Niebieska pończocha

Stara panna

Zosiu, weź jutro za mnie dyżur, proszę cię! Teściowa ma imieniny, wypada złożyć życzenia.

Ale przecież miesiąc temu gratulowałyście jej z okazji urodzin? Zofia podniosła wzrok znad pudła z kartotekami.

Zosiu, nie czepiaj się! Wtedy były urodziny, teraz imieniny! No muszę, rozumiesz? Co ci szkodzi? Ty nie masz dzieci, ani zobowiązań. Sama jak palec. Oj… Przepraszam! Nie chciałam…

Irena zaraz uderzyła się otwartą dłonią w usta, ale było już za późno. Zofia tylko skinęła głową i wyszła z czytelni.

Nieładnie wyszło Irena wzruszyła ramionami i zerknęła na Lubę.

Ta to się nie da nabrać. Lubę trudno wkręcić w takie rzeczy. Od razu by odprawiła po swojemu. Niby bibliotekarka, ale Luba uważa, że kulturalny człowiek nie musi się godzić na wszystko. Zofię jej filozofia często szokowała, a Irena śmiała się do łez.

No i patrz, nie wszyscy bibliotekarze to szare myszki jak ty, Zosiu! Spójrz na mnie albo na Lubę. Tak trzeba żyć! A ty? Z domu do biblioteki i z powrotem. Tylko szaliki, kotki Stara panna! Przepraszam, że tak prosto z mostu, ale kto ci jeszcze powie prawdę? Czemu taka jesteś? Przecież jak się przyjrzysz ładna kobieta z ciebie! Rumiana, oczy szare, normalna figura… A łez tylko nie brak. Prawda, Lubo?

Luba zwykle ucinała takie gadanie krótko.

Dosyć! Po co się stawiasz za wzór? Romansów to ty miałaś jak kolekcjoner znaczków. I co z tego? Żyjesz teraz z Wojtkiem albo cię podbije, albo się włóczy nocami. Ale ty się będziesz wymądrzać!

Ale przynajmniej mam męża! I dzieci! Zosia co? Następnego kota bierze do domu? W końcu ją koty całkiem wygryzą i zamieszka w bibliotece! Zosiu, czemu nie urodzisz sobie przynajmniej dla siebie? Męża nie masz, ale chyba rodzice zostawili trochę grosza, można sobie poradzić. Nie byłabyś już taka sama.

Wtedy już Luba nie wytrzymywała, a Irena uciekała pod pretekstem jakichś spraw, a Zofia chowała się w kącie czytelni, byle skryć łzy.

Dlaczego ona? Czy to jej wina, że się nie ułożyło? Najpierw chorował tata, potem mama. Piętnaście lat nocne czuwania, pranie, opatrunki Jakie życie prywatne? Kto chciałby to znosić? Zresztą, i kandydatów wielkich nie było W lustrze widziała nie była pięknością, ale i nie brzydulą. Przeciętna. Szare oczy, prosta twarz, krótka fryzura zamiast grubej warkoczy, który ścięła po śmierci mamy. Praktycznie.

Życie Zosi było zwyczajne. Przeciętna kobieta, bez nałogów, bez większych perspektyw, choć jej niespecjalnie na tym zależało. Gdy widziała, jak na tej tak zwanej „normalności” wychodzą jej koleżanki, aż ją dreszcz przechodził.

Weźmy Irenę mąż znany w całym miasteczku z podwójnego życia. Sceny, rozstania, powroty to tańczy na oczach sąsiadów i plotkarzy. Irena twierdzi, że ludzie i tak będą gadać, więc przynajmniej mają czym się pasjonować. Jest żoną i już.

Zosia tego nie rozumiała. Po co się męczyć w takich relacjach? Gdzie szacunek do siebie? Gdzie honor? Książkowe ideały miały się do prawdziwego życia nijak i ona o tym wiedziała. Dumę możesz mieć, kiedy masz dwie willi i bogatego wujka, a nie chorą mamę i pensję bibliotekarki. Dlatego Zofia nie potępiała Ireny jak reszta, tylko próbowała zrozumieć. Czasem się udawało.

