Chcę żyć, Andrzeju!

Ja chcę żyć, Andrzeju!
Panie Jerzy, Panie Jerzy, co się z Panem dzieje?

Pielęgniarka Hania złapała chirurga za rękaw, ale nie utrzymała, bo Jerzy opadł na ścianę, schylił głowę nisko w zagłębieniu i zamilkł.

Hania, nie bez dumy za cały zespół, pomyślała nawet od razu, jak bardzo lekarze poświęcają się pacjentom pracują niemal aż do omdlenia! A i tak nikt tego nie docenia. Chory, którego właśnie Jerzy operował, i tak tego nie zobaczy.

Panie Jerzy, co się z Panem dzieje? Zaraz kogoś zawołam…

Nie trzeba. Jerzy podniósł głowę od ściany, zachwiał się i poszedł w stronę pokoju lekarskiego. Zatrzymał się jeszcze na chwilę przy przestraszonej Hani. Nic się nie dzieje, nie martw się.

Jerzy ciężko opadł na skórzaną kanapę i przymknął oczy. Prawda, czy aby na pewno wszystko w porządku? Już któryś raz miał takie zawroty głowy. Przemęczenie? Najpewniej.

Kiedyś miał weekendy. Takie prawdziwe, z których można było po szpitalnym zamieszaniu odpocząć iść z żoną w gości, pojechać z dziećmi do zoo albo nad jezioro.

Ale teraz Gdy wszyscy lekarze latają między oddziałami, jaki tu wypoczynek? Jerzy w dodatku był w drugim małżeństwie. Młodsza żona, dzieci w podstawówce, wydatki. No i… chciał zmienić samochód.

Ale w sumie, to nie to było najważniejsze. Najważniejsze być potrzebnym, najlepszym, mieć szacunek, lekarskie zwycięstwa I przez dwadzieścia lat praktyki Jerzemu się to udawało. Pacjenci sami do niego dążyli, koledzy go szanowali, zapraszali, kusili dobrze mu płacili.

Paweł, twoja Zośka jest dziś w pracy?

Cześć Jer, tak, jest dziś na dyżurze.

Już pod koniec dnia Jerzy leżał u Zosi w rezonansie, wsłuchany w te okropne hałasy, których muzyka w słuchawkach nie dała rady zagłuszyć.

I wtedy właśnie zaczęła go ogarniać panika, miał ochotę walić w ścianę, by go stamtąd wyciągnęli. Trzeba było myśleć o czymś przyjemnym. Ale co? No co?

I jego pamięć zaczęła cofać się po szczeblach życia wstecz. Drugie małżeństwo… już jako dorosły, operujący chirurg, ojciec. A ona młoda nauczycielka jego córki z trzeciej klasy.

Stukanie rezonansu zagłuszyło nawet próby przypomnienia sobie czegoś dobrego z tego okresu. Praca-dom-praca. A pierwsze małżeństwo? Jeszcze gorzej brzydki rozwód. O tym nawet nie chciał myśleć.

Studia? Tak, choćby przez pierwsze cztery lata.

I nagle Jerzego ogarnęły wspomnienia. Brygada studencka, chłopaki, Marzena ze stołówki, za którą cała kolejka leciała…

Jerzy, Wiktor i Andrzej trzech przyjaciół, studentów medycyny. Poznali się na egzaminach wstępnych. Kraków był dla nich nowych, mieszkali razem w akademiku.

Andrzej okularnik z małego miasteczka, spokojny, nieco naiwny, ale z takim nieprawdopodobnym spokojem, że przy nim chciało się być, słuchać jego cichych mądrych słów i patrzeć w jego niebieskie, głębokie, zamyślone oczy zza szkieł.

Andrzej miał niesamowitą pamięć znał na pamięć każde pytanie egzaminacyjne, mógł odpowiedzieć na wszystko.

Wiktor był jego zupełnym przeciwieństwem. Wielki, głośny chłopak z mazurskiej wsi. Zawsze w ruchu, rozgadany, przeżywał głośno każdy egzamin, z każdym się szybko zaprzyjaźniał, spisywał ściągi albo chodził po piętrze zamiast się uczyć.

