Kochana Mamusiu

No, cześć, kociasty! Ty to do kogo należysz? Zosia zamarła na wycieraczce, przyglądając się wielkiemu rudemu kotu, który siedział pod jej drzwiami.

Kot, jak na kota przystało, nic nie odpowiedział. Ba, nawet nie uznał za stosowne zmienić pozycji. Tylko podarte ucho lekko mu zadrgało, sugerując: Słyszę, no słyszę, tylko gadać mi się nie chce, wybacz.

No i dobrze! Zosia się naburmuszyła i zaczęła grzebać w torbie w poszukiwaniu kluczy.

Rudy zajął się przesuwaniem się na wycieraczce, żeby jej nie przeszkadzać, ale do odejścia wcale się nie kwapił, bacznie śledząc każdy jej ruch.

Wreszcie znalazła klucze i zaczęła się szarpać z zamkiem, co rusz rzucając podejrzliwe spojrzenie na nieoczekiwanego gościa.

To mieszkanie Zosia i jej mąż kupili ledwie dwa miesiące temu. Malutkie, dwupokojowe, ale w ich oczach spełnienie marzeń! Ktoś by powiedział, że mieszkanie w starej warszawskiej kostce z wielkiej płyty to żadna pociecha i trzeba marzyć o więcej. Może i tak, ale Zosia i Artur tylko by się z takiej osoby serdecznie wyśmiali. Jeszcze pół roku temu mieszkali kątem u dziadka w ciasnej kawalerce i cieszyli się, że w ogóle pozwolono im tam zamieszkać po ślubie.

Zosiu, tylko się nie kłóćcie z sąsiadami! ostrzegała ją teściowa, Barbara, pomagając sprzątać pokój przed wielkim dniem. Ludzie są fajni. Choć i dosyć lubią znieczulenie w płynie…

Ciekawe, co w nich takiego dobrego? Zosia ironicznie się skrzywiła, wykręciła ścierkę i odgarnęła wichrzące się loki.

Dzikie loczki, które zachwycały Artura, dla Zosi były utrapieniem, zwłaszcza przy sprzątaniu. Ile by spinek nie użyła, zawsze się coś wywijało i zamieniało jej głowę w eksplodujący dmuchawiec.

Trudno to wytłumaczyć kiwnęła głową Barbara. Za dużo przeszli, a nie każdy daje radę poukładać sobie życie jak trzeba.

Brzmiało to znajomo. Zosia, sierota, wychowywana przez rodzinę zastępczą, która pozbyła się jej zaraz po osiemnastce, dobrze wiedziała, jak to jest, kiedy ludzie żałują tylko siebie, zapominając o tych, którzy od nich zależą.

Jej matka zostawiła ją na dworcu, gdy miała trzy lata. Na ławce, z karteczką w kieszeni i jednouchym pluszowym królikiem. Siedziała grzecznie, bo tak kazała mama czekała, aż wróci. Cisza, głód i obawa przed wyjściem do toalety bo mama na pewno by ją zrugała, a może nawet uderzyła. Siedziała więc, przytulona do swojego Stasia Zająca.

Mama nigdy nie wróciła. Za to przyszedł pan w mundurze i matecznym głosem próbował ją zagadać. Niewiele rozumiała. Dopiero gdy pogłaskał królika i zapytał:

Jak się nazywa ten uszaty?

Zosia wydukała:

Staś…

Pan głaskał po głowie najpierw królika, potem Zosię, a ona wreszcie rozpłakała się na cały dworzec, strasząc nie tylko jego, ale i wszystkich podróżnych, którzy przez te godziny nie zwrócili na samotne dziecko żadnej uwagi.

Dlaczego matka tak postąpiła Zosia dowiedziała się dopiero lata później. Kiedyś, tuż przed maturą, podeszła do niej przed szkołą dziwna kobieta, rozkładając ramiona i lamentując:

Córeczko! Znalazłam cię! Przytul mamę! Tak za tobą tęskniłam!

Wtedy Zosia już mieszkała w rodzinie zastępczej siedmioro dzieci, każde w jakichś zajęciach, nikt nie chodził głodny czy obdarty, ale o czułości i miłości można było zapomnieć. Wiadomo osiemnastka i aut do życia, następny dzieciak w kolejce.

