Afera w szanowanej polskiej rodzinie

Afera w szanowanej rodzinie

To już koniec! Lidia Stanisławowna lekko dotknęła białą chusteczką kącików oczu i westchnęła tak żałośnie, że jej mąż, Julian Stanisławowicz, aż się zaniepokoił.

Lidko, co się stało?! Krople?!

Ach, zostaw już te swoje kropelki, Julku! Ty naprawdę nie rozumiesz?! To tragedia! Cała nasza rodzina została skompromitowana! Spójrz na nią! Nawet nie ma w sobie skruchy!

Jedyna dziedziczka rodziny Broniewskich rzeczywiście nie wyglądała na żałującą czegokolwiek. Ani nie skubała włosów, ani nie płakała, ani nie rwała rąk w rozpaczy. Żadnych takich scen.

Liwia Broniewska, z nogami, które jak powtarzała matka miała identyczne jak babcia, primabalerina z Teatru Wielkiego w Warszawie, siedziała na werandzie z nogami zarzuconymi na balustradę i zajadała czereśnie z wielkiego, ręcznie malowanego talerza. Z wprawą wypluwała pestki prosto w krzaki, czym wywoływała u matki falę westchnień pełnych rozpaczy.

Liwio! Przestań natychmiast! Co ty sobie wyobrażasz?! Musimy poważnie porozmawiać, a ty A ty

Lidia Stanisławowna rozłożyła ręce w geście oburzenia i wyszła, by w końcu zażyć swoje krople.

Liwia, córeczko, nie żartujesz? Julian spojrzał z nadzieją na córkę, zanim ruszył za żoną.

Nie, tato. Nie żartuję. I przekaż mamie, że jej plany zaręczyn nie mają żadnych szans. Za Maksymiliana nie wyjdę! Nawet niech nie próbuje.

Złamiesz jej serce!

Nie przesadzaj, tato.

Może jednak przemyślisz to jeszcze?

Już wszystko ustaliliśmy z Maksem. Dzisiaj wyjaśniliśmy sobie sprawę. Jeśli nie zrozumiałeś, powtarzam: nie, ślubu nie będzie.

Ech, co za mój los

Z salonu rozległy się płacze, które skłoniły Juliana do biegu z pomocą żonie, a Liwia tylko sięgnęła po kolejną czereśnię.

Matko Boska, co ja powiem wszystkim?! To skandal! Sala zamówiona i zaproszenia rozesłane!

Mamo, nie prosiłam cię o rozsyłanie zaproszeń! Sama zdecydowałaś sama z tym się męcz! zanuciła spokojnie Liwia.

Jesteś okrutna! Ja chciałam jak najlepiej!

A wyszło jak zawsze. Prawda, mamo? Liwia rozciągnęła się leniwie. Mam swoje plany na życie. Co za zaskoczenie, nie?

Liwia! głos Lidii Stanisławowny się załamał, znów zanosiła się płaczem. Co ty sobie pozwalasz?!

Nic szczególnego! Liwia wstała, pozbierała naczynia i obojętnie odepchnęła matkę. Wiem już, co powiesz. Dam radę umyć te trzy filiżanki i się nie potłuc.

Liwia poszła do kuchni, a Lidia odłożyła chusteczkę.

Ona jest cała twoja matka! rzuciła z goryczą do męża. Te same intonacje! Za co mnie to spotkało?!

Sławna Regina Arkadiuszowna, teściowa Lidii, od początku ich wspólnego życia nie była postacią, którą dało się łatwo zaakceptować. Lidia wyszła za mąż będąc już dorosłą kobietą, więc wydawało jej się, że doświadczenie i mądrość powinny się automatycznie przekładać na szacunek ze strony teściowej. Regina oczekiwań nie podzielała nie zamierzała nic zmieniać w swoim stylu zachowania przez nowego członka rodziny.

Lidka, kochana, cóż to za zapach? szepnęła kiedyś wchodzącej do pokoju synowej, dyskretnie zatykała nos.

To moje nowe perfumy! uniosła brew Lidia. Nie podobają się pani?

Może i są dobre, ale po co od razu pół flakonu na siebie wylewać? Wystarczy kropelka na nadgarstek.

Lidia, która rzeczywiście miała słabość do obfitego używania perfum, wypinała usta i obrażała się.

Dlaczego ona się tak mnie czepia? żaliła się Julianowi.

Lida, mama taka już jest! Ze wszystkimi tak rozmawia.

Niech zmieni swój styl albo nie ręczę za siebie! I przestań do mnie mówić kochana! Nie znoszę tego!

