Kamienna kobieta

Kamienna kobieta

Grażynę Jaśkiewicz przywiozło pogotowie, znaleźli ją na ulicy. Upadła prosto w ohydną, zimną breję, nie miała już sił się podnieść. Mężczyźni wsadzili omdlałą Grażynę do karetki i zawieźli na izbę przyjęć.

Duża, postawna kobieta w spodnium, butach na obcasach, ze stonowanym makijażem podkreślającym jej nieco wypukłe oczy i pełne usta, w uszach ciężkie kolczyki z bursztynem, na kolanach skórzana torba Grażyna wjechała na izbę przyjęć, siedząc w wózku. Leżeć odmówiła stanowczo; gdy przyszła do siebie, ochrzaniła kierowcę karetki za to, że śmierdzi mu fajkami, pielęgniarce wytknęła opieszałość, a sanitariuszowi praktykantowi zakazała się do niej zbliżać.

No i bardzo dobrze! burknął chłopak, obrażony.

Jeszcze mi pyskuj, młody człowieku! To zobaczysz, kto kogo dotknie! odparła Grażyna, usadawiając się na wózku, po czym przybrała pozę rozgniewanej sowy, przyciągnęła torbę bliżej brody, zadarła ramiona i zaczęła rzucać wokół podejrzliwe spojrzenia, jakby była tajemniczym inspektorem. Zmarszczyła czoło, ściągnęła do środka grube, nieco karykaturalnie namalowane brwi. Jej skóra była poznaczona siecią naczynek, ukrytych jednak pod grubą warstwą podkładu, który od potu zaczął się zbierać i podkreślał zmarszczki. Jedźcie dalej. Tu cug, nie będę czekać! wskazała tłumny korytarz.

Kobieta przy rejestracji, w bogatym futrze do ziemi, spojrzała surowo na nową pacjentkę, zabrała papiery od sanitariusza i powiedziała, że teraz już za Grażynę odpowiadają oni, a chłopcy mogą wracać.

Przełom nadciśnieniowy, utrata przytomności na ulicy, nie uderzyła głową, teraz ciśnienie… meldował chłopak w niebieskim mundurze.

Dobrze, Romek. Idź już, bo tu ciasno! pogładziła go nerwowo pielęgniarka. Chłopiec był chyba jej synem byli do siebie bardzo podobni.

Trzeba… trzeba rodzinie pomóc w karierze, przemknęło Grażynie przez myśl.

Bolała ją głowa, ręce opadały jej słabo na kolana. Wtedy droga, markowa torba chciała się zsunąć na podłogę, a Grażynie i tak brakłoby sił, by ją podnieść. Niczym już nie dysponowała. Nawet mówić trudno. Język suchy, jakby spuchnięty, przyklejał się do podniebienia, chciało się pić.

Proszę o wodę powiedziała głośno i wyraźnie, do nikogo konkretnego.

Nikt jej nie usłyszał. Wokół kręcili się ludzie, bliscy dopychali wózki chorego, pocieszali, pytali, podtrząsali tych, którzy odlatywali. Wśród tego harmidru kręcili się lekarze, poprawiali stetoskopy, czytali podtykane papiery, kierowali chorych do gabinetów. Pielęgniarki zajęte swoimi obowiązkami nie zwracały uwagi na Grażynę Jaśkiewicz.

Gdzie Jabłońska? Kto to Jabłońska? zapytała w końcu jedna z medyczek, jak Grażyna je sobie nazywała.

Tu jestem odparła Grażyna, powtórzyła głośniej: Tu jestem!

Proszę, pojemniczek, WC jest tam, potem oddać krew. Zdejmijcie z głowy czapkę! Tu nie Syberia!

Grażyna zapomniała, że siedzi w grubej futrzanej czapie na modłę bohaterki z Misia. Nic dziwnego, że pot leje się po czole, a czubek głowy płonie.

Niechętnie zdjęła czapkę, szukała, gdzie ją schować, by nie upadła, wsunęła do torby. Ta była już wypchana teczkami. Grażyna nie zamierzała tu długo leżeć: gdy tylko poczuje się lepiej, chce być wypisana. Nie ma czasu, jako prezes dużej firmy okiennej okna, szkła, robota po uszy!

Pielęgniarka położyła pojemniczek na kolanach Grażyny.

