Królowa

Mamo, tylko się nie denerwuj, ale od nowego roku mogą nas czekać pewne trudności no, powiedzmy, finansowe. Ale myślę, że z głodu nie umrzemy.

Córko, nie przeciągaj, wiesz, że nie lubię długich wstępów.

Wiem, mamusiu. W skrócie: rzuciłam pracę. Ot, tyle.

Jak to? Sama odeszłaś czy cię zwolnili?

Sama. Lubię sama decydować.

Wiem, cała po ojcu. Wyobrażam sobie co by teraz powiedział, gdyby żył.

Mamo, spójrz, jakie piękne gile siedzą na drzewie przed naszym oknem A tata by powiedział, że nie szata zdobi człowieka.

Tak się cieszyłam z twojej pracy, córko, byłam dumna z ciebie: taka posada, pensja, szacunek. Kierowałaś całą kulturą miasta, pokazywali cię w regionalnej telewizji. Ludzie patrzyli na ciebie jak na królową, słuchali cię, podziwiali. Jesteś ładna, zgrabna, elegancka.

Mamo, nie płacz. Moja uroda przecież zostanie ze mną.

Ale opowiedz, co się stało? Skąd taka decyzja? Odsuń się od okna, bo zawieje, usiądź przy mnie.

Wiesz, mamo, moje spojrzenie na życie rozminęło się z wizją przełożonych. Dla nich najważniejsze to złożyć raport na czas, a o ludziach przypominają sobie tylko przy wystąpieniach. Ja tak nie chcę. Jak na rozwodzie: niezgodność charakterów.

Ale wszędzie przełożeni wymagają raportów… I co, nie pójdziesz już na te swoje zimowe imprezy?

Pójdę, mamo. Całym zespołem przygotowywaliśmy, będę po prostu widzem. Też fajnie.

Akurat! Kierownik miejskiej kultury stoi przy choince jak ktoś z tłumu. Przynajmniej mnie zabierz dla towarzystwa.

Myślałam, mamusiu, że masz już dość przedszkolnych choinek: dla każdej grupy, dla dzieci pracowników, dla samych pracowników, dla filii przedszkola

I dla domu dziecka, nie zapominaj! Tak, Lideczko, my też mamy swoje normy, jak liczba dzieci objętych wydarzeniami kulturalnymi. Kulturalnymi! Ale na twoją świąteczną rodzinną choinkę w Miejskim Parku chętnie pójdę, zobaczę co wymyśliłyście. Rodzinne choinki robisz, a sama bez rodziny. A teraz jeszcze bez pracy. Lideczka! Ty zaraz czterdziestkę stukniesz! Nadal wzdychasz do Pawła? Paweł Pierwszy! I ostatni! Nie wyjechał przecież z naszego miasta. Tylko o Wiedniu mówił, marzył o grze w Wiener Operze! Też mi saksofonista

Saksofonista, mamo. Adolphe Sax, belgijski konstruktor, wymyślił ten instrument prawie dwieście lat temu.

Przypominasz to mnie, pedagogowi muzyki? No, wiesz! Tego twojego saksofonisty nigdy ci nie wybaczę zawrócił ci w głowie, nikogo innego do siebie nie dopuścisz. Starzejesz się, Lideczko, królowo moja mama ociera łzę. Królowa bez tronu! Starzejąca się panna! Co by teraz powiedział ojciec?

Ojcze, mamo, powiedziałby, że kobieta jak wino im starsza, tym szlachetniejsza. Nie płacz. Wszystko się jakoś ułoży.

Oj, lubił kobiety twój ojciec.

Ciebie jedyną kochał ponad życie. Do ostatniej sekundy trzymał cię za rękę w szpitalu Widziałam.

Wiem, Lideczka. Żałuję, że tak rzadko mu to mówiłam.

Mamo, czuł twoją miłość. A kiedy śpiewałaś dla niego, nie mógł oderwać od ciebie wzroku.

Mama nuci, ocierając łzę:

I pada śnieg, i pada śnieg,
A wszystko wokół czeka na cud
Pod ten śnieg, przy takim śniegu
Chciałabym powiedzieć
Mój najważniejszy człowiek
Spójrz ze mną na ten śnieg!
Jest czysty jak to, o czym milczę,
O czym powiedzieć chcę.