Rzecz jasna Regina nic zmieniać nie zamierzała. Celne, czasem uszczypliwe uwagi skutecznie potrafiły wyprowadzić Lidię z równowagi, co prowadziło do kłótni i ochłodzenia stosunków Juliana z matką. Dopiero kiedy podczas jednego z przedstawień teatralnych ktoś rzucił Lidi komplement:

Lidziu, stałaś się prawdziwą damą! To pewnie wpływ Reginy Arkadiuszowny Co za klasa! Co za styl! Świetnie, że masz aż tak udaną kopię tej wspaniałej kobiety!

Porównanie do teściowej nie przypadło Lidii do gustu, ale sam komplement już tak. No i trudno się dziwić Regina istotnie była ikoną stylu. Lidia szybko to pojęła, zawsze była mądra i wyciągała wnioski, nawet jeśli nieprzyjemne.

Z Reginą trzymała dystans, była grzeczna i uprzejma. Kiedy urodziła się Liwia, zapomniała o dawnych pretensjach Regina pokochała wnuczkę od pierwszego wejrzenia i spędzała z nią każdą wolną chwilę.

W szanowanym domu, gdzie wszyscy byli mniej bądź bardziej artystyczni poza Lidią, która była dentystką, zapanował spokój. Liwia była rozpieszczana przez babcię i ojca, a matka dbała, by miała szansę żyć lepiej od niej samej, choć była wymagająca.

O swojej przeszłości Lidia nie mówiła nikomu. Mąż wprawdzie znał ogólny zarys, ale szczegółów się nie dopytywał. I był za to Lidii wdzięczny ona odcięła się od przeszłości i skupiła na teraźniejszości.

Z matką Lidia nie utrzymywała kontaktu. Powody były bardzo poważne, ale do przeszłości wracać nie chciała wystarczyło jej, że w małym medalionie nosiła zdjęcie pięknego kędzierzawego chłopca. Tego medalionu nigdy nie otwierała Pamiętała dobrze, że jej synek Pawełek miał zaledwie dwa lata, gdy babcia, której go powierzyła, zostawiła dzieciaka na chwilę samego, by wyskoczyć po mleko. Upalne lato, otwarte na oścież okna, łóżeczko tuż przy parapecie dla chłodu…

Utrata synka niemal złamała Lidię. Nie była w stanie jeść, spać, myśleć obwiniała się, że nie zrobiła sobie urlopu dziekańskiego i poszła na egzamin. Tego pechowego dnia, wracając do domu, poczuła się jak stara, pusta skorupa.

Z mężem, który wtedy był w ekspedycji i nie zdążył nawet pożegnać się z synem, Lidia niemal od razu się rozwiodła. Małżeństwo trwało tylko trzy lata, ale i tak wiedziała, że nawet dziecko nie miało szans ich zespolić. Rozwód był tylko kwestią czasu.

Gdy sfinalizowano rozwód, zabrała małą walizkę i na zawsze opuściła rodzinne miasto. Od tej pory czuła się staruszką miała wrażenie, że nic gorszego już nie może się przytrafić. Wnętrze zostało wygaszone, nie zostało nic, tylko popiół…

A potem zjawił się Julian.

Przyszedł do niej na wizytę z opuchniętym policzkiem.

Od kiedy to boli?

Tydzień się męczę.

A pan jak dziecko, na nic się nie zna! zareagowała szorstko Lidia.

Ma pani rację, nic nie rozumiem uśmiechnął się Julian przez ból.

Było w tym uśmiechu coś takiego, że Lidia zgłupiała i pomyliła instrumenty, co nigdy jej się nie zdarzało. Czerwieniła się aż po uszy, a Julian dla niepoznaki zamknął oczy.

Pracowała powoli, uważnie, a jej ruchy po raz pierwszy po śmierci Pawełka były znów lekkie, niemal delikatne.

Przez ponad rok Julian czekał na nią po pracy i odprowadzał pod dom. Nie rozmawiali dużo porozumiewali się bez słów. Gdy się oświadczył, Lidia się wahała.

Dobrze mi z tobą, ale nie wiem, czy cię uszczęśliwię…

Dlaczego się boisz?

Nie chcę dzieci.

Dlaczego?

Kiedyś ci powiem, ale bez szczegółów była poważna. Po tym zdecydujesz. Jeśli rano się nie pojawisz, zrozumiem. Przemyśl to. Może skonsultuj z mamą, zdaje się, że ją kochasz? Zapytaj ją.

