„Masz zwisającą skórę!” — mąż, który ma 60 lat, uszczypnął mnie w bok przy gościach, więc przyniosłam lustro i pokazałam, co zwisa u niego.

Agnieszka, a co ty tu masz? Marian, który ma już sześćdziesiątkę na karku, pociągnął solidny łyk śliwowicy i nagle wyciągnął rękę, szczypiąc mnie bezczelnie w bok.

Akcja rozgrywała się akurat przy stole w salonie, gdzie, jak zwykle w sobotę, zebrała się nasza mała ekipa sąsiedzka. Uszczypnął mnie tam, gdzie materiał spódnicy napinał się, kiedy siedziałam.

Zrobił to na oczach wszystkich, głośno, bez żadnych hamulców.

Marian, co ty odprawiasz? próbowałem delikatnie odsunąć jego łapę, jakby odganiając natrętną muchę, lecz on był już w swoim żywiole. Palce jak krótkie, przypieczone kiełbaski znowu zacisnęły się na mojej talii, sprawiając nie tyle ból, co ostrą, kłującą przykrość.

Spójrzcie tylko! zwrócił się do naszego sąsiada Zdzisława, który już celował widelcem w śledzia pod pierzynką. Mówię jej: „Agnieszka, weź już nie jedz tej chałki na noc”. A ona mi odpowiada: „To przez wiek, hormony”.

Marian ryknął śmiechem, a jego brzuch zadrżał pod naporem, napinając guziki porządnej koszuli do granic.

Jakie tam hormony, to lenistwo! podsumował dumnie, rozglądając się po stole.

Marian, dość już, syknąłem przez zęby, czując, jak zdradliwy rumieniec rozlewa się mi po szyi i policzkach.

Zdzisław zaśmiał się niepewnie, wbity w talerz jak nastolatek, który nagle zauważył coś fascynującego w majonezie.

Jego żona, Danuta, z cichą gracją poprawiła serwetkę, udając, że nic się nie dzieje.

A co „dość”? Marian był w siódmym niebie, czując się gwiazdą wieczoru. Prawdy nie wolno już powiedzieć? Zwisa ci skóra!

Znowu palec poleciał mi w bok, jakby sprawdzał rozczyn drożdżowy.

Patrzcie! Tu cała fałda. Jak u mopsika, same zwoje! Nieładnie, Agnieszko.

Nastała niezręczna cisza, którą przerywał tylko szum starej lodówki w kuchni.

Ja się przecież staram dla ciebie, dodał jeszcze, tonem wszystkowiedzącego mentora, odchylając się na krześle i krzyżując ramiona na piersi. Kobieta powinna się pilnować, żeby facetowi było na co popatrzeć. Tak było, jest i będzie.

Pogapiłem się na niego.

Uważnie, jakby po raz pierwszy po trzydziestu latach małżeństwa.

Sześćdziesiąt dwa lata żywota.

Brzuch zwisający ponad paskiem niczym ciemna chmura nad Mazurami.

Drugi podbródek płynnie przechodzący w szyję, potem zaraz w opadające ramiona, bez żadnych zarysów mięśni.

Łysina, świecąca pod lampą jak polany masłem naleśnik w Tłusty Czwartek.

Czyli ma być ładnie dla oka, tak? zapytałem całkiem spokojnie, nawet dla siebie samego nieco zaskakująco.

Coś nagle się przestawiło, jakby ciężka wajcha w śluzie z trzaskiem wskoczyła we właściwe miejsce.

Nie było już wstydu, nie było chęci łagodzić sytuację, ani przyzwyczajonego cierpliwego wybaczania.

Została tylko chłodna klarowność.

No jasne! Marian klepnął się w pierś, wydając głuchy odgłos. Ja trzymam formę!

Formę? dopytałem bez spuszczania wzroku.

Męską oczywiście! wyprostował się na tyle, na ile kręgosłup pozwalał. Każdego ranka kręcenie biodrami, hantle po pięć minut jestem w formie!

Spróbował wciągnąć brzuch, żeby udowodnić ten „tonus”.

Efekt był marny.

Brzuch tylko na chwilę się napompował, potem wrócił na prawowite miejsce, rozlewając się ponad paskiem, odciskając się ostro w ciele.

