.

Tamara, widząc ciężar, z jakim zmaga się siostra, zorganizowała dla niej nianię i załatwiła pomoc przy atelier.

Pracuj, Zosiu! Potrzebujesz tego! Sławek ciągle w rozjazdach, rzadko jesteście razem. Po co siedzieć w domu?

Nie mogę, Tamaro! Mam Krzysia!

Masz duże, jasne atelier zrób tam kącik dziecięcy. Zatrudnij dodatkową pomoc, nianią zajmę się ja. Kieruj wszystkim! Krzyś będzie przy Tobie, a Ty zrobisz się szczęśliwa!

Tamarko, co ja bym bez ciebie zrobiła?

Po to jest siostra! Dobra, nie wzruszaj mnie, bo popłaczę. Dziś się malowałam prawie godzinę! Mam spotkanie!

Tak żyły.

Tamara doglądała zdrowia Zosi i Krzysia. Szukała lekarzy i rozwiązań chłopiec był słaby, miał chore serce, niewydolność organów.

Tamaro, nie wiem płakała Zosia, kiedy zostawały same. Czym zawiniłam, że moje dziecko spotkał taki los?

Niczym, kochanie! To los, jeśli chcesz. Tak się zdarza i trzeba przez to przejść. Krzysio nie będzie zdrowym chłopcem, nie łudźmy się, ale możemy mu dać szczęście rodzinę i miłość. To najważniejsze, prawda?

Chyba tak

No to do roboty! Jest jeszcze jeden neurolog, podobno świetny. Kolejka jak do iPhona na premierze, ale to drobiazg. Zapisałam Krzysia już, zobaczymy, co lekarz powie.

Tamarko

Cicho bądź! Parz mi więcej herbaty i daj kanapkę od rana nic nie jadłam!

Mąż Tamary wyrozumiale odnosił się do jej troski o bratanka.

Szkoda, że nie można zrobić więcej. Gdybym tylko mógł, pomogę Zosi i dziecku.

Te proste słowa znaczyły dla Tamary bardzo wiele. Zrozumiała, że kocha męża, nie tą młodzieńczą, szaloną miłością, a spokojną i pewną.

Dzieci rosły, rodzice się starzeli, a między siostrami nie było już zazdrości ani niewypowiedzianych pretensji.

Komu jak nie siostrze opowiedzieć największe troski?

Nie tylko Tamara pomagała Zosi, również Zosia odwdzięczyła się, gdy usłyszała, że mąż siostry ma kłopoty w pracy. Poprosiła Sławka, by pomógł, i choć śledztwo było długie i ciężkie, uratował Tamarę od katastrofy.

Nie masz pojęcia, Zosiu, jakie zrobiłaś dla nas rzeczy. Obiecuję: nigdy nie zabraknie ci niczego, póki żyję.

Obietnicy dotrzymała.

Była przy siostrze, gdy Sławek ciężko zachorował. Odchodził długo Zosia trwała przy nim, silna, choć nocami płakała w ramię Tamary:

Dlaczego?! Przecież on taki młody!

Ramię w ramię Tamara pomogła przetrwać tę stratę, powtarzając, że Zosia musi żyć dla Krzysia.

A potem Tamara była z nią, gdy serce Słoneczka przestało bić na zawsze. Trzymały się za ręce, patrząc bez łez na lekarzy, którzy opowiadali, co się stało. Potem, zapomniawszy o aucie, szły przez Łódź piechotą, milcząc.

Żółta koszulka i czerwone trampki

Tak

Nie musiały tłumaczyć sobie, czym to było. Żegnały Krzysia, tak jakby on sobie tego życzył.

Po śmierci syna Zosia nagle przygasła. Pracowała bez przekonania, coraz więcej obowiązków przekładała na współpracownice. Tamara widziała, jak siostra ślęczy nad tabletem i nie potrafi narysować nawet jednej kreski do kolejnego projektu.

Zosiu

Muszę tylko chwilkę odpocząć patrzyła na siostrę pustymi, martwymi oczami.

Tak nie może być! Tamara sama była bliska płaczu.

