Mur po jej stronie

Ściana w jej imieniu

Anka, po co się w ogóle wtrącasz do tej rozmowy? zapytał Wiktor, nawet nie odwracając się w moją stronę. Stał przy oknie z kieliszkiem w dłoni, szeroki w barach, pewny siebie, jak zawsze. Mówił cicho, niemal łagodnie, co bolało najbardziej. Andrzej pytał mnie, rozumiesz? Mnie. Nie zasypuj go swoimi pomysłami.

Andrzej Szymonowicz, nasz gość i partner Wiktora w jakiejś nowej logistycznej inwestycji, patrzył na swój talerz. Był wyraźnie zakłopotany. Widziałem, jak się przesunął lekko na krześle i sięgnął po widelec, choć nie miał zamiaru jeść.

Zwróciłam tylko uwagę, że w centrum miasta stoją puste wielkie powierzchnie powiedziałem spokojnie.

Anna… Wiktor w końcu się odwrócił i pojawił się ten wyraz twarzy, który nauczyłem się rozpoznawać przez dwadzieścia siedem lat. To nie był gniew. To było coś gorszego pobłażliwość. Nakarmiłaś gości, wszystko jest świetnie, daj już spokój. Przynieś proszę deser, dobrze?

Przy stole siedziały jeszcze cztery osoby. Larysa, żona Andrzeja, spojrzała na mnie szybko, chyba nawet z odrobiną współczucia. Albo mi się wydawało. Wstałem, zebrałem talerze i poszedłem do kuchni.

Tam przez chwilę stałem przy zlewie, patrząc na ciemne okno. Na dworze padał drobny, jesienny deszcz, światła sąsiednich domów rozmywały się w żółte plamy. Miałem pięćdziesiąt dwa lata. Za ścianą trwała rozmowa, Wiktor się śmiał, brzęczało szkło. Wyjąłem z lodówki tort, który sam upiekłem rano, i zaniosłem do salonu.

Tak właśnie wyglądało moje życie.

Dom stał w porządnej dzielnicy dużego miasta, przeżyliśmy w nim całe wspólne życie. Wiktor postawił go, gdy zaczął mu się powodzić, piętnaście lat temu. Duży, dwupiętrowy, z garażem i ogrodem, który urządziłem sam, bo Wiktor nie miał czasu, a opłacony ogrodnik sadził, gdzie nie trzeba. Dom był śliczny. Goście zawsze mówili: Co za gust, pani Anno, jaki dom! a ja się uśmiechałem i dziękowałem, bo rzeczywiście każdy szczegół, każda firanka, każda półka, każdy krzak agrestu przy płocie był mój.

Tylko dom należał do Wiktora.

Nigdy nie pracowałem tak, jak on. Po studiach, gdzie się poznaliśmy, kilka lat uczyłem rysunku technicznego w technikum. Potem urodził się Gienek, potem firma Wiktora rozkwitła, zaczęły się przeprowadzki, spotkania, dom musiał stać otwarty, trzeba było wszędzie jeździć, być obecnym. Rzuciłem pracę. Wiktor mówił: Po co ci ta nędzna pensja, ja cię utrzymam. I utrzymywał. Porządnie, nie szczędząc, ale tak, że gdy chciałem coś dla siebie, musiałem prosić albo odkładać z gospodarstwa.

Biżuterię zacząłem wytwarzać przypadkiem, dziesięć lat temu. Utknąłem na działce podczas deszczu, znalazłem w schowku pudło ze starymi koralikami, które kiedyś kupiłem i zapomniałem. Do wieczora zrobiłem naszyjnik. Wyszedł zadziwiająco dobrze. Potem jeszcze jeden i kolejny. Koleżanki prosiły, bym im coś podarował, potem zaczęły oferować zapłatę. Kupiłem narzędzia, zacząłem pracować ze srebrem i naturalnymi kamieniami. To było moje miejsce, moje terytorium.

Wiktor traktował to podobnie, jak uprawę ogórków. Zajęcie ma, nie nudzi się.

Z tymi swoimi koralikami… mruczał czasem, gdy pokazywałem nowy wyrób. Przecież to niepoważne, Anka. Gdzie ty to chcesz sprzedawać, na targu?

Nie odpowiadałem. Co miałem odpowiedzieć.

