Chcę żyć, Andrzejku!

Ja żyć chcę, Andrzeju!

Panie doktorze Jerzy, panie doktorze Jerzy, co się dzieje?

Pielęgniarka Kasia złapała chirurga za rękaw, ale nie utrzymała go i zobaczyła, jak osuwa się lekko pod ścianę i spuszcza głowę, zamilkł.

Kasia, czując coś z mieszanki strachu i dumy za cały personel, od razu pomyślała: Jak lekarze dużo z siebie dają, do omdlenia, a nikt tego nie docenia! Pacjent, którego właśnie operował dr Jerzy Wolski, przecież tego nie zobaczy.

Panie doktorze Jerzy, co się panu dzieje? Mam zawołać…

Nie trzeba oderwał głowę od ściany i zataczając się, ruszył do pokoju lekarskiego. Przed drzwiami odwrócił się do zaniepokojonej pielęgniarki: Wszystko w porządku, nie martw się.

Jerzy z hukiem opadł na skórzaną kanapę, rozłożył się zmęczony. Wszystko w porządku? To już nie pierwszy raz, kiedy dopadały go takie zawroty głowy. Przemęczenie? Pewnie tak.

Kiedyś miał weekendy, prawdziwe wolne dni, kiedy po szpitalnym zamieszaniu mógł po prostu odpocząć, pójść z żoną w gości, zabrać dzieci do parku…

Teraz? Wszyscy biorą dyżury w trzech szpitalach naraz, a o prawdziwym odpoczynku nie ma mowy. Jeszcze ten drugi ślub Żona młodsza, dzieci w podstawówce, wydatki A i na nowy samochód by się przydało.

A jednak nie to było najważniejsze. Jerzy przyzwyczaił się być potrzebnym, chciał być najlepszy, marzył o szacunku, o triumfach lekarskich I właściwie to przez ponad dwadzieścia lat wszystko mu się udawało. Pacjenci walili do niego drzwiami i oknami, koledzy go cenili, zapraszali, proponowali płacili bardzo dobrze.

Paweł, wykręcił numer do anestezjologa, Twoja Ania dzisiaj pracuje?

Cześć Jurek. Tak, jest dzisiaj na dyżurze.

Pod koniec dnia Jerzy już leżał wewnątrz rezonansu magnetycznego, słuchając nieznośnych dźwięków. Nawet muzyka w słuchawkach nie dawała rady je zagłuszyć.

Nagle ogarnął go strach, że zaraz zemdleje, aż chciałby wcisnąć gruszkę alarmową, by go natychmiast wyciągnęli z tej przerażającej tuby. Spróbował o czymś miłym pomyśleć, żeby się oderwać. Ale co przychodziło do głowy? Co?

Wspomnienia schodziły po szczeblach jego życia: drugi ślub już był chirurgiem, ojcem, a ona młoda nauczycielka córeczki z trzeciej klasy.

Stukot rezonansu zagłuszył pozytywy z tego etapu. Praca-dom-praca. Pierwszy ślub jeszcze gorzej brzydkie rozstanie, truł się tymi wspomnieniami i nie wracał do nich.

Studia? O tak pierwsze cztery lata!

I tu już Jerzy przepadł we wspomnieniach. Ekipa budowlana, koledzy, dorabianie, Monika z bufetu, za którą wszyscy się oglądali

Jerzy, Wojtek i Andrzej trzej przyjaciele z medycyny. Poznali się już na egzaminach wstępnych. Toruń był dla wszystkich nowym miastem, mieszkali w akademiku.

Andrzej okularnik z małej miejscowości, cichy, trochę naiwny, ale miał niezwykłą charyzmę. Przy nim chciało się po prostu być i słuchać jego mądrych, spokojnych uwag, patrzeć w spokojne, głębokie niebieskie oczy.

Andrzej miał nieprawdopodobną pamięć, wszystko potrafił wyrecytować, każdą tematykę egzaminacyjną.

Wojtek zupełne przeciwieństwo. Wielkolud ze wsi pod Brodnicą, wiecznie wygadany, z przejęciem przeżywał egzaminy, z każdym się spoufalał, biegał między znajomymi zamiast się uczyć.

