Kiedy Irena miała dwa lata, mieszkała w domu dziecka. Przyjechałam tam, by robić zdjęcia dzieciom. Powierzono mi te najbardziej wymagające do adopcji.

Kiedy Hania miała dwa lata, mieszkała w domu dziecka w Łodzi. Przyjechałam tam jako fotografka, by robić zdjęcia dzieciom, szczególnie tym najtrudniejszym do adopcji. Weszłam do jej grupy i od razu zobaczyłam dziewczynkę o posępnym, wykrzywionym, niemal starczym obliczu. Jakie to nieładne dziecko pomyślałam. Ale gdy zaczęłam ją fotografować, nagle zobaczyłam ją naprawdę. Przez tę nieruchomą, ponurą maskę. Ożyła w moim obiektywie.

Trudno złapać spojrzenie dziecka z głęboką deprywacją. Ta dziwna dziewczynka patrzyła prosto w obiektyw. Ani na moment nie odrywając wzroku. I wtedy zobaczyłam jej duszę. Przeraźliwie samotną, boleśnie cierpiącą. Tam nie było nawet nadziei. Było tylko pierwsze w życiu poczucie, że ktoś ją zauważył. Zauważył właśnie tę odrzuconą, wszystko rozumiejącą duszę taką samą jak moja. Potem spuściła oczy i napełniły się łzami.

Zapytałam wychowawczynię: Proszę mi coś opowiedzieć o Hani, muszę napisać tekst. A co opowiadać? odpowiedziała wychowawczyni lekko zniecierpliwiona. Czego się nauczyła, co mówi? Ona nic nie umie i nic nie mówi. Tylko siedzi na szpagacie i buja się do samej ziemi. I jak się buja, to cicho kwili. O niej nie ma co opowiadać. Ona niczyja.

Dwa miesiące wcześniej zmarła nasza młodsza córka. Nasze piękne życie rozbiło się w proch. Przestaliśmy istnieć jako dawni my, zostaliśmy tylko w życiu PO. Chodziliśmy, mówiliśmy, jedliśmy usiłując za wszelką cenę ukryć przed dziećmi własną rozpacz, by ich nie przestraszyć. By dać im nadzieję, której już sami prawie nie mieliśmy. Myślałam: Czy cokolwiek jeszcze mnie kiedyś ucieszy? Jechałam na zdjęcia i płakałam w samochodzie. Potem wychodziłam, wycierałam twarz śniegiem i grałam normalną matkę. Uśmiechałam się, mówiłam zwykłym tonem. Robiłam to na pokaz.

Nie chciałam żadnego dziecka w zamian. Chciałam tylko przeżyć. I wtedy pojawiła się Hania ze swoim samotnością i rozpaczą. Zupełnie jakbym setki razy nie widziała już dziecięcej samotności podczas pracy. Ale ta była jakby specjalnie dopasowana do mojego serca

W domu powiedziałam mojemu cudownemu mężowi: Nie wiem nawet jak o tym zacząć Fotografowałam dziś dziewczynkę i nie umiem przestać o niej myśleć Może powinniśmy choć rozważyć? Marek odpowiedział: Ty wiesz, że jesteśmy na skraju wytrzymałości? Jakie dziecko? Ledwo oddychamy

Wiem. Chyba już nigdy nie będę normalna. Muszę nauczyć się żyć, jak jest.

Pojechaliśmy do domu dziecka. Zobaczyć Hanię. Zaprowadziła ją wychowawczyni. Malutka, z tym samym wykrzywionym grymasem, dreptała pokracznie jak krab. Pod nosem smarki, jak zielona opaska. Boże, jakie to pokraczne Jakby nieudany zarodek człowieka. Co ja w niej zobaczyłam?

Hania dotknęła zabawki, którą przynieśliśmy, po chwili usiadła i rozłożyła nogi w szpagacie, zaczęła się bujać szybko i energicznie, aż do samej ziemi łbem.

Na tle bujania, ordynator wygłosiła przemowę: Pani Lidko, to nawet nie lekkie upośledzenie! To głęboka niepełnosprawność intelektualna! Zero perspektyw. Przekażemy ją do MOPS-u. Proszę zrozumieć, to dziecko jest nieuleczalne, siedem rodzin już zrezygnowało. Nie potrafi nic, nie mówi, tylko siedzi na szpagacie. My nazywamy ją Mała Włochowska.

