Ja też miałam duszności

Też się dusiłam

Tomasz oznajmił to późnym niedzielnym wieczorem, kiedy Zofia układała na stosie wyprasowane koszule. Wszedł do sypialni, usiadł na brzegu łóżka i powiedział to tak, jakby informował o cieknącym kranie.

Zofiu, duszę się.

Nie podniosła głowy. Położyła jedną koszulę, wzięła kolejną.

Od czego?

Od tego wszystkiego. Od rutyny. Każdy dzień taki sam. Wstajesz, jesz, jedziesz do pracy, wracasz, jesz, kładziesz się spać. I tak w kółko.

Zofia starannie złożyła rękawy, poprawiła kołnierzyk. Miała pięćdziesiąt jeden lat, Tomasz pięćdziesiąt trzy. Przeżyli wspólnie dwadzieścia sześć lat w tym mieszkaniu na ulicy Jesionowej, wychowali syna Piotra, który już od pięciu lat mieszkał w innym mieście i dzwonił głównie w święta.

I co proponujesz? zapytała spokojnie.

Chcę odejść.

Wtedy przystanęła. Nie dlatego, że się przestraszyła. Spojrzała na niego uważnie, jak patrzy się na kogoś, kto mówi coś od dawna przewidywanego.

Dokąd odejść?

Wynająć mieszkanie. Pobyć samemu. Odzyskać powietrze.

Dobrze powiedziała Zofia i sięgnęła po następną koszulę.

Tomasz najwyraźniej spodziewał się czegoś innego. Pochylił się lekko w jej stronę.

Nic nie powiesz?

A co tu mówić? Jesteś dorosły, Tomek. Chcesz, to idź.

Nie będziesz robić awantury?

Złożyła koszulę, położyła na stosie i w końcu popatrzyła mu prosto w oczy.

Nie. Pod jednym warunkiem.

Jakim?

Nie dzwoń do mnie z pytaniami domowymi. Gdzie coś leży, jak coś naprawić, gdzie podziałam tamto. Skoro odchodzisz, radź sobie sam.

Zamilkł.

To wszystko?

To wszystko.

Nie wiedział, co z tym zrobić. Spodziewał się łez, wyrzutów, że będzie trzymać go za rękaw, mówić o latach, synu, o tym, że tak się nie robi. Nawet ćwiczył w myślach odpowiedzi. A ona stała i prasowała koszule.

No dobrze powiedział w końcu To się spakuję.

Pakuj się.

Poszedł do garderoby. Długo patrzył na półki. Potem zaczął wrzucać do torby jeansy, t-shirty, skarpetki. Wziął golarkę, ładowarkę do telefonu, książkę, której i tak nie czytał od pół roku. Wyszedł do przedpokoju. Zofia była już w kuchni i głośno krzątała się przy garnkach.

Wychodzę rzucił w stronę kuchni.

Powodzenia odpowiedziała zza drzwiczek.

Drzwi zamknęły się cicho. Postał chwilę przed mieszkaniem. Cisza. Żadnych kroków po drugiej stronie, żadnego pośpiechu, tylko spokój.

Nacisnął guzik windy.

***

Wynajął mieszkanie przez znajomego w dwa dni. Mała kawalerka w dzielnicy obok, czwarte piętro, okna wychodziły na zaniedbane podwórko. Właściciel, starszy pan z wąsem, pokazał szybko i zainkasował czynsz za dwa miesiące z góry, w złotówkach. W środku stała wersalka, stół, dwa krzesła, peerelowska lodówka i gazowa kuchenka. W oknie zwisały zasłony w kolorze starej musztardy.

Tomasz postawił torbę, usiadł na wersalce i rozejrzał się.

Cisza była dokładna i głęboka. Nikt nie kręcił się obok, nie grzał telewizora, nie wołał na obiad. Położył się na plecy z rękami za głową i pomyślał: to jest to, wolność.

Pierwsze dwa dni były prawie przyzwoite. Wstawał, kiedy chciał. Jadł to, co kupił po drodze do domu. Łaził boso w skarpetkach, nie tłumacząc się przed nikim. Wieczorami dzwonił do starego kolegi Marka ten śmiał się i mówił: Słusznie, Tomek, dawno trzeba było.