Facet ma być orłem, nie workiem na kartofle, zakończył swoją przemowę.

Orłem, powiadasz? powoli wstałem, uważając, by nie zrobić zbyt gwałtownego ruchu.

Co się dąsasz tak? Obraziłaś się? dorzucił, dolewając sobie jeszcze śliwowicy. Za prawdę się nie obraża, Agnieszko! Chudnij po prostu, a nie dąsaj się!

Wyszedłem do przedpokoju, gdzie pachniało starymi płaszczami i pastą do butów.

Na ścianie wisiało nasze stare, jeszcze rodziców, lustro.

Ciężkie, w solidnej, owalnej, drewnianej ramie, pamiętało nas młodych i szczupłych.

Zdjąłem je z gwoździa.

Pewnie ważyło z pięć kilo, rama wbijała się w dłonie.

Ale tej wagi w ogóle nie czułem.

Wróciłem do pokoju, niosąc lustro przed sobą jak średniowieczną tarczę albo wyrok, od którego nie ma odwołania.

Goście zamarli z widelcami w rękach, Danuta zapomniała zamknąć usta, w których tkwił kawałek korniszona.

Marian, wstań, powiedziałem cicho, tak, że nikt nie śmiał się sprzeciwić.

Po co? zdziwił się szczerze, ale widząc mój kamienny wyraz twarzy, nie ryzykował. No, wstałem. Będziemy tańczyć?

Nie, podszedłem bliżej, czując woń cebuli i alkoholu. Będziemy podziwiać orła.

Podsunąłem mu lustro pod sam nos, zmuszając do cofnięcia się.

Trzymaj.

Złapał za ramę, lekko się zacinając pod ciężarem.

Agnieszka, co ty znowu wymyśliłaś? w pewności w jego głosie zamigotała pierwsza nuta niepokoju.

Patrz, rozkazałem tonem, jakim strofuje się kota na stole. Uważnie patrz.

Wpatrywał się w swoje odbicie zdezorientowany, lustro lekko drżało w jego rękach.

No widzę, to ja, i co dalej?

A teraz popatrz niżej, stuknąłem palcem w szkło tam, gdzie odbijała się jego spocona koszula. Widzisz?

Co niby?

Zwisa ci skóra! wypaliłem wyraźnie, naśladując jego wcześniejszą intonację. I nie tylko zwisa, Marian, ona się wręcz rozkłada.

Agnieszka! próbował opuścić lustro, twarz zrobiła mu się purpurowa.

Nie, trzymaj! nacisnąłem na dolny rant ramy, zmuszając go do patrzenia jeszcze chwilę. Tu nad paskiem, to co? Stalowe mięśnie?

Zdzisław zacharczał, dławiąc śmiech, i zakaszlał w pięść.

Nie, drogi panie, to koło ratunkowe, nie przestawałem. Tak na wypadek, gdybyśmy utonęli w tłuszczu.

Marian zrobił się czerwony jak dojrzały pomidor gotowy do wybuchu.

A te boczki? wskazałem na jego wyłażące z portek fałdki. To skrzydła orła? Czy może „uszka”, jak u świątecznego prosiaka?

Przestań! zahuczał, starając się odwrócić. Ludzie patrzą, po co mnie upokarzasz!

Niech patrzą! podniosłem głos, przebijając jego syk. Prawdy żądałeś, prawda jest przed tobą! Ty, nasz domowy estetko!

Odsunąłem się o krok, by ogarnąć cały jego obraz.

To teraz pogadajmy o twojej estetyce, kontynuowałem. Stań bokiem do światła.

Nie będę, zaczął, ale zaraz zamilkł.

Stań! huknąłem tak, że aż sztućce podskoczyły na stole.

Posłusznie, niczym zaczarowany, niezręcznie przekręcił się bokiem.

W lustrze odbił się jego profil, daleko mu było do greckiego posągu.

I szyja.

A raczej jej praktyczny brak.

Widzisz te trzy fałdki z tyłu na karku? mówiłem spokojnie, jak lekarz na konsultacji. Mopsik, Marian, rasowy!

Danuta już nawet nie udawała wytarła łzy śmiechu w serwetkę.

