Tamara Iwanowna dowiedziała się, że jej mąż spotyka się z sąsiadką z działki, gdy przyszła do niej pożyczyć sól do kiszenia ogórków.

Grażyna Kowalska dowiedziała się, że jej mąż spotyka się z sąsiadką z działki, gdy przyszła do niej pożyczyć soli do kiszenia ogórków.

Drzwi otworzył Wacław. Jej Wacław. W podkoszulku i rodzinnych slipach.

Wacek? ledwo wydusiła.

Zbladł, po chwili poczerwieniał, znowu zbladł.

Grażynko… ja ci wszystko zaraz wyjaśnię…

Za jego plecami pojawiła się sąsiadka, Krystyna, wdowa od lat. Miała na sobie szlafrok niezdarnie zarzucony na nagie ciało.

Wacek, kto tam przyszedł? spytała i zobaczyła Grażynę. Ojej…

Trójka ludzi stała, patrząc na siebie. Grażyna nagle się odwróciła i ruszyła w stronę furtki szybko, prawie biegiem.

Grażyna, zaczekaj! Wacław wybiegł za nią, zapomniawszy, że jest w samych slipach i podkoszulku.

Cała alejka, gdzie stało dwanaście ogródków działkowych, wyszła zobaczyć widowisko.

Wacław Kowalski, poważany człowiek, prezes ogrodów działkowych, biegnie bez spodni za żoną.

Cyrk przyjechał, mruknął sąsiad z lewej, Mietek.

Grażyna wbiegła do domu, zamknęła się od środka. Wacław dobijał się do drzwi.

Grażyna, otwórz, pozwól mi to wyjaśnić!

Od ilu lat?! krzyknęła zza drzwi.

Co…?

Od ilu lat się spotykacie?

Zamilkł, potem po cichu powiedział:

Osiemnaście.

Grażyna osunęła się po drzwiach. Osiemnaście lat. Ich młodszy syn, Przemek, właśnie skończył osiemnaście.

Furtka skrzypnęła, do ogrodu weszła Krystyna, już ubrana i uczesana.

Grażyna, wyjdź. Musimy pogadać.

Zejdź mi z oczu, żmijo!

Grażyna, jesteśmy dorosłe. Po co ta histeria?

Grażyna opanowała się. Wyszła, siadła na ganku. Krystyna przysiadła obok. Wacław stał niepewnie z boku.

Osiemnaście lat powiedziała cicho Grażyna. Jak to możliwe?

Pamiętasz, jak miałaś chore plecy i dwa miesiące leżałaś w szpitalu?

Pamiętała. Operacja, potem rekonwalescencja. Wacław wtedy spalił ogórki, pomidory pogniły. Zastanawiała się wtedy, jak on sobie bez niej daje radę.

Pomagałam mu ciągnęła Krystyna. W ogrodzie, w kuchni. No i…

I się zaczęło mruknął Wacław.

Osiemnaście lat! Grażyna poderwała się na równe nogi. Przez te wszystkie lata robiłam z siebie idiotkę!

Nikt cię nie miał za idiotkę powiedziała Krystyna, też wstała. Ty miałaś swoje życie, a my swoje.

Jakie swoje? To mój mąż! Ojciec moich dzieci!

I co z tego? Czy przestał być twoim mężem? Czy dzieci czegoś nie miały? Czy działka była zaniedbana?

Grażyna uniosła rękę, ale Wacław złapał ją za nadgarstek.

Grażyna, spokojnie.

Nie dotykaj mnie!

Wyrwała się i weszła do domu. Na alejce zebrał się tłumek. Wieści na działkach rozchodzą się błyskawicznie.

Do domów! wrzasnął Wacław. Koniec przedstawienia!

Ale nikt się nie ruszał. Szeptali, komentowali. Lidka z trzeciej działki mówiła głośno:

Zawsze wiedziałam! Widziałam ich razem!

Nieprawda burknął jej mąż. Jesteś ślepa jak kret.

Sam jesteś kret! Ja wszystko widzę!

Wieczorem Grażyna siedziała na werandzie. Wacław krążył jak wilk.

Grażyna, powiedz coś…

Co mam ci powiedzieć? Rozwód?!

Jaki rozwód, ty masz 60 lat!

I co z tego? Po sześćdziesiątce się nie rozwodzą?

Grażyna, zachowujesz się jak dziecko! Przeżyliśmy razem 40 lat!

Z których 18 spędziłeś z Krystyną.

Z tobą żyłem! Po prostu… czasem do niej zachodziłem.

Czasem?

No… dwa razy w tygodniu.

Dwa razy tygodniowo przez 18 lat to nie czasem, Wacek. To nawyk.

Usiadł naprzeciwko niej.

Grażyna, zrozum. Kocham cię. Ale Krystyna jest… inna.

Lepsza?

Nie lepsza. Po prostu inna. Z tobą mam dom, dzieci, obowiązki. Z nią odpoczywam. Od wszystkiego.

