Kolorowe papierki po cukierkach – wspomnienia z dzieciństwa

Ale się zachowałeś, Grzesiu! Gdyby było do kogo, należałoby ci porządnie przetrzepać skórę, ale nie ma już komu, a i czas nie ten Przeżyłeś już swoje, a rozumu jakbyś nie nabrał!

Babcia Sima splunęła pod nogi sąsiada i, kulejąc na bolącą nogę, ruszyła w swoją stronę. Robotę swoją zrobiła, a dalej to już sumienie niech jemu swoje przemówi. Skoro ludzie nie nauczyli go rozumu, może los da mu nauczkę?

No bo popatrz! Własną matkę oddawać do domu opieki! Gdzie to się słyszało?! Fakt, Klaudia jest teraz leżąca, ale to on jest jej synem, czy jakimś przypadkowym przechodniem? Ręce opadają! Gdybym była młodsza, to ani chwili bym się nie wahała zabrałabym ją do siebie. Ale

Szkoda mi tej Tereni. Dobra dziewczyna, ale to przecież nie jest koń, żeby wszystko na własnych barkach ciągnąć. Już została na wsi, zamiast iść na studia, kiedy mama zachorowała. Wyjechała na początku, ale wróciła. Nie potrafiła zostawić mamy i babci. Pomagała, wiedząc, że Sima już sobie z córką nie poradzi. Samej ledwo daje radę. Po złamaniu nogi dwa lata temu jest już całkiem kiepsko. I przedtem ledwo się ruszała, ale teraz to już klęska.

Młodsza córka chciała Simę zabrać do siebie do miasta, ale ta musiała odmówić. Gdzie tam, mieszkanie malutkie, ledwo się mieszczą. Zięć człowiek dobry, ale przebojem nie jest. Ciężko pracuje, ale kokosów z tego nie ma. Mają dwójkę dzieci i ciężko im się utrzymać. Sima nie jest już im pomocą dawniej prowadziła gospodarstwo, pomagała dzieciom, dzisiaj rozlazła się już całkiem. Terenia się złości, że Sima tak o sobie mówi, ale trudno się obrażać na prawdę. Zdrowia nie było i nie ma, a siły gdzieś się rozeszły. Rano otworzyć oczy, poleżeć chwilę, zebrać się do kupy, tak jakby same okruszki na szufelkę. W kupkę, w kupkę! Wstała! Poszła!

Dobrze chociaż, że Terenia, wnuczka, zwinna jak sarenka. Zanim Sima się rozrusza, ta już wysprząta, matkę oporządzi i poleci do pracy. Ruchliwa od małego.

Sima urodziła swoją starszą córkę, mamę Tereski, późno. Nie spodziewała się dziecka już nigdy.

Pierwszy mąż nie wybaczył jej bezdzietności. Odszedł. Sima przeżyła to, ale nie aż tak bardzo. Wiedziała, że nigdy jej nie kochał. Ona się paliła, a on nawet nie iskra.

A była Simka, jak była młoda, piękna jak z obrazka. Nie było ładniejszej dziewczyny w całym powiecie. Chłopaki się za nią oglądali jeszcze w szkole, ale ona była bardzo surowa wobec siebie. Czekała na prawdziwą miłość. Ale ta nie nadchodziła, czas płynął i Simka już nawet nie rozglądała się. Coraz niżej pochylała głowę pod naciskami matki.

Przebierasz, to zostaniesz sama!

A jak wytłumaczyć, że na byle kogo patrzeć się nie da

I wtedy wrócił z wojska chłopak z sąsiedniej wsi. Sima go w ogóle nie znała. Mieszkał z rodzicami gdzieś indziej, a po wojsku zamiast do domu wrócił do dziadków. Po co, nikt nie wiedział No ale nie spowiadał się Sima.

A ona przepadła! Zobaczyła raz swojego Aleksa i od razu zakochała się po uszy.

No i on długo nie czekał. Jak tylko ją zobaczył, natychmiast przysłał swatów. Mama Simy była wniebowzięta. Swoje odczekała, a córka nadal sama!

