Karaluchy – nieproszeni goście w naszych domach i jak skutecznie się ich pozbyć

Karaluchy

Karaluchy w głowie Marysi Wiśniewskiej tańczyły krakowiaka. Wesołego, ognistego, takiego z przytupem.

Kręciły czułkami światełka i wystukiwały raz dwa, trzy cztery w rytm muzyki, która w Marysi brzmiała coraz głośniej.

Na co dzień były spokojne. Ciche, skromne, rasowe. Jeśli czegoś im nie brakowało, to właśnie tego ostatniego. Marysia długo i z pasją pracowała nad ich genetyką. Bo własnej natury nie starczało.

Babcia zawsze powtarzała Marysi, że karaluchy w głowie to dobra rzecz. Jeśli ktoś je ma, to znaczy, że jest nietuzinkowy. Z ikrą, można rzec. A takim ludziom żyje się raźniej, i innym w ich towarzystwie nie jest nudno bo gdzie w codzienności znaleźć trochę życia?

Miłość do drajw to nie Marysi wymysł. Babcia była nowoczesna. Lubowała się w nowoczesnych powiedzonkach i modnych zwrotach. W wieku ponad osiemdziesięciu lat nadal tryskała energią.

Prawdę mówiąc, dla Marysi była właściwie prababcią, ale komu potrzebne te pra, skoro babcia była kimś najbliższym na świecie? Matka się nie liczyła!

Mama Marysi była… Takich ludzi nie ma! Piękna, mądra i jeszcze dyrektorka! I to nie byle jakiej szkoły! Dzięki Bogu, nie tej, do której chodziła Marysia. I tu znowu dziękować można babci. To ona postawiła na swoim i kazała mamie zapisać Marysię do innej szkoły.

Po co ci jej kłopoty?

Jak to?

Po prostu! Tam będzie zwykłą dziewczynką, tu zawsze twoją córką. Nie psuj jej reputacji. Jeszcze się przyda. Stracić nic trudnego, zdobyć o wiele ciężej. Ale co ja ci będę tłumaczyć? Już powinnaś to wiedzieć!

Z babcią mama rozmawiała zawsze wprost. Bo tak było uczciwie. Jak było naprawdę, Marysia nie wiedziała, ale efekty widziała. Babcia wychowywała jej mamę od piątego roku życia, odkąd zginęła jej matka córka prababci. Co się z nią stało, przez długi czas Marysia nie wiedziała. Ani mama, ani babcia nie lubiły o tym mówić.

Przypadek, Marysiu. Głupi przypadek. Soplek lodu… Nikt nie oczyścił dachu, jeden moment i komuś staje serce. Dobrze jeszcze, że tylko jednemu. Twoja mama szła obok. Gdyby nie odepchnęła jej Mania, zostałabym sama.

Babciu, a czy takie coś może się zdarzyć każdemu?

Chcesz, żebym cię okłamała?

Nie…

Każdemu, Marysiu. Tobie, mnie, papieżowi. Ale nie ma się czego bać.

To co robić?

Żyć! Każdą chwilę, jakby miała być ostatnia! Dawać temu światu coś… a może nawet coś, czego nikt jeszcze nie dał! Dawać, nie oczekując nic w zamian, tyle, ile się da i zdąży. By ten świat był lepszy. Jaśniejszy. Tyle już jest ciemności.

Babciu, łatwo powiedzieć, trudniej zrobić. Wiem.

I bardzo dobrze, że wiesz! Myślisz we właściwym kierunku. Twoje karaluchy rosną mądre.

Babciu, przestań z tymi karaluchami!

Marysia nie cierpiała owadów. Motylki i pszczoły proszę bardzo! Ale karaluchy wzbudzały w niej wstręt.

Aa! Babciu! Karaluch!

Nie ruszaj! Może ma dzieci! Babcia trzepnęła go pantoflem i rozejrzała się. Więcej nie widziałaś?

Nie. Ale babciu! Powiedziałaś, że ma dzieci!

No właśnie, ciekawi mnie, gdzie!

I zaczynało się wielkie sprzątanie. Marysia wiedziała, że dzieci tego nieszczęsnego karalucha raczej nie doczekają długości dni.

Dopiero później zrozumiała babcia jej jednak żałowała. Wiedziała, że Marysia dużo krzyczy, ale działa już z trudem, aż się zdecyduje, karaluchowi wnuki się urodzą.

O jej szczególnej przypadłości wiedzieli wszyscy od babci do trenerów gimnastyki.