To ja też bym chciała odpoczynku! Ale ogórki muszę kisić!

No właśnie! Ty wiecznie zajęta. Przetwory, przetwory, ogród! A czasem chciałoby się posiedzieć, wypić nalewki i pogadać…

Ze mną pogadać się nie da?

Z tobą gadam o dzieciach, wnukach, grządkach. Z nią o życiu, książkach.

Książki? zdziwiła się Grażyna.

Znała Krystynę jako prostą kobietę.

Czyta. I poezję zna. Lubi klasykę!

Grażynie aż chciało się śmiać. Wacław i klasyka…

I co teraz?

Nie wiem. Jak zdecydujesz.

A ty?

Ja… Grażyna, mam 62 lata. Jakieś decyzje… Chciałbym spokojnie dożyć reszty.

Z kim? Ze mną czy z nią?

Wacław milczał. Po chwili:

A można z obiema?

Grażyna złapała pod ręką słoik z ogórkami i rzuciła w niego. Nie trafiła. Słoik roztrzaskał się o ścianę.

Wynoś się!

Wacław poszedł. Do Krystyny, rzecz jasna.

W nocy Grażyna nie spała. Myślała. Czterdzieści lat razem. Dwójka dzieci, wnuki. Działka budowana razem.

I osiemnaście lat kłamstwa.

A może… to w ogóle nie było kłamstwo? On nie przysięgał wierności. Po prostu żył. Tu i tam.

Rano przyszła Zofia z piątej działki, przyniosła szarlotkę.

Grażyna, trzymaj się.

Dzięki.

Gdybyś chciała, mój mąż może Wacka obić.

Nie trzeba. Nie jesteśmy w przedszkolu.

I co zamierzasz teraz?

Jeszcze nie wiem.

Ja bym wygnała. Zdrajca.

Zoska, a twój Staszek nie chadza czasem do Lidki z trójki?

Zosia zarumieniła się.

Co ty opowiadasz?

Widziałam ich w malinach.

To… nie tak!

A jak?

Rozmawiali o grządkach!

W objęciach?

Zofia wyszła trzaskając drzwiami.

Przed południem przyszedł Mietek.

Pani Grażyno, może pole zaorać? Pomóc w czymś?

Nie trzeba, dziękuję.

A Wacław prosił, żeby przekazać: wieczorem przyjdzie po rzeczy.

Jakie rzeczy? Jedyne swoje slipy?

Nie wiem. Powiedział, żeby przekazać.

Przekazane. Dziękuję.

Mietek postał chwilę i odszedł.

Wieczorem Wacław rzeczywiście przyszedł. Ze spuszczoną głową.

Zabieram rzeczy.

Zabieraj.

Poszedł do domu. Grażyna weszła za nim.

Wacek, czemu właśnie Krystyna? Co w niej takiego?

Zatrzymał się.

Nie wiem. Po prostu… z nią jest łatwiej.

Ze mną trudniej?

Nie trudniej. Ale… Ty zawsze wiesz, jak trzeba. Ile ogórków, kiedy sadzić ziemniaki, ile dać dzieciom na święta. A ona nie wie. Pyta mnie.

I czujesz się wtedy mądry?

Raczej potrzebny.

Grażyna siadła na łóżku.

Wacław, ja też nie wszystko wiem. Ale nie wiem na przykład, jak się żyje, gdy mąż osiemnaście lat spotyka się z sąsiadką.

Grażyna…

Nie wiem, jak spojrzeć dzieciom w oczy. Jak powiedzieć wnukom, czemu dziadek teraz mieszka u sąsiadki.

Nie trzeba nic mówić!

Trzeba, Wacek. Jutro przyjeżdża Bartek z żoną i małym. Co mam im powiedzieć?

Powiedz, że się pokłóciliśmy.

Wacław usiadł obok.

Grażyna, spróbujmy to wszystko zapomnieć?

Jak?

No… udajmy, że nic się nie wydarzyło.

No ciekawe jak. Krystyna za płotem, dzień w dzień na nią patrzę, i mamy udawać?

To co ty proponujesz?

Grażyna wstała, podeszła do okna. Za płotem Krystyna podlewała ogórki w tym samym szlafroku.

Wiesz co? Mieszkaj, gdzie chcesz. Tylko wnukom powiedz sam.

Grażyna!

I ogórki w tym roku sam zakisisz.

Nie umiem!

Pomocna Krystyna ci pomoże. Podobno oczytana, więc i ogórki ogarnie.

Wacław wyszedł z woreczkiem rzeczy. Cała uliczka znowu patrzyła.

W nocy Grażynę obudził hałas. Ktoś kręcił się na działce i klnął. Wyszła. Przygarnął się przy szklarni Wacław.

Co ty tu robisz?

Sprawdzam pomidory. Jutro upały, muszę pootwierać.