Jerzy też się denerwował, że nie dostanie się na studia. Podziwiał wiedzę Andrzeja i gadkę Wojtka. Z ich pokoju odpadł tylko Michał czwarty współlokator ale tych trzech zostało przyjaciółmi.

Na pierwszym roku jeszcze nie było akademika, więc matka Andrzeja, czuła kobieta, znalazła im tanie mieszkanie.

Niech was Bóg prowadzi, chłopcy! mówiła packując ich do nowej stancji i gotując obiady na miesiąc.

Niesamowita jest twoja mama, Andrzej, a gdzie ona pracuje? dopytywał Wojtek.

W sklepie z dewocjonaliami przy kościele przeżuwając odpowiedział Andrzej.

Gdzie? oboje byli zdziwieni.

Sprzedaje świece, książki, różne takie No i czego się dziwisz jest bardzo wierząca.

Wszyscy zerknęli na obrazki postawione na parapecie.

To twoje? Myślałem, że mama zapomniała.

Nie, to ona nam zostawiła, powiedział Andrzej, trochę spuszczając wzrok.

Wojtek zawsze mówił zanim pomyślał:

Po co ci takie rzeczy? Na medycynę się zdaje, a tu wiara w cuda? Lekarz leczy ciało, a nie modlitwą.

Lekarz leczy ciało, Bóg duszę, odparował Andrzej i obaj wzruszyli ramionami.

Rozmów o wierze potem nikt już nie podejmował. Widzieli, że Andrzej się żegna, lecz robił to dyskretnie. Był najlepszym studentem, mediatorem, gdy Wojtek i Jerzy wdawali się w spory.

Całkiem inaczej Andrzej podchodził do życia codziennego. Jeśli chłopaki się kłócili o sprzątanie, sam łapał za szmatę Warto się kłócić? Wystarczy umyć i spokój.

Po prostu łagodził ludzi wokół siebie. To może i Bóg mu pomagał, może był z góry obdarowany, bo sesję zdał najlepiej. Łacina wchodziła mu do głowy jak polski. Był tym spoiwem, które ich zżywało.

Pierwszy z nich się zakochał. Dostał się do samorządu studenckiego i tam poznał przeznaczenie Bogusię. Malutka, z kruczoczarną grzywką, odważna i dobra dziewczyna. Już na drugim roku chodzili za rękę.

Za to Wojtek, niepozorny, okazał się świetnym praktykiem. Już na drugim roku dorabiał w pogotowiu, lekarze go chwalili, ufali, dostawał trudniejsze zadania. Jerzemu zawsze się wydawało, że Wojtek jest niefrasobliwy, ale w szpitalu zmieniał się diametralnie pojawiała się skrupulatność i dokładność.

Jerzy był pilnym, solidnym studentem. Bez spektakularnych sukcesów, ale pracowitości i chęci mu nie brakowało bardzo chciał zostać dobrym lekarzem.

***

Rezonans skończony, Jerzy odetchnął. Skąd ten atak klaustrofobii?

Przyszła Ania, technik, zdjęła mu kask.

No co, Aniu? Już opis był?

Daj chwilę, lekarz opisze i ci zadzwonię później. Idź odpocząć.

Jerzy chciał wyjść, ale nim zdążył, Ania przyniosła opis, płytę i zdjęcia.

Jurek Wiesz, co to znaczy. Nie zwlekaj. Idź do doktora Rakowskiego. Niech popatrzy.

Jerzy tylko rzucił okiem, wrzucił płytę do laptopa, przeglądał obrazy, próbując nie myśleć, że to jego głowa, jego umysł i jego własne ognisko zapalne wyraźne, ostre i prawdziwe.

Bezsilność nie opuszczała go, nawet gdy wracał samochodem do domu. To niemożliwe, żebym to ja

***

Dr Rakowski, najlepszy neurochirurg w ich szpitalu, przyjął go natychmiast.

Jerzy, nie będę ci owijał w bawełnę. Sam dobrze wiesz, co to jest. Przykro mi, nie ma sensu oszukiwać. Widzisz?

Widzę. To już koniec?

No weź, stary, nie panikuj. Wszystko w rękach chirurga. I Boga, jeśli ktoś wierzy.