Mamo, ta piosenka rozdziera serce Zawsze marzę, żeby na moje urodziny, w końcu kwietnia, spadł śnieg i żeby ktoś mi tak zaśpiewał

Córko, co z twoją pracą?! Tyle w tobie potencjału! Co teraz zamierzasz robić?

Pójdę pracować jako konduktorka, mamo.

Lideczka, nie żartuj! Może pogadaj z Niną z trzydziestego szóstego zna wszystkich w urzędzie, w skarbówce, w inspekcji mieszkalnictwa.

Mamo, mówię poważnie. Zamierzam być konduktorką. Jeździsz czasem autobusami?

Rzadko, ale jeżdżę.

I co powiesz o konduktorkach?

Że raczej źle? Żadnej ogłady. Tysiąc ubrań na sobie, a latem klapki do wełnianych skarpet i tylko wrzeszczą: Płacimy za przejazd!, Przechodzimy do środka! Oj, taka tam kreatywna praca

Zabawnie to mówisz, mamo. Intonacja jak prawdziwa konduktorka! Pamiętasz jak tata wrócił z pracy pijany i opowiedział dowcip o opłacie za przejazd? Oni wtedy świętowali oddanie bloku, przyprowadzili tatę do domu wesołego Powiedziałaś, że nie znałaś go z tej wesołej strony. Pamiętasz? Opowiadał wtedy żart właśnie o autobusie! Ja go do dziś pamiętam.

Coś mi świta, ale przypomnij.

Wsiadł do autobusu kompletnie pijany facet, ledwo trzymał się poręczy. Podchodzi konduktorka i poważnie mówi: Proszę zapłacić za przejazd!. Facet wyciąga palce, jakby kielonek, i odpowiada: A to za przejazd!

Lideczka, dałabym dziś ojcu wypić, byleby żył

Tato zawsze z nami, słyszę go w głowie: Wszystko, dziewczyny, w waszych głowach. Zmieńcie melodię i życie zagra wam nie marsza, ale poleczkę, serenadę, co zechcecie!

To czemu Pawłowi nie zmieniłaś tej płyty? Niezadowolony był ponoć, że ty królowa, a on dworski grajek. Jak w Człowiek z marmuru! Ale tam był happyend Ale zostawmy go. Powiedz lepiej poważnie, co z tą pracą?

Konduktorka w autobusie. Zaraz po świętach wychodzę na linię.

O nie, Lideczka! Zawsze byłaś oryginalna, ale nie aż do tego stopnia! Konduktorka! Przez lata w telewizji, a teraz w autobusie. Co by powiedział ojciec?!

Właśnie spełniam jego testament: Nikt za ciebie nie zdecyduje. Sama weź życie w swoje ręce, bo inaczej będzie stukało do drzwi, a ciebie nie będzie w domu.

W jakim miejscu będzie cię szukać życie, córko, w autobusie? To jakiś protest wobec świata?

Raczej wobec siebie. A przełożona z pracy powiedziała, że czas zdjąć koronę, bo straciłam kontakt z rzeczywistością, nie jeżdżę komunikacją, nie znam ludzi. No więc będę ich poznawać!

Pracowałaś na takich stanowiskach, a teraz chcesz kulturalizować pasażerów?

Mama kładzie się na kanapie, masuje skronie.

Położyłaś mnie na łopatki, córko, tym noworocznym pomysłem.

Ktoś mądry powiedział: Gdyby Bóg od czasu do czasu nie powalał nas na łopatki, nigdy nie spojrzelibyśmy w niebo. Spójrz! Słońce świeci, dzieci sypią ptakom ziarno, a śnieg znów pada

Lideczka nuci: I pada śnieg, i pada śnieg

Ty jesteś nasza wariatka! Zarobisz jako konduktorka pięć razy mniej, niż miałaś! Zgodzić się muszę na pomoc od pana Włodzimierza z drugiego piętra.

Mamo, to dobry człowiek. Emeryt wojskowy, wdowiec, uczciwy i hojny. Wiem, tata był jedyny, ale już nie żyje prawie dziesięć lat

Olu! Tu chodzi o ciebie, nie o mnie. Zanudzisz się w tej pracy! Zero twórczości! Choć twój ojciec mówił zawsze, że nawet jako sprzątaczka wymyślisz coś nowego A może pojedziesz na tydzień do Zakopanego za kasę z odprawy? Odpocznij, przemyśl życie.