A tu pod brodą? zapytałem bez litości. To wole, jak u pelikana? Rybę tam chowasz?

Jestem facetem! jęknął, a argument był żałosny i wątły. Mi wolno!

Ach! Tobie wolno? roześmiałem się krótko, chłodno. Czyli jak mi się zrobiła jedna fałda po dwóch dzieciach i latach przy garnkach to wstyd i lenistwo?

Podszedłem bliżej, spojrzałem w oczy.

Ale jak ty, co od dziesięciu lat nie podnosi nic cięższego niż pilot od telewizora, rozlałeś się jak galareta, to „facet w sile wieku”?

Szybkim ruchem wyrwałem mu lustro z rąk. Był wyraźnie zmęczony.

Stał rozbity, z rozpiętym najwyższym guzikiem, którego w końcu nie wytrzymał i poleciał gdzieś pod stół.

Cały jego polor i nadęcie wyparowały momentalnie.

Przede mną stał zwyczajny, otyły facet w średnim wieku, który właśnie zrozumiał, że nie jest żadnym królem, a już na pewno nie orłem.

Siadaj, rzekłem spokojnie, stawiając ciężkie lustro przy komodzie. I jedz.

Opadł ciężko na krzesło, które zaskrzypiało złowieszczo.

Żebym nie słyszał więcej ani słowa o mojej figurze, powiedziałem, poprawiając włosy przed lustrem.

Odwróciłem się do niego i dodałem po cichu:

Bo następnym razem powieszę to lustro naprzeciwko ciebie przy stole. Będziesz mógł patrzeć, jak pelikan żuje obiad.

Zdzisław już przestał udawać powagę zanosił się głośnym śmiechem, wycierając oczy serwetką.

Marian podniósł widelec, nabrał marynowanego grzybka i zajął się wyłącznie swoim talerzem, starając się skurczyć do rozmiarów roweru.

Napięcie, które wisiało po rodzinnych spięciach, zniknęło, jakby ktoś wreszcie otworzył okno w dusznym mieszkaniu i wpuścił świeże powietrze.

Usiadłem z powrotem na miejscu gospodarza.

Nałożyłem sobie ogromny, zdecydowanie za duży kawałek tortu Napoleon tego, co piekłem cały wczorajszy dzień, rozwałkowując blaty na cieniutko i który miałem bohatersko nie jeść, żeby nie tyć.

Krem aż wypływał bokiem, ciasto chrupało pod widelcem.

Agnieszko, podaj i mi kawałek, poprosiła cicho Danuta, podsuwając talerzyk. Do diabła z dietą, żyje się raz!

I dla mnie, puścił oko Zdzisław, nalewając sobie kompotu. Zdaje się, że wychodzą mi skrzydła, muszę się wzmocnić.

Marian uniósł na sekundę wzrok.

Spojrzał na mnie z dziwnym, nowym dla siebie respektem.

Potem zlustrował tort.

I spojrzał kątem oka na lustro stojące nadal pod ścianą, jak niemy świadek jego upokorzenia.

W jego odbiciu widziałem jego nogi w dwóch różnych skarpetkach jedna czarna, druga granatowa, prawie fioletowa.

Orzeł, domowy, psiakrew.

Przepraszam, Aga, mruknął, nie podnosząc wzroku znad obrusa. Palnąłem jak kretyn.

Jedz, Marian, jedz, odgryzłem kawał kremu, delektując się jego smakiem. Przydadzą ci się siły.

Podniósł brwi pytająco.

Hantle podnosić, uśmiechnąłem się. W końcu jesteś sportowiec.

Wieczór toczył się zwykłym rytmem: rozmowy o cenach, działce i pogodzie.

Ale coś się nieodwołalnie zmieniło w układzie sił przy tym stole.

Domowy krytyk nagle spadł z piedestału i został zwykłym facetem.

Ze swoimi lękami, słabościami i wszystkimi fałdami.

I wiecie co?

Ten tort smakował najlepiej od dwudziestu lat.

Lustro zostało na swoim miejscu.

A Marian przechodząc obok niego, zawsze wciąga brzuch i prostuje ramiona.

O mojej zwiotczałej skórze nie wspomniał już nigdy.

Może boi się obudzić pelikana.