Cena pychy

Cena pychy

Basia, pożyczysz mi parę rzeczy? poprosiła z nutką desperacji w głosie Mariola, przekraczając próg przytulnego mieszkania siostry.

Zanim powiedziała kolejne słowo, nieświadomie zatrzymała wzrok na przestronnym przedpokoju z designerskimi meblami, na lustrach w kunsztownych ramach i eleganckiej pufie pod ścianą wszystko wyglądało, jakby żywcem wyjęto je z katalogu wnętrzarskiego. W sercu zadrgała znajoma, przykra zazdrość: u siostry zawsze wszystko było jak spod linijki.

Basia pojawiła się właśnie w drzwiach dużego pokoju. Miała na sobie domowy komplet z miękkiego kaszmiru, a jej naturalna nonszalancja i elegancja raz jeszcze uświadomiła Marioli, że po tylu latach ona wciąż nie opanowała tego stylu.

No, gadaj, co się stało Basia spokojnie oparła się o futrynę.

Mariola poprawiła rękaw swojego już nieco wysłużonego, choć starannie wyczyszczonego płaszcza. Usiłowała nie patrzeć na dużą olejną abstrakcję naprzeciwko, nie dostrzegać porządku i tego przyjemnego zapachu świeżo zaparzonej kawy w całym mieszkaniu.

E tam to drobiazg wydukała, próbując ułożyć sobie w głowie, co właściwie chce powiedzieć.

Basia nie spuszczała z niej wzroku, więc Mariola wiedziała, że i tak się nie wymiga. Westchnęła głęboko i wyrzuciła z siebie naraz:

W sobotę jest zjazd absolwentów. Po prostu muszę się tam pojawić! I wyglądać tak, żeby wszystkim szczęki opadły! Chcę, żeby wszyscy pomyśleli, jakie to ja mam cudowne życie!

I po co ci to? zapytała Basia, odwracając się do kuchni. Przecież dawno z nimi nie masz nic wspólnego. Żyjesz teraz nie to że w innym mieście, tylko praktycznie na końcu Polski!

Mariola nerwowo przeczesała włosy. Bardzo by chciała mieć taką kuchnię jak u siostry z wyspą, pełnym AGD i tymi designerskimi lampami. Żeby jej poranki zaczynały się od spokojnej kawy w stylowym wnętrzu, a nie od biegania do autobusu.

Ty nie rozumiesz! wyrwało się jej. Dla mnie to ważne Chcę, żeby wszyscy zobaczyli, że odniosłam sukces. Żeby nikt nie pomyślał, że mi się nie powiodło.

Zamilkła, przyłapując się na tym, że patrzy na Basię z jawną zazdrością. Basia zdawała się nie zwracać na to najmniejszej uwagi a może po prostu lata temu przestały ją ruszać takie rzeczy.

Naprawdę chcesz grać kogoś, kim nie jesteś? dopytywała Basia z lekko rozbawionym tonem, siadając na taborecie. Myślisz, że to na kimś zrobi wrażenie?

Wcale nie o to chodzi, zaprzeczyła Mariola Po prostu chcę, żeby myśleli, że marzenia się spełniają!

No dobrze, westchnęła Basia. Chodź, zobaczymy co mam w szafie. Ale obiecaj mi jedno: to pierwszy i ostatni raz, kiedy zamierzasz mamić ludzi głupotami! To delikatnie mówiąc mało uczciwe.

Ty mnie nie rozumiesz!