Grażyna Jaśkiewicz. Kobieta postawna, z ujmującą figurą, zawsze była duża: duży noworodek, duża dziewczynka, kobieta. Jakaż ona… mówiły do matki Grażyny, gdy z nią chodziła do przychodni. Ojej, jaki rozmiar stopy!… kręcili głową sprzedawcy, gdy Grażyna wyrastała z bucików…

Matka przy niej wydawała się jak Calineczka. Ale takie były geny po ojcu-gigancie. Gigant, co do cna się wypalił zmarł na raka, gdy Grażynka miała osiem lat.

Grażyna zawsze się siebie wstydziła. W przedszkolu przypominała Guliwera wśród liliputów, rówieśnicy jej unikali, była dziwna. W szkole się nie polepszyło, dopiero w sporcie przez przypadek. Matka krótki czas spotykała się z trenerem, zapisała córkę na rzucanie dyskiem i pchnięcie kulą. Grażyna była tu w swoim żywiole. Parę razy nabawiła się kontuzji, potem zawsze czuła łopatkę, ale cieszyła się, że jest w czymś dobra. Potem, gdy pomyliła zwykłą męską ciekawość z miłością, zrobiła głupstwo, wydoroślała, pochowała matkę i zbudowała z siebie kobietę, za którą wszyscy tylko odwracają się cicho w zadziwieniu.

Zaczynała karierę w administracji osiedla, kierowała brygadą majstrów, remontami, potem poduczyła się, przyszły czasy transformacji firmy powstawały jak grzyby po deszczu, wszędzie interesy i interesiki. Grażyna z chłopakami pracowała na budowach. Nierzadko brano ją za faceta, potem się śmiano, ale była swoja. Była surowa, czasem ostra, nie lubiła imprez, ale była lojalna.

Grażyna Jaśkiewicz została kamienną kobietą.

Kamienna baba mówiono o niej za plecami.

A potem powstała firma OknoNaŚwiat. Grażyna została specjalistką od okien, wypracowała sobie szacunek.

Z pracownikami nie była wylewna, nie piła z nimi kawy, ale stali za nią murem. Była twardą szefową wysyłała do lekarza, podsuwała restauracje na uroczystości, ganiła za spóźnienia, organizowała badania lekarskie, dawała prezenty na święta, ale nigdy nie przebierała się za Śnieżynkę uważała, że z jej posturą to niepoważne.

Wiedziała wszystko nawet kiedy sekretarka Zosia kupi test ciążowy, już szukała dla niej dobrej kliniki. Znała rodzinne smutki, zdane egzaminy, naloty krewnych z dalszej Polski. Załatwiała wszystko produkty, kontakty na uczelniach, a gdy kogoś zwalniała, od razu szukała mu innego miejsca. Odpowiedzialność zdejmowała z siebie.

Tyran? Raczej lokomotywa mknąca po torach ku przyszłości. I broń Boże stanąć jej na drodze.

Ale była jeszcze jedna ważna osoba jej syn Kuba. To dla niego się starała…

Nie każdy znosił jej charakter. Ale takich niewielu. W dobie bezrobocia wokół Grażyny uformował się wierny krąg zaufanych.

To teraz jej nadzieja, gdy leżała w szpitalu. Oby tylko nie zawalili zamówień!

Co to ma być?! Nie idę tam! zrzuciła pojemnik na podłogę. Nadciśnienie, muszę się położyć. Nie czytaliście?!

Nie krzycz, dziewczyno! odezwał się mężczyzna o wyglądzie bezdomnego z bandażem na głowie. Podniósł pojemnik, obejrzał go. Chcesz, to za ciebie zrobię! Ale czapkę daj. Gratis nie robię! Oj, lubię takie duże dziewczyny!

Sobie pomóż! odparła Grażyna, odepchnęła się, odjechała wózkiem na drugi koniec korytarza, zostawiając w ścianie odcisk podłokietnika.

Pani, co pani wyprawia! Dopiero co był remont! zganiła ją kobieta z identyfikatorem na piersi. Sylwia, ona do ciebie?

Ja nikogo! Swoja! Jaki tu adres? Muszę taksówkę zamówić. Telefon…

Gdzie pani pójdzie?! Zaraz lekarz, trzeba poleżeć, wróci pani do siebie, odpowiedziała tamta, co przed chwilą nazywała ją tą.

Ale Grażyna już dzwoniła.

Kuba? Anka, daj mi syna! powiedziała ostro do słuchawki. To ważne. Leżę w szpitalu, jutro mam spotkania, potrzebuję Kuby.

