Dodatkowy element

Dopinka

Teresa, przecież ona jest z dzieckiem! Albo ci to nie przeszkadza? Barbara opiera się o płot i uśmiecha krzywo, zerkając na sąsiadkę. Nic lepszego nie znalazł? Ani garbaty, ani zezowaty, chłopak jak się patrzy. U nas dziewczyn przecież pełno, a on taką sobie upatrzył!

Helena ciężko wzdycha. Przed sobą nie chce się przyznać, że wybór syna jej nie pasuje. A usłyszeć to jeszcze od „przyjaciółki” boli podwójnie.

A nam dzieci radość dają, Tereso! Słyszałaś? Czym ona niby taka zła? Młoda, ładna, charakter w porządku, wiem to na pewno. A że dziecko I co z tego? W małżeństwie urodziła, nie przygodnie. A że wdowa w tym wieku Każdemu może się zdarzyć, Bóg wie, co komu pisane. Wychowamy, będę miała jeszcze jednego wnuka. Nie gadaj już głupot!

Helena zaciska usta i przegania sąsiedzkiego kota, który już wlezie po płocie do jej ogródka.

Rozbisurmanił się! Trzy kurczaki przez niego straciłam, Tereska. Uważaj na swoją bestię, bo puszczę Azora i potem nie miej pretensji.

Strach mnie obleciał! Teresa kopie lekko z daleka swojego tłustego pasiaka. Ciekawe, kto kogo będzie poganiał. Zamykać muszę, bo i u mnie w zeszłym roku kurczaki łapał. Ale szczurów narobił porządku, więc wybaczam. Co poradzić, instynkt.

Lepiej niech swoje instynkty w domu załatwia!

Heleno, zapomniałam ci powiedzieć, słoiki mi potrzebne! Konfitura pewnie już gotowa.

Stać i gadać, a tam ktoś się z tym bawi! Kto miesza?

Oj, Zosia. Przyjechała wczoraj, żeby przy grządkach pomóc.

Przecież ona w dziewiątym miesiącu!

To ją na warzywniaku postawiłam, a śliwki miesza. Chce być potrzebna. Nie synowa, a złoto!

A za co ją chwalisz z daleka, a na oczy poganiasz?

Dla zasady! Teresa znów się krzywi. Sama będziesz teściową, zobaczysz, jak to jest. Jak za dobra będziesz na głowie ci usiądzie, a nogi spuści!

O to się nie martw! Helena macha ręką. Dawać ci te słoiki czy chyba się obejdziesz? Nie mam czasu na pogaduszki, roboty huk.

Odprowadziwszy sąsiadkę, Helena zabiera się za ciasto. Jutro przyjeżdża syn, przywozi narzeczoną na zapoznanie. Narzeczona Helena przerywa ugniatanie ciasta i patrzy przez okno. Będzie się działo

Ledwo zna tą swoją przyszłą synową. W sumie tylko słyszała i może parę razy widziała z daleka, jak do siostry do Skarżyska jeździła. Nic szczególnego dziewczyna jakich wiele. Jasne włosy, wielkie oczy, wysoka, do jej Pawła pasuje. Chociaż jak dziewczyna pani już, wdowa, z synkiem. Michaś, ma może trzy lata. Los z Zosią obszedł się okrutnie. Rodziców wcześnie straciła, wychowywali ją dziadkowie. Na nogi postawili, wykształcili, za mąż wydali. Ledwie prawnuczka się nacieszyli, a mąż Zosi w wypadku zginął. Została wdowa z dzieckiem na rękach. Żal. Helena wolałaby z daleka współczuć. Serca do syna żal tak ściska, że czasem aż tchu brak. Od śmierci męża Paweł dla niej całym światem, oparciem. Cieszyła się, że blisko, a jednocześnie się martwiła. Mężczyzna dawno, czas na rodzinę, a on się opierał. Na pytania zbywał żartem, powtarzał, że na Wielką Miłość czeka. I nagle, że już spotkał Zosię. Helena zaraz do siostry, zasięgnąć języka. Ale Irena, starsza, strofuje:

Co się tak rzucasz jak kwoka? Przecież prowadzi do ciebie, a nie do siebie.