Jerzy przejmował się maturami tak samo jak reszta. Wydawało mu się, że to właśnie on się nie dostanie. Był pod wrażeniem wiedzy Andrzeja i wygadania Wiktora. Ale finalnie tylko Michał od nich nie zdał. Trójka została razem.

Na pierwszym roku musieli znaleźć stancję. Mama Andrzeja, troskliwa i trochę nadopiekuńcza, przyjechała i znalazła im kawalerkę.

Panie Boże, błogosławcie te dzieciaki! mówiła im, kiedy przez kilka dni z nimi mieszkała, doradzała, wyposażała mieszkanie. Nawiozła im jedzenia na miesiąc.

Ale ci twoja mama dowiozła, Andrzej. Kim ona w ogóle pracuje?

W sklepie z dewocjonaliami, mówił Andrzej w trakcie kolacji.

Gdzie? obaj się zdziwili.

W kościele przy świeczkach, no i przy innych rzeczach…

No to co, wierząca jest?

No, pewnie. Ja też, odpowiedział spokojnie Andrzej.

Chłopacy spojrzeli na ikony na parapecie.

To twoje? Myślałem, że mama zapomniała.

Nie, zostawiła nam. I znów poprawił: Mnie zostawiła.

Wiktor zawsze najpierw, potem myślał:

Wy to jacyś śmieszni. Po co ty poszedłeś na medycynę, skoro wierzycie w takie pierdoły? Że niby Bóg pomoże

Lekarz leczy ciało, a Bóg duszę, odpowiedział Andrzej i już nikt nie ciągnął tematu.

O wierze już potem nie rozmawiali. Widzieli czasem, że Andrzej się żegna, ale robił to cicho, nie na pokaz. Był świetnym studentem i zawsze umiał hamować kłótnie między wybuchowym Wiktorem a upartym Jerzym.

W ogóle był inny te studenckie sprzeczki go nie obchodziły. Jeśli Wiktor i Jerzy się złoszczą o sprzątanie, Andrzej po prostu brał ścierkę i mył podłogę.

Po co nerwy? Lepiej umyć…

I reszta się uspokajała i też pomagała.

Może miał wsparcie z góry, a może od Boga, ale to Andrzej najlepiej zdał pierwszą sesję. Łacińskie deklinacje przyszły mu łatwiej niż komukolwiek innemu. Był takim spoiwem ich paczki.

I on pierwszy się zakochał poznał swoją Galinę w samorządzie. Niska, z czarną grzywką, uparta, serdeczna. Już od drugiego roku chodzili za rękę.

A Wiktor choć chłopak ze wsi okazał się jednym z najlepszych praktyków już na drugim roku, pracował na pogotowiu w ferie, na oddziale onkologicznym go doceniano…

Jerzy był po prostu rzetelny, sumienny, bez spektakularnych sukcesów, ale marzył, żeby być dobrym lekarzem.

***

Rezonans skończony, uwolnili Jerzego spod aparatury. Spojrzał przez okno, odetchnął i sam się zdziwił, skąd ta klaustrofobia?

Zosia, radiolożka, weszła zdejmować mu sprzęt.

No i co tam, Zosiu? Już widzieliście?

Poczekaj jeszcze, opis robi lekarz. Dam ci znać, przyjdź później unika mu wzroku, zmęczona…

Odbiorę jutro burknął Jerzy. Chcę do domu.

Nie zdążył jednak wyjechać z oddziału. Zosia zaraz zadzwoniła, przyniosła opis, płytę i wydruki.

Jer, wiesz co to znaczy. Nie można z tym zwlekać. Idź do Profesora Borkowskiego. Niech spojrzy.

Jerzy rzucił tylko okiem na opis, włożył płytę do komputera i długo kręcił obrazem własna głowa, własny guz… Wyglądało, jakby oglądał wynik czyjegoś rezonansu, nie swojego. Wciąż nie dopuszczał myśli, że może być chory.

***

Profesor Borkowski był najlepszym neurochirurgiem w szpitalu.

Wybacz, Jerzy, ale nie będę cię oszukiwał. Wiesz co widzisz…

Widzę. To koniec?

Ee tam… Każdy przypadek w naszych rękach i trochę jeszcze w rękach Pana Boga.