Nie wydawała rozkazów wystarczyła jej krótka informacja, po której każdy rozumiał, że to sprawa kluczowa.

Anka, synowa, weszła do łazienki, zapukała. Mąż odkrzyknął spod prysznica:

Twoja mama dzwoni. Jest w szpitalu!

Poczekaj, wyjdę za dziesięć minut! wyłączył wodę Kuba.

Czy usłyszał? Oczywiście. Ale skoro mama dzwoni, to znaczy żyje, jeszcze jej się nie spieszy… Niech poczeka.

Kuba długo kiedyś czekał na nią codziennie rano i wieczorem liczył na matkę.

Mama miała pracę, później interes, biznes okienny. Kupili lepsze mieszkanie. Zmieniono okna w jego szkole jako gest filantropii. Pomagała znajomym, uposażała działki, sprowadzała ekipy remontowe. Wszystkich trzymała w ryzach. Tylko jednej, tej najważniejszej rybce, Kubie, jakoś trudno było się zbliżyć.

Matka nie biła, nie krzyczała, przychodziła do domu, sprawdzała lekcje, kiwała głową. Jeśli coś źle korygowała błędy, wysyłała syna do pokoju, by poprawił do perfekcji mawiała. Potem chłodno tłumaczyła, dlaczego trzeba się starać.

A że jej kocham cię nie było dane Kubie słyszeć nie mówiła. Ani przed snem, ani nigdy. Zdaniem Kuby po prostu go nie kocha.

Nie kocha i kropka do tego wniosku doszedł w wieku dziewiętnastu lat. Zawdzięczał jej solidne przygotowanie do matury, studia dzienne, nie musiał pracować. To jej obowiązek robić z niego człowieka! myślał. Nie prosił się na świat, a skoro urodziła, to niech wychowuje i nie narzeka. A szpital? E, nic wielkiego!…

Grażyna usłyszała, jak Anka powiedziała, że Kuba zadzwoni za dziesięć minut.

Co pani? Mogę pomóc? spytała Anka.

Grażyna nie odpowiedziała, odrzuciła połączenie. Teraz, na pytanie: czyja pani? mogła z pewnością odpowiedzieć niczyja. Sama sobie. Syn zadzwoni, gdy uzna za stosowne, synowa ziewa i pewnie boi się, że Grażyna zaraz ją uziemi swym cielskiem. Niczyja. Tak lepiej.

Grażyna podjęła próbę wstania, oparła się o ścianę, wózek odsunął się, nogi się ugięły. Padła jak worek. Torebka wytoczyła się na kafle, a futrzana czapka przytuliła twarz Grażyny.

Do licha… rzucił mężczyzna bezdomny, podniósł ją, a przy okazji dyskretnie schował portfel i ściągnął z jej palca pierścień z bursztynem.

Kogoś jej przypominał, ale nie mogła zidentyfikować…

Grażyna nie czuła niczego, oddychała chrapliwie, w uszach dźwięczało: Trzymaj się prawej strony, trzymaj…

Zawsze do biura jeździła samochodem. Nie prowadziła sama nie lubiła się skupiać na znakach. W drodze załatwiała sprawy lub po prostu patrzyła przez okno. Miała kierowcę, pana Henryka zawsze czekał pod blokiem o siódmej trzydzieści, otwierał drzwi, poprawiał płaszcz, włączał radio z muzyką klasyczną i jechali. Tak przez lata. Heniowi pasowało: miał leki dla chorej żony, tańsze wyjazdy, paczki żywnościowe, premie.

Bywało, że dzwoniła nocą: trzeba lecieć do Poznania czy Rzeszowa, bo reklamacja na okna! Henryk ruszał natychmiast. Grażyna nawet przepraszała za kłopot, choć w umowie było wszystko zapisane.

Dziś jednak Henryk utknął pod domem, bo śmieciarka roztrzaskała mu bagażnik.

Grażyno, może wezwę taksówkę? Ale się wplątałem! jęknął.

Nie trzeba. Pojadę metrem. Grażyna poprawiła czapę choć od rana źle się czuła. Przestraszyła się stłuczki? Może trochę. Ale opanowana, przyzwyczajona: pieniądze rozwiązują takie sprawy. Radź sobie, pokaż mi potem dokumenty, trzeba zrobić naprawę auta.

I poszła, wielka, szara chmura do metra. Ludzie ustępowali jej z drogi. Swoją posturą budziła respekt w filmie zagrałaby olbrzymkę.