Trzeciego dnia okazało się, że kończą mu się czyste skarpetki.

Popatrzył na pralkę w łazience połączonej z WC. Była niewielka i okrągła. Otworzył drzwiczki, popatrzył do środka, zamknął, otworzył znowu. Pamiętał, że właściciel coś mówił o proszku pod umywalką. Znalazł opakowanie z napisem Do białego i kolorowego. Wsypał odręcznie do jakiegoś pojemniczka, wybrał tryb, nacisnął start.

Pralka zabrzęczała.

Po godzinie wyjął skarpetki były wilgotne, prawie mokre i lekko różowawe. Zrozumiał później: dorzucił nową czerwoną koszulkę razem z nimi.

Powiesił skarpetki na kaloryferze. Schły do następnego wieczora.

Czwartego dnia chciał ugotować coś konkretnego. Kupił w sklepie pierś z kurczaka, ziemniaki, cebulę. Znalazł w szafce patelnię z wyłażącą powłoką. Postawił na kuchence, wlał olej. Olej zaczął syczeć, wrzucił pierś w całości od razu przykleiła się do dna. Obierał ziemniaki długo i nierówno, połowa została na skórce. Cebula uroniła mu łzę do oka.

Ostatecznie na talerzu wylądowało coś brązowo-białego, surowe w środku, twarde z wierzchu.

Zjadł pół, resztę wyrzucił i zamówił pizzę przez internet.

Po tygodniu podliczył wydatki na jedzenie na wynos. Niemal tyle, co na miesięczne zakupy, kiedy byli razem z Zofią. Postanowił się poprawić. Kupił kaszę gryczaną. Ugotował wyszła w porządku, to trochę go uspokoiło.

Ale życie codzienne opadało na niego jak powolna fala.

***

Prawdziwy przełom przyszedł dziesiątego dnia.

Biorąc prysznic zauważył, że woda stoi. Popatrzył pod nogi: na podłodze rozlewała się szara kałuża. Zakręcił kran. Poczekał. Kałuża twardo stała. Nacisnął stopą odpływ. Nic.

Przypomniało mu się słowo: syfon. Tak Zofia mówiła czasem: Trzeba przeczyścić syfon, bo woda będzie stała. Kiwając głową udawał zainteresowanie i szedł do pokoju.

Tomasz przykucnął, zajrzał pod wannę. Była tam rura, potem jeszcze rura i jakieś białe plastiki. Dotknął. Puściło niemal samo, natychmiast i lunęło. Nie polało się a właśnie lunęło na siłę, zimne i brudne.

Podskoczył, poślizgnął się, chwycił za ręcznik, który natychmiast wylądował w wodzie. Próbował dokręcić z powrotem nie pomagało. Woda leciała na podłogę, potem na dywanik, który chłonął płyn niczym gąbka.

Pobiegł na bosaka do kuchni, zostawiając mokre ślady, w panice szukając, jak zakręcić wodę. Nagle przypomniał sobie, że właściciel coś mówił o zaworze pod zlewem w kuchni. Poszukał, zakręcił. Strumień ustał.

Wrócił do łazienki. Wyglądała jak po powodzi. Wszystko mokre, z syfonu kapało.

Tomasz usiadł na podłodze w przedpokoju, w podmokłych majtkach, wpatrując się w ścianę.

Pierwsza myśl: zadzwonić do Zofii, ona zawsze wiedziała, co robić w takich sytuacjach. Już szukał jej numeru na telefonie i nagle przypomniał sobie jej głos: Nie dzwoń z domowymi sprawami.

Odłożył telefon.

Ale zadzwonił do Marka.

Marek, wiesz jak naprawić syfon?

Co? Marek miał hałas w tle.

Syfon pod wanną. Woda się leje.

Tomek, ja zawsze dzwonię po hydraulika. Mam numer, chcesz?

Hydraulik przyszedł nazajutrz. Popatrzył, coś pokręcił, wymienił uszczelkę w kwadrans. Zażądał zapłaty Tomasz przez chwilę tylko patrzył pustym wzrokiem.

To normalna stawka? zapytał w końcu.