O mamę nie pytał. Był już dawno dorosły, a Regina Arkadiuszowna nie należała do tych, co się wtrącają w życie dzieci poza przypadkiem Lidii, ale to było później. Regina śmiała się, że po baletowej emeryturze stała się ciężka w obyciu i synowa ma z nią tak samo trudno, jak w dowcipach. Do czasu ślubu sama była już dwa razy zamężna i dwa razy rozwiedziona.

Julian opowiedział matce całą prawdę o Lidii. Regina, paląc papierosa, milczała, z minuty na minutę coraz bardziej posępniała, po czym zapytała:

Kochasz ją?

Tak.

To przestań się wahać. Miłość to skarb, nie dla każdego dostępny. I choćbyś nie wiem ile musiał za niego zapłacić, to i tak będzie za mało. Skarb nigdy nie jest lekki, nosić go ciężko, ale uwierz, dasz radę, jeśli wiesz, co masz w rękach.

To zakończyło temat. Następnego dnia Julian przyprowadził Lidię do matki, Regina podała jej policzek do pocałowania, zabrała do swojej krawcowej, a potem wyjęła maleńkie pudełeczko z antycznej komody po dziadku.

Tu są rodzinne klejnoty Broniewskich.

Nie trzeba, dziękuję!

Trzeba. Teraz należysz do nas. Sama wybierz, co ci się spodoba.

Jak je nosić?

Moja babka powtarzała, że diamenty na bazarku to obciach. No, chyba że jesteś w Łodzi tam to nawet dobrze, żeby wszystkie przekupki pękły z zazdrości i dały zniżkę takiej kobiecie.

Zdziwiona Lidia nagle śmiała się szczerze zapomniała już, jakie to uczucie.

Regina uczyła ją wszystkiego, a choć Lidia się denerwowała, w głębi duszy była jej wdzięczna. Gdy Lidia zaszła w ciążę, pierwszej o wszystkim powiedziała Reginie.

Coś blada jesteś, Lida. Coś się dzieje? Regina, świeżo po kolejnej podróży z nowym mężem, wpadła z wizytą.

Juliana nie było w domu, a Regina dociskała Lidię pytaniami, aż ta wybiegła do łazienki i zamknęła się na długo. Regina zrozumiała.

Rodzić będziesz u Zosi. Najlepsza lekarka. Regina od razu wzięła sprawy w swoje ręce. Czego się boisz?

Nie wiem, czy dam radę…

Lidia, powiem ci coś pierwszy i ostatni raz nie bądź głupia! Podziękuj losowi, bierz się w garść i pamiętaj: będę czuwać nad tobą i dzieckiem. Niczego się nie bój, póki mam siłę pomogę! Zrozumiałaś?

Tak. Dziękuję…

Tę wdzięczność zostaw na później. Jak cię zacznę zrzędzić, przypomnij sobie to dziękuję. Umowa stoi?

Tak.

No to dobrze!

Liwia przyszła na świat zdrowa, donośna i punktualna. Regina odebrała ją od położnej, odkryła rąbek becika i roześmiała się.

Mistrzostwo świata, Lido!

Słowa dotrzymała nie było lepszej pomocnicy. Słynna balerina i lwica salonowa zdejmowała futro, brała miskę, szorowała mydło, prała pieluchy. Potem kąpała Liwię, całowała jej różowe piętki i mówiła jak każda babcia:

Moje złotko! Moje kochanie! Zdrowa bądź!

Zapomniano o nieporozumieniach.

Lidia znalazła to, czego marzyła rodzinę, dom i względny spokój.

Pawełka nie zapomniała. Julian dwa razy do roku wiózł ją na grób syna, ale do rodzinnego miasta nie wchodziła z matką nie rozmawiała. Nocowali w pensjonacie pod miastem, a Lidia odliczała dni do powrotu.

Tak mijał rok za rokiem, aż dziesięcioletnia Liwia i mama otrzymały list od babci. O jego treści wiedziała tylko Regina. Lidia przyszła po radę.

Jedź. Zapomnieć się nie da. Wybaczyć pewnie też nie, ale to twoja matka. Wspomnij wszystko dobre sprzed lat, pogadaj z tamtą mamą, którą pamiętasz z dzieciństwa. Każdy z nas popełnia błędy ty, ja Nie namawiam do przebaczenia od razu, ale jestem pewna: ta rozmowa jest bardziej potrzebna tobie, niż jej. Inaczej będziesz się zadręczać już całe życie, a Liwia nie będzie miała matki szczęśliwej. Pomyśl i pamiętaj zawsze cię wesprę.

Następnego dnia Lidia pożegnała się z mężem, zawiozła Liwię do Reginy i ruszyła do rodzinnego miasta.

Rozmowa z matką była krótka matka ocknęła się na chwilę, zdołała tylko ścisnąć jej dłoń i wyszeptać: Przepraszam.