Pani córka powinna robić coś innego. Elastyczna, zdolna, ale za wolno myśli. A to groźne w razie konieczności szybkiej decyzji. Proszę się zastanowić!

Zastanowię odpowiedziała babcia i zapisała wnuczkę do kółka szachowego.

A tam? Cudo! Nikt Marysi nie popędzał. Mogła myśleć, ile chciała, jeszcze ją za to chwalono. Czy można lepiej? Nic dziwnego, że długo tam została.

Babcia była dumna z jej sukcesów. Za każdym razem dumnie niosła puchar tak, by sąsiedzi widzieli.

Manieczko, jesteś moją gwiazdą!

Babciu, przerażasz mnie!

Dlaczego?

Słyszałam jak mówiłaś mamie, że gwiazdory są raczej nieszczęśliwi. To nie chcę być gwiazdą! Nie nie nie! Nie chcę takiej radości!

Źle mnie zrozumiałaś!

To wytłumacz! Jestem dzieckiem!

Babcia tłumaczyła. Zawsze. Na każde pytanie odpowiadała rzeczowo i z sercem. Choć nie zawsze tak, jak chciałaby mama Marysi.

Babciu, co ty znowu Marysi opowiadałaś? Pytała mnie dzisiaj, co znaczy: w podołku przyniosła. Po co jej taka wiedza? Ma trzynaście lat!

Czemu nie? Dzieci dziś szybciej dojrzewają. Powinnaś zapytać, co się w ich klasie dzieje. Takie mają romanse, że przy nich czuję się, jak pensjonarka. Chociaż trzy razy byłam mężatką! Życia nie znam, wychodzi na to.

Marysia mi o niczym takim nie mówiła…

Nie pytałaś. Trudno się pogodzić, że my, Wiśniewscy, z natury tacy spokojni, a w głowie karaluchy wywijają, aż strach! Porozmawiaj z dzieckiem. I nie martw się. Wszystko w porządku. Wtrąciłam tylko frazę, a ona, wiesz, zapamiętała. Dziewczyna mądra, dobrą pamięć ma.

Co mam zrobić z jej rozumem? Za dużo czasem pyta. Jak z nią rozmawiać?

Tak jak ja z tobą. Pamiętasz?

Nigdy niczego nie ukrywałaś.

Bo potem życie daje większe baty. Wolę jej sama powiedzieć, niż żeby sama się na tych grabi odbiła. Pamiętasz, rodziłaś Marysię mając dziewiętnaście lat, bez męża. Co dobrego?

Babciu!

Oj tam! Ja wszystko rozumiem! I o miłości, i o tym, że nie znałaś rodziny Marysi ojca. Nam się i tak udało. Źle tylko, że zostałaś sama. To mnie martwi! Młoda, mądra, ładna, a samotna. Niedobrze, Lisońka!

Babciu, nie zaczynaj!

Nie będę, jeśli i ty się zawiniesz i przestaniesz siebie skreślać. Jedna pomyłka to jeszcze nie koniec świata.

Tak nie jest. Marysia to nie pomyłka!

Wiem. Mówię o twoim kocham bez opamiętania. Pamiętasz, jak uciekłaś z domu? Szukałam cię wtedy przez dwa tygodnie po całym Krakowie.

Pamiętam… A jak mnie znalazłaś, nie powiedziałaś ani słowa na złość. Podałaś kapuśniak i udawałaś, że nic się nie stało. Babciu, kocham cię…

Wiem. Pozwól mi wychowywać nasze dziecko!

Dobrze…

Mama Marysi szczęście w końcu znalazła. Gdy Marysia miała prawie szesnaście lat. Ponad rok Elżbieta spotykała się z wybrankiem, nie mówiąc rodzinie, że poznała kogoś wyjątkowego.

Rozpoznała prawdę Marysia, gdy przypadkiem zobaczyła mamę w kawiarni, gdy przyszła tam z koleżankami. Dziewczyny nie mogły zrozumieć czemu Marysia nagle się odwróciła i wyszła. Mama jej nie widziała. Siedziała z nieznanym Marysi mężczyzną i trzymała go za rękę. Uśmiechała się. I ten uśmiech był inny. Marysia nigdy nie widziała, by uśmiech mamy odmładzał ją w jednej chwili. Wtedy Marysia zrozumiała mama jest jeszcze młoda! I jeśli na początku czuła żal, to idąc do domu pojęła coś ważnego.

Babciu, wiedziałaś?

Że mama kogoś ma? Przeczuwałam.

Nie chcę jej przeszkadzać…

To nie przeszkadzaj. Gdzie problem?

A jeśli ją skrzywdzi?