Bo kiedy Irena mogła naprawdę pomóc, była pierwsza nauczyła się robić zastrzyki dla chorej mamy Zosi. Kiedy Zosia nie miała siły szukać pielęgniarki, Irena po prostu przychodziła wieczorem i robiła, co trzeba. Regularnie przychodziła co trzy miesiące, za darmo.

Chcesz mnie obrazić, czy co? parskała, widząc, jak Zosia chce jej wcisnąć pieniądze. Schowaj to! Przecież nawet nie muszę w kapciach wychodzić z klatki.

Zosi aż wstyd było, przepraszała i starała się wynagrodzić przysługę. Dzieci Ireny i ona sama chodziły w jej czapkach i szalikach. A rękawiczki w gile, które Zosia robiła miesiąc, córka Ireny zakładała tylko na ważne uroczystości, bo bała się zniszczyć.

Takie ładne, jak się zgubią?

Irena, patrząc na dzieło córki, nagle powiedziała, żeby Zosia założyła sklep internetowy.

Rozchwycą cię!

Zosia się wahała, potem stwierdziła:

Nie dam rady tyle robić. U mnie to wszystko jednostkowe.

Wciągnij nasze babcie z pod bloków. Cały komitet siedzi wieczorami niech mają dodatkowy grosz do emerytury.

O dziwo, poszło im. Irena miała chyba smykałkę do interesów. Sklep zaczął działać, zamówień nie było dużo, ale Zofii finansowo zaczęło być łatwiej, a sąsiadki babcie nie narzekały. Teraz cały komitet siedział wieczorami przed blokiem z drutami w rękach, a Zosia i Irena omawiały nowe projekty.

Zobacz, ten wzór z zeszłego tygodnia mody! Ciocia Wanda mi pokazywała niemal taki sam. Zmienimy trochę rysunek i będzie hit! Sama bym nosiła taką spódnicę.

Zosia zabierała się do roboty. Po tygodniu Irena już spacerowała w nowej rzeczy, a na stronie lądowała nowa oferta.

Majątek z tego nie był, ale cokolwiek kapnęło, a Zosia poczuła się w końcu jak businesswoman.

Luba trochę się z nich podśmiewała, ale czasem pomogła radą lub własną robotą. Robiła takie koronki, że panie z miasta same przyjeżdżały zamawiać dodatki na śluby czy chrzciny. Najcenniejsze jej rzeczy lądowały na sklepie Zosi. A Irena cicho pozwalała Lubie siedzieć z robótką w oknie czytelni, bo wiedziała, jak bardzo jest jej potrzebny każdy grosz.

Mąż Luby odszedł, gdy tylko dowiedział się, że urodziła bliźniaki. Zawsze był niebieskim ptakiem, szukał siebie i nie znalazł. Luba się specjalnie nie załamała, miała rodziców na wsi, którzy ją wspierali darami z pola i ogrodu. Odpoczynek znała tylko w ich domu.

Dzieci Luby były wspaniałe. I Zosia, gdy tak na nie patrzyła, czasem rozważała radę Ireny, żeby choć dla siebie spróbować mieć dziecko.

Ale bała się. Sama w świecie. Bliscy odeszli, a przyjaciółki mają własne kłopoty. A jeśli by umrzeć? Sierociniec? Internat? Bez sensu karać dziecko za samotność matki. Lepiej już koty i szaliki.

Nawet nie wiedziała, że cały komitet babć z Ireną od miesięcy szuka dla niej kandydata na męża. W małym miasteczku nie zostało wielu wolnych mężczyzn, więc wybór był żaden. Dlatego babcie rozłożyły ręce i tylko Irena czasem nie wytrzymywała, za co potem się korzyła.

Aż niespodziewanie kandydat się pojawił. Na taki scenariusz nie wpadła ani Irena, ani babcie, ani Zosia.

Po kolejnej rozmowie z Ireną, ocierając łzy, zgodziła się dyżurować za nią kolejnego dnia. Część pracy załatwiła wieczorem, a jutro planowała wrzucić na stronę zdjęcie nowej sukienki, którą wymyśliła i uszyła Luba koronki, cud urody, a do tego idealna na ślub.

Lubo, złoto masz w rękach!

