Jeżyk

– No znowu! wykrzyknęła Magda, patrząc na kolejną wiadomość w grupie przedszkolnej i rzuciła telefon obok siebie na kanapę.

– Co się stało, mamo? zapytała Zuzia, unosząc głowę znad zeszytu.

– Kolejny konkurs! Ileż można To już się robi naprawdę męczące. Po co to komu potrzebne? I trzeba oddać pojutrze. A ja jutro zaczynam dyżur na dwadzieścia cztery godziny. Kiedy niby mam się tym zająć?

– Mogę zrobić! Zuzia odsunęła zeszyt z matematyką. Z lekcjami już kończę, zostało tylko kilka zadań, które pewnie odgapię jutro od Patki. Tam jest jakaś dziwna historia, nic nie kumam, może mi wytłumaczy.

– Dziękuję córeczko, ale ty masz własne sprawy na głowie. Zaraz koniec semestru, testy za pasem.

– Ale Wiktorek będzie znowu smutny. Pamiętasz, jak ostatnio płakał, gdy wszystkim rozdawali dyplomy, a jego pracy nawet nie obejrzeli? Przecież sam wszystko kleił

– Dlatego nie obejrzeli! Magda zmarszczyła brwi jeszcze mocniej. U niektórych rodziców rączki jak u Beksińskiego albo Witkacego. A jak rysują, to niemal jak Matejko. I nie dzieci przecież, tylko mamy i tatusiowie. Przecież żadne dziecko nie zrobiłoby tego, co tam pokazują na tych konkursach. Ale najbardziej mnie wkurza coś innego.

– Co?

– Że te nasze panie nauczycielki próbują nam wmówić, że te cuda to naprawdę dziecięce prace. Trzeba to zobaczyć. Chyba niejeden dorosły by sobie nie poradził z tymi zadaniami

– Mamo, a czemu nikt nic nie mówi? Robią jak im każą i już. Pamiętasz, jak w mojej klasie tak było? Dopiero jak jedna mama powiedziała, że starczy tych wygłupów i niech dzieci same się barwią i wycinają.

– To wtedy, jak pani Irena się na was obraziła?

– No. Zuzia zachichotała. Ale wszyscy byli szczęśliwi! I pani Beata wtedy wprowadziła zasadę robimy sami, po swojemu. Ninka przyniosła kiedyś maskotkę, którą jej mama wydziergała i Też jej się dostało. Najpierw ją pochwaliła, a potem kazali wszystkim przynieść włóczkę i szydełko na lekcję. Pamiętasz?

– No jasne, wtedy chodziłam po sąsiadkach wieczorem, żeby coś znaleźć!

– No właśnie. Posadziła Ninkę i kazała zrobić kółeczko. Wiadomo, nie wyszło. I dostała dwóję. Pamiętasz?

– Już zapomniałam To było wieki temu.

– Jak dla mnie za te wszystkie konkursy nagrody powinni dawać rodzicom, nie dzieciakom. I tyle, żeby dzieci się nie przejmowały. Zuzia schowała długopisy do piórnika i podniosła się z kanapy. Zrobić ci herbatę? Poczytam też Wiktorkowi bajkę.

– O to poproszę! Magda podniosła się i przytuliła Zuzię. Ucałowała ją w czoło. Taka mi już wyrosłaś, że nie sięgam ci do głowy jak kiedyś. Cała twoja babcia.

– Mamo, bez tych wspomnień, dobra? Zuzia lekko się odsunęła.

– Dobrze, nie będziemy Idź po herbatę, ja zadzwonię do kogo trzeba. Dałaś mi niezły pomysł.

Magda przytuliła jeszcze raz córkę, lekko popchnęła w stronę kuchni i spojrzała za nią.

Patrzyła na prostą jak struna sylwetkę Zuzi i myślała, jak to geny potrafią dziwnie działać. Sama była puszystą blondynką, wyrazistą i pełną energii. I Wiktorek był do niej podobny jasnowłosy, krępy i wiecznie z lekko zaczerwienionymi policzkami. A Zuzia? Zupełnie inna, jak figurka porcelanowa szczupła, delikatna, żywa i w ruchu. Długie palce, smukła szyja, niesamowita postawa. Okropnie mnie babcia przypomina, myślała Magda. Babcia była baletnicą, nie premierką, ale występowała jako jedenasty łabędź z lewej. Była uparta, a przy tym pracowita do bólu. Tylko charakter Zuzia ma zupełnie inny ciepły i zawsze pomocna. Czasem jej dobroć była nawet kłopotem, bo inni lubili z tego korzystać. Ale ona i tak nie zamierzała się zmieniać.