Gienek dorósł, wyjechał do Warszawy, tam się ożenił, tam został. Widzieliśmy się w święta. Dzwonił w niedziele zapytać o zdrowie, ja pytałem o pracę. Było dobrze. Kochaliśmy się, ale mieliśmy oddzielne życia.

A ja własnego życia wcale nie miałem.

Było duże, zadbane gospodarstwo, był mąż, byli goście dwa razy w tygodniu, były charytatywne obiady, na które Wiktor chodził dla znajomości, a ja byłem zawsze obok, we właściwym garniturze, z przygotowanym uśmiechem. Byłem jego wizytówką z ludzką twarzą. Poważny facet, porządna rodzina, ładna żona, umie przyjmować ludzi. To też jest praca, wiem. Tylko bez pensji i bez podziękowań.

List przyszedł w lutym. Zwykła koperta, notariusz z ulicy Budowniczych, nazwisko obce. Otworzyłem go siedząc za kuchennym stołem, Wiktor jeszcze spał.

Dalsza ciotka mojej matki, Nina Fedorowicz, widziałem ją może trzy razy w życiu, ostatni raz na pogrzebie, zmarła w grudniu. Bez dzieci. Zostawiła mi budynek. Nie mieszkanie, nie działkę, a budynek stary pawilon przemysłowy w centrum miasta, dwupiętrowy, z lat pięćdziesiątych, trzysta czterdzieści metrów kwadratowych. Od lat nieużywany.

Przeczytałem list trzy razy.

Potem zadzwoniłem do notariusza.

Tak, panie Anno, wszystko się zgadza. Pani Nina wyznaczyła pana jedynym spadkobiercą. W dodatku działka pod budynkiem też wchodzi w spadek. Została przepisana na nią w latach dziewięćdziesiątych, wszystko jest czyste.

Działka w centrum? dopytałem.

Tak, niewielka, ale świetnie położona.

Podziękowałem, odłożyłem słuchawkę, długo siedziałem z listem w dłoni.

Wiktorowi nic nie powiedziałem. Sam nie wiem czemu. A właściwie wiem. Przecież już widziałem, jakby to wyglądało: podjechałby, obejrzał, powiedział, że trzeba zburzyć albo sprzedać, że zna odpowiednich ludzi, i znowu stanąłbym z boku, patrząc, jak inni decydują za mnie.

Pierwszy raz pojechałem tam sam, mówiąc, że jadę do kolegi.

Budynek stał w bocznej uliczce za starym teatrem, tam gdzie przedwojenne willowe domy sąsiadują z blokami i nowymi biurowcami ze szkła. Było cicho, kocie łby, drzewa już z pąkami.

Pawilon był trochę straszny. Odrapany tynk, okna na parterze zabite deskami, zardzewiała brama. Ale ściany trzymały się mocno. Obszedłem go dwa razy, dotknąłem cegły w kilku miejscach, spojrzałem na dach. Dach się nie sypał. Wszedłem przez boczne, niezamknięte drzwi.

Wysokie sufity. Duże okna z resztkami szyb. Drewniane stropy miejscami zmurszałe, ale w większości solidne. Na podłodze stara posadzka przykryta kurzem. Pachniało wilgocią i czymś drewnianym, staroświeckim.

Stanąłem pośrodku i patrzyłem w dziurawy sufit, przez który widać było niebo.

I poczułem coś dziwnego. Nie strach. To było raczej poczucie, że to miejsce do mnie należy. Po prostu.

Notariusz okazał się sympatycznym facetem koło czterdziestki. Wszystko załatwiliśmy w dwa tygodnie. Dokumenty schowałem do teczki, którą trzymałem w szafie w swoim pokoju do robienia biżuterii tam Wiktor nigdy nie wchodził.

Zadzwoniłem do Nadki, koleżanki jeszcze z liceum, teraz pracującej jako pośrednik nieruchomości. Opowiedziałem jej wszystko.

Ty naprawdę tego nie sprzedasz? zapytała po ciszy.

Nie.

Przecież to kupa forsy. Rozumiesz?

Rozumiem. Ale nie chcę sprzedawać.

To co?

Zastanowiłem się. W końcu powiedziałem:

Nadka, pamiętasz, jak chodziliśmy na wystawy? Do starego Domu Plastyków przy Proletariackiej?

Jasne.

Chciałbym coś podobnego. Miejsce dla ludzi. Gdzie można pokazać prace, popracować, nauczyć się czegoś. Taki artystyczny dom.

