Ptasi Świerszcz

Walerka, no gdzie ty tyle czasu? Czekam na ciebie, czekam! Siadaj wreszcie! Anna, sąsiadka Walerii Mateuszówny, poprawiła się na ławce pod czereśnią, szukając wygodniejszego miejsca.

A przecież wieczór taki piękny! Siedzieć w domu, po co? Tam tylko telewizor i kotka Mela. Nuda. A na podwórku wiosna! Jeszcze niby wcześnie, dopiero kwiecień, ale ciepło już na dobre. Nawet czereśnia, którą jeszcze mąż Anny, Stefan, sadził pod oknami, już zakwitła na biało. I ławka pod nią, co też Stefuś własnoręcznie robił, już odnowiona Anna przemalowała ją tydzień temu i teraz wygląda jak nowa! Tylko czeka, aż usiądą na niej sąsiadki i rozpocznie się zwyczajna babka rozmowa. O dzieciach, chorobach, o życiu i miłości.

O czym jeszcze miałyby kobiety rozmawiać? Znały się od podszewki, a jednak zawsze coś nowego wypłynęło. Chociażby przez dzieci, co ciągle rosną, nowe boleści, a miłość… Cóż z tą miłością? Jej zawsze za mało, nigdy dość. Czekało się tych opowieści byle tylko ktoś opowiedział, jak to jest być kochaną. Bo choć czasem w sercu pustka, to jeśli u kogoś miłość jeszcze jest, to znaczy, że świat jej całkiem nie utracił. Jeszcze świeci, jeszcze ogrzewa.

Anna Mateuszówna, przez sąsiadów zwana Anią, znała swoją Walerię tak długo, jak siebie. Ponad pół wieku mieszkały drzwi w drzwi na jednym piętrze. Gdy były małymi dziewczynkami, ich matki nawet nie zamykały drzwi na klucz bo wiedziały, że dzieci albo u jednej, albo u drugiej się bawią. O zamkach przypomniały sobie dopiero, gdy dziewczyny poszły „szczęścia szukać”.

Miały wtedy po sześć lat.

Do Anki przyjechała babcia i opowiedziała dziewczynkom, że w najważniejsze w życiu to złapać ptaka szczęścia za ogon i nie puścić. I wtedy życie się uda. Dziewczynki niewiele z tego zrozumiały o życiu, ale o wszystkich wokół zapamiętały. Kto nie chciałby, żeby rodzice nie kłócili się o byle co i żyli zgodnie? Postanowiły więc odnaleźć tego ptaka.

Zwłaszcza, że Anka twierdziła, że wie, gdzie ten ptak mieszka w sąsiednim bloku, u takiego dziwnego wujka o skrzypiącym głosie, który czasem wystawiał ptaka na podwórze. Piękny był. Kolorowy, duży, krzyczał jakoś dziwacznie. Ale to musiał być on! Ptak szczęścia! Nawet w zoo takich nie było.

Przygotowywały się solidnie. Znalazły u Ani na balkonie starą klatkę, po króliku. Bo gdzieś przecież ptaka trzeba posadzić? Nie będą go przecież cały czas za ogon trzymać ręce by im odpadły i na pewno nie zdołałyby trzymać lodów, które z całą pewnością zaraz się pojawią, gdy tylko szczęście je odwiedzi.

Zabrały chleb i ciastka. Li i jedną pyszną krówkę, bo pewno każdy słodycze lubi! Obrażać ptaka przecież nie chciały.

Nie śpieszyły się. To była poważna sprawa! Babcia Anki wróciła już do siebie, obiecując zabrać ją na wakacje. Rodzice zaczęli się pakować na urlop jeździli z sąsiadami, dwie rodziny jednym fiatem, żeby taniej. Do morza raptem parę godzin jazdy ledwo się człowiek zdrzemnie. Tam było cudownie: dom wprawdzie stary, ale solidny, podwórko wielkie, huśtawki, a do plaży rzut beretem.

Anka czekała niecierpliwie i na ten wyjazd, i na lato u babci.

