Noc, kobieta, kot i lodówka

Noc, kobieta, kot i lodówka

Nie patrz tak na mnie!

Małgorzata spojrzała na kota tak srogo, jak tylko potrafiła. Uniosła nawet brew choć mama zawsze zabraniała jej tego robić. W dzieciństwie, gęste, zrośnięte brwi Małgorzaty wzbudzały postrach, zupełnie nie pasowały do delikatnych, cieniutkich łuków mamy. Brwi Małgorzata odziedziczyła po ojcu, choć pragnęła mieć takie, jak mama subtelne, kobiece, ledwie widoczne nad oczami.

Oczywiście, już dawno poradziła sobie z tym problemem i teraz jej brwi miały kształt dokładnie taki, jaki chciała. I lat już przybyło nie była młódka. Kot doskonale o tym wiedział i na Małgosi groźny wzrok reagował zupełną obojętnością. Siedział na parapecie, wpatrując się w swoją panią z wyższością, czasem błyskając zielonym, niepokojącym okiem, gdy na kuchnię wpadało światło przez uchylone drzwi z przedpokoju. Drzwi te, lekko przymknięte przez Małgosię, miały udawać, że istnieje furtka ku powrotowi do prozy dnia. Jednak nie chciały się do końca zamknąć, do czego kobieta z lekka się zżymała wolałaby mieć już pełne prawo otworzyć inne drzwi te od lodówki.

Małgorzata przesunęła się wygodniej pod ścianą, gdzie siedziała od ponad godziny i ponownie skupiła wzrok na lodówce, jakby próbując ją zahipnotyzować.

Wiedziała doskonale, co jej białe, zimne serce skrywa każdą parówkę, ogórka, plasterek szynki. To ona w domu była odpowiedzialna za codzienne zakupy, co od lat było źródłem żartów całej rodziny.

Małgosiu, a po co nam te kapary? Kto je w ogóle je w tym domu? śmiał się Janusz, mąż, obracając słoiczek w dłoni. Znowu wymyśliłaś!

Dobre są!

No to wymyśl, jak je zjeść, żeby się nie przejeść.

A Małgorzata wymyślała. Tworzyła dziwaczne potrawy z przepisami jej nie po drodze, ale kuchnia była przestrzenią nieograniczonej wyobraźni Małgosi. Efekt wzbudzał najpierw nieufność reszty domowników, a potem znikał do ostatniego okruszka, czasem wręcz była awantura o dokładkę.

Cała rodzina jadła. Oprócz Małgosi.

Nigdy nie umiała jeść własnej kuchni. Samo gotowanie ją uszczęśliwiało, ale gdy już dzieło ujrzało światło dzienne, przychodził czas czegoś, co Małgosia nazywała babcią niewiadomego pochodzenia. Ta osobliwa, sędziwa kobiecina, której ani życie, ani nawet biologia nie łączyły z Małgosią, zawsze przychodziła, szeptała coś ironicznie pod nosem, prychała ostatnim zębem i zostawiała po sobie głodną kobietę, która nie mogła patrzeć na własnoręcznie zrobione danie.

Z rozżalenia Małgorzata podjadała cokolwiek, czego nie trzeba gotować. Na szybko: ulubiona krakowska i żółty ser, bułki, cukierki, wafelki i czekoladki, które czasem podbierała nawet własnemu synowi i dwóm córkom. Dziecinne herbatniki uważała za najzdrowszą przekąskę i sumienie jakoś mniej ją wtedy dręczyło. Przekonywała się, że w ten sposób dba o własne zdrowie.

A zdrowia ostatnimi czasy bardzo jej brakowało.

Nie była gruba. Skądże! Wszystko spalało się w niekończących się obowiązkach. Troje dzieci, mąż, kot i mieszkanie wszyscy i wszystko wymagało jej codziennej troski. Do tego praca, którą nawet czasem naprawdę lubiła zwłaszcza gdy pozwalała się skupić na najważniejszym: rodzinie.

W gruncie rzeczy Małgosia nigdy nie narzekała na samopoczucie w dzieciństwie nauczyła się od mamy jednej, starej zasady:

Samo przejdzie!

Tak powtarzała Halina, matka Małgosi, ilekroć córka skarżyła się na cokolwiek.

Małgosiu, nie przesadzaj, nie masz gorączki! O, mierzyłaś? No i dobrze! Wypij herbatkę z maliną, połóż się. Przejdzie samo.

Do dorosłości Małgosia wierzyła, że wszystko z czasem przemija i nie trzeba specjalnie się starać, by zdrowie wróciło.

Dlatego, nawet gdy po urodzeniu pierwszego dziecka czuła, że coś jest nie tak, zbyła to machnięciem ręki. Przecież samo przejdzie, a czasu i tak nie było.