Babcia, lepiąc pierogi w kuchni, gdy Marysia wbiegła zadyszana, otarła ręce i przytuliła wnuczkę.

Nie pozwolimy. Nasza Ela nie jest sama. Ma wsparcie.

Marysia nie sprzeczała się. Babcia wiedziała, o czym mówi. Kiedyś była śledczą. Nie byle jaką dwóch seryjnych przestępców sama rozpracowała i złapała. Więc nie tylko jej karaluchy dobrze tańczyły! Jeszcze znajomości zostały, uczniowie drogi nie zapomnieli. Marysia była pewna, babcia już wszystko o wybranku mamy wie, tylko nie mówi wszystkiego. Jeśli nie ma tej drobnej zmarszczki na czole, co pojawiała się w trudnych chwilach, to wiadomo wybrankowi można ufać. Tylko… trudno się z tym pogodzić. Marysia nie była gotowa oddać nikomu tej, która była dla niej najdroższa.

A jednak musiała. Pan Andrzej Borowicz, właśnie tak nazywał się wybranek mamy, wkrótce przyszedł do ich domu. I nie byle jak poprosił o rękę mamy. I Marysia musiała dać zgodę na małżeństwo. Bo w tym, co mówił o miłości nie było cienia fałszu. A ta sama zmarszczka rodzinnej troski zniknęła z czoła mamy. Takiej mamy Marysia pragnęła.

Z zazdrością walczyć musiała długo. Marysia starała się nie okazywać niezadowolenia, ale szło jej marnie. Szczególnie, gdy pojawił się brat, Alek. Mama rozkwitła, a Marysia wylała babci całą żółć.

Źle cię wychowałyśmy, dziewczyno! Porządnego lania za mało! Babcia była naprawdę zła.

Babciu, co ty wygadujesz?!

Co słyszysz! Myślałam, że jesteś dorosła, skoro nie chciałaś przeprowadzić się do mamy. A jednak się pomyliłam, wybacz. Zawiodłaś mnie. Starzeję się.

Babciu, o czym ty? Przecież nie jestem przeciw! Po prostu

Po prostu ci żal, że teraz brat będzie ważniejszy? Marysiu, zrozumiałaś, co się wydarzyło? Nie jesteś już sama. My z mamą nie będziemy wieczne. A teraz jest mi spokojniej. Próbowałaś tak na to spojrzeć?

Próbowałam. Tylko…

I co?

Ciężko.

Normalne! Nie oskarżaj się. Po prostu przyzwyczajasz się, że mama jest tylko dla ciebie. Teraz trzeba ją dzielić. Prawda?

Chyba tak…

To nie dziel! A po prostu bądź przy niej tak, jak będziesz chciała. Pomóż. Bliżej będziesz, więcej dostaniesz miłości. Brać jest łatwo, oddać trudniej. A miłość to właśnie oddawanie. Im więcej oddasz, tym więcej wróci. Wątpisz, że mama cię kocha?

Nie!

No to uspokój swoje karaluchy! Za rok, dwa sama będziesz się żenić i dzieci mieć. Pora dorosnąć, Manieczko. Czy ci się nudzi?

Tu babcia nie mogła się bardziej mylić! Zajęć Marysi nie brakowało! Maturę trzeba było zadać, uczyć się i… był też przecież Denis. Chociaż nie jako chłopak! O, nie! Wtedy z długim okularnikiem z równoległej klasy była na bakier.

Pierwszy raz spotkali się na korytarzu pierwszego września. Marysia, cała wystrojona, biegła do pokoju wicedyrektorki po scenariusz uroczystości, którą miała prowadzić, potknęła się na schodach i prawie skręciła nogę. Za plecami usłyszała:

Ostrożnie! okularnik z równoległej, którego wtedy jeszcze na oczy nie znała, podniósł jej torbę i podał rękę.

Świetnie! Pomógłbyś jeszcze!

A co robię? Jesteś nielogiczna.

Marysia aż się zagotowała.

Ludzie kochani, ona tu z nogą wykręconą a ten…?

Rękę odtrąciła i powłócząc się, doczłapała do dobrej pani Ludwiki.

Marysiu, co się stało?!

Nic strasznego. Muszę patrzeć pod nogi.

Do pielęgniarki musisz, natychmiast!

Nie martw się, pójdę później.

Wtedy Denis wszedł spokojnie do sali, postawił jej torbę i spytał:

Zanieść cię?

Gdzie niby?!

Do gabinetu. Może masz skręconą nogę.

Idź stąd! Radzę sobie sama!

