Prawdziwa Polka

Jolka, gdzie ty jesteś?! Przynieś te ogórki! Ile mam jeszcze na ciebie czekać?!

Głos Staszka, jej męża, wyraźnie już tracił cierpliwość, kiedy z kuchni doleciał jej krzyk. Ale Jolanta była zajęta. Precyzyjnie malowała lewy oka nową, piekielnie drogą maskarą, od czasu do czasu przerywając, by przyjrzeć się efektowi w lustrze. Prawy oka, wymalowany już wcześniej tą samą maskarą, eyelinerem oraz cieniami, które poleciła jej przyjaciółka Halina, aż niepokojąco powiększył się i stanowił teraz wizualny manifest złudnej doskonałości. Ale Jolanta absolutnie nie zamierzała na tym poprzestać.

Nie miała nawet czasu zerknąć na ogórki moczące się w wannie.

To wszystko przez to, że ledwie tydzień temu jej mąż, właśnie ten Staszek, który teraz walczył w kuchni z zakręcaniem słoików, nieoczekiwanie oznajmił jej:

Chcę, żebyś była prawdziwą kobietą!

I wręczył jej kartę z całorocznymi oszczędnościami.

Szok, jaki poczuła Jolanta, trudno opisać.

Pierwszą reakcją był, rzecz jasna, impuls do awantury. No bo jak? Skoro Staszek zdołał coś zaoszczędzić i ukryć przed wspólnym domowym budżetem, to może nie tylko nie oddawał całej pensji, ale i w czymś innym okłamał? Taki warkocz podejrzeń aż prosił się, by ruszyć z miejsca. Co to za porządki?!

Mimo wszystko, jeszcze zanim wstał pierwszy krzyk, dopadła ją myśl kolejna. I zanim w ogóle zdążyła otworzyć usta, osunęła się na taboret w kuchni, kompletnie zapominając o niedogotowanym barszczu, który bulgotał na kuchence.

Co to znaczy, prawdziwą kobietą?!

To było…

Boże, to było! Miała ochotę wykrzyczeć całemu światu i rzucić w ścianę nowiutki serwis do herbaty, który teściowa podarowała jej niedawno, a o którym Jolanta marzyła zawsze dyskretnie, nigdy na głos. Serwis był drogi, nierealny teściowa jednak po prostu go wręczyła. A gdy Jolka płakała, dotykając filiżanek, teściowa tylko się roześmiała:

Oj, Jolciu! Takaś mi naiwna! Ja dla ciebie wszystko zrobię, żebyście tylko żyli szczęśliwie!

Pobudki matki Staszka pozostawały niejasne, ale ona nie zamierzała niczego tłumaczyć. Uściskała na odchodne Jolę, potem syna, ucałowała wnuki w oba policzki i wróciła do siebie. Nigdy nie lubiła być gościem powtarzała, że gospodarstwo nie przypilnuje się samo.

Jolanta przyjmowała to bez protestu. Woziła wnuki na weekendy, pilnowała, by dzieci były grzeczne i za każdym razem starała się czymś ucieszyć tę, która przyjęła ją do rodziny bez cienia wyrzutu.

A powód do wyrzutów był, o czym wiedzieli nawet krewni, więc czego mogła się spodziewać od teściowej, którą widziała raz przed ślubem, kiedy Staszek przywiózł ją z synem na poznanie matki. Jolanta długo nie chciała wysiadać z samochodu, patrzyła na śpiącego synka i szeptała Staszkowi:

Może nie trzeba? Co jej powiem? Co ona mi powie?! Wyrzuci nas, mówię ci!

Skąd ci to przyszło do głowy? dziwił się Staszek.

A stąd! Jak urodziłam Adasia, własna ciotka wyrzuciła mnie z domu. Powiedziała, że przynoszę wstyd! A ty myślisz, że twoja mama mnie przyjmie z otwartymi ramionami? Z dzieckiem?! Naiwny, Staszek, naprawdę naiwny!

Nie oceniaj, nim nie poznasz. Może cię jeszcze zaskoczy.

I zaskoczyła. Krótko przyjrzała się dziecku, wyciągnęła ręce:

Zaufasz mi? Położę go u siebie. Zmęczył się w podróży.

