Zamiast siebie

Zamiast siebie

Macocha doskonale widziała, że Basia nie chce wychodzić za wdowca, i to wcale nie dlatego, że miał już córeczkę, ani przez to, że był od niej sporo starszy, tylko zwyczajnie dlatego, że bała się go bardziej niż kontroli w ZUS-ie.

Jego spojrzenie mogłoby zimą rozmrozić rury w całym bloku, a Basia czuła, że bije jej od tego serce szybciej, jakby próbowało wybić oknem na wolność. Oczy spuszczała w podłogę i długo nie chciała podnieść, a jak uchyliła powieki, każdy widział, że łzy już jej stają w oczach. A potem to już leciały strumieniami po różanych policzkach, czerwonych nie tyle ze szczęścia, ile ze wstydu i zmieszania. Rączki jej drżały i małe piąstki najchętniej futrowałaby w macochę i wyswatanego księcia.

Ale język, zdrajca, nie posłuchał głowy i wyrzucił nagle: No dobra, pójdę.

I bardzo dobrze! klasnęła macocha jakby właśnie nareszcie wygrała w totka. Do takiego gospodarza, do takiego domu to wstyd nie iść! Przecież to facet-marzenie, pierwszej żonie kurz z kolan zmiatał, chociaż była taka cherlawa, że na rozprawie w ZUS pewnie by jej rentę przyznali. Chodziła ci ona wolno, kaszlała i sapła jak stary jelcz na gazie, on ją tylko przytulał, głaskał, nigdy nie nakrzyczał jak twój ojciec domowy apacz.

Kiedy była w ciąży, prawie nikt jej nie widział, tylko leżała i leżała. Po porodzie to on do dziecka wstawał, ona już prawie przeźroczysta była. Matka Feodora, znana w całej wsi z tego, że w każdej sprawie miała ostatnie słowo (nawet jak nikt nie pytał), też była zachwycona.

Ty to jesteś zdrowa jak rydz, czerstwość sama, w kącie czerwonym cię postawi, będzie miał z ciebie pożytek! Ty masz siłę, nauczona do wszystkiego do sierpa, do kosy, pepegę sama wykręcisz, utkasz co trzeba. Za młodego grzechem, za starego mądrością… A Felek, to anioł: wszystko wiadomo, nie ukryty, nie cwaniak, życie jak otwarta księga.

Spalę bimber, posiedzimy, wesela nie będzie, po co drażnić zmarłą weselnymi tańcami. Przynosić ci nie trzeba, bo powiedział, że dom pełna chata.

Pierwszy raz Felek ożenił się z miłości, wiedząc, że Weronika, choć cud urody, to kiepsko z jej zdrowiem. Matka go przekonywała, że lepiej silnej baby szukać niż ulotnej wydmy, ale on postawił na swoim. Ludzie gadali, że chyba go ktoś zauroczył, bo tylko oczarowany by zamienił życie w wieczny oddział chorób płucnych. Lekarze przy każdej okazji: pani Weroniko, u pani z płucami to gorzej niż z transportem w PKP, każda grypa grozi szpitalem, a potem to kto wie…

Felek myślał, że miłością zdoła śmierć odżegnać od domu. I najpierw naprawdę byli najszczęśliwszą parą, jakiej zazdrościła cała wieś. Ale gdy Weronika zaszła w ciążę, jakby ją kto wywrócił na drugą stronę sił brak, głowa kręci się i senny wzrok, wszystkiego za mało do życia. Nawet włosy swoim szczotką nie przeczesała. Lekarz: Taki toksykoz, urodzi i przejdzie a Felek dalej dbał, nosił, nie narzekał. Matka tylko jęczała, że zamiast gospodyni, ściągnął sobie kalekę do domu, na co Felek wygonił ją za drzwi.

Urodziła się córeczka, Andżelika, i Felek znów miał nadzieję, że wróci uśmiech, ale los był nieugięty. Weronika już nigdy nie wróciła do sił, jeszcze raz się przeziębiła i zaczęła gasnąć.

Trafili do szpitala, a lekarz, cały szczery jak sołtys na zebraniach, oznajmił bez ogródek:
Jej płuca do niczego, panie…

Weronika udawała silną, uśmiechała się przez łzy usta w uśmiechu, ale oczy już gdzieś daleko, pełne strachu o siebie i córkę. Jej chuda postać, żebra jak płot ogrodowy, ręce jak patyczki, wszystko mówiło: śmierć po nią przyszła, wkrótce zabierze.

Przeczuwając, że jej już niewiele czasu, poprosiła Felka, żeby posłuchał jej ostatniej prośby.
Nie rodził się taki, co zmieniłby boski plan. Nasza miłość walczyła, ale nie da rady. Przepraszam i ciebie, i córkę. Na własnym nieszczęściu się urodziłam, na nieszczęście ciebie wciągnęłam.