Wesele było na całą wieś. A Sima taka szczęśliwa, nie wiedziała gdzie oczy podziać. Nie zauważyła nawet, jak przy stołach cicho przeszepcie zaczęły szumieć. Dopiero, gdy teściowa podeszła, złapała ją za rękę, Sima zaczęła coś podejrzewać.

Kobietę w ciemnej chustce Sima zauważyła, gdy tylko wyszła na podwórko. I gdy teściowa popchnęła ją ku wózkowi przy tej kobiecie, Sima poczuła, jak jej serce staje. Wszystko się wyjaśniło

Aleks opowiedział potem, że jeszcze przed wojskiem miał dziewczynę, ale nie uwierzył jej, że urodziła ojca jego dziecka. Wszystko się wyjaśniło później. Ale wtedy już było za późno: inną mu przeznaczyli.

Dziewczyna ta nie chciała już budować z nim życia. Zranił ją za mocno. I o tym, że jej mama z wnukiem pojechała na wesele byłego zięcia, w ogóle nie wiedziała. Mama powiedziała tylko, że do siostry jedzie, pokazać wnuka.

Po co? zapytała Sima, dotykając wózka, patrząc w zmęczone oczy kobiety.

Żebyś wiedziała, za kogo wychodzisz.

Czy to cokolwiek dało Simie? Kochała męża. To, co przed nią czy ktokolwiek na ziemi nie ma grzechów? Może tu czy tam zawinił, ale czy nie był człowiekiem? Nie mógł się pomylić?

Nigdy nie zabraniała Aleksowi spotykać się z synem, ale ten nawet nie bardzo się starał. Szybko Sima zrozumiała, że jej Aleks tylko siebie naprawdę kocha. Wszyscy inni to tło.

Nie miała się do czego przyczepić. Gospodarz świetny, dom dostatek. Ale szczęścia jakby brak.

Piętnaście lat przeżyła z Aleksandrem, ale ciepła od niego ani razu nie poczuła. Niby był, a jakby go nie było. Pusto i echo w domu.

Jeszcze się oszukiwała, że pewnie dzieci coś zmienią. Ale kiedy pewnego dnia rzucił jej w twarz, że nie jest już kobietą, bo dzieci mieć nie może, zrozumiała, że ta droga donikąd prowadzi.

Rozeszli się szybko i tak cicho, że wieś długo nie wiedziała, że już nie ma domu Kruków. Została Sima sama.

Aleks wyjechał praktycznie od razu po papierach. Dom zostawił Simie, przeprosił.

Nie miej żalu. Oboje zawiniliśmy, ale to ja muszę odpowiedzieć.

Nie przebaczyła mu do końca, choć trochę lżej na duszy było. Co poradzić, taka karma? Urody dał Bóg tyle, a szczęścia zabrakło w bożym przydziale.

Dwa lata żyła sama. Pracowała, chodziła z podniesioną głową przez wieś, plotkami się nie przejmowała. Czasy się zmieniły! Pff, mąż odszedł? I co z tego!

Ale serce i tak bolało. Chciało się wracać nie do pustego domu, tylko do żywego głosu obok

Z Nikosiem nie wyszło z dnia na dzień. Długo się przyglądała, już nie pierwsza młodość, w końcu. A on przyjezdny. Kto wie, co tam mu w duszy siedzi? Samotnik, gości nie zaprasza, sam się po domach nie włóczy. Stary dom po dziadkach wyremontował, gospodarstwo prowadził. Pomóc komu nie odmówi, sam pomocy nie szuka.

A przy tym spokojny, uprzejmy, do Simy zawsze z szacunkiem. Zawsze coś przyniesie, coś pomoże. No i Simka uznała: gorzej już nie będzie. Mogą gadać, co chcą, ale samotność jest gorsza niż wszystko inne. Przynajmniej nie będzie starzeć się sama.

Po nowym związku nie oczekiwała wiele. I wtedy się okazało los nie powiedział ostatniego słowa.

Pierwszej ciąży Sima się nie spodziewała prawie do piątego miesiąca nie miała pojęcia. Nic nie było po niej widać, nawet się lepiej czuła niż zwykle.

To właśnie Klaudia, sąsiadka, pierwsza się zorientowała.