Jak to? Helena zmieszana.

Paweł nie mówił, że przepisałam mu dom po dziadkach? Stary, sypie się, ale działka duża. Zbudują się.

W głowie Helene kłębią się myśli. Co teraz? Syn się wyprowadzi, a ona? Blisko, autobus jeździ, ale to już nie to, co kiedyś wieczorem nie wpadnie na kolację, nie pomoże w obejściu. Będzie mieć własny dom. Tylko od święta u mamy.

Co, zmartwiona? Albo nie cieszysz się? Irena łagodnieje, przysiada przy siostrze. Trzeba puścić, Helenko. Paweł już duży, dom i rodzina jego czas.

Masz rację Tylko się boję. Jeśli coś nie wyjdzie? Jeśli coś się pokomplikuje? Jeszcze z dzieckiem

Słuchaj. U nas dziewczyn co niemiara, ale żadnej takiej jak Zosia nie znajdziesz. Irytują cię cnoty? Gdyby była byle jaka też byłbyś niepocieszona. Byleby byli szczęśliwi i nic nie rób, żeby stracić syna.

Ale co zrobić mogę? Helena przerażona.

Nie zaakceptujesz jej stracisz Pawła. Widziałam, jak na nią patrzy. On kocha.

Helena zapamiętała te słowa. W nocy przewraca się z boku na bok, nie daje jej spokoju taki kolczasty węzeł w piersi.

Wyprostowała się, otrząsnęła ręce i wróciła do ciasta. Musi przyjąć przyszłą synową tak, by później nikt nie powiedział, że tu jej niechcianą była. Irena ma rację nie dać po sobie poznać, że nie akceptuje tej sytuacji.

Maleńkie, równiutkie pierożki powoli układają się na talerzu. Helena rozmyśla, jak bardzo jej mąż takie właśnie lubił.

Ziarna słonecznika! Ile nie zjesz, ciągle mało! Takie pyszne!

Całował ją w rękę, ona śmiała się i przytulała go. Westchnęła. Jak jej teraz brakuje Staszka. I doradziłby i uspokoił.

Noc niespokojna. Przewraca się godzinami, czeka aż przyjdzie świt

Zosia stoi za Pawłem, nie śmie podnieść oczu na przyszłą teściową. Mały Michaś wierci się na rękach, rozgląda. Tyle tu ciekawych rzeczy! Tam wielki pies na łańcuchu, nie szczeka dziwne, przecież babci Jadzi pies zawsze szczeka. Tam kot radośnie macha ogonem. Michaś ciągnie mamę za rękę.

Posiedź spokojnie.

Daj mu pobiegać. Ja Azora zaraz zamknę, reszty nie ma co się bać. Zobaczysz go cały czas. Helena przygląda się przyszłej synowej.

Coś za dziewczyna, Boże wybacz? Chuda, biała jak mleko. A syn zdrowy klockowaty na ręku. Coś mięknie Helenie w sercu, kolczasty węzeł maleje. Michaś, puszczony przez Zosię, maszeruje śmiało do Heleny i patrzy spod byka.

A gdzie ten kot poszedł?

Jaki kot? Helena podejrzliwa. Ja kota nie mam! Skąd go widziałeś?

Michaś pokazuje ręką w stronę ogrodu. Helena krzyczy:

Chodź szybko! Znowu może się dobrać do kurczaków!

Oboje biegną za kotem aż do kurnika.

Ty łobuzie! Wynocha! Helena zdejmuje pantofel i rzuca w kota.

Michaś śmieje się głośno, Helena też uśmiecha się mimowolnie. Fajny z niego chłopak! Żywy i czuły. Wyjęła kurczaczka, podała, a on bał się wziąć, tylko pogłaskał.

Malutki jest!

Zawołała chłopca do siebie i zaraz Michaś siedzi u niej na kolanach, pochłania pierożki. Helena łapie spojrzenie Zosi skierowane na Pawła i uśmiecha się:

Ładny chłopak, Zosiu! Mądry i je jak należy. Marzenie każdej babci.