W metrze tłok, potoki ludzi napierają, zatrzymują się i znowu ruszają. Proszę trzymać się prawej… usłyszała Grażyna, schodząc na nową linię. Wszyscy trzymali się prawej, i ona też trzymała się, żeby nie zostać stratowaną przez studentów. Każdy gdzieś pędził…

A dzień już się kończył, po zamieszaniu w izbie przyjęć, po badaniach i zastrzykach, przewieźli Grażynę na salę i z trudem przełożyli na łóżko. Przykryli prześcieradłem. Ona słuchała tylko w głowie: Trzymaj się… Trzymaj…

W sali ciemno, pachnie perfumami, lekami, kaszą gryczaną i waniliowymi sucharami. Grażyna uwielbia takie, ale je jada rzadko.

To trzecie piętro, zza okna nie widać zatłoczonej Grójeckiej, kolorowej jak świąteczna girlanda…

Grażyna pamiętała, jak kupiła taką właśnie girlandę w Smyku. Po południu odebrała Kubę z przedszkola. Siedział sam, opiekunka już w płaszczu.

No proszę, Kuba, mama po ciebie przyszła! zawołała radośnie wychowawczyni.

Kuba wstał, szybkim ruchem wytarł łzy, naciągał czerwony kombinezon ze srebrnymi paskami. Udawał obojętność, żeby zrobić matce na złość. Chciał się odgryźć za wszystko… Za brak ojca, za inną matkę niż inne w podartych butach i ciepłej spódnicy.

A jego matka stała nad nim skałą, spokojnie czekając.

Co masz w pudełku? zapytał w drodze Kuba.

Piękną girlandę, Kubuś! Zawiesimy na choince, będzie cudownie! Grażyna rozgadała się aż dziwnie, Kuba się zdziwił.

Całą drogę wyobrażał sobie, jak ich rachityczna choinka rozbłyśnie lampkami. Jutro się pochwali dzieciom…

Gdy weszli do domu, okazało się, że girlanda nie działa. Mama bez słowa zwinęła kabel, schowała do pudełka.

Chodź jeść, muszę prasować.

Oczywiście dwa dni później przyniosła naprawioną panowie z warsztatu jej pomogli. Ale Kuba już leżał chory w domu, nie miał się komu pochwalić…

I teraz ktoś gdzieś zawiesił taką girlandę nad światem, podłączył do ludzkich serc i puszcza prąd. A Grażyna lampa przepalona. Trzeba ją naprawić.

Weszła pielęgniarka w różowym kitlu, drobna, chudziutka.

Niech pani nie otwiera oczu, zmyję tusz, bo poparzy. Naprawdę nie otwierać.

Mokra wata dotykała policzków Grażyny lekko i chłodno, pielęgniarka mruczała coś pod nosem.

Grażyna przypomniała sobie matkę. Nie żyje już dawno, spoczywa na cmentarzu. Grażyna była na grobie we wrześniu, zapłaciła fachowcom za malowanie ogrodzenia, poprawę pomnika, posiała niezapominajki. Może już za późno, nie wiedziała, rzucała szerokimi gestami nasiona.

Przysypać ziemią, bo gołębie wyjedzą! podpytali pracownicy licząc na dopłatę. Kamienna Grażyna nie odpowiedziała, tylko kiwnęła i wręczyła pieniądze.

Mama, gdy była chora, przemywała jej twarz chłodnym ręcznikiem, pachnącym praniem i mrozem.

Nie trzeba… Ja sama… szepnęła Grażyna, zawstydzona.

Cicho. Trzeba odpoczywać, nabrać sił.

Pielęgniarka delikatnie rozplątała jej fryzurę.

Zapłacę… Portfel tam… sięgnęła ręką do torby. Nie ma… nie znajdę…

Grażyna szlochała.

To drugi raz, kiedy ją okradziono. Raz w metrze jakiś facet jej rozciął torbę, wypchnął portfel. Ze zdjęciem Kuby, centem od kolegi i kartką z listą zakupów. Strasznie wtedy płakała. Nie żal było pieniędzy, tylko tej modnej, świeżej torby, którą tak się cieszyła. Oddała do naprawy i na duszy został ślad…

I teraz żal jej znowu. Pewnie to ten mężczyzna sprzed chwili.

Leżeć, ja przyniosę ciśnieniomierz. Spokojnie…

Pielęgniarka wyszła na moment. Po powrocie założyła mankiet na rękę, a Grażyna odpłynęła w ciepły, lepiący sen…

… Kuba po wyjściu spod prysznica zapomniał zupełnie o matce. Anka przypominała kilka razy, sama dzwoniła Grażyna nie odbierała.