Normalna rzucił hydraulik i wyszedł.

Tomasz zamknął za nim drzwi. Pomyślał, że Zofia nie dzwoniłaby do hydraulika. Sama by coś przykręciła, sama kupiła uszczelkę w żelaznym. Kiedy? Jak? Po prostu była. Tak samo jak pogoda za oknem.

***

W tym czasie pojawił się pomysł.

Zadzwonił do Ewy, z którą kiedyś, dawno, może dwadzieścia lat temu, mieli coś na kształt przelotnego romansu zanim poznał Zofię. Ewa była rozwiedziona od lat, wiedział to od znajomych. Zdarzało im się rozmawiać na urodzinowych spotkaniach, raz czy dwa przywitali się i na tym koniec.

Ewa, cześć. Tomek Leśniak.

Tomek?! zaskoczenie, ale bez dystansu. Ile lat, ile zim.

Od niedawna mieszkam sam. Pomyślałem, może wyjdziemy gdzieś na kolację?

Zastanowiła się sekundę.

Sam? Od kogo?

Od żony.

Rozwodzicie się?

Na razie w trakcie…

Rozumiem. W jej głosie pojawiła się nuta ostrożności. Możemy się spotkać.

Spotkali się w kawiarni w centrum. Ewa przyszła w eleganckim płaszczu, z krótkim cięciem, zadbana. Usiadła naprzeciw, zamówili wino, rozmawiali o dawnych znajomych. W połowie kolacji zapytała:

Co u ciebie? Gdzie pracujesz?

Cały czas w firmie budowlanej. Szef działu zaopatrzenia.

A mieszkasz gdzie teraz?

Wynająłem kawalerkę. Jesionowa.

Fajnie tam?

Chciał powiedzieć dobrze, ale wyszło:

Tak średnio. Pralka słabo wiruje. Kuchenka trochę fiksuje.

Ewa patrzyła na niego wyrozumiale. Dopiero po chwili rozpoznał w tym współczuciu nie miłosne, a raczej takie, jakie się ma do kogoś, komu nie bardzo idzie.

Rozumiem powiedziała.

Potem już rozmowa nie szła. Pytała o Piotra, on o jej córkę, która już wyszła za mąż. Wypili drugie wino, Ewa powiedziała, że musi wcześnie wstać i się pożegnali.

Ewa już nie zadzwoniła. On też nie.

***

Postanowił spotkać się ze znajomymi. Zadzwonił do Marka W piątek, ale do ósmej, bo Irenka ma zebranie rodziców. Zadzwonił do Andrzeja Może być, ale będziesz musiał mnie odwieźć, bo nie piję, jutro z żoną do teściów. Spotkali się w barze przy metrze. Wypili dwa piwa, pogadali o piłce, o pracy. Po chwili Marek spytał:

Jak tam, wolność?

Spoko rzucił Tomasz.

Zofia nie dzwoni?

Nie.

Marek z Andrzejem wymienili spojrzenia.

W ogóle nie dzwoni? upewnił się Andrzej.

W ogóle.

Znów wymienili spojrzenia. Marek przekręcił szklankę w dłoni.

Dziwne. Moja by już trzy razy dziennie wydzwaniała.

Zofia nie dzwoni.

To albo dobrze, albo źle zamyślił się Andrzej.

W jakim sensie?

W tym, że może dobrze sobie radzi.

Tomasz dopił piwo. Nie chciał o tym myśleć. A raczej, myślał o tym każdego dnia, ale nie chciał sam przed sobą się do tego przyznać.

O wpół do ósmej dwaj przyjaciele zbierali się do domu, każdy do swojej żony, do swojego zebrania rodziców, każdy do swojego świata.

Tomasz został przy stoliku sam, zamówił jeszcze jedno piwo, siedział do zamknięcia lokalu.

***

Zofia przez pierwsze dni odczuwała coś jak zagubienie, niespodzianie łagodne. Nie pustka po nim, raczej przedziwna nadwyżka przestrzeni. Jakby poprzestawiano meble i sama nie wiedziała, czy to dobre.

Zadzwoniła do przyjaciółki Wiesławy na drugi dzień.

Odszedł powiedziała.