I Mariola zaczęła swoją opowieść

~~~~~~~~~~~~~~~~

W liceum była prawdziwą gwiazdą klasy nikt temu nie zaprzeczał. W szkolnym korytarzu zawsze miała za sobą orszak adoratorów, każdy marzył, żeby zatrzymać jej uwagę choć na chwilę. Nauczyciele chociaż nieświadomie łagodnieli wobec jej zamyślonego spojrzenia i tego szczególnego błysku w oczach. Rodzice ulegali każdego razu czasem wystarczał cichy westchnieniem albo podniesiona brwi, by Mariola dostała to, o czym pomyślała.

Wszystko, czego zapragnęła, było na wyciągnięcie ręki. Jeśli spodobały jej się nowe, limitowane Adidasy, mama następnego dnia przynosiła je w pudełku. Jeśli w klasie pojawiał się nowy, sympatyczny chłopak już tydzień później odprowadzał ją do domu. To była gra: ile można osiągnąć? Ile granic przesunąć?

Bo ja mogę powtarzała sobie, robiąc z tego życiowe motto i świetne usprawiedliwienie. Gdy koleżanka zakochiwała się w chłopaku, który Marioli też wpadł w oko zaczynała grę i niemal zawsze wygrywała. Nie o miłość chodziło, bardziej o ten dreszczyk: czy znowu się uda? Odpowiedź prawie zawsze była twierdząca.

Jednak koleżanki zaczęły się dystansować. Najpierw jedna przestała zapraszać ją na spacery, potem druga znalazła sobie nowe towarzystwo. Marioli nie ruszało to zanadto innych chętnych było pod dostatkiem. Ta sytuacja utwierdziła ją tylko w przekonaniu, że ci, którzy nie akceptują jej zasad, po prostu są niegodni bycia blisko niej.

Na studniówce czuła się jak królowa. Sala z girlandami wyglądała jak jej własne królestwo. Kolegów i koleżanki ustawiła sobie wokół palca każdy zabiegał o jej uwagę. Rozpływając się w komplementach i swojej królewskości, popłynęła z językiem trochę za daleko. Wspominając dawne czasy, popłynęły kąśliwe uwagi w stronę dziewczyn z klasy wypominała stare urazy, podśmiewała się z wyglądu, sypała złośliwymi komentarzami, jakby chciała zobaczyć, kto się odważy zareagować.

Moje życie będzie bajeczne! oznajmiła dumnie, rzucając władcze spojrzenie na dziewczyny. Jej ton wskazywał, że już stoi w progu tej swojej cudownej przyszłości.

Chwila przerwy na cięty uśmiech i jeszcze większy rozmach:

Widzicie to? Już to widzę: mąż-biznesmen, willa pod Warszawą, ogród jak z M jak miłość, kelnerzy, a może nawet własna firma (choć po co się przemęczać?). Ja nie zamierzam pracować, wszystko samo spadnie mi z nieba! Pieniądze, luksus, podziw cały świat dla mnie!

W oczach błyszczała pewność siebie, uśmiech na ustach robił się coraz bardziej zuchwały jakby już oglądała te kryształowe żyrandole i sportowe auta przed domem.

A wy? Was chyba czeka mniej różowa przyszłość! zmieniła nagle ton do cichej prymuski z pierwszej ławki.

Dziewczyna aż się skuliła pod tym spojrzeniem, a Mariola już się zapędziła:

No bo co? Skończysz jak nauczycielka w jakiejś pipidówie. Albo przy kasie w Biedronce. Bo masz mentalność szarej myszki! i rzuciła jej wymowne spojrzenie z góry. Twój mąż to pewnie będzie jakiś magazynier po zmianie, który wraca do domu, upija się piwem i cię ochrzania.

Słowa płynęły jak z automatu. Czuło się nie tylko dystans i złośliwość, ale wręcz triumf, że nie należy do tej pospolitej masy.

Bez czekania na ripostę, Mariola przeszła do kolejnej:

A ty? Przegapisz życie, klikając cyfry w urzędzie miasta. I nigdy nie kupisz sobie płaszcza takiego jak mój!

I tak po kolei, każdej dokładała. Jedną skazała na mieszkanie z teściową, drugiej wróżyła bycie kurą domową. Do każdej dodała złośliwy komentarz o wyglądzie czy sposobie bycia.

Dziewczyny milczały, czasem udawały, że to żarty. W powietrzu czuć było napięcie słowa Marioli bolały, nawet tych kontestujących jej wyższość żartem.