A najbardziej żal jej było Walerię. Walery nie miała żadnej babci. Jak to możliwe? Komu wtedy dziecko różne sekrety powierzy? Kto opowie baśń, co końca nie ma, a nie tylko o tym kotku, bo zmywać trzeba i pranie czeka? Kto zrobi dla wnuczki kapelusik na szydełku, taki piękny z wstążką?

Anka zamyśliła: jak złapią ptaka, to Walerii też się może babcia trafi może nawet z tej samej wsi, co jej babcia. Wtedy nawet nie musiałyby na lato się rozstawać! Dla takiego marzenia warto się postarać.

Dzień przed wyjazdem nad morze nakrzyczały matkom, że idą się bawić do siebie i wymknęły się z domu. Ostrożnie zamknęły drzwi, żeby przeciąg ich nie trzaskał. Szły zadyszane po schodach.

Ich własne podwórko, potem sąsiednie, aż w końcu szary blok, gdzie mieszkał ich ptak.

Na podwórku pusto i cicho. Gorąco, więc wszyscy w domach.

Dziewczynki spojrzały po sobie: I jak tu teraz ptaka znaleźć? Nawet zapytać nie ma kogo. Waleria już prawie płakała, ale Anka na puste łzy nie była skora. Jak trzeba, to trzeba! Marzenia nie mogą przepaść przez jednego ptaka! Bo co? Myśli Anka gdyby był dobry, siedziałby na drzewie przy wejściu, nie trzeba by go było szukać!

Postanowiły działać. Anka złapała Walerię za rękę i pomaszerowały do klatki schodowej. Zaczęły pukać po kolei we wszystkie drzwi parteru.

W jednych nie otwierali nie było nikogo. W innych ktoś krzyczał, że przeszkadzają. Ale Anka z Walerą uparcie szły dalej, tłukąc w drzwi tam, gdzie nie dosięgały do dzwonka.

Gdzie tu mieszka ptak szczęścia?

Dorośli dziwni ludzie proste pytanie, a nikt nie chce odpowiedzieć. Niektórzy się złoszczą, palcem grożą, a jedna pani nawet groziła, że je zbiją. Uciekły szybko, ale drzwi z zieloną klamką na zawsze zapamiętały do takich złych ludzi ptak szczęścia na pewno nie zagląda.

W końcu w jednej otworzył chłopak, troszkę starszy, i na pytanie dziewczynek tylko wzruszył ramionami:

Chodźcie!

Prawdziwego ptaka tam nie było, ale za to pokój pełen był cudowności, że dziewczynki zapomniały i o czasie, i o ptaku.

Oglądały straszne maski na ścianie, przykładały do ucha ogromne muszle, gdzie szumiało morze. Oglądały wielki model statku, zupełnie jak prawdziwy z żaglami i malutkimi marynarzami na olinowaniu.

To z tatą składaliśmy. „Święta Anna”.

Ojej, a ja jestem Ania! wykrzyknęła, odwodząc rękę od żagla, szeroko się uśmiechając.

Tak masz na imię? Ładne! Jak moja mama.

A gdzie jest twoja mama?

W pracy. Zaraz wróci. A wy dlaczego same po osiedlu chodzicie? Nie będą was szukać?

I dopiero wtedy dziewczynki sobie przypomniały i o ptaku, i o tym, że już czas jeść obiad, i że pewnie już ich szukają.

Walerka, lecimy!

Anka chwyciła przyjaciółkę za dłoń, zapomniawszy o klatce i popędziły ku wyjściu.

Czekajcie! chłopiec dogonił je na klatce schodowej. To dla was!

Pawi pióra były tak piękne, że zaniemówiły z wrażenia, nie śmiejąc się ich dotknąć.

Co to?

Pawi pióra! Mama mi przynosi z ogrodu zoologicznego. Weźcie!

Bez tchu przyjęły od nowego kolegi to ulotne cudo i pobiegły do domu.

A tam czekała na nie burza!

Roztrzęsione matki biegały po osiedlu, wołając córeczki. Ojcowie palili nerwowo pod wejściem, czekając na dzielnicowego, który kazał nikomu nie wychodzić aż do jego decyzji, co robić dalej.