Powiedz to moim chłopakom! Wczoraj ledwie wyszłam z pokoju, już dorwali się do spódnicy z nożyczkami. Wycięli tak równo, że nie od razu zauważyłam. Musiałam całą noc przerabiać.

Widać, że było prute?

Nie. Zmieniłam cały motyw. Teraz jest lepiej niż było!

Zosia zachodziła w głowę, jak opisać tę suknię na stronie sklepu, myśląc o tym cały wieczór w drodze do domu. Z zamyślenia wytrącił ją cichy, ledwo słyszalny głos na klatce schodowej.

Pomocy…

Przystanęła. W hałasie bloku dzieci biegają, sąsiad śpiewa, ktoś kłóci się w oddali ten szept ledwie dotarł do jej uszu.

Pomocy…

Już nie było wątpliwości ktoś woła o ratunek.

Budynek był stary, większość mieszkańców po siedemdziesiątce. Część znała na wyrywki. Wielu pomagało jej przy rodzicach, część pracowała z nią na drutach. Jedną ze starszych sąsiadek była pani Zofia Piwowarska emerytowana nauczycielka matematyki, kiedyś przyjaciółka mamy Zosi.

Na pytania Zosi zawsze odpowiadała:

Zdrowie? Zosiu, co ty! Już dawno go nie ma, a żyję. Lepiej powiedz, jak ci się wiedzie?

Z nią Zosia była bardziej otwarta. Dostawała od niej dyskretne, sensowne rady.

Zosieńko, żyj po swojemu. Nie wg cudzych scenariuszy. Każdy ma swoją historię. Kto powiedział, że trzeba żyć jak wszyscy? Przymierz cudze buty, zobacz, czy wygodne. Nie? No to po co ci? Tak samo z życiem. Żona bo trzeba, dziecko bo wypada czy będziesz szczęśliwa? Ja widziałam setki takich w szkole. Dzieci rodziców z obowiązku, nie z miłości. I one płacą cenę.

To Zosię uspokajało, że nie jest dziwna i są ludzie, którzy myślą podobnie.

Pani Zofia 50 lat przeżyła z mężem. Zjeździła z nim pół kraju, potem zamieszkali w tym miasteczku. Dzieci nie mieli, jej dziećmi byli uczniowie, do których wciąż pisali życzenia, odwiedzali w święta.

Męża pochowała niedawno, długo nie mogła się pozbierać. Zosia z troski podrzuciła jej małego kota, znalezionego na deszczu.

Został sam. Co pani powie, pani Zofio?

Kotka przygarnęła i chyba to sprawiło, że jeszcze się trzyma. Bo Borysek co rano oczekiwał świeżej rybki. Trzeba było iść na bazar dołować się nie było kiedy.

Żyła tak: ona i kot. O pomoc niemal nie prosiła, radziła sobie sama. Jednak tego dnia ten cichy krzyk dobiegał z jej mieszkania.

Zosia nie myślała. Wbiegła po schodach do administratorki, zapukała w drzwi Marii Kwiatkowskiej:

Proszę pani! Coś się stało pani Zofii!

Maria, choć zawsze ostrożna ze wchodzeniem do cudzych mieszkań, chwyciła pęk kluczy i już biegły piętro wyżej.

Drzwi były otwarte pani Zofia leżała w łazience, nie mogąc się ruszyć po upadku. Nie wiadomo, ile leżała nieprzytomna. Tylko Zosia ją usłyszała i zareagowała.

Zorganizowała pomoc, biegała po lekarzach, zabrała sąsiadkę do siebie. Nie mogła już wracać na dół kilka razy dziennie, a Irka od razu zadzwoniła do znajomego lekarza i po dyżurze zjawiała się z kroplówkami.

Postawię panią na nogi!

Pani Zofia najpierw protestowała, później się poddała i doceniła, że Zosia robi to z serca, nie z poczucia obowiązku.

Tyle tu dobrych ludzi, Zosiu, a ty najlepsza z nich! Może jesteś aniołem w cywilu?