Ona za to śmiała się w głos, chłonąc te gorzkie miny, a chłopacy wokół z solidarności lub żeby nie podpaść czasem śmiali się z nią.

Uznała te uśmieszki za dowód triumfu. Czuła się niepokonana: jakby rozdawała przyszłość i wyroki ona, jedna, jedyna.

Na studia wybrała Politechnikę w Krakowie. Wcale nie dlatego, że pasjonowała ją elektronika po prostu prestiż, a i szanse na złapanie dobrej partii rosną. Kraków to przecież same możliwości: synowie przedsiębiorców, lekarzy, młodzi startupowcy, a i tak czekał na nią spadek po babci kawalerka na Nowym Kleparzu. Nie musiała więc mieszkać w akademiku ani dzielić pokoju z trzema typami.

Na początku plan działał. Szybko urządziła mieszkanie po swojemu, dobrze się zaprezentowała na uczelni i na imprezach. Wciąż przyciągała spojrzenia, umiała uraczyć rozmową i rozbawić towarzystwo. Czuła, że ma świat u stóp.

Ale potem zaczął się semestr nauki i rzeczywistość zweryfikowała marzenia. Zajęcia okazały się dużo trudniejsze niż przewidywała. Wykłady wymagały wysiłku, projekty czasu, a egzaminy nerwów. Mariola nie była przyzwyczajona do pracy zawsze wszystko przychodziło jej łatwo, więc teraz nie mogła się odnaleźć. Zaczęła odpuszczać wykłady, zawalała zadania, liczyła, że z urokiem osobistym i tabliczką czekolady jakoś wybrnie.

Na pierwszej sesji problem wyszedł na jaw. Oblała prawie każdy przedmiot, a wykładowcy już się nie rozczulali Albo się pani bierze w garść, albo żegnamy. Mariola po raz pierwszy poczuła, że traci grunt pod nogami.

Szybko zrozumiała dzieciństwo się skończyło. Tu mnóstwo jest pięknych, zdolnych i pracowitych dziewczyn i nagle przestała być wyjątkowa. Część koleżanek łączyła naukę z pracą, wiedziały już, czego chcą od życia. Ona nadal żyła własnym mitem.

Zamiast wziąć się za siebie, wymyśliła inny plan: jak najszybciej upolować męża najlepiej bogatego, bo uroda nie trwa wiecznie. Liczyła jak długo jeszcze zostanie tą Mariolą.

Chodziła na randki, umawiała się z bogatszymi i starszymi facetami, pakowała się w rozmowy o rodzinie, troskliwym mężu, dzieciach Jednak każdy kolejny kandydat coraz szybciej orientował się, że Mariola jest bardziej nastawiona na szybki awans społeczny niż cokolwiek innego.

W końcu znalazła się kandydatura idealna przynajmniej na papierze.

Wybranek, Jacek, syn właścicieli prywatnej kliniki w Wilanowie, miał wyższe studia importowane z Londynu, elegancki samochód, firmę rodzinną i rodziców, którzy wyznawali zasadę: Jesteśmy kimś i swatać będziemy z kimś. Był, niczym z katalogu, zaprojektowany na męża perfekcyjnego dla Marioli może nie książę na białym koniu, bo nie dorównywał modelem z reklamy garniturów, trochę przygarbiony, ale czego chcieć więcej! Przynajmniej nie musiałaby z nikim dzielić majątku.

Mariola zaczęła działać: przypadkiem wpadała do tej samej sieci kawiarni, na siłownię, do sklepu z ekologiczną żywnością. Popisywała się elokwencją, humorem, modnymi ciuchami wszystko z precyzją szwajcarskiego zegarka.

W końcu poznała Jacka bliżej. Spotykali się, chodzili do restauracji, Jacek robił się coraz bardziej zainteresowany. Mariola nie naciskała, ale coraz głośniej mówiła o stabilizacji, przyszłości i rodzinie.

Jednak nie doceniła jednego: dla rodziców Jacka była z nikąd. W ich kręgu liczyły się znajomości i klasowe pochodzenie. Kiedy Jacek po raz pierwszy wspomniał o Marioli mamie, usłyszał:

A skąd ona? Czym się zajmują jej rodzice?

Zbył sprawę, ale matka nie odpuszczała:

Kochanie, u nas reputacja jest ważna. Syn właścicieli kliniki i dziewczyna z bloku chcesz zrobić z siebie sensację w Wilanowie?