Jak to odszedł? Gdzie?

Wynajął mieszkanie. Mówi, że się dusił.

Wiesława milczała przez chwilę, potem westchnęła.

Zosiu. Jak się czujesz?

Naprawdę w porządku. Sama się dziwię.

Płakałaś?

Nie. Dziwne?

Może później?

Może. Zobaczymy.

Potem jeszcze zadzwoniła Irmina, poznana przed dwudziestoma pięcioma laty na poradni dla kobiet, od tamtej pory nierozłączna. Irmina, mniej dyplomatyczna, powiedziała:

No nareszcie! Zosiu, ile razy ci mówiłam…

Co mówiłaś?

Że żyjesz jak darmowa sprzątaczka.

Irma, no bez przesady.

Robisz coś dla siebie czasem?

Zofia pomyślała. Nie wiedziała, co odpowiedzieć.

W zeszłym roku ścięłam włosy.

No widzisz.

W kolejnym tygodniu Irmina zaprosiła ją na jogę. Na początku Zofia odmówiła, ale potem jednak poszła. Wyszło na jaw, że jej sportowy dres leżał w szafie jeszcze nie rozpakowany.

Spokojnie mówiła instruktorka z końskim ogonem wszyscy tak zaczynają.

Po dwóch tygodniach już trochę się zginała. Chodziła trzy razy w tygodniu. Potem zaglądały z Irminą do kawiarni, siadały, rozmawiały, bez napięcia, bez presji, że trzeba wracać, bo zaraz Tomasz z pracy.

Wieczorami czytała książki. Kiedyś zasypiała po dwudziestu stronach. Teraz czytała godzinę, półtorej, powoli.

Raz zadzwonił Piotr.

Mamo, tata mówił, że mieszka osobno.

Tak, to prawda.

I jak tam?

Różnie, Piotrusiu. Ale szczerze mówiąc, mi dobrze.

Piotr milczał dłużej niż trzeba.

Mamo, rozwodzicie się?

Nie wiem jeszcze. Nie myślałam o tym.

Nie jesteś smutna?

Jestem zaskoczona. Ale nie smutna.

Znowu milczał. Zawsze trawił nowe rzeczy bardzo powoli.

Okej Jak coś, dzwoń.

Ty też dzwoń. Nie tylko na święta.

***

Był taki moment, kiedy Zofia zatrzymała się na środku kuchni i po prostu stała kilka minut, patrząc przez okno.

Myła ulubioną filiżankę, i nagle myśl: dwadzieścia sześć lat. To dużo. Ponad połowa świadomego życia. Było w tym wszystkim dużo dobrego. Pierwsze wspólne mieszkanie, które remontowali gołymi rękami. Piotrek mały, z kolanami w jodynie. Wakacje nad morzem piętnaście lat temu, gdzie śmiali się cały pobyt i potem nie pamiętała z czego, tylko śmiech, jasny, pamiętała dobrze.

Tego już nie będzie albo raczej: już tylko w przeszłości, jak zdjęcia w albumie.

Czekała, aż to uczucie minie. Minęło. Nie od razu, po kilku minutach.

Odstawiła filiżankę na suszarkę i poszła pakować torbę na jogę.

***

Eugeniusz pojawił się przypadkiem.

Zaczęło się od sąsiadki z dołu, pani Marianny, osiemdziesięcioletniej z dobrą pamięcią i zamiłowaniem do pogaduszek na klatce przez pół godziny. Poprosiła Zofię o wymianę żarówki, bo syn przyjedzie dopiero za tydzień, a w korytarzu ciemno. Zofia wymieniła, potem wypiły razem herbatę, i w tym momencie przyszedł syn pani Marianny ale nie ten oczekiwany, tylko drugi, którego nie spodziewano się wcale.

Miał na imię Eugeniusz, mieszkał w tym samym mieście, wpadł przypadkiem. Miał około czterdziestu ośmiu lat, brodę, niezłą kurtkę, zmęczone oczy człowieka, który za dużo pracuje.

Mamo, znowu każesz ludziom robić robotę za ciebie? zapytał, widząc Zofię z żarówką.

Zosia sama zaproponowała odpowiedziała Marianna z godnością.