Jolanta, sama nie wiedząc czemu, oddała synka w ręce Kazimiery. Adaś nawet nie zaprotestował przytulił się, pomruczał cicho i znów zasnął, podczas gdy przyszła babcia nuciła uspokajającą kołysankę.

Babcią nazwał Kazimierę od razu, jak tylko nauczył się tego słowa. Ona zaś zdobyła tym serce Jolki na zawsze.

Jolanta urodziła syna bardzo wcześnie, zaraz po osiemnastych urodzinach. O tym, kto był ojcem, wiedziała cała wieś i gadała, czy Bartek Czerwuch poślubi Jolantę Nowak czy tylko się zabawi, jak to ze wszystkimi dziewczynami wcześniej. Bartka reputacja była podła, a Jolka omijała go szerokim łukiem.

Ale Bartek był przebiegły jak lis. Potrafił mówić tak, że dziewczyna dała się omamić. Gdzie nie udało się słowem, tam przymusem.

Jolanta nie zamilkła.

Wracała późno od ciotki z miasta, musiała iść przez pola, bo autobus pojechał tylko do sąsiedniej wioski. Kierowca wzruszył ramionami:

Mam dla ciebie jedną kurs zrobić? Daj spokój, przejdziesz się, pogoda ładna. Ja już jadę do domu!

Nie miała wyjścia. Szła pieszo.

Maluch Bartka dogonił ją pod lasem.

Jola, dokąd tak późno sama? Wsiadaj!

Nie, Bartek, sama pójdę! odsunęła się, ale było już za późno…

Wróciła do domu z podartą sukienką i płaczem. Przeszła bez słowa przez chatę, gdzie spała schorowana matka, poszła do łazienki i do rana próbowała spłukać z siebie ślady obcych rąk i mokrych pocałunków. Szlochała, przeklinała własną bezradność. Rozważała, jak ukryć przed chorą matką wszystko, co się stało. Lekarz jasno powiedział: matka nie ma serca do takich emocji może tego nie przeżyć.

Rozumiała Jolka aż za dobrze. Poza matką nikogo nie miała o ciotce jeszcze wtedy nie wiedziała prawdy. Jeździła do miasta z mlekiem i jajkami, pomagała w gospodarstwie myślała, że po to jest rodzina, żeby sobie pomagać.

Matka nigdy nie dowiedziała się, co przydarzyło się Joli. Odeszła, zanim Jola była w piątym miesiącu ciąży. We śnie, cicho, zostawiając córkę samą na świecie.

Ciotka, która przyjechała na wieść o śmierci siostry, od razu się od niej odwróciła.

Sama sobie jesteś winna, sama sobie radź! Ja ci nie pomogę. Czemu nie zgłosiłaś policji? Byłabyś dziś żoną i wszystko byłoby załatwione! A tak? Nie licz na mnie! Mam swoje problemy!

Jolanta, z trudem stojąc na nogach, zupełnie nie zrozumiała w pierwszej chwili, o co chodzi. Dopiero po kilku dniach dotarło, że nie ma już na kogo liczyć. Spakowała się i poszła na policję.

Jolcia, czemuś nie przyszła od razu? policjant złapał się za głowę. Ja mu pokażę!

Bartek trafił do więzienia.

Gdy Jola zaczęła mówić głośno, okazało się, że dzieci miał rozsiane po całym powiecie aż siedmioro! Matki zastraszone milczały, ze strachu i wstydu, ale potem sprawy nabrały biegu.

Matka Bartka, gdy sąd wydał wyrok, przeklęła Jolę publicznie, na rynku, plując jej pod nogi i życząc, by dziecko zmarło albo urodziło się chore.

Ale ludzie ze wsi nie dali jej skrzywdzić. Tej nocy bramę Czerwuchów pomazano smołą, a po kilku miesiącach musieli sprzedać dom i wyjechać.

Jola urodziła zdrowego, silnego niemowlaka. Cały był w Nowaków: nos i uszy po dziadku, ciemne loki i oczy jak czereśnie po babci. Ludzie pomogli, przynieśli ubranka, łóżeczko. Pieniądze po matce wydawała bardzo ostrożnie. Wiedziała, że urodzić to dopiero początek, a samotnie wychować zadanie z gwiazdką.