Nie wierzę… Miałem jechać do Warszawy na Dzień Lekarza, rodzinę zabrać, odpocząć. A teraz? Co byś zrobił na moim miejscu?

Jechałbym. Ale nie na świętowanie do profesora Rozenberga na operację. Są najlepsi w kraju, kolejka kosmiczna, ale można spróbować. Ty masz kontakty. Pomogę pchnąć sprawę.

Jerzy pracował, operował, opisywał wyniki. Bóle nie były silne, tylko osłabienie i zawroty, które łatwo tłumił lekami.

Próbował dostać się do Rozenberga, co okazało się niemal niemożliwe.

Musiał powiedzieć żonie, która zaczęła planować podróż do Warszawy.

Inka, ja muszę sam pojechać.

Jak to? Co ty mówisz, dzieci?

Nie na konferencję i nie na koncert. Jadę do szpitala. Mam nowotwór mózgu powiedział to wolno, sam nie wierząc, że to mówi. Ale powiedział i już nie mógł odgonić tej myśli.

Inka patrzyła na niego, w oczach łzy.

Boże! Jak to… Muszę jechać z tobą.

Nie, Inka, jeszcze nie wiem, czy będzie operacja. Najpierw muszę być na miejscu i czekać na termin.

Tak poważnie…? Przysiadła, trzymając w rękach bluzkę. Opowiedz…

Jerzy, cały ściśnięty, zaczął mówić o wszystkim, jak dziecko: o swoich obawach, badaniach, wynikach. O myślach, które się kłębiły w głowie…

Inka słuchała go po cichu, marszcząc brwi. Dobrze mu było wylać z siebie wszystko. Wiedział, że z pierwszą żoną taka rozmowa nigdy by się nie udała.

***

Świadkowie Jehowy nie zgadzają się na transfuzje krwi, cytując Pismo: ale nie jedzcie mięsa z duszą, to jest z krwią.

Był już czwarty rok studiów, siedzieli na wykładzie.

Kościół sprzeciwia się przeszczepom i donacji narządów. Nie popiera sztucznego zapłodnienia. Twierdzą, że Bóg lepiej wie, co człowiekowi potrzeba.

To nieprawda rozległo się z sali.

Kto tak mówi?

Ja Andrzej wstał. Kościół i medycyna robią to samo chcą, żeby człowiek żył jak człowiek.

Chce się pan spierać?

Nie widzę powodu, po prostu tak jest.

Skoro już pan zaczął, to proszę do przodu.

Andrzej wyszedł, patrzył spokojnie.

Prowadzący pytał coraz trudniej, Andrzej odpowiadał spokojnie i sensownie, przytaczał cytaty z Biblii.

Aula słuchała z napięciem. Profesor był przewrotny, prowokował, podważał każde zdanie, wciąż na nowo. Ale Andrzej nie złościł się, odpowiadał jasno, bronił własnej wiary, mamy, dzieciństwa w małym wiejskim kościele.

W końcu profesor zrozumiał atmosfera się zmieniła, a studenci kibicowali Andrzejkowi. Po tej dyskusji zaczęły się dla niego kłopoty. Wołano go do dziekana, wracał smutny, nie zwierzał się nikomu poza Galą. Ale ona też niewiele mówiła.

Na piątym roku Andrzej po prostu nie wrócił na uczelnię. Przysłali list, że idzie własną drogą, serdecznie dziękuje i prosi o pamięć.

Jerzy i Wiktor byli zdruzgotani. Najlepszy! Geniusz! A tak po prostu…?

Namierzyli Galę nic nie powiedziała. Pojechali do Andrzeja do domu. Przywitała ich mama, pełna gościnności i radości bo syna przyjęli do seminarium duchownego.

Wracali objuczeni domowymi smakołykami, nadal nie rozumiejąc decyzji Andrzeja.

Jak on mógł! Wiktor walił się po kolanie.

Sam już mówisz Boże święty. To on… Bóg go od nas zabrał. Dureń z niego…

***

Jaka świeczka, Borys. Jadę do przyjaciela. Mam już urlop.

Siedzieli z Borysem w pokoju lekarskim. Za trzy dni Jerzy miał jechać do Warszawy. Bilety na pociąg, autem się bał zawroty głowy, nawet do pracy jeździł już ostrożnie. I liczył, że może się uda operacja.