Eugeniusz spojrzał na Zofię.

Dziękuję. Sam bym przyjechał, ale nie pomyślałem, że matka siedzi w ciemnościach.

Drobiazg powiedziała Zofia.

Rozmawiali chwilę w progu. Okazało się, że Eugeniusz też pracuje w budownictwie, tylko w innej firmie. Wspomniała, że ona jest księgową. Pożegnał się. Ona wróciła do siebie.

Po trzech dniach sam zadzwonił do drzwi. Przyniósł matce zakupy, a przy okazji jak stwierdził chciał przekazać Zofii czekoladki w ramach podziękowania.

Niepotrzebnie uśmiechnęła się, ale czekoladki wzięła.

Mogę wejść na chwilę? zapytał. Mam pytanie o twojego Tomasza. Matka mówi, że pracował w zaopatrzeniu, a mam temat do dostawców.

Zofia chwilę milczała.

Tomasz mieszka teraz osobno. Ale mogę dać ci numer.

Rozumiem odpowiedział Eugeniusz, a z jego twarzy nie dało się odczytać, czy się dziwi. W takim razie nie będę przeszkadzać.

Odszedł. Po tygodniu zadzwonił jeszcze raz, że sprawę rozwiązał samodzielnie, a potem zaproponował kawę, sąsiedzko. Pomyślała chwilę i wyszła.

Poszli do kawiarni na sąsiedniej ulicy. Gadali o pracy, rodzinach, starej dzielnicy. Słuchał uważnie, nie przerywał, czasem śmiał się z własnych słów już w połowie zdania.

Długo byłaś mężatką? spytał w którymś momencie odruchowo.

Dwadzieścia sześć lat. Albo byłam. Jeszcze nie wiadomo.

Zdarza się stwierdził bez dopytywania.

Doceniła to.

Spotkali się jeszcze raz, potem kolejne. Eugeniusz nie poganiał, nie narzucał się, czasem zadzwonił zapytać, jak zdrowie. Lubiła ten brak zobowiązań. Po tylu latach zobowiązań to było jak otwarte okno w dusznym pokoju.

***

Tomasz tymczasem zauważał u siebie rzeczy, na które nigdy nie zwracał uwagi.

Na przykład nie potrafił czekać. Kiedyś nie musiał: jedzenie się pojawiało, pranie się pojawiało, naprawy działy się same. Teraz czekał aż wyschnie pranie, aż zagotuje się woda, aż przyjdzie hydraulik. Albo czekał aż minie przeziębienie, które złapał w drugim tygodniu i leżał sam, z trzydziestoma ośmioma stopniami, pocąc się i pijąc ciepłą wodę z kranu.

Albo to, że nie umiał jeść w ciszy. Przez dwadzieścia sześć lat przy stole ktoś siedział. Najpierw Piotr, potem już tylko Zofia ale nawet jeżeli milczała, to było żywe, ciepłe milczenie. Teraz cisza była martwa.

Zaczął jeść przy telewizorze. Trochę ułatwiało.

Około trzeciego tygodnia zadzwonił do Piotra.

Cześć, synu.

Cześć, tato. Jak tam?

W porządku. Mieszkam na Jesionowej.

Wiem, mama mówiła.

Jak mama?

Milczał dłużej niż zwykle.

Dobrze. Mówi, że jest jej dobrze.

W sensie… dobrze dobrze?

Tak bezpośrednio. Chodzi na jogę, widuje się z koleżankami.

To go zaskoczyło.

Nie tęskni?

Tata Piotr ostrożnie. Dzwonisz, żeby zapytać, czy mama tęskni?

Nie, po prostu pytam.

Dobrze sobie radzi. Ty też dajesz radę. To dobrze.

Odłożył słuchawkę i usiadł sam, z uczuciem, którego nie znał. Nie żal. Coś innego. Jakby wszedł do pokoju i nie wiedział, po co.

***

Dwadzieścia trzeciego dnia spotkał w windzie nową sąsiadkę z klatki, młodą kobietę, którą kojarzył z widzenia. Miała na imię Wanda, sama się tak przedstawiła.

Jest pan nowym lokatorem? zapytała.