Zdrowie wracało powoli, Zosia cieszyła się, że w domu już nie pusto. Witały ją szczegółowe sprawozdania, czasem kocie awantury, czasem śmiech z wyczynów Borysa, który próbował rządzić dwie Zosine kotki nie zawsze chciały podlegać temu nowemu panu. Często kończyło się kłębiącą kulą futra, po czym Borys obrażony szedł żalić się do swojej pani.

Nie ma wyjścia, Borysku, świat się zmienia, haremy minęły.

Borys kładł się przy niej, mając pewność, że tu nic złego go nie spotka.

Życie Zosi, które długo płynęło równą falą, nagle wywróciło się do góry nogami. I wszystko, co planowała, zostało przestawione.

Wieczorem zadzwonił dzwonek do drzwi.

Irenka? Zosia spojrzała na zegarek, zatrzymała film, który oglądała z panią Zofią, i poszła otworzyć.

Na progu stał mężczyzna. Brodaty, poważny, nieco nieprzystępny. Skórzana kamizelka, znoszone jeansy nie wyglądał jak mężczyźni z miasta.

Do kogo pan?

Dobry wieczór! Czy pani Zofia Piwowarska tu mieszka?

A po co pan do niej?

Może się zobaczyć?

Zosia się wahała, aż z pokoju wystrzelił Borys i zaraz czarny kocur łasił się przy nodze nieznajomego.

O! Borys! Cześć, stary!

Brodaty mężczyzna rozczulił się, głaszcząc kota. Zosi opadło napięcie, wpuściła gościa.

W pokoju pani Zofia aż zaklaskała z radości:

Sergiuszu! Kochanie! Co za niespodzianka!

Jadę do przyjaciół, na Mazury. Moto-zlot. Wpadłem odwiedzić. Dawno się nie odzywałaś

Przepraszam, jakoś się nie składało. Poznaj Zosia. Mój anioł stróż i najlepsza z kobiet. Uwierz mi!

I coś w Sergiuszu się zmieniło spuścił wzrok, rumieńce na policzkach.

Bardzo mi miło…

A pani Zofia, znając swoich byłych uczniów, od razu pojęła, o co tu chodzi i zaraz wymyśliła prośbę, żeby go zatrzymać na dłużej niż godzinę.

Sergiusz wyjechał po dwóch dniach, ale nie na długo. Już po dwóch tygodniach był z powrotem i Zosia niespodziewanie została narzeczoną.

Sergiuszu, przecież my się prawie nie znamy… To odpowiedzialne? patrzyła na niego z niedowierzaniem.

A kogo to obchodzi, Zosieńko? Jesteśmy dorośli, wiemy, co robimy.

Irena i Luba zaniemówiły, gdy usłyszały nowinę.

Zosiu, a ty go nie zapytam, czy kochasz, bo nie mamy już po szesnaście lat. Ale uważasz, że dobry człowiek?

A czemu pytasz, ile mam lat? Zosia rzuciła z uśmiechem, błyskając oczami. Irena spojrzała na nią z podziwem jeszcze wczoraj szara myszka, dziś jak królowa. Roześmiana, z błyskiem w oku.

Chyba się wygłupiłam, przepraszam. Bądź szczęśliwa! Lubo, suknia ślubna jest wycofana z oferty?

Już to zrobiłam! Luba mrugnęła do Zosi Suknia twoja.

Takiej weselnej sceny miasteczko jeszcze nie widziało. Motocykle na ulicy, tłum ludzi. Każdy się dopytywał:

Do kogo ta parada?

Zosia, bibliotekarka, wychodzi za mąż, wiesz?

Naprawdę? No to szczęścia jej życzę! Porządna kobieta! A pan młody jaki?

W porządku, poważny…

Trzy lata później Sergiusz poda pani Zofii ramię, a ona machnie ręką:

Poradzę sobie! Idź, wprowadź syna!

Zosia poprawi fryzurę i poprosi fotografa:

Wszystkich proszę na zdjęcie! Ma być każdy widoczny!

I fotograf będzie musiał się nieźle nakombinować, żeby ująć na schodach szpitala Zosi wszystkich ważnych dla niej ludzi: Irenę z mężem i dziećmi, Lubę z dziećmi, cały komitet babć z Marią Kwiatkowską na czele.

Bo dobrych ludzi nigdy nie jest za dużo.