Znów cisza.

Ale to ogromne inwestycje. Remont, media, to straszny koszt.

Wiem.

Masz kasę?

Na razie nie. Ale będę miał.

Nie wypytywała dalej. Miała ten dar milczenia, ceniłem to w niej.

Zacząłem szukać pieniędzy po swojemu. Biżuteria. Przez te lata nagromadziło mi się sporo rzeczy, których nie sprzedałem po prostu je robiłem. Kilka wyrobów zrobionych ze srebra i kamieni z Sudetów, bransolet, kilka kompletów, nad którymi pracowałem tygodniami.

Nadka pomogła. Miała znajomą właścicielkę małego sklepiku z wyrobami autorskimi. Umówiliśmy się: Nadka dowozi moje rzeczy, mówi, że to wyroby anonimowego mistrza, sklep bierze niewielką prowizję. Pierwsza partia zeszła w trzy tygodnie.

Anka, nie uwierzysz, dzwoniła Nadka, wszyscy pytają, czy będzie więcej. To pierścień z labradorytem, ten który tak ci nie chciał iść, poszedł w dwie godziny!

Za ile?

Podała sumę.

Wyszedłem na balkon, bo w pokoju zrobiło się ciasno.

W trzy miesiące sprzedałem biżuterię za kwotę dla mnie dotąd niewyobrażalną. Pieniądze wpłacałem na konto, które założyłem sam, w banku niedaleko kancelarii notarialnej. Wiktor o koncie nie wiedział.

Jednocześnie znalazłem ekipę remontową. Nie od ludzi Wiktora z ogłoszenia i kilku spotkań w kawiarniach, w godzinach gdy on był w pracy. Ekipa okazała się czteroosobowa, szefował jej Marek, milczący facet koło pięćdziesiątki, który oglądał budynek jak ja bez wstrętu.

Ściany zdrowe powiedział, stukając w cegły. Dach do zrobienia od nowa. Parter do przełożenia podłóg. Wszystkie okna do wymiany. Elektryka oczywiście też. Za cztery miesiące damy radę, jak nie będzie przerw.

Nie będzie przerw.

Marek spojrzał na mnie. Uważnie, ale nie oceniająco.

Dobrze powiedział.

W domu życie toczyło się jak zawsze. Gotowałem, przyjmowałem gości, jeździłem z Wiktorem na przyjęcia, słuchałem rozmów o inwestycjach. Czasem kiwałem głową i w myślach układałem plan rozmieszczenia lamp, myślałem o półkach na płótna na piętrze, o świetle do sali wystawowej.

Wiktor niczego się nie domyślał. Byłem od lat tłem i tło trwało na miejscu.

Razu pewnego omal się nie wydało. Znalazł w mojej torbie paragon z marketu budowlanego kupowałem próbki farb.

Co to? zapytał przy kolacji.

Kupiłem coś do domu.

Jakiś podkład gruntujący.

Chcę odświeżyć ściany w piwnicy. Czuć wilgoć.

Wzruszył ramionami i wrócił do telefonu. Trwało to pół minuty.

Marek okazał się fachowcem. Nie spieszył się tam, gdzie nie należało, działał szybko, gdy trzeba. Rozmawiałem z nim rzeczowo, bez zbędnych słów. Czasem przychodziłem na miejsce i po prostu stałem w środku, gdy wokół stukało, szlifowało się, a ja czułem się dobrze. Fizycznie dobrze, w ciele i głowie. Jakby powietrze nabrało innej gęstości.

Nadka przyjechała zobaczyć remont w czerwcu, gdy okna już były zamontowane, a ściany wyrównane.

Boże, Anka rozejrzała się ale tu będzie pięknie.

Będzie potwierdziłem.

Myślałeś już co zrobić? Jakaś koncepcja?

Myślałem. Najpierw wystawy miejscowych artystów, mamy ich mnóstwo a nie mają się gdzie pokazać. Warsztaty. Można wynajmować pracownie. Mała kawiarnia na parterze, kącik z książkami.

Masz już wszystko wymyślone uśmiechnęła się.

Myślałem o tym trzy lata. Nie wiedziałem tylko, że się uda.

We wrześniu poznałem Justynkę. Sprzedawała na jarmarku własnoręcznie robione lalki, siedziała przy małym stoliczku z książką w ręku, podczas gdy ludzie przechodzili obojętnie. Lalki były niesamowite. Zatrzymałem się, wziąłem jedną do ręki.