Może razem, mamo? Za moją odprawę!

Telefon Lideczki dzwoni. Mama nasłuchuje:

Dobrze, czwarty stycznia wychodzę na linię. Dokumenty już w kadrach, dziękuję.

Mamo, sorry, Zakopane odpada!

******

Autobus nr 7 kończy pierwszy kurs przez całe miasto do wschodniej granicy. To popularna linia, zawsze z tłumem pasażerów. Ostatni przystanek.

Panie Dionizy, mogę używać pana mikrofonu? Jak prawdziwa przewodniczka!

Coś znów wymyśliłaś? Autobus już udekorowałaś bombkami i łańcuchami, komunikaty na drzwiach zmieniłaś. Jakie dziś motto jest dla pasażerów?

Motto dnia, panie Dionizy!

Ooo, mot-to!

Dobrze jest być w drodze, którą się samemu wybrało!

Z tobą ciekawie, Olu! Trafił mi się konduktor jak marzenie. Ale mój zmiennik Seweryn ciągle nie może się do ciebie przyzwyczaić. Twierdzi, że bał się spojrzeć ci w oczy, jak podarowałaś mu teczkę z polskim godłem i powiedziałaś, by nasze papiery wkładał do niej. Seweryn rzucił starą teczkę, powiedział, że zaczyna się nowa era i kazał żonie zamówić dwie koszulki z flagą przez Allegro. Z tobą jest inaczej. I ciuchy masz jak z munduru, i okulary. Gdybym nie wiedział, powiedziałbym, żeś aktorka! Najbardziej Seweryn się zdziwił, gdy przy naszych nazwiskach powiesiłaś cytaty. Nietuzinkowe pomysły!

***

Możesz wesprzeć nasz Klub Literacki dowolną wpłatą
lub kupić subskrypcję Premium i pomóc rozwinąć Papierowego Słonia.

***

Panie Dionizy! Jesteście nasi lokalni Arystotelese! Tyle madrości w żartach.

Ola, siedząc na krześle konduktorki przy kierowcy, czyta na głos dwie tabliczki zawieszone w autobusie pod tytułem Cytaty dla pasażerów od naszych kierowców:

Przez telefon albo cicho, albo ciekawie! Dionizy Sidor, kierowca MPK nr 1.

Jak nie ustąpisz starszej pani miejsca, zrobię to za ciebie Seweryn Batur, kierowca MPK nr 1.

Po prostu filozofia na wieki, podsumowuje Ola.

A my cytujemy ciebie! Możemy być na ty? Mówisz: Wszystko w naszych głowach. Zmień płytę i będzie ci grać, co dusza zapragnie!

To byli słowa mojego taty, panie Dionizy.

Dlaczego byłego?

Zginął. Był zasłużonym budowniczym, stawiał domy, mosty, szkoly. Wypadek na budowie. Odszedł w ramionach mamy w szpitalu.

Przykro, Olu Została ci mama?

Tak, prowadzi zajęcia muzyczne w przedszkolu. Właśnie chciałam, panie Dionizy, by w naszym autobusie grała muzyka. Powiedziałabym coś przez mikrofon pasażerom, a potem puściła nastrojowe melodie.

Ale wiesz, pasażerowie jeden lubi głośno, inny cicho, jeden woli jazz, drugi disco

Przejrzałam przepisy, nigdzie nie zabroniono muzyki w autobusie, nie ma nawet norm głośności. Oczywiście, nie może drażnić pasażerów wręcz przeciwnie, ma tworzyć nastrój. Już Arystoteles pisał, że muzyka wpływa na emocje. Dobiorę takie utwory, które spodobają się wszystkim. I jeszcze przez mikrofon odezwę się z ważnymi ogłoszeniami oczywiście nie w godzinach szczytu. Może spróbujemy? Pan pozwoli?