Nie rzuciła się w ramiona tej kobiety, chociaż bardzo chciała w końcu o tym właśnie marzyła, ściskając Stasia pod poduszką. Ale w końcu to nie króliki powinny być jedynymi krewnymi dziecka…

Natalka, siostra, z którą chodziła do klasy, przesłoniła Zosię, kiedy ta chciała ją objąć.

Zoska, kto to? stanęła twardo przed dziewczyną.

Nie wiem… świat Zosi zrobił fikołka.

Kobieto, chyba się pani pomyliła! To moja siostra. My pani nie znamy! Natalka złapała Zosię za rękę i pociągnęła ze szkolnego placu.

Zosia, która z Natalką miała relacje raczej chłodne, teraz ścisnęła jej rękę z wdzięcznością. Do domu dotarły razem, ręka w rękę. Na pytające spojrzenie matki wzruszyły tylko ramionami:

Co?!

Tak Zosia zyskała siostrę.

Natalka, choć matka jej nie opuściła, ale ojciec pijak tak, również pragnęła mieć kogoś bliskiego, nawet jeśli nie z krwi.

Matka Zosi przyszła jeszcze kilka razy, ale już nie rzucała się z uściskami. Po prostu stała, wołając: Porozmawiaj ze mną, córeczko!. Denerwowało ją to słowo. Natalka skwitowała to wzruszeniem ramion.

Niech se woła, jak chce, to tylko słowo.

Pogadaj z nią, Zoska poradziła. Nic nie ryzykujesz, a się dowiesz, dlaczego cię zostawiła. Pytaj do bólu, bo więcej szansy nie będzie. Może dzięki temu przestaniesz myśleć, że to twoja wina.

Zosi kopara opadła:

Skąd wiesz, że tak myślę?!

A która z nas tak nie myśli? Natalka prychnęła smutno. Każda. Bo niby dlaczego nas zostawili!

Ty też tak myślisz?

Każda z nas…

Nigdy o tym nie mówiłaś…

Ty też nie. O tym się nie mówi. O tym się milczy i płacze. Ja na przykład płaczę. Ale już niedługo. Czas dorastać.

Rozmowa z matką nie wniosła niczego nowego.

Zostawiłaś mnie.

Przepraszam…

Nie mów do mnie córeczko! Działa mi na nerwy!

Dobrze, już dobrze! Nie gniewaj się!

Dlaczego?

Ciężko mi było. Zero pomocy, zero wsparcia. Ojciec cię nie chciał.

Dlaczego?

Powiedziałam mu, że nie jesteś jego.

Naprawdę?

Nie.

Po co to?

Pokłóciliśmy się. Durni byliśmy. Młodzi…

I potem?

Potem posprzeczałam się z mamą i postanowiłam wyjechać. Ale gdzie z dzieckiem? No więc zostawiłam cię. Wiedziałam, że ktoś się tobą zajmie. Kartkę zostawiłam przecież, że wrócę…

Myślałaś, że to wystarczy? Dziwna z ciebie kobieta!

Wiem… Przepraszam. Jeśli pozwolisz mi wszystko naprawić…

A co chcesz naprawiać?! Oddasz mi te wszystkie lata? Przepraszam, ale nie chcę cię już więcej widzieć! Nie przychodź!

Nigdy mi nie wybaczysz?

Nie wiem. Ale nawet jeśli, to nie potrafię zapomnieć! Rozumiesz? Nie potrafię!

A co masz zapominać?! Byłaś malutka, nic nie pamiętasz!

Po tych słowach Zosia wstała i wyszła. Postanowiła, że więcej nikt nie będzie za nią decydował.

Natalka wszystko zrozumiała.

Ty decyduj, Zoska. Jeśli uważasz, że tak będzie lepiej nie żałuj, tylko idź naprzód!

Zaśmiały się potem z tego, kiedy Natalka, już mężatka i matka córeczki, rzuciła kiedyś:

Nikt nie wie, jak żyć. Ani ty, ani ja, ani żaden profesor.

To jak żyć, Natalka?

Jak? Wesoło! Tak, żeby swoim było dobrze, a cudzym nie chciało się gapić, bo nic ciekawego nie znajdą!

Dobra rada!

I faktycznie, patrząc na Natalkę, Zosia też łagodniała.

No i co, że pokój w starej kamienicy? Ale w centrum, blisko pracy! Własnoręczny remont i już prawie jak w apartamencie. Barbara miała rację sąsiedzi całkiem znośni. Stracili córkę, piją, żeby zapomnieć, ale awantur nie robią. Współczuć trzeba umieć!