Pani sama robi? zapytałem.

Sama.

Od dawna?

Siedem lat. Spojrzała na mnie. Podoba się?

Bardzo. Jestem Anna. Otwieram niedługo miejsce artystyczne. Szukam ludzi do współpracy.

Odłożyła książkę.

Tak zaczęła się zbierać ekipa. Justyna znała dwóch malarzy, jeden doprowadził rzeźbiarza, rzeźbiarz znajomą prowadzącą kursy ceramiki i szukającą sali. W październiku miałem już listę dwunastu osób czekających na otwarcie.

Kończyły się pieniądze. Z biżuterii zostało niewiele, kilka sztuk. Marek jeszcze musiał dostać za ostatni etap, trzeba było kupić sprzęt oświetleniowy, zrobić szyld.

Sprzedałem swój najbardziej ukochany komplet robiłem go dwa lata, srebro, ametyst z Karkonoszy. Nadka zadzwoniła dzień po sprzedaży.

Anka, kupili w godzinę. Ktoś, kto czegoś takiego nie widział! Pytała, czy masz więcej.

Nie mam odpowiedziałem.

I co? Przykro ci?

Nie powiedziałem. I to była prawda.

Otwarcie budynku odbyło się na początku listopada. Nie robiłem wielkiej pompy. Napisałem w lokalnej grupie na Facebooku, że powstaje przestrzeń artystyczna, zapraszamy do współpracy. Przyszło około sześćdziesięciu osób.

Tego dnia Wiktor był w delegacji. Powiedziałem mu, że nocuję u Nadki. Odpowiedział: Sam sobie podgrzeję obiad.

Stałem w sali, patrzyłem na ludzi rozmawiających, interesujących się pracami, biorących w ręce lalki Justyny, i miałem drżące dłonie. Nie ze strachu tak po prostu bywa, jak długo się czegoś pragnie, a potem to nadchodzi.

Marek też przyszedł. Postał pod ścianą, rozejrzał się.

Dobrze wyszło powiedział.

Dziękuję panu odpowiedziałem.

To ja dziękuję.

Potem wszystko potoczyło się szybciej, niż myślałem. Pracownie się wynajmowały, kursy ceramiki zbierały grupy, kawiarnia na parterze, którą prowadziła młoda kobieta o imieniu Sonia, ruszyła w grudniu i od razu przyciągnęła nie tylko naszych. Lokalne media napisały o nas dwa razy.

Raz spotkałem sąsiada z naprzeciwka, starszego pana.

To pan otworzył? zapytał, skinąwszy na budynek.

Tak.

Mieszkam tu od dawna i pierwszy raz widzę, że w tej uliczce wreszcie coś się pojawiło. Dobra robota.

Podziękowałem, szedłem dalej chyba z uśmiechem aż do auta.

Wiktor dowiedział się w styczniu. Nie ode mnie. Jeden z jego partnerów widział notatkę w gazecie ze zdjęciem z wystawy i moim nazwiskiem. Wspomniał przy kolacji.

Anka zapytał Wiktor, gdy zostaliśmy sami masz mi coś do powiedzenia?

Zmywałem naczynia. Bez pośpiechu, spokojnie.

Mam przyznałem. Usiądź, zrobię ci herbatę.

Opowiedziałem wszystko. O spadku, budynku, remoncie, sprzedaży biżuterii. Słuchał w milczeniu, niczego nie zdradzając na twarzy.

Gdy skończyłem, powiedział po chwili:

Ukrywałaś to przede mną.

Tak.

Dlaczego?

Patrzyłem na niego. Chciał znać odpowiedź. Albo udawał.

Bo gdybym powiedział, to byłby twój projekt, nie mój.

To nie fair.

Tak, jak i to, że przez dwadzieścia siedem lat nigdy nie zapytałeś, czego naprawdę chcę.

Wstał, wziął filiżankę, podszedł do okna.

Chcesz, żebym powiedział, że jestem dumny?

Nie odpowiedziałem. Nie musisz.

Nie powiedział.

Przez kolejne miesiące mieszkaliśmy jak dotąd, ale coś się zmieniło. Nie bum raczej jak lodowa kra, która bezgłośnie się przesuwa.

Potem był bal.