Autobus rusza w trasę. Na krańcówce wsiadają pasażerowie, płacą za przejazd, zajmują miejsca. Ola siada przy kierowcy i mocnym głosem mówi przez mikrofon:

Szanowni pasażerowie! Jedziemy najdłuższą i najpopularniejszą linią w naszym mieście, początek na ul. Leśnej. Tam świeże powietrze, dlatego często rodziny jadą stąd na spacery do lasu. Za 15 przystanków centrum ulica Jasna, zimą najjaśniejsza w mieście: od śniegu, ozdób i świateł. Kochani! Mamy cudowne miasto, w okresie świątecznym w centrum możecie odwiedzić jarmark, wybrać się z dziećmi do teatru lalek, wystarczy wysiąść przystanek przed centrum. Gościom polecamy unikalny skansen przy ul. Wiejskiej do niego dojedziecie 2/3 trasy. No i zapraszam na rodzinną choinkę w Miejskim Parku przy Sadowej nie pożałujecie! Udanej podróży i dobrego wypoczynku w świąteczne dni.

Ola kończy przemowę. Nagle młody pasażer zadaje kąśliwie: To może powie pani też, co grają w kinie Świat?

Ola natychmiast ripostuje: Niestety, do Świata nasz autobus nie jeździ. Trzeba przesiąść się w Centrum na linię 1, potem jeszcze 10 przystanków. Dziś grają komedię Choinki 15. Ale polecam kino Gwiazda, po naszej trasie, przystanek Kino Gwiazda. Tam trzy sale Choinki 15, opowieść o polskim bohaterze i melodramat Noworoczna przesyłka.

Kierowca zatrzymuje się przy parku, szepcze: Olu, żona i ja wpadniemy na rodzinną choinkę w parku. Będzie losowanie i grzaniec po polsku?

Oczywiście, będzie, uśmiecha się Ola. Panie Dionizy, ja marzę, żeby zagrała u nas kapela na żywo w święta może w Trzech Króli przyjedzie trio Jasnogórska? A na Dzień Babci zaproszę akordeonistę. Zgodzi się!

Lideczka dzwoni do mamy: Mamuś, ja niestety na własną rodzinną imprezę nie zdążę. Pracuję podwójną zmianę, brakuje ludzi. Ale ty idź z panem Włodkiem z drugiego piętra, będzie szczęśliwy, a ty mam nadzieję też. Całuję, ruszamy!

Przez kolejne dni Ola opowiada pasażerom o lokalnych atrakcjach przez mikrofon, ogłasza wydarzenia jest zawsze uprzejma, delikatna i przekonująca. Po miesiącu stałych pasażerów już nie dziwi nowa konduktorka, a wieści o niej rozchodzą się po całym mieście.

***
Po trzech miesiącach wieść o oryginalnej trasie i nietuzinkowej konduktorce dotarła do szefostwa.

Pani Olu, rozpoczyna poważnie dyrektor MPK, Andrzej Serafin. Zaprosiłem panią nieprzypadkowo. Zdaje się, że nie trafiła pani na właściwe miejsce. Pani rola to bilety, a nie rozrywka, ogłoszenia czy śpiewy. Niedługo skargi nas zasypią.

Panie Dyrektorze! Cieszę się, że mogę porozmawiać z panem o jakości przewozów. Chcę pogratulować takich wspaniałych kierowców jak Dionizy Sidor i Seweryn Batur świetni fachowcy, zasługują na premie. Dziękuję za to, że mogę nie tylko sprzedawać bilety, ale i kulturalizować pasażerów. Moje mini-konkursy i koncerty traktuję jako innowacyjny projekt MPK.

Wielki, niezgrabny dyrektor nerwowo ociera czoło, kręci się, wstaje, siada i w końcu mówi:

Faktycznie, wpływy ze sprzedaży wzrosły. Ale ludzie różni jedni muzyki nie znoszą, inni nie znoszą śpiewów, a pani jeszcze karaoke robi! Tego nie przewiduje regulamin!

Ale i nie zakazuje, panie dyrektorze! W przepisach, które pan sygnuje, jest zapisane, że konduktor dba o bezpieczeństwo i komfort nie tylko bilety.

Komfort owszem. Ale już konduktorki się skarżą.

Nie miały okazji mnie poznać pracuję w dwie zmiany.

I tu problem! Najstarsze konduktorki, usłyszawszy o pani innowacjach, jechały panią sprawdzić. Od razu poleciały się żalić. Twierdzą, że siedzi pani przy kierowcy jak królowa, przez mikrofon każe płacić, zamiast podejść do ludzi, a z nudów prowadzi pani wykłady. Pani została zatrudniona jako konduktor, a nie przewodnik!