Coś się stało, Kubo. Trzeba szukać. Dzwoń do biura powiedziała spokojnie Anka, ale Kuba skrzywił się.

Mama zawsze wszystko ma ogarnięte. Nawet respirator dla siebie pewnie zarezerwowała. Daj spokój, Anka.

Odepchnął ją, zatopił się w telewizor. Lubił ten telewizor prezent od matki. Oglądał mecz popijając piwo i chrupiąc orzeszki. Anka westchnęła i prócz jednej próby dodzwonienia zrezygnowała.

Relacje między nimi były zawsze dziwne: bez awantur, bez bliskości.

Grażyna nie miała na to czasu ani zdolności. Kochała czynami nowe okna w mieszkaniu Kuby, remont łazienki, samochód synowi, karta na siłownię dla Anki, dobre jedzenie. Nie narzucała się, tylko dyskretnie wciągała synową do sklepów, podsuwała, co lepsze.

Anka początkowo zaskoczona, potem się przyzwyczaiła. Odkładała drobiazgi do zwrotu obiecała sobie, że kiedyś się odwdzięczy.

Grażyna kochała tak, jak umiała, robiąc wszystko, by syn miał to, czego jej kiedyś brakowało.

Kuba jednak odpychał. Matka kupowała myślał. Kiedy powiedział o ślubie, Grażyna nie wiedziała, jak się zachować. Wszystko robili po swojemu, choć wesele odbyło się w dobrym lokalu, prezent dla Anki taki jak chciała.

Anka próbowała się zbliżyć do teściowej ale ta nie wpuszczała do siebie nikogo. Praca, spotkania, procesy, reklamacje, konstrukcje… Grażyna wprzęgła się i ciągnęła jak wół.

Anka zadzwoniła jeszcze raz. Odpowiedziała kobieta mieli się zjawić rano, przynieść wygodne ubranie i sweter.

Bo w sali zimno, usłyszała Anka, zapamiętała wszystko, podziękowała.

Kuba już siedział przy laptopie. Anka nie powiedziała mu, że chce z nim zerwać. Nie chciała martwić teściowej.

Grażyna rano wstała, sąsiadki przewracały się w łóżkach.

Która to Jaśkiewicz?

Ja.

Próbowała związać włosy w kitkę zabrakło sił.

Z boku patrzyła na nią pewna kobieta z ciekawością. Grażyna zawstydzona okryła się kołdrą.

Proszę o rękę do pobrania krwi.

Pielęgniarka sprawnie znalazła żyłę. Potem zadzwonił telefon.

Przepraszam, z pracy Grażyna wyszła do korytarza.

Pytania, zamówienia, kosztorysy. W końcu nie wytrzymała:

Jestem chora, są zastępcy. Skierowania do nich!

Po drugiej stronie wybuchła awantura, rzuciła słuchawką. Grażyna oklapła.

Wydano jej szpitalną piżamę i szlafrok, przebrała się, spojrzała w lusterko. Plamy od tuszu, włosy sterczą, paznokcie złamane…

Proszę do sali, zaraz obchód. I śniadanie.

To wczorajsza pielęgniarka, już gotowa do domu.

Dzwoniła pana córka, przyjedzie. Anka. Proszę się nie załamywać, odpoczywać. To nie córka, tylko synowa…

Przyjedzie. Grażka, pamiętasz mnie? kobieta spojrzała z dołu. Jestem Krysia Wróblówna. Raz leżałyśmy razem, pamiętasz? Ty… dziecko…

Jak biczem świsnął po sercu Grażyna przypomniała sobie, kogo ma przed sobą. Wtedy tylko Krysia wiedziała o jej dramacie: wielka dziewczyna, wyśmiewana od dzieciństwa, zaszła w ciążę i chciała to zakończyć. Chłopak o niej zapomniał, był ciekawy jej ciała, potem uciekł. Dziecka nie urodziła. Krysia tuliła ją wtedy i szeptała, że jest piękna… A ludzi złych nie posadzisz.

Krysiu… nie poznaję… Przepraszam. Tu pracujesz? Świetnie!

Tak. A ty masz syna, gratuluję! Ja mam dwie córy, hałas nie do zniesienia… A mąż?