Bal charytatywny miasta co rok w lutym duża impreza z udziałem prezesów i samorządu. Wiktor zawsze bywał. W tym roku przyszło osobne zaproszenie także na moje nazwisko. Zadzwoniła kobieta z rady organizatorów, powiedziała, że po raz pierwszy wręczą nagrodę dla Nowej Przestrzeni Miasta i Fedorowiczówka (tak nazwałem miejsce na cześć ciotki) jest laureatem.

Czy będzie mógł pan być osobiście? spytała.

Będę powiedziałem.

Wiktor od razu usłyszał o nagrodzie, już nie ukrywałem. Spojrzał dziwnie, jak na kogoś, kogo zna się długo, a nagle widzi inaczej.

Gratuluję rzucił lakonicznie.

Dzięki.

Suknię kupiłem sam. Granatową, dobrze uszytą, bez ozdób. Założyłem własne wyroby: pierścień z labradorytem, nowy zamiast tamtego, oraz kolczyki z drobnymi granatami.

Przy naszym stole siedział Wiktor jako członek komitetu, bliżej sceny; ja jako laureat, w innym sektorze. Znalazłem go wzrokiem. Skinął głową. Skinąłem też.

Sala była piękna stary pałacyk z ornamentami na suficie i kryształowymi żyrandolami. Eleganccy ludzie, muzyka, zapach kwiatów. Siedziałem wyprostowany i myślałem, że jeszcze rok temu zmywałem czyjeś talerze i słuchałem cudzych rozmów zza ściany.

Gdy ogłoszono naszą kategorię, wstałem i ruszyłem na scenę. Powoli nogi trochę się plątały, ale nikt nie zauważył.

Na scenie przewodniczący komitetu, starszy pan, mówił o znaczeniu kultury w mieście. Potem wymienił moje nazwisko, wręczył mi szklane trofeum i kopertę.

Czy powie pan kilka słów? spytał.

Wziąłem mikrofon. Na sali cicho. Odnalazłem wzrokiem Nadkę siedziała z mężem przy dalekim stole, uśmiechała się szeroko. Potem spojrzałem na Wiktora. Miał wyraz twarzy, którego nie rozpoznawałem nie duma, nie żal. Coś pomiędzy.

Dziękuję ludziom, którzy uwierzyli w to miejsce, zanim powstało powiedziałem. Artystom, twórcom, wszystkim, którzy przyszli i zostali. I mojej ciotce Ninie, której już nie ma, a zostawiła mi coś o wiele cenniejszego niż sam budynek.

Mówiłem trzy minuty. Sala biła brawo. Zszedłem ze sceny.

Nadka podeszła podczas przerwy, mocno mnie uściskała.

Anka, widziałeś jego minę? szepnęła.

Tak.

I?

Nic odpowiedziałem. Nic szczególnego.

Wiktor podszedł po części oficjalnej, gdy zaczęły się tańce.

Ładne przemówienie powiedział.

Dzięki.

Dobrze wyglądasz.

Wiktor powiedziałem daj spokój.

Zamilkł.

Musimy porozmawiać. Naprawdę.

Wiem odpowiedziałem. Pogadamy w domu.

Rozmowa trwała długo. Bez kłótni, na to już nie było sił ani ochoty. Powiedziałem, że chcę rozwodu.

Długo milczał. Potem:

Masz kogoś?

Nie. Chcę żyć po swojemu.

Przecież i tak żyjesz teraz po swojemu.

Tak. I chcę to kontynuować. Sama.

Wstał, przeszedł się po pokoju.

Dom podzielimy?

Dom jest na ciebie powiedziałem spokojnie. Ale działka pod nim należy do mnie.

Stanął jak wryty.

Co?

Wyjaśniłem mu spokojnie. Działka pod domem była własnością mojej ciotki Niny, przepisana przez rodzinę, o czym dowiedziałem się przy sprawie spadkowej. Notariusz na to zwrócił uwagę, adwokat potem wszystko sprawdził. Wszystko było załatwione zgodnie z prawem. Działka była moja.

Patrzył na mnie inaczej niż kiedykolwiek.

Wiedziałaś o tym od dawna?

Dowiedziałem się, gdy załatwiałem sprawy spadkowe.

I milczałeś.

Tak. Tak jak ty milczałeś o wielu sprawach.

Usiadł.

Gadaliśmy jeszcze długo. Bez krzyku, bez płaczu. Zmęczeni już ludzie, trochę obcy sobie po tylu latach.