Na wydechu Zosi Helena czuje, jak jej kolczasty węzeł jeszcze maleje. Wszystkiego się boi dziewczyna. Martwi o dziecko. Znaczy, dobra matka. Nagle Helena ze zdziwieniem zauważa, że oddycha jej się łatwiej.

Paweł żartuje o ślubie, Zosia w milczeniu patrzy w talerz. Helena pyta, kiedy syn wychodzi z pokoju:

Czemu nic nie mówisz? Gładzi Michaśka po głowie i przesuwa mu bliżej kompot z wiśni. Jedz, kochanie! Słodki.

Co tu mówić? Pawłowi mówiłam, że nie chcę wielkiej uroczystości. W urzędzie i koniec.

A on swoje?

Tak. Twierdzi, że nie wypada. Wszyscy czekają. Nie można odmówić.

Coś w tym jest. Ale i ty mówić powinnaś. Czemu nie chcesz ślubu?

Zosia na chwilę patrzy Helenie prosto w oczy.

Boję się. Szczęście ciszę lubi. Raz już miałam głośny ślub. I widzi pani, jak się skończyło.

Źle myślisz. Choćbyś kogoś kochała, życie różnie się toczy. Jeśli twój mąż cię kochał, cieszyłby się, że znów uśmiechasz się do życia. Każdemu pisane i radość i smutek musimy przyjmować to, co dane. Dziękując lub złoszcząc się każdy inny, ale losu nie oszukasz.

Bałam się

Czego?

Że pani mnie potępi.

Za co?

Że za mąż idę, zwłaszcza za takiego fajnego jak Paweł. Wiem przecież, mógłby każdą wybrać. A szczęście się do mnie przyplątało

Michaś wierci się na kolanach Heleny, ona odstawia go na podłogę.

A ty kto? te same, szare co u Zosi oczy czekają na odpowiedź.

Teraz jestem twoja babcia, Michaś. Mów mi babcia Hela.

Dobrze! Michaś poważnie przytakuje.

Ślub i tak był po myśli Pawła. Rodzina trochę postukała jęzorami, ale widząc minę Heleny, która każdemu psikusowi cicho krzywiła się na złość, szybko ucichli.

Rok mieszkali Paweł z Zosią u Heleny. Dawno już zapomniała o tym skręcającym węźle i wszystkich obawach. Obserwując, jak Zosia naprawdę kocha Pawła, Helena powoli odzwyczaja się martwić. Marudzenie jej się czasem zdarza, lecz Zosia ma niesamowity dar rozładowuje każdy konflikt bez wyrzutów, tak naturalnie, że Helena czuje się z tym dobrze.

Dlaczego taka cicha jesteś, Zośka? Wypłakałabyś się raz! Pawłowi opowiedz! Może i ty byś się wreszcie uspokoiła Teresa macha gałązką, wyganiając krowę.

Co, żebyśmy się poobrażały? Matka z synem się pokłócą, i co wtedy? Dobre rady, nie?

Dumna jesteś, Zosiu! Niedobrze to na życie wpływa.

Lepiej żyć po swojemu i nie słuchać wszystkich wokół ostrzega Zosia i wraca do domu.

Teresa fuka, a nowa plotka rusza w świat.

Dom Paweł zaczął stawiać zaraz po ślubie. Po roku gotowy, przeprowadzają się. Praca, gospodarstwo Czas leci. Zosia czuje, że coś nie gra w jej ciele. Idzie do lekarza.

Jest pani w ciąży? Lekarz uważnie patrzy.

Co? Naprawdę? Przecież nie planowaliśmy, a z pierwszym było zupełnie inaczej

Są pewne kłopoty, poleżysz trochę w szpitalu. Ale zrobimy wszystko, by wszystko skończyło się dobrze.

Helena od razu przyjeżdża, by pomóc z Michałkiem. Zosia otwiera drzwi i cofa się.

Co ci? Helena zdziwiona.