Nie ma. Sama rodziłam, myślałam, że mnie będzie bronił, ale jestem mu niepotrzebna. Sama siebie bronię…

Chciała coś jeszcze powiedzieć przyszli lekarze na obchód. Grażyna się położyła.

Szybko minęło śniadanie. Sąsiadki ciche, w wieku Grażyny, rozmawiały półgłosem. Jedna, Zdzisława spod okna, chrupała coś całą salą.

Sucharki? Waniliowe? Ale niech pani pije herbaty…

Na nerwy. Przepraszam, spróbuję ciszej. Mąż ma udar na drugim piętrze… Muszę coś gryźć.

Proszę napić się herbaty, mogę przynieść! poszła do stołówki. Tam wszystkie panie patrzyły lekko zdumione na Grażynę dumna, wysoka kobieta, zmęczona, lecz serdeczna.

Zaraz dostrzegła, że linoleum się odkleja, sprzęt stary, a okna trzeba by wyregulować. Kogoś by tu przysłała…

I już idzie z kubkiem herbaty po korytarzu:

Proszę, Zdzisia, nie wiem, jaką pani pije, ale proszę.

Dziękuję, pani dobra… odpowiedziała Zdzisława. O, jakaś panna tu stoi i macha.

Grażyna patrzy na drzwi. Stoi Anka, zabawnie wygląda w niebieskim fartuchu i ochraniaczach na buty.

Dzień dobry, wołałam, nie chciałam krzyczeć. Przyniosłam rzeczy dla pani Grażyny. Anka rzuciła reklamówki koło łóżka. Zdzisława mrugnęła ze zrozumieniem.

Aniu, po co, poradzę sobie… zażenowana Grażyna pokręciła głową.

A to ci dopiero! Anka nurkowała w torbie. Piżama, szlafrok, sweter, kosmetyki. Są herbatki, kawki, coś dobrego. Pościeli nie dźwigałam, następnym razem.

Grażyna wyglądała jak wielka góra, na szczycie której sterczał rozczochrany kosmyk. Zadrżała, drżała jej pierś pod szpitalnym szlafrokiem.

Pani Grażyno, co jest? Oj, proszę się nie rozklejać! Anka wyprostowała się. Niech się pani ubierze, ja idę do lekarza!

Anka wybiegła, Grażyna stała i patrzyła na rzeczy, reklamówki, szlafrok. Powoli w jej sercu zaczęły goić się rany, które wcześniej zmuszały ją do chodzenia po odłamkach.

A przecież do siebie nikogo nie dopuszczała, nawet Anki. A tu proszę, przyszła. Może z troski o majątek? Kto wie. Miło, że się pojawiła.

Syn zadzwonił parę razy, Grażyna nie odebrała.

Anka wróciła, usiadła obok, obracała obrączkę. Nie miała odwagi powiedzieć, że planuje rozwód nie chciała ranić teściowej.

W nocy Grażyna płakała cicho do ściany.

Następnego dnia zwrócono jej portfel i pierścień.

Okradł panią ten człowiek na izbie. Nie żyje już. Zawał. Nazywał się Burski Zbigniew.

Grażyna skinęła głową, już wiedziała, kto to, poznała. Zbyszek Burski, najlepszy sportowiec, prawie mistrz kraju. Gładził Grażynie plecy, przysięgał, że nie ma piękniejszej. Kłamał. Odszedł. On zmarł, ona żyje.

I nie jest już kamienna, tylko żywa tylko bardzo dawno nie umiała oddychać swobodnie i radośnie.

Ale teraz to się zmieni. Są Krysia, Zdzisława, Anka naiwna, ale tym bardziej kochana, jest praca, wiosna i niezapominajki, jest mnóstwo spraw, które tylko Grażyna poukłada. I jest jeszcze wnuk maleńka kuleczka na zdjęciu USG.

Aniu, nie oczekuj od dziecka cudów, kochaj i mów mu to. Ja nie mówiłam, teraz żałuję powiedziała kiedyś Grażyna. Kobieta musi kochać, inaczej kamienieje.

Anka skinęła. Nie, Grażyna Jaśkiewicz nie jest kamienna, jest po prostu bardzo delikatna. Duża, dumna, szeroka Grażyna Jaśkiewicz, która kiedyś urodziła się na ten świat i donośnie powitała go krzykiem…

Życie nauczyło ją być silną, ale źródłem prawdziwej siły jest jednak miłość i akceptacja najważniejsze, żeby mieć kogo głaskać po głowie i od kogo usłyszeć: Jesteś ważna.