Z synem było dużo gorzej nie mogła się rano podnieść z łóżka, słysząc dziecięcy krzyk. Ale i wtedy nie chciała narzekać przy mężu. Jaka matka nie daje rady z własnym dzieckiem?

Janusz rozumiał wszystko bez tłumaczeń.

Małgoś, ja się zajmę naszym Michałkiem. Tobie odpoczynek się należy wyganiał żonę, sam usypiał dzieci i pozwalał żonie spać przez godziny. Choć Małgorzata budziła się tylko jeszcze bardziej zmęczona i z poczuciem winy.

Jaka ze mnie kobieta, skoro nie potrafię być pożyteczna?

Gdyby pomyślała skąd się to u niej wzięło, może wszystko wyglądałoby inaczej. Bo jej losem od dzieciństwa kierowało przekonanie: ty jesteś trochę nie taka.

To hasło wpoiły jej babcia Lucyna i mama Halina.

Prosto siedź! Co tak się garbisz, jak klucz wiolinowy wołała babcia Lucyna zza stołu Aniu, patrz na nią! Dziecko dostanie skoliozy!

Mamo, przecież rozmawiam z nią, ale ona niczego nie słucha! Wszystkie dzieci jak dzieci, a Małgosia wie lepiej! Zobacz, znowu coś je! Muszę chować przed nią jedzenie! Kary nie działają! Wyobrażasz sobie?

Pięcioletnia Małgorzatka, lekka jak piórko, natychmiast się prostowała i z oczu leciały jej łzy tak bardzo chciała być normalna.

Dopiero jako nastolatka zrozumiała, skąd w rodzinie ten kult szczupłości i porządku gdy przeglądając stare zdjęcia odnalazła fotografie mamy w wieku szkolnym. Na zdjęciach buzia mamy pełna i figlarna, drobny pryszcz tu i ówdzie a talia nawet szersza niż u Małgosi To dlaczego mama zawsze ją gani?

Potem sama odnalazła odpowiedź:

Kto cię zechce za żonę taką? Ja rozum miałam wzięłam się za siebie! Nawet tacie nie gotowałam specjalnie, żeby nie kusić! Mama dobrze mówiła cała rodzina na diecie.

Mamo, a kiedy dziadek odszedł do innej kobiety?

Co za pytania!? Przecież to nie ma nic wspólnego!

Temat zawsze odbijał się od lodowatych murów rodzinnej dyskusji. Więc Małgosia postanowiła żyć tak, jak umiała najlepiej niewidzialna, przeciętna, nieprzeszkadzająca.

Nie była najlepsza w bieganiu czy grach sportowych na szkolnym boisku podczas przerw siadała na ławce pod lipą i myślała o życiu. Dopiero gdy wszyscy poszli do domu, biegała swoje kółka, przeklinając lenistwo.

W końcu postanowiła: skoro nie jest pięknością i nie będzie miała powodzenia, musi stać się przydatna. Już dawno zauważyła, że gdy ktoś jest potrzebny, wygląd nie ma znaczenia. Najlepiej być niezastąpioną!

Mamo, zostanę lekarką.

A czemuż to? Przecież twoja głowa wzdychała Halina.

Uczę się dobrze.

Hm, chcesz bądź. Porządny zawód.

Została więc lekarzem i to bardzo dobrym. Życiowe sprawy omijały ją szerokim łukiem, więc wszystko inwestowała w naukę.

Mama i babcia nie odpuszczały długo martwiły się, że sama nigdy nie znajdzie męża. Babcia sprowadziła do domu swatkę, która szybko znalazła kandydatów.

Dziewczyna skarb! Będzie miała powodzenie! zachwalała swatka.

A Małgosia była w szoku. Ona? Przecież nie czuła się atrakcyjna.

Poprowadzono spotkanie zapoznawcze w kawiarni. Kandydat Paweł okazał się nieśmiałym, dość prostym człowiekiem. Małgosia zachowała się jednak uprzejmie wiedziała, ile wysiłku kosztowało rodzinę, by ją wydać.

Spóźniła się na pierwsze spotkanie; po wejściu do kawiarni Paweł już od godziny niecierpliwił się, a gdy w końcu go nie zastała, kelner uroczy, szczery, trochę ironiczny wręczył jej krótką karteczkę: Nie szukaj mnie.

Małgosia tylko się roześmiała jak dobrze, nie będzie musiała się tłumaczyć mamie.

Kelner Bartek wyraźnie jej współczuł, więc rzuciła pytaniem:

Panie Bartku, żałuje mnie pan?

Nie, skąd! spojrzał poważnie.

Umówiła się więc z nim pod klonem koło Collegium Medicum.