Teraz już wszystko może Zosia smutno się uśmiechała. Teraz już wszystko

Wszystko zmieniło się pewnego dnia, gdy do atelier wszedł kot.

Nikt nie wie, skąd się wziął obdarty, brudny, z podartym uchem, na ruchliwej ulicy, gdzie rzadko widywano zwierzęta.

Kot próbował wejść, lecz został przepędzony.

Idź stąd! Precz!

Zrobił coś niezwykłego położył się na najwyższym stopniu schodów do wejścia, łapy i głowę zwiesił jak szmata. Tak zastała go Zosia, gdy tego dnia przyszła do pracy później.

Dziewczyny, co to?! zdziwiła się, patrząc na popis aktorski kota.

Kot, pani Zosiu! Przyszedł, położył się i nie chce odejść!

Czy on żyje? ostrożnie trąciła butem kota.

Kot leniwie otworzył oko i westchnął po ludzku, jakby mówił:

Co ze mnie za kot, bez imienia i głodny już cały od tygodnia Ludzie, litości!

Patrząc na niego, Zosia pierwszy raz od dawna się uśmiechnęła.

No, aktor z ciebie! Dziewczyny, widzicie? Stanisławski by się powiesił z zazdrości! Dobrze zmieniła ton. Chodź! Obiadek i trochę pieszczoty się znajdzie.

Zgarnęła kota, obejrzała i pokręciła głową.

Najpierw weterynarz. Ucho mi się nie podoba

Kot się nie sprzeciwiał, grzecznie siedział na przednim siedzeniu samochodu Zosi, pozwolił lekarzom zrobić, co trzeba, nawet na bolesny zastrzyk zareagował tylko krótkim miauknięciem. Z rąk Zosi przyjął pasztet i z godnością poszedł za nią do domu.

Nigdy nie miałam kota. Jak się dogadamy, Artysto?

Kot przez chwilę patrzył na samochody jak Sfinks, a Zosia znów się uśmiechnęła.

Zobaczymy jeszcze, czy Tamara cię zaakceptuje

Tamara oczywiście nie zaakceptowała go otwarcie. Niby gniewała się na Artystę, ale widziała, jak kot rozświetla spojrzenie siostry. Zosia znów była komuś potrzebna i mogła o siebie zadbać.

Zosiu, on dziwnie na ciebie patrzy!

Niech patrzy nikt tak już na mnie nie patrzy

Jak?

Z miłością!

On cię oszukuje!

Może i tak. Ale grzeje mi nogi i ogląda ze mną filmy. Wyobrażasz sobie? Wpatrzony w ekran jak człowiek

Sama sobie jesteś winna! Mogłaś nazwać Mruczek, nie Artysta!

Pasuje do niego! śmiała się Zosia, a Tamarze robiło się ciepło na sercu.

Jej siostra znów się uśmiechała. Za to była gotowa wybaczyć kotu wszystko.

Ostatecznie przyjęła Artystę dopiero wtedy, gdy omal nie straciła Zosi.

Była sobota. Nie były umówione, Tamara przechodziła obok atelier i zajrzała. Może Zosia znowu siedzi nad projektem? Po pojawieniu się Artysty znów zaczęła pracować, jej kolekcje budziły ogromne zainteresowanie.

Na korytarzu paliło się światło, Tamara weszła własnymi kluczami.

Zosiu! Jestem!

Rudy błysk rzucił się pod jej nogi, Tamara wrzasnęła, gdy kot zacisnął się na jej łydce, rozrywając rajstopy:

Artysto! Zwariowałeś?!

Kot wyglądał dziwnie. Tamara wystraszyła się, widząc, jak płoną jego oczy.

Jezu, wściekły czy co?!

Złapała długą linijkę i już miała go przegonić, gdy Artysta żałośnie zamiałczał, biegając między nią a drzwiami do dawnego pokoju Krzysia, którego Zosia nie zmieniła w dodatkową przymierzalnię.

Co tam jest? szepnęła do kota. Gdzie Zosia?!

Rzuciła się do drzwi, zapominając o kocie, i zamarła Zosia leżała na podłodze, ściskając zdjęcie synka.