Do jakiego przyjaciela?

Z podstawówki. Dwadzieścia lat się nie widzieliśmy. Zrezygnował z medycyny, teraz jest księdzem na Podkarpaciu. Jutro pojadę.

Byłbym ostrożny…

Miasto znane z zabytkowego klasztoru i szlaków pielgrzymkowych okazało się typowym małomiasteczkiem. Najbardziej rzucały się w oczy kościoły niemal na każdym kroku.

Jerzy szedł do klasztoru. Dziwne, że cały czas czuł się lepiej ani razu nie miał zawrotów. Może naprawdę droga do Boga leczy…

Za murami bielone ściany, kopuły, kolorowe rabatki i wspaniałe złoto kopuł.

Ktoś mu poradził jest msza, ksiądz zajęty, trzeba czekać. Nie zapytał nawet, jak długo. Poszedł się przespacerować.

Za kościołem niewielki cmentarz, zejście do rzeki, tam studnia, obok ludzie z butelkami. Stare babcie schodziły i wracały pod górkę po kilka razy.

A pan nie idzie po wodę święconą?

Po co?

Widać po co, skoro pan tu jest.

Jerzy już chciał odpowiedzieć, że przyjechał do księdza, znajomego, ale zamilkł.

Wziął butelkę, zszedł trzy razy po schodach do studni, za każdym razem pił. Woda zimna, słodka, czysta.

I zrobiło mu się jakoś lżej, nawet uśmiechnął się pod nosem: skoro to wszystko Andrzejowe, to nieźle się ustawił. Sam ciekaw był, co mu Andrzej na to powie.

Wrócił, gdy kończyła się msza. Ludzie powoli rozchodzili się. I wtedy pojawił się ksiądz masywny, brodaty, z wyjątkowo łagodnym głosem. Niemożliwe, żeby to był Andrzej przecież był niższy, chudszy, miał okulary…

Mówił do ludzi, żegnał, obejmował, nakazywał modlitwę. I nagle spojrzał Jerzemu prosto w oczy i już nie było wątpliwości.

Podszedł z tyłu.

No, cześć, księże.

Niech ksiądz pobłogosławi, tak się mówi! szepnęła oburzona parafianka.

Ale już Andrzej podszedł, śmiejąc się.

Jerzy! No witaj, przyjacielu!

Objęli się. Parafianie schodzili, a oni poszli wspólnie na spacer po alejkach.

Co za radość! Galia się ucieszy.

Galia? Ona tu jest?

Moja żona, lekarz tutejszy, pediatra. Piątka dzieci. Najmłodszy ma 10 lat.

Ty to…! A ja z trójką się nie ogarniam.

No widzisz, tu nam dobrze. Próbowali nas ściągnąć do innych parafii, ale… Zostajemy. Praca jest, ludzie fajni.

Ty to się nawet postarzałeś.

Po czterdziestce wciąż tyję, co zrobić. A z oczami? Operacja, soczewki, na razie jest dobrze.

Czyli Kościół nie zakazuje medycyny?

Zaśmiali się.

A pamiętasz, jak z biblioteki Leninowskiej chcieliśmy ukraść książkę i potem ty się długo wypierałeś?

Objęli się jeszcze mocniej, wspominali, śmiali się. Wreszcie przyszła kobieta, zagadnęła Andrzeja cicho.

Wybacz, drogi. Muszę wracać do ludzi. Ale weź klucze, pojedziesz do mnie, Galia cię ugości. Pogadamy potem.

Jerzy pojechał za kierowcą w czarnym aucie. Dom Andrzeja jednorodzinny, z ogrodem, altana, kapliczka.

Galia już czekała na progu uściskała Jerzego. Czuł się tam jak w rodzinnym domu. Wszędzie kwiaty, ikony, światło, herbata, ciasto, dzieci biegają.

Nie pamiętał już, po co właściwie przyjechał. Przysnął na hamaku, cały ścisk w duszy jakby minął.

***

Znając życie, znasz całą tę historię?

Jasne, z Wiktorem długo utrzymywaliśmy kontakt. Potem losty się rozeszły… Ale co tu dużo mówić, widocznie tak musiało być.

Masz mi coś za złe?