To spotkanie pamięta do dziś zgodzili się we wszystkim: lubili jazz, nie znosili twarogu, marzyli o kocie, nie chcieli psa, chcieli pomagać ludziom, mieć swój dom, a nie kierować się wyłącznie pieniędzmi.

Spotykali się ponad rok.

Mama Małgosi łapała się za głowę:

On ci nie pasuje! Tylko kelner!

Przecież dorabia, studiuje i opiekuje się rodziną, mamo. To coś znaczy.

Oświadczyny przyszły szybko. Ślub odłożono, bo z Bartkiem zostały mu pod opieką młodsza siostra i chora mama.

Małgorzata pomagała Bartkowi przy mamie do ostatnich dni. Po ślubie cichej i skromnej uroczystości przy świadkach pojawiła się nowa rodzina: ona, Bartek, mała Irenka. Irenka spytała poważnie:

To teraz jesteście rodziną?

Tak, już na zawsze.

Te słowa wydały się Małgosi ważne bardziej niż przysięgi.

Niedługo potem zmarła teściowa. Małgorzata zaopiekowała się Irenką, pocieszała, gdy dziewczynka pytała, czy mamie już dobrze. Sama płakała w poduszkę. Matka Małgosi obraziła się na ślub bez wesela; powstała głęboka rana, którą próbowały łatać przez codzienne odwiedziny ale rozmowy stawały się coraz bardziej urzędowe.

Pewnego dnia Małgorzata nie wytrzymała:

Mamo, ty mnie nie kochasz?

Reakcja matki zaskoczyła zamiast surowości, płacz. Zaniosła się łzami, tłumacząc, że też nie umiała się przytulać, bo jej samej zabraniano okazywania czułości.

Małgorzata myślała tylko o tym, by nie popełnić tego samego błędu. Bała się, że nie daje dzieciom wystarczającej miłości, choć przychodziły do niej nawet z najdrobniejszymi sprawami.

Bartek widział, że żonie coś doskwiera próbował rozmawiać, ale ona przekonana, że sama sobie musi z tym poradzić, nocami przesiadywała pod ścianą na kuchennej podłodze, towarzystwa dotrzymywał jej tylko kot i lodówka.

Analizowała życie, wspomnienia, relacje z matką i babcią; żałowała, że tyle czasu zajęło jej, by zrozumieć oczywistości że mogła być trochę mniej grzeczną dziewczynką, a dziś byłaby pewniejsza siebie.

Wtargnął Bartek nie patrząc na kota, otworzył lodówkę, wyciągnął ser, pomidory, szczypiorek, zrobił kanapkę. Podał żonie i objął, kot pozwolił się przytulić.

Jedz!

Wiesz, do której spódnicy nie wejdę przez te nocne uczty zaśmiała się Małgorzata.

Jedz i nie kombinuj rzucił, a kot cichutko wymruczał aprobatę, przejmując swój kawałek sera. Znów Małgorzata poczuła ciepło i bezpieczeństwo.

I tak cię kocham szepnął Bartek. Nawet jak za parę lat będziesz ważyć sto kilo.

Tylko żebym się do osiemdziesiątki nie rozrosła Małgosia przytuliła głowę do dołka w szyi męża i pogłaskała kota.

Przestań chodzić po nocy do lodówki, to będzie dobrze!

Jeszcze tego nie było, żeby mąż zabraniał żonie chleba po nocach śmiała się Małgorzata.

Chodź już spać, kobieto!

Poszła. Usiadła na krawędzi łóżka i myślała, ile szczęścia miała, że Bartek umie czytać ją bez słów.

Małgoś?

Tak?

Czekamy na jeszcze jednego brzdąca?

Skąd wiesz?

Znam cię jak własną kieszeń, wiesz?

Trzy tygodnie

No to mamy święto! Bartek wpadł jej w ramiona, a ona ścisnęła go lekko dla uciszenia.

Cicho, dzieci śpią!

Kot odprowadził ich do drzwi sypialni, potem wrócił na kuchenny parapet. Już bez Małgosi powoli przestanie być jej nocnym powiernikiem, bo ona i tak będzie miała nowe obowiązki i inne, ciepłe łóżko czekające w pokoju dziecka.

Dziś, siedząc nocą pod lodówką i patrząc na kota, wiem jedno: czasem potrzeba lat, by przyjąć siebie takim, jakim się naprawdę jest. Trzeba jednak mówić, rozmawiać nie tłumić w sobie emocji i nie udawać, że wszystko przejdzie samo. Bo to, czego nie wypowiemy, zostaje w nas na długo, a prawdziwe zrozumienie i bliskość rodzą się tylko tam, gdzie jest dialog, szczerość i czułość nawet jeśli czasem nie umiemy jej wyrazić tak, jak byśmy chcieli.