Denis wzruszył ramionami i wyszedł, a pani Ludwika pokręciła głową.

Marysiu, czemu tak? Denis to świetny chłopak! Stypendysta, duma szkoły! Chce być lekarzem, tak jak ty! W czym problem?

W niczym… burknęła Marysia, ale w myślach postawiła sobie znak.

Lekarzem? No ciekawe!

O zawodzie lekarza Marysia nie marzyła szaleńczo. Leczyć dzieci to ciężkie zadanie. Ale takie właśnie chciała podjąć. Nigdy nie wybierała dróg na skróty. Im trudniej, tym ciekawiej!

A zagadek Marysia i jej karaluchy uwielbiały. Szczególnie tych, tu nadmiar nie występował. Sprawa mamy i Alka była szczególnie zagmatwana. Braciszek był wyjątkowy. Krzykliwy, uparty, bardzo czuły. Szybko poznał Marysię i robił awantury, gdy za długo jej nie było w domu. Teraz w przytulnym mieszkaniu Andrzeja Marysia miała swój pokój i często zostawała tam na weekendy, pomagając mamie przy dziecku.

A prawda była taka, że pomagała sama sobie.

Biorąc brata na ręce, czuła, że w czymś nie domaga. Kochała niepokornego chłopca, który już chwytał za włosy i nos, ale przyznać się do tego bała się. Babcine rady i mamine wsparcie nie pomagały.

Problemy narastały. Karaluchy w głowie Marysi radośnie witały kolejne dziwactwa, mnożyły się w zastraszającym tempie. Musiała nad sobą pracować. Z bratem było łatwiej trudno nie kochać kogoś, kto cię uwielbia. Ale z innym już trudniej.

Przez Alka Marysia rozpoczęła poważne rozważania: Czy jestem dobrą kandydatką na pediatrę?

Babciu, jeśli nie kocham dzieci, nie wolno mi do nich! Rozumiesz?

Skąd pomysł, że nie kochasz ich wszystkich naraz?

Nie wiem… Marysia była bezradna.

Panikujesz, Marysiu.

Może. Ale to powód do refleksji, a jeśli będę niemiła?

I dobrze! Bo myślisz poważnie! Marysiu, zły lekarz dzieciom nie pomoże. Znajdź siebie.

Jak?

Pomyślimy!

Marysia ufała wyobraźni babci, chociaż ta czasem zadziwiała. Babcia wysłała ją na praktyki do wielodzietnej rodziny, gdzie dzieci biegało w bród. Jeśli tam poradzi sobie dalsza droga otwarta.

Skąd ich znasz?

Babcia nalała sobie wody, zastanowiła się głęboko i opowiedziała.

To moja największa porażka w życiu zawodowym. Weronika, matka tej rodziny, zgłosiła się do mnie, gdy była jeszcze nastolatką. Twierdziła, że ojczym skrzywdził jej mamę. Długo szukaliśmy jej matki… Dzieci troje, najmłodszy miał rok. Weronika była najstarsza, między dziećmi duża różnica. Ojczym mówił, że matka Werki uciekła w świat. Było to u niej normą.

Czemu więc z nią żył?

Zostawmy to każda rodzina ma swoje tajemnice. Sprawą zaczęłam się poważnie zajmować dopiero, gdy napadł na Weronikę.

Jak to?

Skrzywdzić chciał. Weronika była już prawie dorosła. Chciał ją podporządkować. Oświadczył, że jeśli będzie go skarżyć, spotka ją to samo, co matkę. Brat ratował Weronikę z każdej opresji. Nocami pilnował, by w pokoju spała. Był inny, czuły więc ojczym mu ulegał. Weronika nie miała się od kogo uczyć, musiała sobie radzić. Kochała się w chłopaku z klasy, rodzice tego chłopca byli bardzo pomocni. To oni uratowali całą rodzinę. Śledziłam Weronikę długo, potem niejako z rozpędu zostałyśmy przyjaciółkami. Ona dziś jest mądra, doświadczona i można się od niej uczyć.

Marysia zdała praktyki u Weroniki śpiewająco. Z dziećmi szybko znalazła wspólny język. Tam właśnie upewniła się, że zawód lekarza to jej powołanie i zabrała się ostro do nauki.

Dostała się na medycynę bez większych problemów, choć była niezadowolona z wyników. Przecież mogła zdać lepiej.

Dlatego było jej nie w smak, gdy już pierwszego dnia zderzyła się w uniwersyteckim korytarzu z Denisem.

O, i ty tu?

Zaskakująco spokojny ton wyprowadził ją z równowagi.