Zosiu!

Karetka, szpital, niemal doba reanimacji

Tamara biegała po korytarzach, modląc się po swojemu:

Nie zabieraj mi jej! Zostaw mi ją! Niech żyje!

Potem dowiedziała się, że Artysta też biegał po atelier, zamknięty przez pomocnice, zawodząc przejmująco coś, co robił tylko wołając swoją panią. Uspokoił się, dopiero gdy Zosia odzyskała przytomność.

Wypuścili Zosię po trzech tygodniach.

Tamaro, najpierw do atelier!

Zosiu, po co?! Sama przywiozę ci tego rozrabiakę!

Nie, chcę go zobaczyć!

Zosia, ledwo trzymając się na nogach, wchodziła do atelier. Dziewczyny przyjęły ją śmiechem, bo rudy kot rzucał się pod nogi swojej pani, obijał się o nią łapami i tak głośno mruczał, że i Tamara się rozpłakała:

Oj, Artysto!

Zosia wzięła kota na ręce, pogłaskała zagojone ucho i przyznała się:

On mnie wtedy wołał, Tamaro. Słyszałam go Najpierw jego, potem ciebie. Wtedy, przed pobytem w szpitalu. No i tam też

Jak tam?

Nie wiem, jak to opisać. Najpierw był głos Sławka, potem Krzysia, lecz potem przebił się koci I już słyszałam tylko jego. A potem przyszłaś ty

To dziwne Tamara nie wiedziała, co powiedzieć.

Za to Artysta wiedział, co zrobić. Pacnął łapką pod brodą swoją panią, przytulił się do niej, spojrzał na Tamarę bystrym okiem i spokojnie ułożył się w ramionach Zosi.

Chyba zostałam właśnie zaakceptowana Tamara się uśmiechnęła. Nie wiem do czego, ale przeszłam test

Artysta rzuci zielonym błyskiem i zamruczy tak głośno, że wszelkie smutki odejdą, a Zosia znów się uśmiechnie, rozgrzewając serce siostry.

Bo, co człowiekowi w sumie potrzeba? Bliscy obok i spokój w duszy.

Tak niewiele Tak wieleTam tego dnia zostały w atelier do późna, jakby świat nie miał już dla nich żadnych innych wymagań poza prostym byciem razem. Kiedy Tamara szykowała się do wyjścia, Zosia, wtulona w kota, spojrzała przez okno, za którym paliły się powoli pierwsze gwiazdy.

Wiesz, Tamaro może nie jestem już tą Zosią, co kiedyś. Ale też nie chcę już wracać do bycia cieniem. Za dużo przeszłyśmy, żeby marnować kolejne dni.

Tamara przystanęła w progu i po raz pierwszy od dawna poczuła w piersi coś czystego, delikatnego, jak dziecięca nadzieja.

Myślę, że nigdy nie byłaś cieniem, Zosiu. To tylko ja byłam ślepa.

Zosia uśmiechnęła się i ucałowała czoło kota.

Jesteśmy tutaj. Wciąż tu jesteśmy.

Milcząc, obie zrozumiały, że w każdej z nich mieszka odrobina smutku i niespełnienia ale też ogrom siły, czułości, niekończącej się wytrwałości. Czasem wystarczy jedno mruknięcie, miękka sierść pod dłonią i przyjazna obecność drugiego człowieka.

Artysta zerwał się z kolan Zosi i z gracją wskoczył na stolik, przewracając kubek z pędzlami.

No i to jest prawdziwy finał! śmiała się Zosia, patrząc na rozrzucone ołówki.

Tamara przyłączyła się do śmiechu, a potem jeszcze długo siedziały razem, otulone ciepłem świec, z herbatą w dłoniach i rudym strażnikiem u stóp.

Za drzwiami atelier świat toczył się dalej, przetaczały się smutki, narodziny, pożegnania lecz w tym maleńkim kręgu zawsze czekało światło, miejsce przy stole, ktoś, kto spojrzy z miłością. Nawet, jeśli będzie miał tylko jedno ucho i serce większe niż świat.

I już nikt nigdy nie był sam.