Oj, nic. Tylko mina była taka zła myślałam, że pani na mnie gniewna.

Helena robi wielkie oczy. No, Tereska Rozumie, co jej humor popsuło. Przecież to Teresa rano zatruła jej serce.

Jeszcze tego brakowało, że syn wziął „z dopinką”, a teraz jeszcze chora! Dziewczyno, kto wie co z tego będzie! Może za wcześnie na dziecko

A co ty za człowiek jesteś, Teresa? Co cię tak zżera? Czemu Zosię tak nie lubisz?

A co mi tam do niej! Teresa odwraca się na pięcie widząc czarne oczy Heleny. Dobra, dobra, żartowałam! Niech będzie dobrze!

Helena odwraca się w złości i idzie do autobusu. Stara się uspokoić, ale nie wychodzi. Zosia wyczuwa, że coś jest nie tak.

Nie bierz tego do siebie, Zosiu! Nerwy przez te kłótnie w autobusie. Ludzie nie mogą żyć w zgodzie.

Zosia kiwa głową i uśmiecha się. Teściowa nawet kłamać nie umie, ale jeśli ją uspokaja, to znaczy, nie o nią się martwi.

Spakowana już jesteś? Pomóc ci?

Sama dałam radę. Tylko nie chce mi się do szpitala.

Helena marszczy brwi:

Musisz, Zosiu! Jeśli ma to pomóc zdrowiu dziecka, nie ma co się zastanawiać. Michałkiem się zajmę, obiecuję!

Paweł wiezie Zosię do szpitala. Dni wlecą powoli. Tydzień, drugi i lekarze w końcu pozwalają wrócić do domu.

Niedługo możecie iść do domu, tylko pod opieką. Ma pani kogo?

Oczywiście, teściowa mieszka teraz ze mną. Michałkiem się zajmuje.

Teściowa? Na pewno to dobrze?

Oj, zaczyna pan i pan! U mnie teściowa najlepsza na świecie! Nie z dowcipów.

Rzadko się zdarza.

Gdy Zosia pakuje się w szpitalu, Helena szaleje we wsi, zmartwiona jak jeszcze nigdy.

Matko Boska! Co ja jej powiem?!

Michaś znika rano. Zawsze posłuszny, nigdy nie wychodzi za furtkę bez pytania. Helenie wydaje się, że bawi się w ogródku. Ona gotuje, bo przecież Zosia wraca, wszystko musi być świeże, domowe. Warzywa sieka pod oknem, co chwilę zagląda na chłopca bawiącego się w piaskownicy.

Odwraca się na moment patrzy, już go nie ma.

Gdzie ty się podziałeś? gasi gaz i wyciera ręce w fartuch.

Wychodzi na podwórko nie ma gdzie się schować, Michała nie ma. Przerażona patrzy na furtkę otwarta szeroko. Na ulicy pusto. Ile czasu minęło od kiedy go widziała? Chwilka! Gdzie dziecko pobiegło?

Nie wie, że Michaś usłyszawszy krzyk za płotem, rzucił się sprawdzić. Mały, czarno-biały szczeniak okropnie piszczy większe dzieci założyły mu pętlę na szyję.

Puśćcie go! Boli go! Michaś szarpie za furtkę, wreszcie otwiera.

Dzieci śmieją się, kopią szczeniaka, Michał próbuje go wyrwać, płacze. Nie zauważa nawet, jak potem dzieci skręcają w inną ulicę. Dopiero, gdy jakaś kobieta przegania rozbrykanych chłopaków, Michał zostaje z psem, nagle nie wie gdzie jest. Tak daleko jeszcze nie chodził. Mama zabraniała, bo ruch duży, tłumaczyła, że niebezpiecznie.

Co za dzieci, zamiast szczeniaka pomęczyć! Brak wam wychowania! kobieta grozi pięścią, patrzy podejrzliwie na Michała.

Ja nie! On malutki, go boli!

To dobrze! Kobieta idzie dalej, Michaś tuli szczeniaka. Co robić? Babcia go szuka, mama zmartwiona będzie. Przypomina sobie wskazówki mamy i siada na ławce przy cudzej furtce. Czekać. Znajdą go.