Zawsze znajdował się kot albo pies do uratowania. I zawsze je wyleczyła, wykarmiła, oddała komuś naprawdę porządnemu.

Z wszystkich zwierzaków został im w domu tylko jeden, stary olbrzymi kot, którego Zuzia przywiozła prosto z trzaskającego mrozem osiedla zeszłej zimy. Było wtedy tak zimno, że szkoły pozamykali. Zuzia została w domu z chorym bratem. Po wyjściu Magdy do pracy dziewczyna chciała nagotować coś na obiad i okazało się, że nie mają ani jednej cebuli. Sklepik był tuż obok, więc położyła bratu zakaz wychodzenia z kanapy i poleciała po cebulę. Po powrocie, tuż przy wejściu, poślizgnęła się i zaliczyła lądowanie tuż za schodkami. Wtedy go zobaczyła ogromny, czarny jak smoła kot, z żółtymi jak miód oczami. Siedział na schodku i ewidentnie szykował się już na swoją ostatnią noc.

– Zimno ci? Pójdziesz ze mną? spytała, ocierając oczy.

Kot się nie ruszył. Patrzył tylko długo i uważnie, podkulił łapy. Zuzia spróbowała go podnieść, ale odpuściła, za ciężki był. Otworzyła więc drzwi klatki schodowej, odwróciła się i mówi:

– Chodź, mam mleko.

On nawet nie drgnął. Ale jak usiadła przy nim na tych śliskich schodkach i jeszcze raz poprosiła, ręka opadła jej na jego łeb i, o dziwo, wstał.

– No proszę! Cała ucieszona, podniosła się. Wiktorka się nie bój, jest głośny, ale dobry nikomu krzywdy nie zrobi.

Magda jak go zobaczyła następnego dnia, tylko pokręciła głową.

– Długo nie pożyje chyba, Zuziu.

– Ale chociaż w cieple, mamo?

– Dobrze, niech zostanie

Magda i tak już nie miała siły na sprzeciwy. Wszystko robiła mechanicznie praca, dom, dzieci. Czuła się jak w galarecie wszystko lepkie, przytłaczające, ale śliskie i puste. Wszystko, oprócz dzieci, bo to one ją trzymały przy życiu.

Mąż Magdy nie zniknął od razu długo próbował żyć na dwa domy. Magda już nie cieszyła się z jego obecności, a on nie umiał odejść. Sypiali osobno, byli jak współlokatorzy. A Zuzia Osiem lat miała, a już wszystko rozumiała. Wiedziała nawet, że ma przyrodniego brata, którego urodziła bliska Magdowego kolegi. Niedługo potem Magda zauważyła, że przestaje się przejmować spotkała ich razem, nową żonę męża, smukłą, nienagannie ubraną blondynkę, która przechadzała się z chłopcem w markowych ciuchach.

Pewnego dnia, po dyżurze, poszła Magda na spacer przez park znowu była piękna, ciepła, polska jesień. Pomyślała, że chce choć na chwilę poczuć się sobą. Wdepnęła parę liści, zobaczyła wiewiórkę przeganianą przez psa starszego pana, który miał prawie taki sam wyprostowany grzbiet jak jej mąż za młodu. Pomyślała, że tak będzie wyglądał jej były, gdy się zestarzeje pełen klasy, tylko u boku już nie Magda, tylko ktoś inny. Tyle planów, wspólna działka, morze, góry już nie wróci Nagle spotkała byłego męża z nową rodziną, bawiącego się z synem. I coś się w niej przełamało. Bez słowa wróciła do domu i spakowała jego rzeczy.

Jak wrócił wieczorem, powiedziała tylko: – Wyprowadź się.

A kiedy próbował coś tłumaczyć, Zuzia wyszła z pokoju i powtórzyła cicho Idź już.

Gdy drzwi się za nim zamknęły, Magda zsunęła się po ścianie w korytarzu. Zuzia się wystraszyła.

Mamo, co jest?

Magda przymknęła na chwilę oczy myślała, próbowała zrozumieć to, co się stało. Potem tylko powiedziała:

Zrób herbatę, Zuziu, dobrze?

Na odejście taty dzieci zareagowały różnie. Wiktorek był jeszcze mały mama mu w zupełności wystarczała. Zuzię bardzo to ruszyło była nerwowa, zaczęła płakać, nie spała po nocach, gapiła się w sufit, liczyła cienie z drzew za oknem. Magda zaprowadziła ją nawet do psychologa, ale specjalnie to nie pomogło.