Ola w myślach nuci Póki nie jest za późno, konduktorze, daj na hamulec. Spogląda łagodnie na dyrektora.

Panie Dyrektorze! Pragnę przypomnieć, że konduktorka nie ma prawa żądać opłaty, może tylko sprzedać bilet na życzenie pasażera. Obowiązek płatności leży po stronie pasażera. A króluję, bo mamy zasadę: wszyscy wsiadają przednimi drzwiami, wychodzą tylnymi. Gdy jest tłum, podają pieniądze lub karty po ludziach, a ja przez mikrofon uspokajam, że karta wróci bo jest tu kamera. I jeśli ktoś próbowałby użyć cudzej, od razu zostanie nagrany!

Ale tu nie ma kamer! Kłamie pani na głos?!

Marzę, wyobrażam sobie lepszą organizację. O kamerach warto pomyśleć, panie dyrektorze. To już standard.

Zagubiony Andrzej Serafin pyta:

Pani naprawdę nie chodzi po autobusie?

Czasem podchodzę, żeby pomóc starszej pani, mamie z wózkiem, czy dziecku podać chusteczkę, albo udzielić pierwszej pomocy. Ale na ogół góra przychodzi do Mahometa pasażerowie sami płacą, a ciekawscy i tak podejdą, żeby zobaczyć tę królową. Podczas rozmów, żartów i muzyki opłacają przejazd. Panie Antoni, kocha pan to miasto? Dawno tu pan mieszka?

Wróciłem dopiero co po rozstaniu z żoną Miasto się zmieniło, nie poznaję go!

Właśnie! Czemu nie mogli by się o tym dowiedzieć nasi pasażerowie, jak sami nie mają czasu, by cokolwiek przeczytać. Ja jestem nie przewodnikiem, tylko nawigatorem sugeruję kierunki. A panu polecam spektakl Rozwód po polsku. Komedia na dobry humor.

Olu, przepraszam, nie mogę dalej rozmawiać. Mam teraz naradę. Ale gdyby kiedyś zaprosiła mnie pani do teatru, nie odmówię

************

Projekt Konduktorka-Królowa trwa przez luty, marzec Ola dostaje premię na Dzień Kobiet, dyrektor zaproszenie do teatru, ale sama nie idzie pracuje na dwie zmiany. Sława rozchodzi się, pracownicy plotkują, wyśmiewają pomysły, nazywają Olę szaloną. Ktoś nawet rozpuszcza plotki, że królowa z siódmej ma sponsorów, skoro się tak bawi. Nie wiedzą, że jedynym dobroczyńcą jest emerytowany pułkownik pan Włodzimierz z drugiego piętra, który ceni Lideczkę i kocha jej matkę.

********

28 kwietnia, sobota. Urodziny Oli. Mama namawia córkę, by wzięła wolne, ale ona idzie do pracy, bo czeka na nią jej autobusowa rodzina. Lideczka rusza pieszo do zajezdni w chłodny, kwietniowy poranek i myśli, że naprawdę lubi nowy rytm i melodie swojego życia po porzuceniu prestiżowego stanowiska. Nagle widzi drobne płatki śniegu spełnienie dziecięcego marzenia: śnieg na urodziny! Jest zachwycona; zwiewne, ulotne, magiczne. W autobusie czeka na nią niespodzianka: kierowcy udekorowali wnętrze białymi śnieżynkami. Seweryn wręcza jej w imieniu swoim i Dionizego bombonierkę i nowy, piękny mikrofon: Nasza królowa zasługuje na wszystko najlepsze! Ona w zamian daje im butelkę ziołowego balsamu i książkę Moja Polska.

Pasażerów mało, dopiero w centrum robi się tłok. Nagle do autobusu wsiada mężczyzna, na widok którego Ola czuje dreszcz serce bije jak oszalałe: to on, jej Paweł, jedyna miłość życia. Trzyma futerał z saksofonem, więc nie może zapłacić za bilet. Wytrącona z równowagi, Ola niemal krzyczy: Płacimy za przejazd! Kamera działa! Przechodzimy do środka! Rzuca się z miejsca, jakby chciała uciec przed własnym sercem. I nagle Słyszy żywą muzykę. Romantyczny, wzruszający saksofon w rękach Pawła wypełnia autobus i pałac duszy królowej melodią: I pada śnieg, i pada śnieg.