Nie wie, że jest dalej niż się spodziewa, a Helena szuka go tylko po najbliższych ulicach.

Paweł, wracając do domu, widzi otwartą furtkę. Zostawia żonę w samochodzie, wbiega na podwórko coś się stało! Wyłącza gaz pod zupą, wraca po żonę.

Połóż się chwilę.

Gdzie Michaś?

Pewnie z mamą w sklepie. Idę sprawdzić, przyprowadzę ich.

Helenę zauważa na sąsiedniej ulicy.

Mamo! biegnie do niej. Michaś?

Zniknął! Nie wiem jak! Wyszedł za furtkę i nie ma go!

Spokojnie, kiedy ostatnio widziałaś?

Helena przez łzy tłumaczy.

No to szukaj u sąsiadów, ja przebiegnę dalej. Do domu nie wracaj. Zosię musimy oszczędzać!

Pół godziny później Paweł znajduje śpiącego Michała na ławce, z pieskiem w objęciach.

Ty to jesteś ochroniarz! Paweł głaszcze szczeniaka, dotyka delikatnie syna. Wstawaj, synku!

Tata Michaś tarł oczy, uśmiecha się. Siedziałem w miejscu, tak jak uczyliście.

Brawo! Dlatego cię znalazłem. A co to za pies?

On jak Azor u babci.

Prędzej Portos, patrz jaki gruby! Chcesz go?

Można? oczy mu się świecą.

Pewnie! Dom bez psa to nie dom. Zobaczymy, co z niego wyrośnie.

Trzymając przyjaciela i syna, Paweł idzie do domu. Helena stoi na zakręcie, rozgląda się.

Mamo, uspokój się! Wszystko dobrze, już znaleziony.

Helena tuli Michała.

Ale mnie wystraszyłeś!

Babciu, ja już tak nie zrobię!

Helena płacze cicho, przytulając Michała. Co tam mówią inni dla niej to najrodzeńszy! Niech Teresa się schowa!

O tej przygodzie Zosia dowiedziała się później. Michaś nie wspomina, czuje, że mama nie powinna się martwić. Całą rodziną kąpią potem bardzo pchliwego szczeniaka, śmiejąc się i przytulając.

Siostrzyczka rodzi się zdrowa, w terminie. Dają jej na imię Helena, tak jak babcia. Ta z dumy i radości rozkwita, biega do nich jak tylko się da. Trochę się boi, że Zosia będzie miała jej coś za złe. Pomaga jak może. Ale Zosia nigdy nie wspomina złego słowem o Michałku.

U mnie mogło się zdarzyć to samo, mamo. Nie miej do siebie żalu. On każde stworzenie uratuje, nawet biedronkę z trawy.

Dobry rośnie, i tak ma być!

Helena nie daje rad i nie daje rad, tylko pomaga gdzie trzeba. Widząc wdzięczność Zosi, szczęście ją rozpiera.

Dziękuję, mamo!

Patrząc, jak Michał biegnie się przytulić, jak Zosia promienieje, oddając maleńką Helenkę w ramiona, Helena wie, że robi wszystko, jak należy.

Znowu do wnuczki? Teresa stoi przy furtce. Za bardzo ich rozpieszczasz!

Do wnuków, Tereska. Mam dwoje.

Przecież tylko jedno twoje.

Dwoje, mówię ci, dwoje. Oba moje. Ty tego, Daria, nie zrozumiesz Helena wrzuca klucze do torebki. Chcesz znać sekret? Może przestaniesz wszędzie rad udzielać?

No? Zaskocz mnie.

Miłość, Tereska, to nie jednostronna sprawa. Jak chcesz, by cię kochali, sama najpierw musisz pokochać. Moje dzieci mnie kochają, wnuki też. A ciebie?

Szanują!

No to fajnie. Ale powiedz, że miłość lepsza, co? Helena puszcza oko i zerka na zegarek. Autobus lada chwila, a tam na nią czekają.