Tymczasowym odparł.

Po rozstaniu z żoną?

Zaskoczyła go bezpośredniością.

Tak.

Zdarza się rzuciła lekko. Jest pan z trzeciego? Tam mieszkał Mieczysław, co śpiewał całe noce.

Nie, z czwartego. Zasłony musztardowe.

Aaa, Daniluk jest właścicielem. On zawsze wynajmuje samotnym facetom. Twierdzi, że rodziny przynoszą kłopoty.

Wysiedli razem. Wanda mieszkała na pierwszym. Pracowała w klinice weterynaryjnej, miała kota i zioła na parapecie.

Pomógł jej raz wnieść siatki. Zaprosiła go na herbatę. Było czysto, ciepło i pachniało cynamonem. Porozmawiali. Była bystra, oglądała świat inaczej, uważnie. Ale złapał się na tym, że nie umie nie myśleć: u niej błysk, a u niego w zlewie talerze od wczoraj.

Spotykali się potem jeszcze parę razy pod skrzynkami, w windzie. Nic się nie mogło wydarzyć, był jak niedokończona myśl.

Kiedyś zapytała:

Zostanie pan tu długo?

Nie wiem.

Wygląda pan, jak ktoś, kto jeszcze nie wie, dokąd idzie.

Tak chyba jest.

To się zdarza. Ja utknęłam po rozwodzie na dwa lata w takim stanie. Potem już żałowałam, że tyle…

Pamiętał to.

***

Trzydziestego pierwszego dnia pojechał na rynek i kupił kwiaty. Nie dlatego, że okazja. Po prostu patrzył na białe chryzantemy i myślał: Zofia zawsze je lubiła. Nie róże, bo róże były za bardzo zobowiązujące.

Kupił duży bukiet, zapłacił i pojechał na Jesionową.

W metrze trzymał kwiaty, ludzie patrzyli z rozmaitymi minami: raz z uśmiechem, raz bez zaciekawienia. Myślał o tym, co powie. Jak ona otworzy drzwi. Uśmiechnie się, pewnie się zdziwi, ale się ucieszy. W końcu dwadzieścia sześć lat myślał.

Zadzwonił do drzwi. Nowy dzwonek, zauważył.

Słychać było ruch, głosy: kobiecy, potem męski.

Osłupiał.

Drzwi uchyliły się na łańcuszku, nowym.

W szparze zobaczył twarz Zofii. Spojrzała na niego, potem na kwiaty. Twarz była spokojna, bez śladów rozpaczy.

Tomek.

Zosiu, przyjechałem.

Widzę.

Mam… to dla ciebie. Lekko uniósł bukiet.

Spojrzała na niego dłużej.

Tomek, nie otworzę.

Dlaczego?

Zmieniłam zamki.

Wiem, ale dlaczego?

Za jej ramieniem przeleciał męski cień. Tomasz śledził wzrokiem.

Kto to?

Nie twoja sprawa stwierdziła bez złości.

Zosiu, poczekaj. Ja… dużo zrozumiałem.

Co zrozumiałeś?

Otworzył usta, zamknął. Potem znowu.

Że było mi dobrze z tobą. Że nie doceniałem. Że to była pomyłka.

Patrzyła na niego długo, a potem powiedziała cicho.

Tomek, zrozumiałeś jedno: że tobie było dobrze. Ale nie zrozumiałeś, dlaczego. Myślisz, że brakowało ci mnie. A ty tęsknisz nie za mną, tylko za prasującą ci koszule.

To niesprawiedliwe.

Może. Ale prawdziwe.

Zosiu, przecież dwadzieścia sześć lat…

Wiem. Były dobre lata. Ale nie chcę jeszcze dwudziestu sześciu.

Nie dasz mi szansy?

Długo nic nie mówiła. Potem:

Wiesz, co najciekawsze? Ja też zaczęłam oddychać. Też się dusiłam. Tylko nie mówiłam.

Stał z chryzantemami.

Zosiu…

Idź, Tomek. Zadzwoń do Piotra, pogadaj z nim. Nie o mnie, tak po prostu, pogadajcie.

Drzwi zamknęły się cicho. Kliknął zamek.