Tego Zosia długo musiała się uczyć. Jakoś nikt, poza Natalką, jej wcześniej nie żałował.

Pomogła jej w tym teściowa i dziadek.

Barbara była osobą energiczną, twardą, ale uczynną. Jednym z jej osiągnięć było to, że Zosię przyjęła jak swoją. To Natalka nazwała bohaterstwem.

Tylko nie oczekuj za wiele, Zośka ostrzegała Natalka przed spotkaniem z rodziną Artura. Jesteś dla nich tak średnia, brakuje ci rodowodu i złotych klamek. Mieszkania też ci przecież nie dali.

Ale wpisali mnie na listę oczekujących!

Znasz swój numer? No to nie licz za bardzo. Będziesz miała dla prawnuków. W Polsce na własne czeka się do emerytury. Swatki nie informuj.

Ale…

Cicho tam. Gdy dostaniesz, wtedy się chwal.

O to ci chodzi…

Bingo! I jeszcze jedno nie oczekuj nic od Barbary, ale też nie rób z siebie ofiary.

Myślisz, że jestem głupkiem?

Nie, tylko mówię ci, że ludzie są różni. Daj się poznać i nie oczekuj, że polubi cię przez wybór Artura.

Co do tego Zosia się z nią zgadzała.

Barbara początkowo wcale jej nie przypadła do gustu wszystko za głośno, za dużo, za bardzo. Głos jak dzwon, postawa siłaczki, nieustanna gotowość naprawiania świata. Z Arturem potrafiła przyjąć troskę, choć z dystansem, ale Barbara atakiem dobroci ją dezorientowała.

Zosia, pomóż mi wybrać płaszcz?

A jak?

Pójdziesz ze mną do centrum handlowego? Artur facet, nie znosi zakupów. Kupi byle co i ucieka, a ja… No z babską sylwetką nie tak łatwo. Potrzebuję czasu…

Zosia jakoś się zgadzała, a wracały z shoppingu z siatami, z których dwie rzeczy były dla Barbary, reszta dla Zosi. Nowa kurtka, wymarzone buty, torebka… Samo wychodziło!

Ta torba ładna, co? Kolor świetny, na mnie za młodzieżowy, ale Ty możesz zaszaleć. No, podoba się czy nie?

Protesty były daremne. Zosia grzebała w zakupach i dziękowała Barbarze myślami. Była niecodzienna ta teściowa.

Kim była dla niej naprawdę? Synowa. Ale w gruncie rzeczy obca dziewczyna, którą syn przyprowadził do domu. By kochać czy troszczyć się o nią, a jeszcze obdarować, to już wyższa liga… W bajkach chyba tylko teściowa przyjmuje synową jak córkę. Ostrożnie więc przyjmowała prezenty, trzymając dystans, zgodnie z Natalczyną radą.

Barbara się domyśliła i nie cisnęła na bliższe relacje. Zrozumiała nawet chęć Zosi do samodzielności bez słów.

Dziaduś już nie daje rady powiedziała do Artura. Czas pomyśleć, jak go przenieść do mnie. Arturek, musicie się wyprowadzić.

Mamo, a my gdzie?

Do dziadka. Zamienicie się miejscami. Młodzi poradzą sobie sami, dziadkowi potrzebne oko.

Dziadek Artura słuchał tych rozmów z powagą, a po przeprowadzce budził córkę w weekendy:

No, szykuj się, śpiochu! Czas na spacer!

Barbara wzdychała, wyciekała spod kołdry i prowadziła ojca do parku, a potem jeszcze polewała mu nogi zimną wodą.

Tato, zrobiłam dobrze?

Pewnie! Młodzi niech się uczą na swoich błędach. Nie szukaj spa dla nich, dopóki nie poproszą.

Tylko Zosia prawie boso do mnie przyszła…

To co innego. To możesz, matka, zrobić. Ale nie przesadzaj, bo dumna dziewczyna. Jak przesadzisz, to kiepsko będzie.

Barbara słuchała rad ojca. Do młodych szła tylko, kiedy ją zaprosili, rad nie narzucała, pamiętała, że sama kiedyś nie lubiła, jak jej teściowa wtrącała się w życie. Dopiero gdy Artur się urodził i została z niemowlakiem sama, matka Barbary przystań przez łzy, ogrzała ją sercem.