Gdy tylko zaznała trochę spokoju, ciotka przyjechała z braćmi zmarłej matki Jolanty. Ich w życiu nie widziała nie odzywali się nigdy.

Jola, sprawa jest taka. Musisz się wyprowadzić. Dom jest nasz, po rodzicach, będziemy go sprzedawać. Póki matka żyła, nie było rozmów. Ale teraz potrzebujemy pieniędzy.

A ja gdzie pójdę?

To już nie nasza sprawa. Damy ci część, po matce. Ale dalej musisz radzić sobie sama.

Jolanta westchnęła. Za te pieniądze nie kupi nawet rudery w wiosce. Pozostawało tylko miasto. Ale tam bez znajomości, bez pomocy. Tutaj przynajmniej sąsiedzi pomagają!

Sąsiedzi szeroko komentowali decyzje rodziny, współczując to jednej, to drugiej stronie. Gadali, natomiast nie zapomnieli o konkretach. Następnego dnia zjawił się u Jolanty sierżant policji.

Joluś, w sąsiedniej wiosce wdowa sprzedaje pół domu. Znam ją: porządna kobieta. Sama nie da rady przy gospodarstwie. Zabiorę cię w sobotę. Jeśli się zgodzicie, będziecie razem mieszkać. Co ty na to?

Dziękuję ci bardzo! Jolanta była bliska uścisku.

I jak Adaś?

Rośnie!

Sierżant pokazał rogatą do dziecka i wyszedł, a Jolanta pogładziła matki zdjęcie na komodzie.

Damy sobie radę, mamusiu! Zobaczysz, wszystko będzie dobrze!

Z Tadeą Kocot, właścicielką domu, dogadała się od razu.

Jolka, niczego się nie bój, jestem spokojna. Byle był porządek i cicho, a damy sobie radę. Z małym pomogę, jeśli akurat będziesz chciała wrócić do pracy. Ale tylko wtedy, na spacery liczyć nie możesz!

A jest tutaj jakaś praca?

Pewnie! Moja przyjaciółka szuka ekspedientki do sklepu spożywczego. Ma trzy punkty, otworzyła kolejny. Chcesz, zamówię słówko?

Chcę!

No to mamy fajny dzień!

To właśnie w tym sklepie Jolanta poznała Staszka przyszedł kupić coś dla matki.

Jolanta, sama nie wiedząc kiedy, otworzyła się przed nim. Opowiedziała o Adasiu, o Tadei Kocot, która stała się babcią dla dziecka, i o sobie. Chociaż zazwyczaj nie była rozmowna!

Staszek słuchał, nie przerywając, a potem już wiedział: te czereśniowe oczy i cichy głos Jolanty nie dadzą mu spokoju.

Wracał potem pod sklep wiele razy, nie mogąc się odważyć wejść znowu. Nie wiedział, jak powiedzieć, że jego żona zniknęła w nocy, zostawiając dwóch malutkich synów najmłodszy miał wtedy tylko trzy miesiące. On został sam, matka zajmowała się chorym ojcem.

Staszek nie potrafił powiedzieć o tym Joli, chodził więc w pobliżu sklepu, ale wejść nie miał odwagi.

Nie przewidział jednak, że Jolanta także o nim myśli. Zasięgnęła języka u Tadei i poznała całą prawdę. Kiedy w końcu ponownie wszedł do sklepu, była przygotowana.

Twój starszy ile ma?

Trzy lata.

A młodszy?

Akurat roczek skończył.

Jak mój Adaś.

Jola

Przedstaw mi dzieci, a potem zobaczymy.

I tak się zeszli.

Ślub był cichy, tylko rodzina. Zaraz po weselu pojechali z dziećmi nad Bałtyk Jolanta była szczęśliwa jak dziecko.

Ale to szczęście kosztowało ją walkę. Najpierw, gdy starszy syn poważnie zachorował i przez dwa miesiące była z nim w szpitalu, zostawiając młodszych pod opieką Kazimiery.

Potem, gdy zjawiała się matka chłopców żądać dzieci. Jolanta stanęła do walki, nie oddała ich. Pojechała do rodzinnej wioski, poradziła się sierżanta, przeszła wszystkie procedury, by zostać matką na papierze, nie tylko z serca.