Słuchaj, Sima, ale ty przypadkiem nie jesteś w ciąży? zapytała, gdy Simka zasłabła w ogródku.

Co ty mówisz! Ja nie mogę mieć dzieci

E, moja babka mówiła, że to nie zawsze wina kobiety. Lekarze też tak twierdzą. Może to nie z Aleksandrem dzieci mieć powinnaś była? Może do miasta trzeba się przebadać?

Do miasta pojechała i wróciła zupełnie odmieniona. Szła przez wieś promieniejąc, ludzie oglądali się za nią, bo świeciła jak słońce.

Jedna córka, potem druga i Sima zaczęła iść przez życie wyprostowana. Nie miała się już czego wstydzić. Została matką.

Córki kochała na zabój. Zawsze w czystych sukienkach, z kokardami, jak laleczki, choć biegały z chłopakami po drzewach, czy po rzece. Nigdy nie krzyczała, nie biła ich da się uprać, da się zszyć. Co nie umiesz, nauczę.

Nikos zmarł, gdy młodsza córka wyszła za mąż. Pojechał ją odwiedzić do miasta i już nie wrócił wypadek samochodowy.

Sima pogrążyła się w żałobie, ale dla córek się otrząsnęła. I zaraz starsza urodziła Terenię i znów życie wróciło do domku.

Żyła dla wnuków. Od młodszej córki widywała ich tylko na święta, mieszkała daleko, w mieście. Ale Terenia była blisko, zawsze pod ręką.

Dziewczyna wyrosła sama Sima w młodym wydaniu. Ta sama uroda, ta sama postawa, ale charakteryzkiem twardsza. Uparta, jak się uprze nie ma zmiłuj się.

Jak chodziło o naukę, Sima się cieszyła. Ale jak dorosła, to płakała.

Zakochała się Terenia po uszy. I to w sąsiedzie Grzegorzu. On starszy od niej o pięć lat, już dorosły, a Terenia ledwo szesnastkę miała. Co ona jeszcze mogła wiedzieć? A ona swoje: że kocha i koniec.

Grzesiek nawet na nią nie patrzył. Dla niego to tylko sąsiadka, dzieciak. A miał przecież swoją miłość.

Lidka, w której się Grzesiek zakochał, była dziewczyna z klasą. Może nie najpiękniejsza w wiosce, ale wie jak się ubrać, jak się pokazać a to tatusia zasługa, bo ją rozpieszczał. Jedynaczka to jej pozwalali.

Ale Lidka była pyszna. Jak nie było wszystkich u jej stóp, to dzień się nie udał.

Grześ przez długi czas nie mógł się do niej zbliżyć, ale potem coś się wydarzyło.

Lidka miała chłopaka z sąsiedniej wioski, podobnie rozpieszczony jak ona. Ona też była zadowolona z takiej relacji. Pojechali razem motorem do innej wsi i tyle ich widziano. Wróciła Lidka dopiero nad ranem, pobita, w porwanym ubraniu.

Nikt o tym nie wiedział prócz Simy. Nie spała tej nocy, przyszła do ogródka przed świtem i zobaczyła, jak Lidka wracała bokiem wzdłuż miedzy.

Lidka przeszła obok niej, nawet nie patrząc.

Tydzień później cała wioska huczała rodzice Lidki chcieli ślubu, i to jak najszybciej.

Grzesiek był szczęśliwy, ale Klaudia się martwiła.

Sima, coś tu śmierdzi. Co ja powiem synowi? Nic nie będzie chciał słuchać. To już ich sprawa. Ale żal mi Grześka. Kocha ją, spać nie może, schudł.

Sima tylko kiwała głową. Nikomu nie powiedziała, co widziała. Zresztą w jej domu był dramat nie miała głowy do cudzych trosk.

Terenia przestała być sobą cały dzień siedziała i płakała w oknie, wpatrzona w ogród, gdzie trwały przygotowania do ślubu. Czasem leżała cała sztywna, cicho wyjąc bez łez, jak na stypie.