Nikogo nie oceniam. Mów, Jerzy, co się dzieje?

Nowotwór mózgu.

Andrzej westchnął.

Źle. Jutro chodź na mszę, jak ciężko, to usiądziesz, potem się wyspowiadasz i przyjmiesz komunię. A potem zdecydujesz.

Ty już mnie chowasz.

No co ty. Wszystko w twoich rękach, nikt ci więcej nie pomoże. Ksiądz tylko wskaże drogę.

Powiem ci, jak było wtedy…

Lepiej jutro, na spowiedzi.

Przez całą noc wszystko nabrało innego znaczenia. Nawet sprawa z Wiktorem, gdy odbił mu dziewczynę, zabrzmiała jak spowiedź, a nie usprawiedliwienie.

***

Msza się skończyła, było cicho.

Andrzej zmówił modlitwę, nakazał Jerzemu skłonić głowę.

Chrystus niewidzialnie przyjmuje twoją spowiedź, ja tylko jestem świadkiem. Mów, Jerzy.

I Jerzy zaczął:

Zazdrościłem Wiktorowi wszystkiego. Wszyscy go lubili, kochali, dziewczyny szalały A tu jeszcze Ala…

W szpitalu, gdzie pracował Wiktor, nagle trafił się pacjent z Warszawy i jego córka Ala. Kiedy tata jej leżał, ona codziennie przychodziła. Potem zaczęli się spotykać z Wiktorem raz w Krakowie, raz w Warszawie.

No wiesz… Jerzy spojrzał na Andrzeja, a potem na podłogę Przykro mi było, że zawsze mu się udaje. I kilka razy naopowiadałem Ali, że Wiktor spotyka się z Kaśką A on… Eh, sam wymyśliłem. Kaja się…

Na weselu u znajomego to się zaczęło. Przyszedł z Alą, ona się nudziła… Poszli razem na balkon, potem… Wiktor to widział, potem już się nigdy nie odzywał.

Wkrótce z Alą zamieszkali razem, ale życie szybko się rozpadło. Dzieci, pieniądze, ciągła kontrola teściów Po rozwodzie wrócił do Krakowa.

A przecież to nie był największy mój grzech… Zdarzały się pomyłki przy stole operacyjnym, błędy… Zdrady… I Inka, moja obecna żona, taka prosta dziewczyna A nawet ją zdradziłem raz czy dwa.

Zamilkł. Możesz rozgrzeszyć, Andrzeju?

Nie ksiądz odpuszcza, a Pan Bóg. Najważniejsze, byś naprawdę żałował.

Popatrzyli na siebie. Jerzemu napłynęły łzy, ukląkł.

Przekaż Bogu, że żałuję, Andrzeju. Ja chcę żyć, chcę kochać Inkę, dzieci wychować, pracować! Nic mi więcej nie trzeba. Bylebym był zwykłym lekarzem. Przekaż

Ksiądz modlił się.

Potem spojrzeli sobie w oczy te niebieskie, miękkie, Andrzejowe oczy.

Gerys, musisz znaleźć Wiktora. Pogadać, przeprosić.

Gdzie ja go teraz znajdę? Ja za dwa dni do Warszawy

Próbuj. Pracuje w Białymstoku w klinice onkologii. Może tam powinieneś jechać zamiast do Warszawy?

Tylko nie mów, żebym dał się operować Wiktorowi…

Czemu nie? Podobno robi cuda.

Ty to już się nie znasz na medycynie, pojęcia nie masz, co mają w Warszawie.

Ale wiem, że Wiktor to profesor i eksperymentuje z nowymi metodami. Może właśnie jego spotkać powinieneś?

Może… Ale wpierw Warszawa. Czasu mało…

Dziewczynę, którą przez ciebie wyrzucono, też znajdź.

To najłatwiejsze… Znajdę. Uśmiechnął się przez łzy. Módl się za mnie, Andrzeju. Muszę się dostać na operację, jeśli nie, będę leciał do Białegostoku.

Przed wyjazdem Jerzy jeszcze piętnaście razy schodził pod studnię, co trzy razy pił wodę i wspinał się na górę.

Wierni patrzyli na niego, żegnali się, modlili. Niech Pan Bóg mu pomoże.