Matka chłopców zniknęła jeszcze przed zakończeniem sprawy sądowej, a Jolanta mogła odetchnąć, gdy Kazimiera objęła ją po rozprawie i powiedziała:

Teraz jestem spokojna o wnuki.

Lata mijały, dzieci rosły, a Jolanta pozostała taka sama: delikatna, cicha, serdeczna do czasu. Cała wieś już wiedziała, że choć mruczy jak kotka łapiąca słońce na ganku, jak ruszą jej rodzinę rzuci się jak lwica.

I wtedy to się stało. To ona ma nie być kobietą?!

Całą noc po tym, jak Staszek wręczył jej kartę, nie spała. Kręciła się, podchodziła do lustra i wpatrywała się z prawej, z lewej. Co ze mną nie tak? Nie chciała pytać męża, obrażona. Rano dzieci do przedszkola, szkoły, a ona do Haliny.

Halka, co robić?!

Halina była taka jak ona trochę w swoim świecie. Otworzyły więc naraz stertę babskich czasopism i czytały, czego trzeba, by być prawdziwą kobietą: prawidłowo jeść, ubierać się, malować, a najlepiej wszystko robić idealnie. Jak nie, to nie kobieta, tylko jakaś tam kokardka sboku. Dobrze, jeśli choć kokardkę się ma, a Jolanta nie miała!

Kokardki nie kupiły, ale pojechały do miasta. Jola kupiła dobrą kosmetykę, nową koszulę nocną, bajeczne buty aż strach w domu z pudełka wyjąć, żeby dzieci nie zniszczyły.

Staszek jej starań nie zauważył.

Kończyła właśnie cieniować oko, gdy drzwi do łazienki się otwarły i Jola pociągnęła się pędzlem prosto w oko! W tej chwili uznała, że bycie prawdziwą kobietą jej wcale nie jest potrzebne.

Jolka, co się dzieje?! Staszek z przerażeniem patrzył, jak żona podskakuje na jednej nodze, łzy lecą ciurkiem, a ona próbuje wytrzeć oczy.

Przez ciebie! syknęła przez zęby, w końcu przypominając sobie, że powinna raczej zmyć twarz niż rozmazywać makijaż po łazience. Kobiety ci się zachciało?! To kim ja dla ciebie jestem?!

Staszek, wreszcie zrozumiawszy problem, objął ją i powstrzymał jej szamotaniny:

Pogodaj, Jolka, pozwól pomóc…

I zmywając z twarzy łzy i cienie, czułym, delikatnym ruchem szeptał:

Ja, głupi, gadam źle, a ty od razu sobie coś ubzdurasz i się obrazisz! Zamiast zapytać!

To po co dałeś mi pieniądze i uwagi, że nie jestem kobietą?

Bo niczego sobie nigdy nie kupujesz! Dzieciom, mnie, mojej matce wszystko. A siebie nigdy! To dałem ci te oszczędności idź, wydaj na siebie, tak jak inne kobiety, kup co chcesz!

Wtedy to Jolanta zaczęła się śmiać. Tak śmiała się długo, aż do łez dzieci, słysząc, że matka płacze, wpadły z krzykiem. Sporo czasu zajęło uspokojenie wszystkich.

Wieczorem, gdy już wszystko wyciszone, Jolanta wyszła na ganek, podniosła czyste oblicze do gwiazd i wspominała całą tę dzisiejszą komedię.

No, mam to z głowy! odezwał się Staszek, siadając obok na schodach.

Też mam nadzieję, że ogórki udane?

Pewnie! Będą najlepsze!

Oby się przydały uśmiechnęła się Jola, kładąc rękę na brzuchu.

Jolka! I nic nie powiedziałaś?! Staszek wybuchł, obejmując ją mocno.

Kiedy miałam ci powiedzieć? Ciągle ogórki, wymagania… Dla mnie czasu brak!

Chciała coś jeszcze dodać, ale Staszek przyciągnął ją do siebie, pocałował na wspomnienie, że kobieta nie powinna o sobie zapominać przytulił mocno, by wiedziała, gdzie jest jej miejsce.

Tu, przy jego sercu. Tam, gdzie dusza oddycha.