Po kilku dniach wróciła, Regina pokiwała z zadowoleniem głową:

Dobrze zrobiłaś.

Wydawałoby się sielanka. Wszystko na miejscu. Ale Lidia nie czuła spokoju, o jakim mówiła Regina strach, irracjonalny i wszechogarniający, nie pozwalał jej odetchnąć, a Julian prosił, by dała córce więcej swobody.

Za bardzo ją kontrolujesz, Lidko. Liwia to już duża dziewczyna, potrzebuje grona znajomych i własnych spraw.

Nie rozumiem, o co ci chodzi.

Proszę cię: przestań śledzić każdy jej krok. Trochę wolności dobrze by jej zrobiło.

Tak? Lidia stroszyła się jak kot. To mówisz do mnie?! A co, twoje dziecko już ci obojętne?!

Oczywiście, że nie! O czym ty w ogóle mówisz?!

Mówię co widzę! Julku, nie tak! Przecież ona dziewczynka! Los bywa złośliwy, w każdej chwili coś może się stać! Nie zniosę kolejnej straty!

Ale czemu zakładasz, że ją stracimy?! Julian wpadał w złość.

Bo to możliwe! Wszystko może się zdarzyć! I co wtedy? Zadręczać się? Zwariować? Dla kogo miałoby to być dobre? Pomyślałeś?!

Julian rozkładał ręce kochał żonę, ale jej lęki szkodziły całej rodzinie. Nie wiedział, jak jej pomóc.

I wtedy znów pomogła Regina.

Dajcie Liwię na tańce.

Po co, mamo? I tak nie ma wolnej chwili same kółka, sekcje, korepetycje.

Wszystko na bok. Potrzebne są tańce, najlepiej w parach.

To ważne?

Bardzo!

Dobrze. Spróbuję.

Tak Liwia trafiła do szkoły tańca. Trafił tam też Maksymilian.

Nieco niezgrabny i okrągły chłopak, przyprowadzony przez babcię, został dobrany w parę z nową dziewczyną.

Niech się uczą. Na razie nie będzie z nich wielkich tancerzy, uznali pedagodzy, nie zdając sobie sprawy, że Liwia nie będzie stała w kątku.

Po trzech latach Liwia i Maksymilian zdobyli pierwszy puchar, a wkrótce potem stali się stałymi bywalcami turniejów tańca towarzyskiego.

Maksymilian nie przypominał już niezdary był wysokim, przystojnym chłopakiem, spoglądającym z góry na drobną partnerkę. Nawet sędziowie byli przekonani, że to para zakochanych.

Liwia uśmiechała się tajemniczo i nie zaprzeczała, choć sama nie wiedziała, że Lidia już układa jej dorosłe życie.

Plany matki wyszły na jaw po maturze.

Zdecydowałam. Idę na medycynę.

Liwia zawsze radziła sobie w nauce, ale odwlekała decyzję do ostatniej chwili.

Córeczko, myśleliśmy, że masz inne plany. Lidia uśmiechała się dziwnie, tak, że Liwia poczuła niepokój.

Jakie plany? Mówiłam coś?

Nie, oczywiście. Ty przecież słowa nie powiesz. Ale rozmawiałam z Maksem i jego rodzicami.

I co z tego? Liwia nadal nie rozumiała, do czego zmierza matka.

Mamy trzy miesiące na przygotowania. Ślub jesienią piękna pora! Porozmawiam z babcią, załatwimy coś fajnego, ona ma znajomości.

Ślub? Liwia zmrużyła oczy. Kto bierze ślub? Maksymilian?

No oczywiście! Będziecie cudowną parą i na parkiecie, i w życiu! Czy to nie wspaniałe?

A mnie w ogóle nie zamierzałaś zapytać? stwierdziła z przekąsem Liwia.

Myślałam, że to ustalone, kochana.

Nie mów do mnie kochana! odburknęła Liwia.

Złapała torbę i wybiegła z domu, nie oglądając się na wołania matki. Lidia dopiero wieczorem dowiedziała się, że córka na jakiś czas zatrzymała się u babci.

Regina przywitała ją krótko.

I czego się spodziewałaś? Liwia nie jest kukiełką. Chciałaś ją ubrać, włożyć welon i do ślubu? Lidio, zawsze byłaś rozsądną kobietą. Nie poznaję cię!

To moje dziecko! zawołała Lidia. Chcę, żeby była szczęśliwa! Maks ją kocha!

A ona jego? Albo już się nie liczy, co twoja córka czuje?

Ja najlepiej wiem, czego jej trzeba! Jeszcze nie rozumie, czego chce!