Ale ona jest mądra i fajna próbował protestować Jacek.

Mądrych jest na pęczki. My potrzebujemy osoby, która pasuje do naszego świata. Nie rób sobie i nam kłopotów.

Tymczasem Mariola już układała wizję swojego szczęścia: kolacje z Jackiem, wybieranie mieszkania Jednak pewnego dnia Jacek zadzwonił i zaprosił na poważną rozmowę.

Siedząc w kawiarni, Jacek gmerał w serwetce, zanim wydukał:

Moi rodzice są przeciw tej znajomości. Uważają, że nie nadajemy się do siebie.

Mariola ścisnęła torebkę, wymuszone uśmiechała się:

No co ty, przecież nie liczy się zdanie rodziny! Sami decydujemy o swoim życiu!

U nich się liczy, westchnął Jacek. Oni już znaleźli mi narzeczoną ja nie będę z nimi walczył. Przepraszam.

Mariola jeszcze przez godzinę siedziała przed pustą filiżanką kawy. Nie płakała, ale czuła narastającą złość.

Dlaczego znowu mi nie wyszło? myślała. Robiłam wszystko jak trzeba! Gdyby udało się teściom podrzucić nowego wnuka byłabym nietykalna i już!

A najgorsze dopiero miało nadejść. Po dwóch tygodniach dowiedziała się, że jej polowanie na bogacza stało się tematem plotek w całej okolicy. Ktoś powiedział, że leci na kasę i wykorzystuje facetów. Plotki rozsiały się lotem błyskawicy.

Gdy pojawiała się na imprezach, widziała uśmieszki i słyszała szeptane komentarze. Faceci, którzy wcześniej ją adorowali, nagle nabierali dystansu. Jeden nawet uciekł na widok, tylko skinął głową i tyle go widzieli.

Udawała, że nic sobie z tego nie robi, ale nie mogła się pozbyć uczucia jej legenda przepadła. Przynajmniej w tym świecie.

Powrót do rodzinnego miasta? Absolutna kompromitacja. Przez lata tyle naopowiadała rodzicom, że sama nie umiała sobie wyobrazić, jak miałaby przyznać się do prawdy. Podczas każdej pogawędki telefonicznej podtrzymywała fikcję: świetna uczelnia, ambitna praca, awatary sukcesu, a i jeszcze narzeczony-prezes już niemal w drzwiach

Rodzice chłonęli te bajki z dumą i rozpowiadali je wszystkim sąsiadom. Mariola wyobrażała sobie, jak mama opowiada ciociom i babci, że jej córka to warszawska Magnolia, a to tylko napędzało jej potrzebę podtrzymywania kłamstwa.

Jedyna osoba, która znała prawdę, to Basia. Wszystko wydało się przez przypadek, kiedy akurat przyszła w odwiedziny.

Wracaj do domu, tu nic nie ugrasz, stwierdziła spokojnie Basia. Przestań udawać, przyznaj się rodzicom. Lepiej poczuć się głupio przez chwilę niż przez całe życie.

Wtedy Mariola wyprostowała się i z miną szlachetną wykrztusiła:

Przyznać się, że wszystko było kłamstwem? Nigdy w życiu! Zawalczę do końca!

Na tamten moment była gotowa iść na każdą ściemę. Nadal biegała na randki, kombinowała ze znajomościami i marzyła o wejściu na salony elity. Ale czas leciał, a wymarzonego bogatego męża nie udało się znaleźć.

Tymczasem z babcinej kasy szybciej ubywało niż przybywało. Odmawiała sobie coraz więcej najpierw kawy na mieście, potem markowych swetrów, na końcu karty multisport. Ale rachunki przybywały prawie jak mityczne hydry odcięcie jednej głowy, a już dwie przybywają.

Pewnego ranka Mariola przeleciała palcem po zapiskach w zeszycie i zrozumiała, że dłużej nie da się odwlekać trzeba w końcu iść do prawdziwej roboty. Przeglądała oferty przez całe tygodnie, z nadzieją, że coś wpadnie odpowiedniego do jej statusu. Tylko że bez dyplomu i żadnej poważnej praktyki nie było odzewu.

I tak dawna królowa klasy wylądowała za kasą w osiedlowym Lidlu na Nowej Hucie. Początki były okrutne. Patrząc na nią klienci dziwili się taka ładna dziewczyna, tu, za kasą?. Musiała grzecznie uśmiechać się do wszystkich i szybko kasować paragony, aż miała ochotę krzyczeć: To tylko tymczasowo!