Sima próbowała przekonać wnuczkę, by pojechała do ciotki do miasta, żeby zapomniała. Może tam ułożyłoby się jej życie inaczej. Wiedziała, że nawet gdyby powiedziała Tereni całą prawdę o Lidce, to nic by to nie zmieniło.

Terenia nikogo nie słuchała. Ojciec nie żył, a innych posłuchu u niej nie miało.

Czekała na coś, sama nie wiedziała na co. Każdy się domyślał, że może czeka na cud, ale cud się nie zdarzył.

Doczekała do dnia wesela, przyszła z Simą i mamą, po raz pierwszy od dawna miała suche oczy. Stała na uboczu, nic nie mówiła, na pytania przyjaciółek nie odpowiadała. Potem odwróciła się i wyszła do domu.

Mama zaraz zauważyła, że jej nie ma, poleciała za nią ze strachu, żeby sobie krzywdy nie zrobiła.

Ale i tu Terenia ją zaskoczyła. Spakowała się, przytuliła Simę i mamę, zabrała walizkę i wyjechała do miasta. Simka z mamą się wypłakały, ale przeżegnały i postanowiły czekać.

Czas niby wszystko leczy.

Może i by uleczył, gdyby nie to, że niedługo potem matka Tereski trafiła do szpitala już na własnych nogach nie wyszła.

Znów Terenia wróciła ktoś musiał się mamą i babcią zająć, Simka sama nie dałaby rady, a w mieście nie miał kto pomóc.

Bała się tylko, że Grzesiek i jego żona zostaną mieszkać obok, ale los był łaskawy wyjechali zaraz po ślubie.

Terenia rozpakowała walizkę, posprzątała w domu, matkę posadziła wygodnie, przyjęła na siebie obowiązki i podjęła pracę w gospodarstwie. W końcu co innego miała robić? Skończyła tylko szkołę, żadnego zawodu. Na wsi pracy mało, więc na fermie podjęła się zatrudnić.

Nie bała się pracy, zwierzęta lubiła, za jedną pensję ciężko było wyżyć, ale założyła swoje małe gospodarstwo. I tak żyły, wspierając Klaudię, która po śmierci męża prawie straciła rozum. Syn daleko, listy rzadko, a wszystko o sobie i rodzinie oszczędzał. Przesyłał tylko przelewy na złote i pytał o zdrowie matki. Wiedziała, że Lidka urodziła mu dwoje dzieci, chłopca i dziewczynkę, ale Klaudia wnuków na oczy nie widziała. Albo Lidka nie chciała wracać, albo Grzesiek miał złą sytuację finansową. Pracował jako kierowca tira, ciągle w rozjazdach, żeby coś zarobić. Klaudia czytała między wierszami listów, jak mu ciężko. Nie żalił się, ale matka swoje czuje.

Czy to zmartwienia o syna ją dobiły, czy co, w końcu zasłabła. To Terenia wzięła sprawy w swoje ręce, zawiozła ją do szpitala. Jeździła, odwiedzała, potem płakała w drodze powrotnej. Lekarze nie dawali nadziei.

Do Grzesia Simka od razu napisała, jak tylko Klaudię zabrali. Ale czy list zaginął, czy co, nie odpisał. A nawet nie zadzwonił. Simka napisała drugi list, potem powiedziała Tereni:

Pewnie już jej się wyrzekł. Stracił serce do własnej matki Eeeh, Grzesiu! Myślałam, żeś porządny!

Babciu, poczekaj! Sama mnie uczyłaś, żeby nie oceniać, póki się nie wie, a i potem dusza będzie czystsza. Miarkuj!

Nie wiem, kochanie, już nic nie wiem. Nigdy bym nie pomyślała, że on tak matkę skrzywdzi. Przecież zawsze taki czuły był.

A czemu mówisz na niego fanek?

Historia długa Może przez to nie wierzyłam, że Grzesiek może do takiego świństwa dojść.

Opowiesz?