Wiesz co? Doskonale rozumie. Chce być chirurgiem. Według mnie, wspaniały cel. Co ci przeszkadza?

Wszystko! Niech się uczy, ale najpierw niech wyjdzie za mąż! Wtedy będę spokojna!

Dlaczego? Co to zmieni?

Nie rozumie pani? Będzie miała męża. Kogoś, kto da jej oparcie. Maksymilian jest świetny! Odkąd tańczą razem, śpię spokojniej, wiem, że ten chłopak zrobi wszystko, by Liwii było dobrze.

Rozumiem twoje troski przyznała Regina ale nie rozumiem uporu, by zamknąć ją w klatce. Dla niej ten ślub to klatka złota, ale klatka. Bo to nie jej wybór, lecz twój. I sama o tym wiesz.

Ta dyskusja nie ma sensu. Ślub będzie!

Tak? Zobaczymy. Mam wrażenie, że nie znasz własnej córki.

I Liwia pokazała temperament. Po rozmowie na werandzie spakowała się i zamieszkała z babcią, czym bardzo zraniła matkę. Lidia nie odzywała się do córki, nie zaglądała do niej i dopiero od męża dowiedziała się, że Liwia świetnie zdała egzaminy i dostała się na wymarzony kierunek.

Lidko, może czas spojrzeć łaskawszym okiem? Lepiej płakać nocami i tulić poduszkę córki czy przytulić ją żywą i zdrową? Ja byłem u nich wczoraj. Liwia pytała o ciebie. Martwi się o matkę.

Tak, oczywiście! Jeszcze powiedz, że jej zależy!

Lidia! Julian po raz pierwszy podniósł głos. Przesadzasz! Twoje dziecko to część ciebie. Sama o nią zabiegałaś! Co się zmieniło, że z takim uporem odpychasz największy własny skarb? Myślisz, że nie widzę jak cierpisz? Po co się tak dręczysz? Pojmujesz to? Przecież sama nie wiesz, co zrobić! Bez córki ciężko ci oddychać To boli tak samo jak kiedyś, gdy straciłaś Pawełka…

Lidia, przestań! Julian chwycił ją za ramiona i potrząsnął. Liwia żyje i tęskni za tobą! Ubieraj się!

Gdzie? Po co?

Zawiozę cię do niej. Przestań myśleć, że tylko od ciebie wszystko zależy! Daj Liwii żyć, a nie trzymać ją jak porcelanową różę, której boisz się dotknąć!

Może to gniew męża, może jego słowa Lidia zrobiła to, o co ją prosił.

Pojednanie nastąpiło. O czym rozmawiały w zamkniętej sypialni Reginy, nie opowiedziały nigdy nikomu. Tylko po czerwonych nosach i rozpromienionych (choć zapłakanych) twarzach Julian pojął, że jego dziewczyny dogadały się.

Ale losowi samo pojednanie zdawało się zbyt proste. Po jakimś czasie szykował się nieoczekiwany zwrot.

Lwiu Broniewska, tam przywieźli ostre zapalenie wyrostka!

Jasne. To wychodzi! Idę!

Liwia dopiła kawę, przeciągnęła się i pomaszerowała na izbę przyjęć. Dyżur się kończył, ale nie odmówiła operacji praktyka się liczy!

Ty?!

Ja Maksymilian ledwie się uśmiechnął, krzywiąc z bólu.

Rozumiem. Ufasz mi?

Tobie? Oczywiście!

Tak bez żadnych wahań i dramatów?

Liwio, no błagam!

No dobrze!

A trzy lata później Liwia pchnęła furtkę do rodzinnego domu, a na ścieżce ustawiła małego chłopca.

No, pokaż babci, jak biegasz! Mamo, łap go!

Mały Pawełek zapiszczał radośnie, rzucił się w ramiona babci.

Moje złotko! Jak się cieszę, że cię widzę!

Cześć, mamo! Babcia w domu?

A jakże! Lidia śmiała się, przytulając wnuka. Pojechała do Zakopanego! Ma nowy romans!

Babcia! Kto to tym razem?

Chyba artysta. Maluje albo rzeźbi, sama nie wiem. Zresztą sama sobie się dowiesz, jak wróci. A Maks?

Par­kuje samochód.

Świetnie! Mięso się dusi, tata wyjmuje sernik z piekarnika. To myjcie ręce i do stołu! Ja jeszcze położę Pawełka i zaraz wracam!

Pewnie, znam cię! Będziesz śpiewać mu piosenki!

I co w tym złego? Lidia uśmiechnęła się, całując wnuka w czoło.

To cudownie, mamo!