Widząc dziewczyny mama Waleri zemdlała z wrażenia na samym środku piaskownicy.

Odnalazły się

Były łzy, były buziaki… i był też pas. Dobrze jeszcze, że czasu na solidne karanie rodzice nie mieli, bo musieli się już pakować.

Parę dni później, na huśtawkach w ogrodzie wynajmowanego na urlop domu, wśród śmiechu i szmerów wieczoru, dziewczynki szeptały:

Walerka, chyba żadnego ptaka nam nie trzeba!

Czemu?

Babcia powiedziała, że najważniejsze szczęście w życiu, to jak cię ktoś kocha.

I co?

To, że gdybyśmy nie były kochane, to matki nie płakałyby tyle, kiedy nas nie było!

Prawda…

Więc już jesteśmy szczęśliwe, co?

Nie wiem…

Ja wiem!

A rodzice?

Nie widziałaś? Ani razu się nie pokłócili przez te dwa dni!

Rzeczywiście…

Widzisz? Nie o ptaka tu chodzi. Po prostu muszą chcieć. Żaden ptak im nie pomoże. Rozumiesz?

Tak…

To lato było potem ich najpiękniejszym wspomnieniem z dzieciństwa.

Anna całe życie cieszyła się, że miała z kim pamięć tą dzielić i nie tylko dzielić, ale zapytać, gdyby coś wypadło jej z głowy. Łatwiej we dwie przechować dzieciństwo niż samej.

A i pamięć Waleri zawsze była lepsza niż Ani. Może dlatego, że była spokojniejsza? Ania zawsze narwana, żywa jak rtęć. Wiecznie w biegu, wiecznie jej wszędzie pełno. Waleria odwrotnie. Siądzie, pomyśli, raz drugi uporządkuje myśli i dopiero potem idzie dalej. Kto się spieszy, ten się śpieszy… a ona pamięta wszystko, jakby to było wczoraj.

Anka nawet, gdy swego przyszłego męża poznała, to go od razu nie poznała. Spotykała się z nim ponad miesiąc, zanim weszła do niego do mieszkania.

„Święta Anna”…

Statek stał dokładnie w tym samym miejscu, gdzie kiedyś dwie malutkie dziewczynki go oglądały. I choć dziewczyny miały już wtedy po dwadzieścia trzy lata, a Waleri miała męża Anka znów poczuła się tą bojącą się poruszyć figurkę dziewczynką.

Po ślubie Ania wyciągnęła z ulubionej książki pióro, które chowała przez te wszystkie lata i pokazała mężowi.

Pamiętasz?

Śmiali się do łez, gdy próbował sobie przypomnieć wydarzenia sprzed lat.

A potem było szczęście. Długie, na prawie trzydzieści lat. Z troskami, z pierwszymi krokami córki, potem syna. Z chorobą, którą Stefan pokonał, wyciągając Anię z łóżka, nie puszczając jej ręki, kiedy przyszłość stała w progu niepewna i nieśmiała.

A potem bywa dzień, kiedy czas się zatrzymuje, a Anka zapomina, jak się oddycha. Bo powietrze i życie wraz ze Stefanem odeszły. A Waleria wtedy była przy niej, nie zbiła się, nie uciekła zbierała Anię do kupy, tuliła.

Trzymaj się, Anka! Masz dzieci…

I Ania wracała do życia. Bo szczęście zostało już nie takie, niepełne, ale podarowane przez Stefana. Dzieci dorosły, ale stracić matkę zaraz po ojcu byłoby dla nich niesprawiedliwie. Tak nie mogło być! Jak tam babcia mawiała?

Dopóki ktoś stoi między niebem a dzieckiem to nie jest ono sierotą! Szczęśliwe to dziecko

Miała rację! A więc trzeba żyć. Dla dzieci, dla wnuków. I choć rozjechali się wszyscy, bo praca, bo własne mieszkania Anka wie, że jest potrzebna i kochana. Może więc spakować walizkę, nakupić prezentów i ruszyć w odwiedziny. Albo czekać na wakacje, aż zjadą wnuki, znowu dom się napełni śmiechem. Łóżko to wielkie, w którym spała z mężem nie będzie wtedy samotne. Nawet najstarsza wnuczka, już zawstydzona, przysiądzie na krańcu, potem wsunie się do reszty i będzie słuchać bajki, tak jak wszyscy choć zna ją na pamięć.