Przecież się wyprowadziłeś.

Owszem, ale pomidory moje! Ja je zasadziłem!

I co z tego?

No jak… Nie pozwolę, żeby zginęły!

Otworzył szklarnię i przeszedł przez płot.

Rano przyjechał Bartek z rodziną.

Mamo, a gdzie tata?

U sąsiadki.

W gościach?

Mieszka tam.

Bartek usiadł ciężko.

Jak to?

Grażyna powiedziała wszystko wprost, bez szczegółów.

Osiemnaście lat?! Mamo, to znaczy, że już jak Przemek się urodził…?

No właśnie.

Bartek poszedł do Krystyny. Grażyna słyszała krzyk, potem trzask furtki. Syn wrócił.

Tata mówi, że kocha was obie.

Szczęściary z nas.

Mamo, a może naprawdę kocha?

Bartku, a ty byś dał radę? Dwóm kobietom na raz?

Ja? Nie. Ale tata jest… no, inny.

To prawda.

Wnuk wbiegł do środka.

Babciu, czemu dziadek mieszka u cioci Krysi?

Bo dziadek jej pomaga w ogródku odpowiedziała Grażyna.

Bartek się roześmiał.

No mamo, jesteś niemożliwa…

Znowu w nocy hałas. Wacław podlewał grządki.

Wacław, ty masz coś z głową?

Susza! Wszystko padnie!

Pilnuj nowej rodziny. Tam podlewaj.

U Krystyny jest inny ogród!

To tam się zajmuj!

Ale ten mi szkoda!

Grażyna chwyciła wąż do podlewania.

Daj, pomogę. Bo do rana to będziesz lał.

Podlali wszystko razem. Cicho. Potem usiedli na ławce.

Wacław, szczerze kogo kochasz bardziej?

Grażyna, co za pytanie?

Normalne. Kogo?

Wacław się zamyślił.

Was obie. Ale inaczej.

Jak to?

Ty jesteś dla mnie jak prawa ręka niezawodna, swoja, bez ciebie ani rusz. A ona to jak święto. Rzadko, ale inny smak.

Wacław, a gdybym zniknęła ożeniłbyś się z nią?

Co ty gadasz!

No gdyby. Ożeniłbyś się?

Nie wiem. Może nie.

Czemu?

Bo wtedy stałaby się ręką. A święta by nie było.

Czyli chcesz obie?

Na to wychodzi.

Siedzieli razem, patrząc w niebo.

Wacław, a może ja też sobie święto zrobię?

Wacław się zjeżył.

Co? Jakie święto?

Może z kimś się spotkam. Mietek proponował pomoc.

Mietek?! Ja mu pokażę!…

Co mu zrobisz? Przecież mieszkasz u Krystyny.

To co innego!

Dlaczego?

Grażyna, bo ty jesteś inna!

Skąd wiesz? Może też czytam klasykę?

Nie czytasz.

Zacznę.

Wacław wstał.

Grażyna, powiedz poważnie co ty chcesz?

A czego chciała? Żeby znów było jak dawniej? Ale już nie będzie.

Chciałabym spokojnie żyć. Kisic ogórki. Bawić wnuki.

I?

I nic. Mieszkaj, gdzie chcesz.

Jak to?

Idź do Krystyny, jak chcesz. Chcesz wrócić przyjdź. Tylko nie kłam więcej.

A jak Mietek do ciebie przyjdzie?

Nie przyjdzie. Ma swoją Natalkę z dziewiątki.

Skąd wiesz?

Wacek, nie jestem ślepa. Po prostu milczałam, jak wszyscy tu.

Następnego ranka Wacław wrócił z rzeczami.

Grażyna, mogę naprawdę wrócić?

Łóżko masz w szopie. Nadmuchaj materac i śpij. Na pewno się zmieścisz.

Postawił worek i poszedł po materac.

Sąsiedzi zerknęli, coś pomrukiwali. Krystyna podlewała ogórki, jakby nic się nie stało.

Syn stanął na ganku.

Mamo, tata wrócił?

Materac pompuje w szopie.

Ty chyba święta jesteś… Przebaczasz mu wszystko?

Głupia jestem, nie święta. Zmieniać się już nie umiem.

Po tygodniu Wacław przeniósł się z szopy do domu. Po miesiącu Grażyna przestała zauważać, że wychodzi dwa razy tygodniowo do sąsiadki. Po roku nikt na działkach już o tym nie mówił.

Zaczęły krążyć nowe historie. Lida od trójki przeszła do Piotra z piątki, a Zośka zamieszkała z mężem Lidy.

Grażyna kisiła ogórki. Wacław stawiał nową szklarnię. Krystyna za płotem czytała książkę.

Czym jest miłość? Przeżyć razem czterdzieści lat, wychować dzieci, posadzić ogród.

I pogodzić się z tym, że nic nie jest idealne. Nawet w miłości.

Zwłaszcza w miłości.