Dopiero, gdy w domu pojawił się kot o imieniu Mietek (imienia dzieci sami wymyśliły), Zuzi powoli zaczęła wracać równowaga. Ten kot był inny niż inne wielki i czarny, nie mruczał, nie zabiegał o czułość. Siedział cichutko obok, kiedy Magda wałęsała się nocą po kuchni. Nie gonił tylko myszy, ale łapał jej nastroje. Gdy siadała z herbatą, a dzieci już spały, gadała do niego o wszystkim o pracy, o strachu, o samotności. Tylko on słuchał i nie oceniał.

Z czasem Magda zaczęła zauważać, że i Zuzia prowadzi takie kocie rozmowy. I gdy pewnego dnia córka powiedziała, że chciałaby jednak znaleźć kotu lepszy dom, Magda niespodziewanie zaprotestowała:

Jeśli chcesz go oddać, to ja nie pozwalam. Mietek zostaje.

Przez rok Mietek nabrał ciała, sierść mu odrosła, zaczął przypominać domowego kota. Magda dogadywała się z koleżankami: Mieszkam już z najlepszym facetem pod słońcem jest cichy, nie nosi skarpet rozrzuconych po kątach, słucha lepiej niż mąż, dzieci go uwielbiają, a jak trzeba, to grzebnie łapą po stole no marzenie!.

O innych związkach nawet nie myślała czuła się jak popsuta lalka, której pourywano ręce i nogi. Nic nie chciała, poza tym, żeby dzieci się śmiały.

Z Zuzią nie miała w przedszkolu kłopotów, za to z Wiktorkiem same konkursy i festiwale. Grupa inna, panie wymagające, a rodzice w komitecie działali, jakby szkoła była najważniejsza na świecie. A Magda, po rozwodzie, została praktycznie sama na utrzymaniu dzieci ojciec postawił sprawę jasno: alimenty przez sąd i nic więcej. Liczył, że przyjdzie go prosić, mylił się. Magda znalazła drugą pracę było jej ciężko, ale nie odzywała się po prośbie. Czasu dla dzieci miała coraz mniej i jak tylko mogła, starała się nie zawodzić, ale i tak czuła się trochę winna.

Z początku to nie przeszkadzało zrobienie jeża z kasztanów czy zaklejanie liści trwało chwilę. Ale trudniejsze zadania powoli przesuwały prace Wiktorka na koniec półki, aż w końcu panie zawołały ją przed całą grupą i publicznie ochrzaniły. Tego Magda już nie wytrzymała i obiecała sobie, że więcej jej nie wpędzą w poczucie winy.

– Spokój, proszę państwa! nawoływała pani Dorota, wychowawczyni, próbując uspokoić atmosferę. Chcemy tylko, by nasze dzieci robiły coś wspólnie z nami, żeby nie tracić kontaktu, budować relacje

Magda przestała słuchać. Przypomniał jej się Mietek i jego spokojny wzrok. Gdy wróci do domu, nakarmi dzieci, usiądzie wieczorem z herbatą, Mietek przysiądzie w kącie, a dzieci będą opowiadać, co było. I to będzie jej czas.

Tak się właśnie stało. Po zebraniu Magda wyciszyła telefon i postanowiła odezwać się tylko do paru mam z grupy, które rozumiały, o co jej chodzi. Spędziły wieczór na wymianie pomysłów.

Za tydzień w przedszkolu był duży festyn. Magda szła z uśmiechem jeśli się nie uda, trudno, ale przynajmniej nie da się ponownie wkręcić w spiralę perfekcjonizmu.

Praca Wiktorka jeżyk jak zwykle leżał na samym końcu półki. Magda podeszła, przestawiła misternie wykonane smoki i łabędzie na tyły, a jeżyka wysunęła na front.

– Pani Magdo, dlaczego pani to przestawiła? spytała zaskoczona pani Dorota.

– Bo chce, żeby wszyscy widzieli pracę Wiktorka. Tabliczkę naprawiam odpowiedziała z uśmiechem i poprawiła napis.

W tym samym momencie pani nie miała już odwagi przesunąć pracy. Wiktorek trochę oniemiał jego duma rosła, bo ludzie naprawdę zwrócili na niego uwagę, a nawet ktoś pochwalił jeża.

Zaczęli schodzić się rodzice z dziećmi. Hałas, strojenie, ostatnie poprawki. W końcu zeszli się wszyscy do sali i rozpoczął się występ.

Wiktorek powiedział pięknie wierszyk, zatańczył z Weroniką walczyka Magda zauważyła, że synek ma dryg może powinien pójść na tańce? Ale to już inne rozważania jej myśli przerwała pani Dorota, która zaczęła czytać wyniki konkursu.