I w tej chwili Marek, na którego cały czas nie śmiałam spojrzeć, powiedział: A wie pani nam się ta dziewczynka podoba. Zabieramy ją.

Potem go pytałam: Czemu to powiedziałeś? Przecież nie chciałeś A on: Zrozumiałem, że tego dziecka nikt nie uratuje. Poza nami.

Adoptowaliśmy Hanię, zostawiając dom dziecka w milczącym szoku.

Hania była w głębokiej depresji. Nie wierzyła w świat. Świat był zdradliwy, niebezpieczny. Nikt jej przez dwa lata nie zauważał i nie kochał. Nie potrafiła prosić. Nie umiała się bawić wszystko rwała, łamała. Bała się wszystkiego, zastygała, kręciła się w kółko i budziła się z płaczem aż do bezdechu. Jadła tylko przecier. Ledwo chodziła, bała się wody, nocnika, taty, windy, wiatru, samochodu

We mnie wyło moje cierpienie, na zewnątrz wyła Hania. Wiem, dlaczego stanowczo się odradza adopcję po stracie. Nie ma się już żadnej siły. Wszystkie siły idą na to, by samemu się nie rozpaść. A przy dziecku trzeba jej mieć bardzo dużo. Musiałam ją z czegoś wydobyć. Brałam siły z naszej tragedii.

Mówiłam do siebie: Twoje nieszczęście jest niczym w porównaniu z dramatem tej dziewczynki. Straciłaś dziecko, ale masz syna, córkę, męża, mamę i przyjaciół, pracę, dom. Hania nigdy nie miała nic. Dla niej to wszystko o wiele trudniejsze.

Wiecie, kim okazało się to wychudłe, zgorzkniałe, ciągle rozchwiane dziecko, które wzięliśmy do rodziny będąc na dnie? Okazała się naszą cudowną Hanią. Łatwo opowiada się baśnie, gorzej z czasem minęło 9 lat w domu.

Hania stała się takim człowiekiem, jakim była w zamyśle Bożym lekka, radosna, kokietka, dobra, pełna czułości, wrażliwa i wyrozumiała dla nas, śliczna dziewczyna. Uczy się w zwykłej szkole, w klasie logopedycznej. Trenuje nurkowanie! Nurkowanie!

Mówi do mnie: Mamo, od razu udało mi się spokojnie oddychać pod wodą i wymienić automat pod wodą Wtedy płaczę.

Teraz Hania jest na obozie nurkowym w Helu. Pojechała tam sama, samolotem z Warszawy. Ma 11 lat. Dzwoni do mnie i szczebiocze: Mamo, tu jest tak pięknie! Kąpaliśmy się, był sztorm, morze zrobiło się lodowate, ale teraz już cieplejsze, przywieźli nasze pianki, jutro schodzimy pod wodę! Na kolację była ryba, dałyśmy ją kotom jest tu ich mnóstwo, wiesz, że nie lubię ryby! Ale zjadłam purée. Wspinaliśmy się na górę, 13 kilometrów, ledwo żyję Tu są piękne drzewa z Czerwonej Księgi! Znalazłam świetne koleżanki! Kupiłam też krakersy za te pieniądze, co mi dałaś, i częstowałam wszystkich. Huśtamy się w hamaku Tęsknię!

Bo ją uratowaliśmy. My ją uratowaliśmy. I siebie razem z nią, na jednej tratwieMoże to nie jest historia o cudach, które spadają z nieba tylko o tym jednym, co rośnie niespiesznie w czyichś ramionach. O nieudanym zarodku człowieka, który w pewnym domu nauczył się śmiać na głos, tulić pod kocem, rozpoznawać zapach bzu przed domem i przebaczać światu po swojemu. O cieple wywalczonym uporem i bezradności tkanej w miłość, szew po szwie aż wreszcie nie ma już starej maski, tylko szczęśliwe dziecko.

Gdy słyszę w słuchawce: Mamo, muszę już kończyć, idziemy szukać fok, mamroczę: Uważaj na siebie, skarbie. A w odpowiedzi słyszę krótkie: Nie bój się, mamusiu! Teraz już nie boję się świata. I wiem, że na mnie się czeka.

I wtedy rozumiem, jak bardzo warto było przeżyć każdą ciemną zimę. Bo zawsze, gdzieś wśród zgliszczy, czeka nowe życie dopóki jest ktoś, kto zechce je zobaczyć.