Prawnicy pracowali trzy miesiące. Rozwód odbył się spokojnie, bez afer. Dom został Wiktorowi, ale na warunkach spisanych przez mojego adwokata. Odszkodowanie zainwestowałem w Fedorowiczówkę: rozbudowałem kawiarnię, otworzyłem małą galerię na piętrze.

Wynająłem mieszkanie nieduże, w tym samym rejonie, co Fedorowiczówka. Czwarte piętro, widok na stare dachy i jedną powyginaną lipę, która wiosną pachnie tak, że słychać ją przez zamknięte okna.

Pierwszej nocy nie mogłem spać, leżałem w ciszy, żadnych kroków, oddechów, żadnych cudzych rozmów. Tylko kilka aut za oknem i deszcz.

Miałem pięćdziesiąt trzy lata. Byłem sam i się nie bałem. I to wydawało mi się ważne.

Minął rok.

W następną zimę Fedorowiczówka działała pełną parą. Trzej stali mistrzowie wynajmowali swoje pracownie, kursy ceramiki odbywały się trzy razy w tygodniu i miały rezerwacje na miesiąc wprzód. Sonia zrobiła z kawiarni prawdziwie domowe miejsce z drewnianymi stolikami i archiwalnymi zdjęciami miasta. W piątki grał wieczorem jazzowy kwartet.

Justyna sprzedała wszystkie swoje lalki i robiła nowe, na zamówienie. Zostaliśmy przyjaciółmi, tak po prostu, bo spotkaliśmy się w idealnym momencie.

Nadka powtarzała czasem:

Anka, odmłodniałaś o dziesięć lat. Albo piętnaście.

Wyspałem się śmiałem się.

Nadal robiłem biżuterię. Nie dla zarobku. Po prostu dla siebie. Wieczorem, w mieszkaniu, gdy za oknem było ciemno, zapalałem lampkę nad stołem, rozkładałem kamienie, srebro, narzędzia. Byłem sam i to był mój własny czas. Nikogo więcej.

Spotkanie z Wiktorem nastąpiło przypadkiem, na początku grudnia. Wyszedłem z kawiarni niedaleko Fedorowiczówki, on szedł prosto na mnie. Zobaczyliśmy się jednocześnie.

Trochę się postarzał przez ten rok. A może ja dopiero to zobaczyłem.

Anna powiedział.

Wiktor. Cześć.

Zatrzymaliśmy się. Pauza nie była niezręczna jak między ludźmi, którzy znają się pół życia, a teraz nie bardzo mają o czym mówić.

Jak ci się wiedzie? spytał.

Dobrze. A tobie?

W porządku. Zamilkł. Słyszałem, otworzyliście drugi pokój wystawowy.

Tak, w listopadzie.

Dobra robota powiedział. I to było szczere, bez tamtej starej pobłażliwości. Po prostu.

Dzięki.

Znowu cisza. Przestąpił z nogi na nogę.

Słuchaj zaczął mam pytanie. Zawodowe. Chciałbym wynająć powierzchnię na mały showroom w centrum. Nie wiesz, kto teraz robi remonty w tej dzielnicy? Jacyś zaufani ludzie.

Spojrzałem na niego. Coś się we mnie poruszyło stara, głęboko zakorzeniona potrzeba ogarniania spraw przy nim. Tak przez dwadzieścia siedem lat byłem pomocny i z tym trzeba się rozstać.

Uśmiechnąłem się.

Nie wiem, Wiktorze odpowiedziałem spokojnie. Nie znam nikogo takiego.

Zdziwił się. Nie uraził po prostu zdziwił.

Okej powiedział. Rozumiem.

Powodzenia odpowiedziałem.

Tobie też.

Rozeszliśmy się w różne strony. Minąłem róg, podniosłem kołnierz kurtki. Mróz był lekki, suchy, przyjemny. Z bocznej ulicy pachniało choinką z jarmarku.

Pomyślałem, że wieczorem zajrzę do Fedorowiczówki, bo Justyna akurat wiesza nową serię prac i pewnie przyjdzie sporo ludzi. Sonia coś upiecze, jak zawsze. Będzie jazz, rozmowy, światło z dużych okien.

Poszedłem dalej.

Dziś wiem jedno: choćbyś miał pięćdziesiąt trzy lata, możesz zbudować własny świat od zera. Ważne tylko, żeby był naprawdę twój.