Trudno w to uwierzyć Wybierałem się do Warszawy na Dzień Lekarza, zaprosili mnie. Chciałem rodzinę zabrać, odpocząć. A teraz Co byś zrobił na moim miejscu?

Jechałbym do Warszawy ale nie na spacer, tylko do profesora Siwickiego. Genialny, mają najlepsze wyniki. Ale tam terminy na rok do przodu. Może uda się zorganizować jesteś świetnym chirurgiem, środowisko pomoże. Spróbujmy.

Jerzy pracował dalej. Bóle nie były uciążliwe, tylko lekkie osłabienie i zawroty głowy, z którymi radził sobie lekami.

Zaczął szukać kontaktów do profesora Siwickiego.

Przyszedł czas powiedzieć prawdę żonie, która natychmiast zaczęła szykować wyjazd.

Inka, muszę jechać sam.

Jak to sam? Co z dziećmi?

Nie jadę na konferencję, tylko do szpitala. Mam guza mózgu. Powiedział to wolno, a gdy już wypowiedział, sam się temu zdziwił.

Inga patrzyła na niego z płaczem w oczach.

O Boże Jurek To za poważna sprawa. Pojadę z tobą.

Operacja to nie kwestia dni. Być może będę musiał czekać tygodniami. Muszę być na miejscu, może nie dadzą mi szybko terminu.

Ale to aż tak poważne? Opowiedz

Więc Jerzy, jak dziecko, tłumaczył pospiesznie wszelkie szczegóły: o domysłach, badaniach, wynikach I o swoich myślach, życiu, nadziejach…

Inga milczała, ściskając bluzkę, marszcząc czoło.

A Jerzy czuł ulgę, że komuś się zwierza. Wiedział, z pierwszą żoną nigdy by tak szczerze nie porozmawiał.

***

Świadkowie Jehowy zwykle odmawiają transfuzji, cytują Biblię: Nie jedzcie duszy z krwią jej.

Już czwarty rok studiowali, siedzieli na wykładzie.

Kościół sprzeciwia się transplantacji, in vitro, surogacji Przeciwstawia się medycynie tłumaczył wykładowca.

To nieprawda odezwał się Andrzej.

Słucham? Odważny pan jesteś. Kto mówi?

Ja, Andrzej wstał.

Chce pan polemizować?

Nie, po prostu takie są fakty. Kościół i medycyna pomagają człowiekowi żyć po ludzku.

Niech pan wyjdzie do przodu. Poproszę uśmiechnął się profesor.

Zaczęło się: Profesor zadawał pytania, Andrzej spokojnie odpowiadał, przywołując argumenty, cytaty z Ewangelii.

Publiczność słuchała jak zaczarowana. Profesor się denerwował, bronił swojego stanowiska coraz głośniej.

Andrzej nie złościł się, patrzył z żalem, tłumaczył rzeczowo.

Sam w sobie bronił swojej mamy, małego wiejskiego kościółka, w którym go babcia prowadzała, i własnej wiary.

Publiczność uznała, że racja jest po stronie Andrzeja. Od tej pory miał on pod górkę z wykładowcą. W końcu na piątym roku Andrzej już nie przyjechał na studia. Przyszło tylko pismo: wybrał inną drogę, dziękował i prosił o zachowanie przyjaźni.

Jerzy i Wojtek byli w szoku. Najlepszy z nich! Taki geniusz Aż tak?

Poszli więc do Bogusi, dziewczyny Andrzeja była oszczędna w słowach. Potem wybrali się do domu Andrzeja. Przywitała ich matka, szczęśliwa. Syn dostał się do seminarium duchownego!

Wracali obładowani przetworami, podziękowani, ale wciąż nie pojęli jego decyzji.

Jak on mógł? Wojtek walił się ręką po kolanie.

Widzisz, już my też powtarzamy Boże mój Może od niego się zaraziło, Jerzy gorzko się zaśmiał.

***

Jaka świeczka? Kirku, jadę do przyjaciela, mam już urlop, śmiał się Jerzy do dr Rakowskiego. Za trzy dni wyjazd do Warszawy na leczenie.