Felek chwycił jej rozpalone ręce, poczuł już po oddechu, że koniec blisko, aż się bał, że nie zdąży wszystkiego powiedzieć. Weronika zaczęła mówić jedno przez drugie, o swej miłości do nich bała się najbardziej o małą Andzię. Westchnęła, popatrzyła Felkowi w oczy i powiedziała:
Ożeń się z Basią. Ona dobra, cierpliwa, doświadczona przez życie z macochą, ze swatami i pijanym ojcem. Znam jej los przez matkę, która zawsze wszystko wypatrzy, zanim się wydarzy. Basia jest czuła i pracowita, córce nie zrobi krzywdy. A ciebie pokocha tylko się z nią obchodź jak ze mną, jakbyś i mnie w niej widział. Przepraszam za tę prośbę, ale duszę mam czarną nie tylko przez płuca, myślę o losie córki… Ale pamiętaj: córki nie skrzywdź, bo cię zza grobu przeklnę.

Ostatkiem sił ścisnęła męża za rękę. Felek płakał, blade oblicze żony przesłoniły mu łzy; wiedział, że odchodzi. Kochał ją do ostatniej chwili i obiecał, że zrobi tak, jak kazała. Po roku, jak przystało, poszedł się z Basią umawiać.

Macochę Basi, a raczej przyszłą teściową Felka, Felek sobie przygotował i ona marzyła o dobrej matce dla wnuczki i sama ledwo już zipała. Dobrze znała los Felka, gotowa była Bogu dziękować i o szczęście dla niego modlić się na klęczkach.

Ślubne gody przeszły jak we śnie. Patrząc, jak mała Andzia tęskni za prawdziwą mamą, a Felkowi gospodyni brakuje, Basia ostatecznie przystała na tę prekarną ofertę. Cóż, przyszło jej zrezygnować z bycia domową służącą, przestać nosić do domu pijanego ojca i dzielić się chlebem z łaską albo i bez. Może i żal jej było małej Andzi?

Jakby nie było, Basia wiedziała, że czeka ją nowe wyzwanie pokochać i rozkochać w sobie Felka.

Po zaręczynach Felek postanowił zostawić Basię i Andzię razem na trochę, bez tej nadmiernie szczęśliwej macochy, która już się cieszyła, że jej wreszcie zagracona chata się odgruzuje.

W domu Felka Basia zaniemówiła meble jak z salonu w Cepelii, wszędzie makatki, obrazki w pięknych ramach z drewna, pokoje jasne jak sala gimnastyczna, a Andzia, jak Basia tylko przekroczyła próg, od razu zaczęła się wdzięczyć. Wyciągnęła swoje zabawki, poprosiła Basię do zabawy, zerkała spod długich rzęs. Basia podczas zabawy kilkakrotnie ją przytuliła, poprawiła włosy takie jak u mamy.

Chodź, uczeszę cię, będziesz jak królewna! zażartowała, a Andzia aż podskakiwała z radości.

Felek patrzył i nie mógł uwierzyć w szczęście łzy mu się w oczach kręciły, ale od radości. Bał się był początkowo, że Andzia nie zaakceptuje Basi, bo od śmierci Weroniki ciągle wyglądała mamy przez okno, przychodził ktoś ona za każdym razem biegła jak szalona, może dziś wróci mama…

Felek starał się tłumaczyć, ale mała Andzia dopiero czwarty rok kończyła. Tłumaczenia dorosłych były dla niej jak wywód o inflacji w wiadomościach, a ona po prostu potrzebowała mamy.

Felek obawiał się czy Basia zdoła wypełnić tę lukę, ale widząc, jak Andzia krzywi buzię na płacz na myśl, że Basia zaraz pójdzie do domu, poczuł, jak spokój go ogarnia. Andzia chwyciła przyszłą mamę za rękę i poprowadziła do siebie; poprawiła poduszki, wskoczyła na pościel i radośnie zaczęła skakać jakby chciała dotknąć nieba.

Basia sama przypomniała sobie swoje dzieciństwo: jak przyszła macocha, jak wyliczania przy chlebku, jak rozdawała cukierki tylko swoim córkom, a jej żal duszę ściskał. Jak za nieudane roboty po łapach, jak zawsze nosiła po siostrze łaty, jak przykrywała pijanego ojca swoim kocykiem aż do łez, jak macocha powtarzała, że pierwszemu z ulicy wyda ją za bydło. Wszystko to wróciło jak bumerang, aż z gulą w gardle Basia objęła mocno dziewczynkę.

Przytuliła mocno i położyła się z nią. Andzia zasnęła jak aniołek, spokojnie, szczęśliwie. Felek nie wiedział, jak dziękować Basi i co powiedzieć, więc tylko pili herbatę i patrzyli na siebie z uśmiechem.

I nie puścił jej już do domu.
I tyle.
Bo żona ma być z mężem, a nie w miejscu, gdzie jej nie kochają.

I tak to się wszystko w końcu jakoś ułożyło, choć początkowo nikt nie dawał im szans jak to w Polsce bywa a na szczęście, jak i na nieszczęście, zawsze ktoś czuwa z boku.