Postał jeszcze chwilę, bukiet powoli opadał do podłogi. Chryzantemy były świeże. One nie wiedziały, co się dzieje.

Na klatce było cicho. Za ścianą grał telewizor.

Odwrócił się i poszedł do windy.

***

Guzik w windzie nacisnął prawie bezmyślnie. W lustrze zobaczył mężczyznę z kwiatami, w porządnej kurtce, lekko wygniecionego, z twarzą człowieka, którym coś się właśnie skończyło. Albo zaczęło.

Na ulicy było już ciemno, latarnie świeciły, pojedynczy przechodnie szli w swoją stronę. Do metra szedł wciąż z bukietem.

Przystanął.

Przy ławce siedziała staruszka, karmiła gołębie. Gołębie tłoczyły się przy jej stopach.

Postawił chryzantemy obok.

Proszę, jeśli pani chce.

Staruszka spojrzała na niego, potem na kwiaty.

Ładne kwiaty. Co, nie przyjęli?

Nie.

Zdarza się powiedziała, wracając do gołębi.

Tomasz poszedł dalej. Ulica była zwyczajna, domy stały jak zawsze, życie toczyło się dalej. Gdzieś w tym mieście Zofia zamknęła za nim drzwi. Gdzieś Piotr wracał do domu, do którego mógł zadzwonić nawet bez okazji.

Gdzieś w kawalerce z musztardowymi zasłonami stały brudne talerze.

Wyjął telefon.

***

W metrze długo patrzył w czarne okno, gdzie odbijał się, rozmazany i nierealny.

Dziwna rzecz myślał bezmyślnie. Po prostu dziwna rzecz.

Pociąg toczył się przed siebie. Stacje migały. W wagonie jechały różne twarze: młode, stare, zmęczone, pełne energii, z siatkami, książkami, z telefonami przy twarzy. Nikogo nie interesował jego los, jego kwiaty zostawione pod ławką, jego dwadzieścia sześć lat, zamknięte drzwi.

Wyszedł na swojej stacji. Wyszedł na chłodne powietrze, w którym było czuć pierwszy śnieg.

Przystanął, spojrzał w niebo.

Było zwyczajne. Nic nowego.

Ruszył w stronę domu.

***

Tej nocy długo nie spał. Wpatrywał się w sufit. Zasłony musztardowe tłumiły światło latarni. Lodówka buczała. Wszystko jak co dzień.

I nagle, jakby przez sen, przypomniał sobie jedną rzecz.

Może osiem, może dziesięć lat temu, pojechali z Zofią do jej rodziców na działkę. Wieczorem siedzieli na werandzie, pili herbatę, za ogródkiem ciemniał las. Zofia milczała. On też. Ale było to dobre, żywe, pełne milczenie.

Wtedy pomyślał: oto jest, dobrze.

Nic nie powiedział.

Po prostu pomyślał, zapomniał.

Leżał na wersalce kawalerki, próbując sobie przypomnieć, kiedy ostatni raz myślał o dobrze. Nie przypomniał. Za oknem zaczynało sypać coś jak śnieg na razie pierwsze, niepewne płatki.

W mieszkaniu była cisza.

***

Rano wstał, postawił czajnik i pomyślał, że trzeba kupić normalne kubki. Te są wyszczerbione i źle się z nich pije.

Potem pomyślał, że trzeba zadzwonić do Piotra.

Potem, że trzeba ogarnąć zaległości w pracy raporty kwartalne.

Potem o słowach Zofii: Ja też zaczęłam oddychać. Ja też się dusiłam.

Wszystkie te lata, nie wiedział o tym. Albo wiedział, ale nie zastanawiał się. Była obok to była oczywistość, a on nie pytał, czy chce, czy lubi. Była częścią codzienności, którą sam uznał za pułapkę, nie myśląc, że dla niej to ta sama klatka, tylko z żelazkiem w ręku.

Zagwizdał czajnik.

Nalał wodę do wyszczerbionego kubka, zalał herbatę, usiadł do stołu.

Za oknem śnieg padał już porządnie, biały, gęsty, kładł się na parapet i nie topniał.

Wyjął telefon, znalazł: Piotr.

Potem odłożył.