I znowu serce wróci do spokoju. I powróci radość cicha, lekka jak piórko. Może nie tak piękne, jak dał jej kiedyś mąż, ale równie wyczekane.

A przecież nie każdemu tak się układa. Są tacy, co choćby prosili, szczęścia od nieba nie wyżebrzą. Anka z Walerką miały szczęście choć ptaka wtedy nie złapały, nie przegapiły swojego szczęścia. Nawet będąc małymi, umiały zrozumieć, co dla kobiety najważniejsze. Każda ma je swoje, ale im chodziło o to, co sobie wtedy same wymyśliły byleby dzieci zdrowe, cała reszta się ułoży.

Walcia też miała swoje trudy. Mogła nigdy nie mieć dzieci. Los nie był łaskawy z mężem nie udało się doczekać potomstwa, choć kochali się ogromnie. Razem zawsze, wszędzie. Sąsiadki narzekały na mężów, a Waleria milczała. I nie dlatego, że się nie dzieliła ale bo nawet nie było powodu narzekać.

Żyli jak w zgodzie.

Anka mówiła: „Nie możliwe, ludzie kłamią, nie ma takich rodzin.” A potem poznała Stefana i zobaczyła Walerię z mężem i wiedziała: tu mieszka miłość.

A przecież i w rodzinie Walerii nie było lekko. Mąż Anton mnóstwo rodziny, siedem ciotek, dwie wredne siostry. Teściowa, Maria, na szczęście była wspaniała od razu przyjęła Walercię do serca, nie powiedziała złego słowa. Ale miękka do bólu, każdemu dogodzić, o wszystko się martwiła.

Kiedy Maria sprzedała mieszkanie, przyprowadziła się bliżej syna. Córki się sprzeciwiały, ale ona postawiła na swoim. Z Walą razem nie zamieszkała kupiła sobie kawalerkę w sąsiednim bloku żeby nie przeszkadzać młodym. Plany już wtedy znała.

To matka Antka pomogła znaleźć syna. Odeszła z wojewódzkiego szpitala, zaczęła pracować w porodówce. I „wypatrzyła” dla siebie wnuka.

Z Walerią zrobili wszystko z głową, nie ogłaszali nikomu skąd się wziął a rodzina narzekała na swój sposób, ale widząc, jak matka Antoniego kocha wnuka, przestali zadawać pytania. Siostry coś podejrzewały, ale strach je powstrzymał wiedziały, że z Marią nie warto zadzierać. Całą miłość przelała na chłopaka, a Walerii pomagała. Dzięki temu Walerka zachowała szczęście rodzinne, o którym tak marzyła.

I tak szły lata. Walka miała męża, syna i Anka też miała rodzinę.

Dobrze im było! Wspólne wakacje, dzieci pod bokiem. Drzwi znowu na oścież, bo zamkiem się nie natrzaskasz. Pilnowali, żeby nie powtórzyła się historia z ptakiem.

A potem odszedł Stefan, zostawiając pustkę i gorycz niespełnionych marzeń o wspólnej starości.

Później i Antka zabrakło. Zawsze zdrowy, nie narzekał. A tu nagle zator. Nikt się nie spodziewał, nawet w pracy nie wykryli.

Wtedy Waleria się podłamała. Teraz Anka była tą, co przy niej trwała i nie dała jej upaść.

Masz syna, Walerciu! Masz rodziców! Marię! Kto im zostanie, jeśli nie ty? Pomyśl, co by Antek powiedział, widząc, jak płaczesz co dzień? Kochał cię bardziej niż siebie! A ty chcesz, żeby jego miłość się rozwiała? To nie tak! On by tego nie chciał…

Może te słowa, może świadomość, jak wielu od niej zależy Waleria się pozbierała. I nauczyła się na nowo żyć.