Do jakiego przyjaciela?

Z czasów studenckich. Ponad dwadzieścia lat się nie widzieliśmy. Po piątym roku poszedł do seminarium, dziś jest księdzem. Tu niedaleko. Jadę jutro.

Nie bałbym się jechać samemu?

Chcę, i już.

Znane z klasztoru wizerunki na mapie okazały się w rzeczywistości zwykłym niewielkim, dość zaniedbanym miasteczkiem na Kujawach. Kościoły na każdym kroku, wiejski spokój.

Jerzy pojechał do klasztoru w Lądzie. Przez całą drogę nie zatrzymał się ani razu z powodu zawrotów głowy. Może naprawdę: droga do Boga droga do zdrowia?

Między zielenią lasu świeciły białe mury i złote kopuły klasztoru. Było tam wszystko: parking, kwietniki, zadbane alejki i złoto kopuł.

Ktoś powiedział, że jest msza, trzeba poczekać. Jerzy nie zapytał, ile poszedł nad rzekę. Przechodził obok studni, gdzie starsze kobiety wchodziły po stromym zboczu i coś wyciągały.

Pan nie idzie po święconą wodę? zagadnęła go młoda kobieta.

Ja? Niespecjalnie…

Tam są butelki. Trzeba trzy razy zejść po wodę, trzy razy pod górę wrócić.

Po co?

Pan wie, po co tu jest, uśmiechnęła się znacząco.

Nic nie odpowiedział. Wziął butelkę, poszedł nabrać wody, wykonał obrzęd i napił się. Woda była zimna, słodkawa i bardzo czysta.

Na sercu zrobiło mu się lżej. Gdy wrócił, ludzi jeszcze sporo wychodziło z kościoła. Nagle ze schodów zeszedł ksiądz wysoki, brodaty, tubalny głos.

To nie mógł być Andrzej. Był szczupły i niższy. Ale oczy, niebieskie, głębokie wtedy już wiedział to on.

Podszedł z tyłu:

Siemasz, proszę księdza.

Starsza pani obok syknęła surowo:

Szczęść Boże, proszę księdza się mówi.

Ale ksiądz już rozpoznał przyjaciela i wybuchnął śmiechem:

Jurku! Witaj, druhu…!

Objęli się. Przeszli razem pod klasztor.

Jak ja się cieszę! Bogusia będzie szczęśliwa…

Bogusia? To ona…

Tak, żona moja, pracuje jako pediatra w ośrodku w miasteczku. Nie chce rezygnować z zawodu, nie protestuję. Pięcioro dzieci, najmłodszy ma dziesięć lat.

No ładnie. Ja mam trójkę, córka z pierwszego małżeństwa, z Inką dwójkę. A ty tu…

Tu dobrze nam, nie chcemy się przenosić, człowiek ciągle ma co robić.

To wyrośniętyś.

Jeszcze po dwudziestce rosnąć można. Oczy też już nie z okularami, laser zadziałał.

Wiara przeszkadza lekarzowi?

Obaj parsknęli śmiechem.

A pamiętasz, jak próbowaliśmy wynieść książkę z biblioteki?

A ty odwracałeś uwagę bibliotekarki?

Wstyd mi do dziś… Boże!

A ja zawsze myślałem, co z twoją mamą, panią Irenką?

Dobrze. Tu niedaleko jest, przyjęła śluby zakonne, siostra w klasztorze.

To jest dopiero kariera!

Roześmiał się ksiądz Andrzej.

Jak przyszła młoda zakonnica, Andrzej wyjaśnił:

Muszę wracać, służba. Pojedź do mnie do domu, Bogusia cię ugości. Spotkamy się później.

Zrobimy jak powiesz, rozłożył ręce Jerzy, ksiądz go pobłogosławił.

Dom księdza był piękny, parter, zadbany ogród, kapliczka. Bogusia przywitała na schodach, przytuliła, jakby był rodzonym bratem.

Wszędzie kwiaty, ikony, świece. A poza tym przytulny zwyczajny dom. Tylko jeden chłopiec, najmłodszy, biegał po podwórku.