Jesteś matką! kiwała głową teściowa, gdy Barbara trzęsła się nad noworodkiem. Czego się boisz?

Że zrobię coś źle… On taki malutki…

Twoja krew, twoje dziecko. Słuchaj siebie, pytaj, nie panikuj. Jak czego nie wiesz, pomogę pamiętam, jak to jest.

Dziękuję…

E tam, mnie też pomagali. Tak to jest!

Dziadków Artur prawie nie pamiętał, więc Barbara w kółko mu przypominała:

Synu, byłeś kochany ponad życie! Tato na piłki tylko wydawał, bo przecież nigdy za dużo!

Mamo, czemu tak się stało? Przecież tato umiał jeździć autem…

Nie wiem, synku. Mgła była, siostra chora, trzeba było pomóc bliźniaczej duszy. Tyle…

Tęsknisz?

Bardzo, skarbie. Bez ciebie i dziadka nie wiem, co bym zrobiła.

A on cię kochał?

Taaak! Wiem na sto procent.

Skąd?

No, przecież czułam, synek. Miłość to nie podział rachunków!

Większość ludzi dzisiaj dla wygody żyje razem…

Ja chyba nie z tej epoki, bo wolę, kiedy kocham i jestem kochana. Ty też szukaj tego.

Może dlatego, gdy w jej życiu pojawiła się Zosia, Barbara od razu ją zaakceptowała uznała, że to dobry wybór syna, trzeba się przyzwyczaić.

Z Zosią bywało trudno na początku, potem jej rynsztunek obronny zniknął i częściej patrzyła na Barbarę jak na… cóż, przyjaciółkę.

Kiedy dziadek zdecydował sprzedać swoją kawalerkę, Zosia była przybita.

Czemu taka markotna? dziadek sortując papiery, zapytał Zosię, która mu pomagała na prośbę Barbary. Martwisz się, że nie będziecie mieli gdzie mieszkać?

Damy sobie radę. Wynajmiemy coś. Artur dopiero co zmienił pracę, moja pensja ledwie starczałaby na taki pokój jak ten wasz.

No a co w nim złego?

Wszystko dobre! Gdyby było mnie stać, wykupiłabym go. Ale jeszcze długo o swoich czterech ścianach mogę marzyć. Ale przynajmniej mamy cel. Trochę już odłożyliśmy. Grosze, ale Natalka mówi, że to daje poczucie bezpieczeństwa. I ma rację! Będzie dobrze.

Tacy samodzielni jesteście! dziadek się tylko uśmiechnął.

Powiedziałam coś śmiesznego?

Dziadek pogłaskał ją po policzku.

Zaparz czajnik. Zrobimy sobie popołudnie przy herbacie i pogadamy. Teściowa cię męczy?

Ależ skąd! Zosia aż podskoczyła na stołku. Nigdy mnie nie uraziła!

Ty się nie denerwuj dziadek udawał niewiniątko. Bo ona twoja teściowa!

No i?

Znasz bajki o złych teściowych, co synowe zjadają? Coś w tym jest, co?

Bzdura! Może jakąś zjadła, na mnie się nie poznaje! Poza tym wiecie wszystko!

Wiem. I to, że Toma cię traktuje jak córkę, też wiem. Pozwól jej się zbliżyć, bo to dobra kobieta.

Mnie nie trzeba żałować! Ja potrafię każdego pożałować!

Bardzo dobrze! Ale dlaczego nie chcesz, żeby Ciebie żałowano?

Nie lubię tego!

Oooo, czyli jak tak, to do was już nie przyjdę!

Dlaczego?! Zosia prawie upuściła czajnik.

Byłem pewien, że chcesz mnie żałować! Lubię tu bywać. Ale skoro to złe, to już się pakuję.

Nic nie rozumiem! Współczucie to przecież nic dobrego, prawda?

Zależy, co masz na myśli. Kiedyś w Polsce mówiło się żalować kogoś z bliskich, najgłębiej. Jak ktoś chory, to chce czułości, nie pocałunków pod księżycem, prawda?

No tak…

No właśnie! I jeszcze coś: żalować można rozumnie. Jeśli mąż pije a ty żałujesz nic z tego nie będzie, sobie i jemu krzywdę robisz. Jeśli dziecko źle zrobi, a ty je żałujesz, a nie wyciągniesz konsekwencji, to i ono, i ty na tym stracicie. Musisz żalować z głową!