Eh, nie ma co opowiadać. Był wtedy chłopaczkiem, sześć-siedem lat miał. Dzieci wtedy zbierały opakowania po cukierkach, całe kolekcje. Trudno je było zdobyć, bo żyliśmy skromnie, od wypłaty do wypłaty, a kiedy się ją dostawało Dzieci widziały cukierki tylko na święta, rzadko kiedy lepsze. Jeśli już, to raczej zwykle, tanie. Jak trzeba było wybrać: buty czy cukierki dla dziecka wiadomo, co wygrywało. Dlatego faneki (opakowania po czekoladkach) były na wagę złota. Kto już je miał, trzymał jak skarb, a jeśli się wymieniał, to tylko na coś naprawdę cennego. Klaudia wtedy miała dwie rasowe kury, takie piękne, śnieżnobiałe z grzebieniami. Jej mąż zdobył je nie wiem gdzie, były jej oczkiem w głowie, chciała mieć więcej takich. Ale przydarzyła się bieda: najlepszy kolega Grzesia miał psa, który bardzo lubił polować. Grzesiek zaprosił tego kolegę do siebie, a ten co? Przyszedł z psem i po podwórku popłynęły białe pióra

Babciu, nie mów

Tak, Terenko, ten pies zadusił obie kury. Klaudia płakała strasznie, syna nie skrzyczała, ale z nikim nie rozmawiała dwa dni. A wiesz, co zrobił Grześ?

Co?

Oddał wszystkie swoje faneki innemu koledze, którego tata jeździł często do miasta. Poprosił go, żeby kiedy tata znowu pojedzie, wziął go ze sobą. Wytrzepał wszystkie oszczędności z puszki, w której zbierał na rower i przywiózł mamie taką samą kurkę.

Brawo!

No pewnie Klaudia była szczęśliwa nie dlatego, że znów miała te wymarzone kury, tylko że syn okazał się człowiekiem. A teraz co? Co się z ludźmi dzieje, Tereniu? Simka westchnęła, ale wnuczki już nie przekonywała.

Bo co to za syn, co matka chora, a on nawet nie przyjedzie? To nie po ludzku!

Ale zaniemówiła, jak po tygodniu od wypisania Klaudii ze szpitala, Grzesiek nagle się zjawił. Do tego czasu Terenia już nauczyła się obsługiwać dwa domy naraz. Najpierw u mamy, potem do Klaudii. Starczało jej póki co sił. Babcia narzekała, żeby się nie przeciążała, ale jak tu nie pomóc drugiej osobie? Zwłaszcza, że to matka Grześka

Terenia właśnie zmywała podłogi u Klaudii, gdy drzwi się otworzyły, tupnął przez próg mały chłopiec zostawiając ślady na świeżo umytej podłodze, spojrzał jej w oczy i spytał:

Ty jesteś moją mamą?

Pytanie było tak szczere, że Terenii z wrażenia aż ścierka wypadła z ręki.

Sąsiadka odezwał się Grzesiek, zatrzymując córeczkę za rączkę i witając się z Terenią. Wybacz, że tak późno się pojawiłem. Wiem, że powinienem był przyjechać wcześniej, ale Maks leżał w szpitalu, a nie mogłem go zostawić. I Milę też nie było gdzie

A co z Lidką? wymsknęło się Terenii i zaraz tego pożałowała.

Co ją to obchodzi?

Lidki już nie ma. Zostawiła nas, wyjechała z nowym facetem. Zostałem sam.

Jak to sam? A dzieci?

O, fakt, przecież dzieci są ocknął się. Coś się zagubiłem, Tereniu. Śpi? spojrzał na mamę.

Śpi. Zmęczona. Lekarze mówią, że tak lepiej, a moim zdaniem powinna się ruszać, a nie tylko leżeć. Twoja mama zawsze była w ruchu, sekundy usiedzieć nie mogła. A teraz leży i leży.

Już wszystkie boki odleżałam! odezwała się Klaudia i Terenia zabrała się do wyjścia. Grzesiek przyszedł, czas do domu.

Szybko skończyła mycie, postawiła garnek z zupą i mleko dla dzieci na stole, po czym pobiegła bez pożegnania. Nie miała już sił na rozmowy.

Myślała, że czas uleczył jej serce, ale widok Grześka ruszył na nowo. Teraz stał przed nią nie jako chłopak z sąsiedztwa, tylko mężczyzna, który troskliwie trzymał dziecięcą dłoń. I ona też już nie była tą samą dziewczyną. Przewartościowali swoje życie, przeszli wiele.