Jerzy natychmiast poczuł ciepło i zapomniał, dlaczego właściwie przyjechał. Zjadł, opowiedział o sobie (nie wspominając o chorobie), potem zdrzemnął się na hamaku na werandzie.

Nie chciało się wyjeżdżać. Urlop miał, czasu trochę również.

***

Znasz tę historię?

Jasne. Na początku wymienialiśmy się listami z Wojtkiem, później już rzadko Zniknął kontakt. Mój syn nawet próbował go szukać przez internet Ale wszystko jest w rękach Boga.

Osądzasz mnie?

Nie moja rola. Spróbuj powiedzieć, co cię gryzie.

Rak mózgu

Andrzej westchnął.

Niedobrze. Jutro pójdziesz na mszę, potem się wyspowiadasz, przyjmiesz komunię, pomodlimy się.

To jakbyś mnie żegnał…

No skąd. Wszystko w twoich rękach. Ksiądz tylko pokaże drogę. Reszta zależy od serca.

Mogę powiedzieć, jak to wtedy było… zaczął Jerzy.

Powiesz jutro przed Bogiem, na spowiedzi.

Jakby całą noc układał w głowie wyznanie. Na spowiedzi opowiadał nie jak usprawiedliwienie, a jak wyznanie win:

Zazdrościłem Wojtkowi wszystkiego. Wszyscy go podziwiali, miał dziewczyny, a potem jeszcze Alę.

Przyjechała do szpitala jako córka ważnego urzędnika, zakochała się w Wojtku. Potem spotykali się w Warszawie, Wojtek dostał szansę na karierę w stolicy.

A ja No, trochę im bruździłem, nawet jej czasem coś naopowiadałem o Wojtku i innych dziewczynach. To moje były wymysły… a potem…

Na weselu u Danusi wszystko się zaczęło. Wojtek był wodzirejem, Alę zaniedbał, a ja z nią wyszedłem na balkon… Nie wiedzieliśmy, że Wojtek nas zobaczył. Następnego dnia się wyprowadził i już się do mnie nie odzywał.

Z Alą żyliśmy razem, ale to było pod dyktando teściów. Do Warszawy poszedłem z pracy, potem teść zmarł, a teściowa wszystko przejęła i wyjechała za granicę. Ala mnie zostawiła. Przyjechałem wrócić do Torunia, tam rzuciłem się w wir pracy, rozstaliśmy się.

Mam więcej grzechów na sumieniu: zmarł mi pacjent przez błąd na stole operacyjnym, było kilka przelotnych romansów z pielęgniarkami, raz nawet przyczyniłem się do zwolnienia jednej Potem pojawiła się Inga, córki nauczycielka, i znowu poczułem, że mogę być w porządku. Ale i ją zawiodłem, czasem.

Zamilkł. Jakoś głupio mu było.

Odpuścisz mi, ojcze Andrzeju?

Pan Bóg odpuszcza, nie ksiądz, jeśli tylko żałujesz z całego serca.

Łzy popłynęły Jerzemu po policzkach. Ksiądz Andrzej objął go.

Wiesz, co, Jurek, powinieneś znaleźć Wojtka. Poproś go o wybaczenie.

Ale jak? Jutro mam jechać do Warszawy

Znajdziesz. Pracuje w Bydgoszczy w klinice onkologicznej.

Chyba nie każesz mi tam lecieć na operację?

A dlaczego nie?

Ty to już nie znasz nowoczesnej medycyny. Warszawa jest najlepsza.

Wojtek też zajął się neurochirurgią, tytuł doktora, dużo jeździ, zna się. Spotkajcie się.

Może najpierw jednak pojadę do Warszawy. Czasu za mało…

I znajdź tę pielęgniarkę, o której kiedyś wspominałeś.

To akurat proste. Znajdę ją.

Modlę się za ciebie, Jurku. Najważniejsze, żebyś znalazł dobre okno na operację. Jak nie w Warszawie, to polecisz do Bydgoszczy.

Przed wyjazdem Jerzy jeszcze z dziesięć razy wchodził pod górę do studni, po każdym razie pił wodę i znów wracał

Patrzyli na niego ludzie, żegnali się, a on tylko powtarzał w myślach: Niech Bóg pomoże. Ja żyć chcę.