Ja was żałuję…

Wiem! I cenię to. Bo nie dlatego, że stary jestem tylko, prawda?

No, prawda.

Bo mnie po prostu lubisz!

Bardzo!

To dobrze, bo ja też ciebie żaluję!

Dziękuję… A kogo powinno się żałować?

Tych, których ci serce wskazuje. Bliskich, przyjaciół, męża, dzieci, zwierzęta… Ale znów z głową! Pod sklepem rzucisz parówką kotu i dumna jesteś. Ale co z tego, jak jutro znów będzie głodny? Jak chcesz naprawdę żalować, weź do siebie, nakarm, pogłaszcz. I wtedy to jest coś!

Dlaczego?

Bo jak dołożysz komuś dobra, światu przybędzie. Zawsze.

I teraz Zosia przypomniała sobie ten dialog. Kot, który przycupnął pod ich wycieraczką w mieszkaniu zdobytym z pomocą dziadka i Barbary, też chyba czekał na odrobinę żałości. Na rękę Zosi się nie obraził dał się pogłaskać, ale gdy ją zaprosiła do środka, wykonał dziwaczny manewr i pognał schodami w górę.

Widać nie zasłużyłam na wizytę Zosia parsknęła i już miała zatrzasnąć drzwi, gdy na schodach pojawił się rudy bandzior w towarzystwie…

…malutkiego, miauczącego, rudego kociaka, niemal klona starego.

O rany! Zosia zgarnęła rozwrzeszczane maleństwo w dłonie, a kot znowu pognał po kolejnego.

Drugi kociak wyglądał identycznie, ale charakter miał zupełnie dziki. Wisieć grzecznie się nie zamierzał, rudy kilka razy go upuścił i próbował donieść z uporem maniaka. Zosia śmiała się w głos:

No nieźle, mamcia z ciebie pierwsza klasa! Przejęła kociaka, szeroko otworzyła drzwi. Wchodź, no! Masz jeszcze kogo?

Kot ostrożnie minął próg, zerkając na Zosię tulącą maluchy.

Wchodź, nie bój się! Tu wam nikt krzywdy nie zrobi! Matka wasza gdzie?

Kot nie był rozmowny. Chwycił zębami jednego malucha (gdy Zosia położyła je na podłodze) i ruszył nerwowo po przedpokoju.

Ojej, już wiem! Zosia podbiegła po stary blaszany podstawek i zorganizowała prowizoryczną kuwetę.

Kot nauczał swoje potomstwo korzystania z nowego wiadra, a Zosia parsknęła śmiechem:

Serio, jak mamka!

Przyłapała się na tym, że żartuje do kota, żeby nie przestraszyć maluchów kłębiących się przy gazetach. Zaraz was czymś poczęstuję, bo z pustym brzuchem ciężko być szczęśliwym!

Kot aprobował inicjatywę. Zosia poszła po mleko.

Wieczorem odbyła się rodzinna narada.

Pani Barbaro, jeśli nie pozwolicie, to postaram się znaleźć im dom. Nie wywalę ich na dwór. Szkoda maluchów! Nie wiem, co z ich mamą, ale to bardzo dziwne, że ojciec się nimi zajmuje.

Zosiu, dlaczego pytasz mnie o pozwolenie? Barbara głaskała kociaka na kolanach i uśmiechała się szeroko. To wasze mieszkanie. Ty i Artur decydujecie, czy tu zamieszka nawet stado bizonów! Wszystko rozumiesz? To cieszę się i rób, co serce ci podpowiada! A czym je karmiłaś?

Mlekiem. Dobrze, że już potrafią lizać.

To tego sobie przygarnę, jak podrośnie. Dla reszty poszukamy domków…

Kot zostanie, będę się od niego uczyć.

Czego? Barbara popatrzyła z uniesionymi brwiami.

Artur uśmiechnął się, dając Zosi znak, by powiedziała to, co od tygodnia trzymali w tajemnicy, czekając na urodziny Barbary.

Jak być dobrą mamą… Teraz mam aż dwóch nauczycieli: was i tego futrzastego.

Zosia pogłaskała kota za ucho, a gdy Barbara wzięła ją w ramiona popłakała się jak bóbr.