W 1951 roku 14-letni polski chłopiec, Jan Harasym, obudził się w szpitalnym łóżku… ze stu szwami na klatce piersiowej. Lekarze właśnie usunęli mu jedno płuco. Żeby przeżyć

W 1951 roku, jako czternastoletni chłopak z Kielc, obudziłem się w szpitalnym łóżku z ponad setką szwów na klatce piersiowej. Lekarze właśnie wycięli mi jedno płuco. Żeby przeżyć, potrzebowałem aż 13 jednostek krwi, ofiarowanych przez zupełnie obcych ludzi nie znałem nawet ich imion.

Mój ojciec, Stanisław, siedział obok i powiedział wtedy słowa, które odcisnęły na mnie piętno na całe życie:
Żyjesz tylko dlatego, że ktoś oddał krew.

Wtedy w myślach złożyłem sobie obietnicę: kiedy tylko skończę 18 lat, sam zostanę dawcą. Oddam to, co kiedyś mnie ocaliło.

Był jednak jeden problem.
Ogarniał mnie paniczny lęk przed igłami.

Mimo wszystko, w dniu swoich osiemnastych urodzin pojawiłem się w punkcie krwiodawstwa PCK. Usiadłem na fotelu, utkwiłem wzrok w suficie, i pozwoliłem pielęgniarce wbić igłę.
Nie spojrzałem. Ani razu.
Przez kolejne 64 lata.

Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że moja krew jest czymś naprawdę wyjątkowym.
Po kilku donacjach lekarze odkryli, że moje osocze zawiera niezwykle rzadkie przeciwciało zapewne powstałe dzięki transfuzjom, które otrzymałem jako dziecko. Przeciwciało to mogło zapobiegać śmiertelnie niebezpiecznemu konfliktowi serologicznemu Rh.

Wcześniej tysiące polskich noworodków co roku traciło życie. Kiedy kobieta Rh- nosiła dziecko Rh+, jej organizm mógł zacząć atakować krwinki maleństwa.
Poronienia. Martwe urodzenia. Uszkodzenia mózgu.

A lekarstwo było we mnie.

Lekarze zapytali, czy zgodziłbym się oddawać nie tylko krew, ale także osocze. To oznaczało dłuższe pobrania 90 minut zamiast 20. Wizyta co kilka tygodni. Przez całe życie.
Pomyślałem wtedy o swoim strachu.
Potem pomyślałem o dzieciach.
I odpowiedziałem: tak.

Przez 64 lata nie opuściłem ani jednego pobrania.
Oddawałem osocze zarówno w dniach pełnych radości, jak i tych naznaczonych smutkiem. Robiłem to, pracując na kolei. Kontynuowałem po przejściu na emeryturę. Nie zrezygnowałem nawet po śmierci mojej żony Wiesławy w 2005 roku w najczarniejszym momencie mojego życia.

Za każdym razem przez 1173 donacje wpatrywałem się w sufit, rozmawiałem z pielęgniarkami, liczyłem kafelki na ścianie robiłem wszystko, byle nie patrzeć na igłę. Strach nie znikał.
Ale przychodziłem.

Los dopisał niezwykły zwrot: moja własna córka, Bogusława, potrzebowała leku stworzonego na bazie mojego osocza, gdy zaszła w ciążę. Mój wnuk, Wojtek, żyje wyłącznie dlatego, że wiele lat wcześniej podjąłem tę decyzję.

W maju 2018 roku, mając 81 lat, zgodnie z polskim prawem musiałem oddać osocze po raz ostatni.
W sali były młode mamy z gromadką zdrowych dzieci żywy dowód cichego bohaterstwa. Dziękowały ze łzami w oczach.

Usiadłem na fotelu po raz ostatni. Odwróciłem głowę. I oddałem osocze po raz 1173.
Od 1967 roku wydano w Polsce ponad 3 miliony dawek leku Anti-D zawierających cząsteczki z mojej krwi. Naukowcy szacują, że mój dar pomógł uratować około 2,4 miliona polskich niemowląt.

Gdy nazwywano mnie bohaterem, tylko się uśmiechałem:
Po prostu siedzę w wygodnym fotelu i oddaję krew. Po wszystkim mam herbatę i pączka. I wracam do domu. Żaden wyczyn.

Odszedłem cicho we śnie, 17 lutego 2025 roku, w wieku 88 lat.
Często szukamy bohaterów na ekranie lub w szkolnych podręcznikach ludzi z nadzwyczajnymi zdolnościami, pieniędzmi, sławą.
A czasem bohater to ten, kto przez 64 lata dotrzymuje słowa.
Ten, kogo paraliżuje lęk, a mimo to robi to, co należy.

Bo miliony ludzi żyją dziś dlatego, że jeden człowiek stwierdził: mój strach jest mniej ważny niż cudze życie.

A Ty? Jaki mały, ale odważny krok jesteś w stanie zrobić nawet jeśli Cię przeraża?

Zrozumiałem, że wielkość nie polega na braku strachu, lecz na tym, by mimo niego pomagać innym.