Syn wykształcił się, Paweł, został oficerem. Lata, kursuje po kraju, ale o matce nie zapomina. Wnuki przywozi dwa razy do roku. Jak nie on, to jego żona, Świetlana, gości u Walerii regularnie. Szwagierki nie miały już nic do gadania, bo Maria nie życzyła sobie plotek, ceniła dobro wnuka ponad wszystko.

Paweł przyprowadził do domu żonę, ale i jej dziecko z pierwszego związku. Niby ślubu tam nie było, facet zostawił ją, wyjechał za granicę, napisał, że nie wróci. Potem jednak uczciwie podpisał zgodę, by Paweł mógł dziecko przysposobić.

Co zrobiła Waleria? Przesunęła syna na bok przy pierwszym spotkaniu, uśmiechnęła się do malca:

Cześć, jestem twoją babcią! Chcesz herbatnika? Nie? A pod choinką był już? Dziadek Mróz ci coś tam zostawił. Prawda-prawda! Idziemy sprawdzić?

Nie trzeba wiele matce, by jej serce zmiękło wystarczy przyjąć jej dziecko jak swoje.

Dlatego zarówno Świetlanę, jak i dzieci Waleria kochała całą sobą ten najstarszy był pierwszy i najukochańszy, choć nie z jej krwi.

Waluś, kiedy na działkę się ruszamy? Czas by już! Popatrz, jak się ociepliło Anna odchyliła głowę, próbując wypatrzyć kwiaty czereśni nad sobą.

W weekend. Jak tylko okna doczyszczę, jedziemy.

O rany! A ja zapomniałam, że w tym roku Wielkanoc wcześnie. Już czas porządkować dom, prawda?

Już najwyższy! Jeszcze tylko obiad jakiś wymyślę

Twoi przyjadą?

Na dwa dni, przejazdem. Najstarszy do Warszawy będzie się rozglądać na studia. Najpierw tylko zajrzą, w drodze powrotnej zabawią dłużej. Może młodszych zostawią na kilka tygodni. Zobaczymy. A twoi?

Moje dopiero na lato. Już nie przedszkole, tylko szkoła. Zajęć im się nie kończy, trzeba poczekać.

Zaledwie półtora miesiąca!

Tak, ale co mi z tego, skoro tyle czekać

Zawsze tak jest, jak się czegoś dobrego wypatruje. Czas płynie wolno, potem mig mija i znowu czekaj. Ale Anka, wiesz co?

Co?

Ja bym za tę jedną króciutką chwilę szczęścia oddała wszystko. Mała, a potem się ją wspomina, i żyje tymi wspomnieniami jak koralikami radości na nitce. Szczęście takie jest wydaje się, że jest go mało, a potem się okazuje, że tylko nie widzimy, ile nam go dano.

Otóż to! Pamiętasz, jak szukałyśmy ptaka szczęścia?

Pewnie! Waleria roześmiała się, krzyżując ręce na piersiach. Potem tydzień siedzieć nie mogłam, taka kara była! Ale sama nie lepsza byłaś też fiksałaś przy mnie.

Było! Ale słuchaj, wiesz co?

No?

Wydaje mi się, że my tego ptaka jednak wtedy za ogon capnęłyśmy. Nawet nie zauważyłyśmy, ale capnęłyśmy. I przez całe życie latał koło nas. Jak inaczej wyjaśnić to, co dostałyśmy takie rodziny, takich mężów, cudowne dzieci. O wnukach nie wspomnę! Powiedz, jesteśmy nieszczęśliwe?

Powiem, że masz rację! I ptakowi dziękować trzeba. Niech tylko zamacha jeszcze skrzydłem i ogonkiem. Żeby ci, których kochamy, też byli szczęśliwi

Dziś, patrząc na to wszystko, wiem, że szczęścia nie trzeba szukać daleko. Czasem wystarczy otworzyć oczy, uważnie posłuchać czyjegoś śmiechu, docenić miłość, którą się dostaje. I żyć dla siebie i innych. To jest właśnie moje prawdziwe, polskie szczęście.