Dwa dni później Klaudia powiedziała Simie, która przyszła ją odwiedzić, że chce prosić syna o wywiezienie jej do domu opieki.

Simka się wściekła, wyszła na podwórko, zawołała Grześka, splunęła pod nogi i poszła do siebie. Nawet Tereni nie dała się odezwać.

Nie tłumacz go! Dorosły jest! Co to za syn, żeby matkę jak śmiecia Simka popłakała się w końcu.

A Terenia, jak stała w starym fartuchu, wyskoczyła do sieni, wskoczyła w kalosze i poleciała na podwórko do Klaudii.

Grzesiek! Grzesiek! Gdzie jesteś?! otworzyła drzwi i stanęła w progu. Rozczochrana, wściekła i piękna jak wiosna. Co ty sobie wymyśliłeś? Nie oddam ci cioci Klaudii! Wracaj, skąd przyjechałeś! Z jedną dam radę, z dwiema też! Jeszcze jedno łóżko wstawię i koniec tematu! A ja ciebie

Nagle umilkła patrząc, jak Kawa śmieje się przez łzy, a Grzesiek się uśmiecha.

Rozkręciła się! Uspokój się, Teresieńko Klaudia wytarła łzy. On mnie nie chciał oddawać! To ja chciałam. Simie powiedziałam, że nie chcę synowi być ciężarem, a ona nie wysłuchała do końca i się obraziła!

Zostaję tu, Terenko. Jak mamę zostawić?

Tak? Terenia opadła z sił, spojrzała w bok i zobaczywszy spakowaną torbę, zmarszczyła brwi. A to co? Dokąd się wybierasz?

Muszę po rzeczy do domu pojechać. Muszę sprawy w pracy pozałatwiać, rozliczyć się. Ile to potrwa nie wiem, a dzieci ze mną jadą. Już się umówiłem z naszym Felkiem, że przypilnuje mamy w razie czego.

I wtedy Terenia się pokazała naprawdę.

Podeszła do Grześka, spojrzała mu w oczy i powiedziała stanowczym tonem:

Nie będziesz dzieci targał po świecie! Zostają tutaj. Ja się nimi zaopiekuję. I będę czekać. Zrozumiałeś?

Zrozumiałem Grzesiek patrzył na nią, jakby pierwszy raz w życiu ją zobaczył. Jak ja cię mogłem nie zauważyć?

To sobie załatw okulary, w mieście. Bo nie zawsze się coś zobaczy na czas! Terenia wzięła na ręce dziewczynkę, która przytuliła się do niej. Chodź do babci Simy! Ona zrobiła ciasto na drożdżówki. Lubisz drożdżówki? To dobrze!

A kilka lat później Grzesiek wyprowadzał najpierw Klaudię, potem teściową, na ganek.

No, kochane mamusie, pomalutku! Zobaczcie, jakie fotele z miasta przywiozłem! Chcesz siedzisz, chcesz leżysz. Na świeżym powietrzu, cud malina!

Ostrożnie pomagając Klaudii usiąść w leżaku, nasłuchiwał.

Młodsze się już obudziły. A Tereni jeszcze nie ma. Idę zobaczyć, czemu się drą.

Niedługo Terenia wróci?

Dzisiaj ostatni egzamin. Mówiła, że będzie w pierwszej piątce, by szybciej wrócić. To już niedługo.

Auto zahamuje przy furtce, dzieciaki siedzące na rozłożystej wiśni, z wiadrami pełnymi owoców na przyszłe konfitury, zeskoczą i wrzasną:

Mama! Mama wróciła!

I Terenia, która już zupełnie nie przypomina tamtej nieśmiałej dziewczyny, otworzy ramiona, przyjmując swoje roztrzepane szczęście, i porozumiewawczo puści oko do męża:

Piątka!

Nikt nie miał wątpliwości Grzesiek przytaknie i pójdzie do domu.

Bliźniaki dzieci odpowiedzialne, cała ich matka, ale długo czekać nie lubią. Po tym akurat wzięły się za ojca.

Też z nich niezłe faneki!