~~~~~~~~~~~~

A wczoraj dostałam zaproszenie na zjazd zakończyła ponuro Mariola. Nie mogę się nie pokazać! Jeszcze pomyślą, że się czegoś wstydzę!

Basia odłożyła łyżeczkę po herbacie i spojrzała na siostrę. Nie od razu wyraziła opinię.

A nie przyszło ci do głowy, że oni już wszystko wiedzą i będą chcieli pośmiać się na twój koszt? Może w rewanżu za twoje teksty na studniówce?

Mariola zareagowała natychmiast, aż się zarumieniła.

Bzdury! prychnęła, robiąc wielki gest ręką. Nic nie wiedzą. Muszę tylko wybrać najładniejszą sukienkę, fryz i nikt się nie zorientuje!

Basia pochyliła się nad kubkiem. Cała historia śmierdziała podstępem. Po co mieliby zapraszać kogoś, kto kiedyś upokarzał innych publicznie? Pewnie nikt nie ma chęci odświeżać tej znajomości Ale nie powiedziała tego głośno. Z czasem nauczyła się, że Mariola i tak zrobi, jak uważa, a potem sama przeżyje konsekwencje.

Okej, odpowiedziała neutralnie. Jak już musisz, to idź. Ale bądź gotowa na wszystko.

Tam się nic nie stanie burknęła Mariola. Wybiorę najlepszą kieckę, zrobię ekstra loki i wszyscy padną z wrażenia. Zobaczysz!

Jeśli będziesz potrzebować czegoś na głowę lub do ubrania śmiało pytaj. Pomogę.

Mariola wyraźnie się rozluźniła, widać na to czekała.

Dzięki Bez ciebie nie dam sobie rady. Chcę wyglądać tak, jakby wszystko było po staremu

**********************

Mariola wybiegła z restauracji, wściekle wycierając łzy. Lodowate powietrze uderzyło w spieczoną twarz, ale nawet tego nie poczuła biegła czym prędzej przed siebie, byle dalej od miejsca, gdzie ledwo pół godziny temu starała się grać damę sukcesu. Miała Basia rację, nie trzeba było tu przychodzić! huczało jej w głowie.

Początek był obiecujący. Gdy weszła na salę, wszyscy ją zauważyli. Mariola zadbała o każdy szczegół: zamyślony uśmiech, nonszalanckie spojrzenie na zegarek i grację, jakiej nie powstydziłaby się gwiazda Tańca z Gwiazdami.

Znalazła sobie odpowiednią paczkę tych, którzy nie pamiętali jej starych żalów. Natychmiast popłynęły opowieści: mąż w Norwegii na kontrakcie, dom pod Warszawą z różanym ogrodem, wakacje cztery razy w roku, życie jak z reklamówki. Tak się rozgadała, że przestała zauważać wymowne spojrzenia, przykrywane gesty i to lekkie politowanie, które przemykało na twarzach dawnych koleżanek.

Czuła się gwiazdą zjazdu aż nagle:

Widzę, że Mariola miała bardzo udane życie odezwał się nagle Wojtek z klasy. Ale rzeczywistość chyba wygląda zupełnie inaczej

W sali nastała cisza. Wszyscy spojrzeli na Mariolę. Próbowała wykrzesać uśmiech, ale twarz miała jak sparaliżowaną.