Dzieci po kolei dostawały dyplomy i czekolady kupione przez komitet. Wiktorka oczywiście pominęli, podobnie jak kilkoro innych, którzy robili prace samodzielnie.

I wtedy Magda się podniosła.

– Przepraszam, chciałabym tylko chwilkę. Rodzice chcieliby coś dodać.

Kilku rodziców wiedziało, o co chodzi porozumiewawcze uśmiechy, reszta patrzyła zaskoczona.

Magda wyjęła paczki przygotowanych dyplomów i poprosiła mamę Hani z torbą słodyczy.

– Na początku chcemy podziękować paniom za cudowną pracę i pomysły powiedziała. Za to, że wkładają serce i energię w nasze dzieci i nas samych! Dziękujemy!

Sala zdecydowanie się ożywiła, a Magda kontynuowała:

– Chcemy też docenić tych, którzy co prawda nie zajęli miejsc na podium, ale też włożyli mnóstwo pracy w swoje dzieła. Oklaski dla wszystkich!

Każde dziecko dostawało dyplom i czekoladę. Magda widziała z tyłu zaciśnięte szczęki pani Doroty, ale nie przejmowała się. I jeszcze:

– Zostało coś dla najzdolniejszych rodziców powiedziała, rozdając chupa-chupsy tym, których prace były wyjątkowo profesjonalne.

Potem dowiedziała się, że nikt dawno nie wywołał tylu emocji wystawą obok oryginalnego stojaka znowu stanął drugi, z dziecinnymi, nie do końca idealnymi pracami. Nad nim tablica z napisem autorstwa Zuzi: Zrobiłem sam.

Magda szybko zabrała dzieci do domu. Wiktorek, ściskając swój dyplom, zapytał:

– Mamo, skoro mam dyplom, to mój jeżyk jest dobry?

– Oczywiście! Jest najlepszy, bo zrobiłeś go sam.

– Ale wyszedł krzywo.

– To nic. Jest twój.

Po chwili dodał z powagą:

– Mamo, ty jesteś ze mnie dumna?

Magda zatrzymała się, przyklękła, patrząc mu w oczy.

– Bardzo! Jestem dumna, że uczysz się wszystkiego sam i nie prosisz, żeby ktoś zrobił to za ciebie. I widziałam, że myłeś wczoraj naczynia, choć wszyscy myślą, że to Zuzia. Pomogłeś siostrze, bo mogła się skupić na nauce. Dzięki tobie dostała dzisiaj piątkę z chemii. To jest właśnie najważniejsze mieć czas i dobrze go wykorzystać.

– A jak to zrobić?

– Na razie ciesz się, a o reszcie pogadamy później.

– Zasługujemy na świętowanie, co?

– Pewnie! Jak ciasto to ciasto! zaśmiała się Magda.

Siedząc w kuchni nad kubkiem swojej herbaty z tymiankiem, patrzyła na dzieci paplające między sobą i Mietka przyczajonego w kącie. Myślała, jak łatwo uszczęśliwić tych młodych wystarczy dać im poczucie, że są ważni, jak wszystko, co robią.

Telefon schowa do torby i wyłączy dźwięk. A rano poprosi mamę Hani, żeby jej streszczała tylko najpotrzebniejsze przedszkolne wieści. I będą się śmiały jeszcze długo z min rodziców po rozdaniu cukierków.

Za dwa lata Wiktor pójdzie do kadetów, a jego nieforemny jeżyk zostanie na półeczce w kuchni obok czajnika z Bolesławca, który na święta sprowadzi Zuza studiująca w Warszawie.

A Magda z Mietkiem przez chwilę poczują się w domu sami, ale potem jej nowym wybrankiem zostanie pan Jacek lekko puszysty, pogodny, zupełnie inny niż poprzedni mąż. Da jej spokój, trochę normalnej, dojrzałej miłości i serdeczny kontakt z dziećmi. Będą jeszcze wieczory przy grillu na działce, róże, które Magda wreszcie sobie posadzi, wypady nad Bałtyk, i to, co najważniejsze: nauka, że cudze dzieci można pokochać. Gdy przyjedzie Zuza na święta, z dumą popatrzy, jak mama z Jackiem idą przez park, trzymając się jak dzieci za ręce i pomyśli sobie: tak właśnie chce żyć. Żeby zawsze mieć z kim przeganiać liście na chodniku, karmić wiewiórki, wracać do swojego domu, zaparzyć herbatę z tymiankiem i zwyczajnie pobyć w ciszy, bo czasem do szczęścia potrzeba tylko obecności kogoś, kto nas wysłucha duszą, nawet jeśli słowa się nie pojawią.