No jestem, a ty co tu robisz?!

Studiuję.

Denis był oszczędny w słowach i Marysia przekonała się o tym przez kolejny rok. Wielokrotnie mijała go w korytarzach i studenckich kawiarenkach, obdarzała krzywymi spojrzeniami. Denisego to nie ruszało, tylko kiwał głową, jak stara znajoma.

Dopiero gdy Marysia dołączyła do grupy wolontariuszy zaglądających do dzieci z domu dziecka w szpitalu wojewódzkim, naprawdę ją dostrzegł.

Przygotowywała się do występu w peruce i wielkich okularach, kiedy usłyszała za plecami znajomy, nonszalancki ton:

No nie, ciebie to się tu nie spodziewałem! Zgubiłaś się?

Tego dnia dzieci tarzały się ze śmiechu, widząc dwóch wolontariuszy-clownów, a w Marysi aż buzowało od emocji. Z czasem przestała się złościć na Denisa. Ten bawił maluchy, nosił na barana i śmiał się razem z nimi, robił balonikowe zwierzaczki i przytulał każdego, kto go objął nawet bez pytania.

Po występie podarował Marysi balonowego kwiatka.

Trzymaj. Dobra robota!

Dzięki… przyjęła kwiatka.

Idziesz do domu? A może napijesz się ze mną kawy?

Czemu jesteś taki złośliwy? zamyśliła się, kręcąc kwiatkiem. Dobrze, możemy pójść.

No to ruszamy, za godzinę mam tylko korki.

Komu udzielasz lekcji?

Uczę, żeby odciążyć mamę finansowo.

Tak Marysia poznała, że Denis mieszka z mamą i pracuje by jej pomóc. A jeszcze później że karaluchy w głowie Denisa mają równie dobry rodowód co jej własne. To przesądziło o ich relacji. Bo babcia zawsze jej powtarzała:

Doceniaj ludzi, z którymi masz karaluchy tej samej rasy. Nie ma takich wielu. Jeśli ci się taki trafi trzymaj się go rękami, nogami i jeszcze zębami, bo może nie znajdziesz drugiego!

A ty, babciu, spotkałaś takich ludzi?

Oczywiście! Trzech moich mężów było miłośnikami moich karaluszków. I sami niezłe mieli w głowie!

Więc czemu z nimi się rozstawałaś?

Dobry temat… Pozwól, nie odpowiem od razu.

Czemu?

Nie chcę mieszać w głowie twoim karaluchom. Po co im cudzy bagaż! Powiem ci kiedyś… Ale nie teraz.

Zgadza się.

I bardzo dobrze! Denis mi się podoba. Dobry chłopak, prawie jak ty.

Prawie?

Bo jest lepszy.

Babciu!

Tak jest! Bo cię znosi!

O babciu! No, zobaczymy jeszcze kto kogo zaskoczy!

Zapowiedział się już do zaręczyn?

Jeszcze nie…

No to szykuj się. Z tego co widzę to tylko kwestia czasu. Kochasz go?

Chyba… tak…

To cudownie! To idę po szampana!

Babciu!

No co? Życie ucieka! Ale spokojnie, nie zamierzam się jeszcze pakować. Jak zobaczę wasze dzieci to wtedy. Bez paniki!

Jakie dzieci, babciu?! Jeszcze się nie oświadczył!

Spokojna głowa, oświadczy się!

I właśnie dlatego karaluchy Marysi znowu tańczyły krakowiaka…

Bo babcia miała rację. Denis się oświadczył. Z pierścionkiem i całą oprawą.

A mama płakała ze wzruszenia, gdy Marysia powiedziała tak, a babcia biła brawo, zapominając na moment o reumatyzmie. Także Weronika, która pojawiła się z całą rodziną, wzruszyła się do łez, a potem szeptem powiedziała Marysi:

Dobry człowiek, Maniu! Nie puszczaj go!

Nie ma mowy, ciociu Weroniko. Nawet, jakbym chciała.

Tak pewna jesteś?

Mamy karaluchy tej samej rasy. Babcia twierdzi, że takich ludzi nie wolno tracić. Może nie znajdę drugiego!

O to chodzi! Weronika zaśmiała się serdecznie i pokazała w powietrzu krakowiaka, dokładnie ten sam, który Marysia właśnie słyszała w sobie. Widzę, mamy nowego w naszym gronie! Gratuluję, przyjaciółko. Teraz jestem o ciebie całkiem spokojna! Idę.

Gdzie?

Przytulić twoją babcię. I Denisa! Bo z takimi ludźmi idziemy przez życie razem.