Tak! wykrzyknęła jedna z koleżanek, wyjmując telefon. Niedawno spotkałam Mariolę i zobaczcie sami!

I się zaczęło. Na ekraniku rozdawanego laptopa pojawiały się kolejne zdjęcia: Mariola za kasą w Lidlu, z wymuszoną miną do nieprzyjemnej klientki; jak sortuje przecenione pieczarki, jak grzebie w reklamówce, próbując zapłacić BLIKiem. Jak wysiada z autobusu, przytulając siatkę ziemniaków. Albo to szczyt wszystkiego jak targa wielkie torby zakupów do swojego bloku, obłażącej klatce, bez domofonu.

Ktoś parsknął śmiechem. Potem kolejny. Potem chórek głośniej. No, nieźle willa pod Warszawą, ahaha!. Prezes mąż chyba za kasą w drugiej zmianie!.

Stała jak skamieniała, czuła tylko, jak pali ją twarz i trzęsą się nogi. Sytuacja śmieszna tylko z dystansu normalne życie, jakie mają miliony ludzi. Gdyby nie to, że przed momentem wymyśliła sama siebie na nowo teraz prawda waliła w nią jak młot.

Nie czekając na kolejne pytania, odwróciła się i wybiegła. Nie słyszała już obelg i śmiechów, widziała tylko ciemność i łzy na zimnym chodniku.

Wpadła na jakiegoś faceta i prawie się przewróciła.

Nic pani nie jest? zapytał życzliwie nieznajomy. Był przeciętny i miał reklamówkę pomidorów, ale głos miał ciepły jak rosół u babci.

Mariola spojrzała na niego i przestała udawać. Odpowiedziała szeptem:

Nie Mój narzeczony mnie rzucił przed samym ślubem

Nic jej życie nie nauczyłoPrzez chwilę stała i patrzyła na niego bez słowa, próbując złapać oddech. Było coś niezwykłego w tym obcym człowieku, coś tak bardzo normalnego, a jednocześnie niewiarygodnie prawdziwego. Poczuła, jak z jej ramion opada cały ciężar wymyślonych opowieści, udawania, przezroczystych masek. Po raz pierwszy od niepamiętnych czasów wstydziła się nie swojej pracy, nie swojej klatki schodowej, nie klientów z Lidla. Wstydziła się tylko jednego siebie takiej, jaką przez te wszystkie lata była.

Nic mi nie jest, naprawdę wydusiła po chwili. Chyba po prostu zgubiłam się trochę w życiu.

Mężczyzna uśmiechnął się lekko.

Każdemu się zdarza, proszę pani. Najważniejsze to umieć się odnaleźć z powrotem, nie? powiedział, po czym skinął głową i odszedł, zostawiając ją pod rozgwieżdżonym niebem, między światłem latarni a cieniem minionych złudzeń.

Mariola zamknęła oczy, pozwalając łzom oprószyć chłodne policzki. Nie czuła już wstydu przed przypadkowymi przechodniami, przed siostrą, nawet przed dawnymi koleżankami z klasy. Pomyślała, że przecież całe życie może jeszcze poukładać. Tylko tym razem bez gry, bez udawania, bez rozdawania wyroków. Bo żadna suknia, żadna willa czy status nie uchronią przed samotnością, jeśli nie ma się wokół prawdziwych ludzi.

Wyciągnęła telefon i zadzwoniła do Basi.

Wracam do domu szepnęła, a głos jej drżał, coś jakby ze śmiechu i płaczu naraz. Przyniosę ci te pomidory. I wreszcie pogadamy tak naprawdę, od serca.

Zaśmiała się przez łzy. Wiedziała, że czeka ją mnóstwo pracy, dużo nieprzyjemnej szczerości i jeszcze więcej wyzwań. Ale pierwszy raz od dawna była gotowa przyjąć siebie taką, jaką jest. Bez iluzji po prostu Mariola. I to w tej chwili wydało jej się najcenniejsze ze wszystkich bajkowych życzeń.