Potem znowu wyjął.

Piotr, cześć. To tata. Dzwonię bez powodu. Jesteś wolny?

Jestem, tato. Cześć.

Co u ciebie?

Pracuję. U was śnieg?

Dopiero co zaczął padać.

U nas też…

Milczeli chwilkę. Dobre, żywe milczenie.

Tato? Ty wszystko ok?

Tomasz spojrzał w okno. Za szybą padał śnieg, nic nie było pewne.

Powoli się ogarniam.

Dobrze, dzwoń, jak coś.

Będę dzwonił. Ty też dzwoń. Nie tylko na święta.

Dogadane.

Pożegnali się. Tomasz dopił herbatę. Była w porządku.

Za oknem dalej padało.

***

Prawie w tym samym czasie, po drugiej stronie miasta, Zofia też patrzyła w okno. Miała w ręku filiżankę kawy, w pokoju było ciepło i cicho. Eugeniusz już wyszedł nie zostawał na noc, takie było ich nieme porozumienie: na razie tak.

Myślała o Tomaszu. Bez bólu, bez wielkiej radości jak się myśli o kimś, z kim przeżyło się połowę dorosłego życia. Stał u drzwi z kwiatami, duży, trochę zagubiony, z twarzą człowieka, który życie trochę nauczyło, ale nie do końca.

Nie była zła. Złość minęła. Z początku, w pierwszych dniach po jego odejściu, zorientowała się, że jest zła sama siebie tym zaskoczyła, bo na zewnątrz była spokojna, ale w środku czuła skumulowaną złość na to, co nie było eksponowane. Na to, że nigdy nie pytał, jak się czuje. Na to, że znużyła go rutyna, którą ona budowała własnymi rękami. Na to, że jemu brakowało emocji, a ona nie miała kiedy się nad tym zastanowić.

Potem złość przeszła. Zostało coś cichego, mocniejszego.

Wzięła telefon i napisała do Wiesławy: joga jutro? Odpowiedź przyszła natychmiast: czekałam na wiadomość. Tak.

Uśmiechnęła się i odstawiła filiżankę.

U niej za oknem też padał śnieg.

***

Tomasz tego samego wieczoru zadzwonił do właściciela kawalerki spytać, czy może zostać jeszcze dwa miesiące.

Nie ma sprawy odpowiedział właściciel proszę zapłacić z góry.

Poszedł do sklepu z rzeczami do domu, kupił trzy nowe kubki. Potem jeszcze jedno tak na wszelki wypadek.

Kupił chleb, pietruszkę, kurczaka, ziemniaki. Przepis na zupę znalazł w telefonie cztery kroki. W czwartym napisane: Posól według uznania.

Stał nad garnkiem i zastanawiał się, co to znaczy według uznania. Wsypał trochę, spróbował. Trochę za słone, ale zupa wyszła w porządku.

Nalał do talerza, zjadł w ciszy.

W ciszy zupa smakowała całkiem dobrze.

***

Życie biegło dalej, jak zwykle powoli, bez deklaracji. Zofia chodziła na jogę, czasem spotykała Eugeniusza. Tomasz mieszkał na Jesionowej, czasem dzwonił do Piotra, czasem widywał się z Markiem i Andrzejem bez kobiet, dłużej niż zwykle.

Rozwodu nie złożyli. Może z lenistwa, może dlatego, że już nie mieli siły do formalności.

Pewnego dnia spotkali się w sklepie tym, gdzie robili zakupy od dwudziestu sześciu lat. On stał przy chłodni, czytając skład kefiru z miną naukowca.

Podeszła do niego.

Tomek.

Odwrócił się. Zmierzyli wzrokiem. Trochę schudł, spojrzenie miał spokojniejsze niż kiedyś.

Cześć, Zosiu.

Cześć. Dobrze wyglądasz.

Ty też.

Stali chwilę.

Szukasz kefiru? zapytała.

Tak, ale nie wiem, który

Ten jest dobry wskazała opakowanie.

Dzięki.

Wziął opakowanie. Odwrócił się, poszli w różne strony.

Przy kasach byli prawie równocześnie. Ona spakowała zakupy, on swoje. Wyszli niemal razem.

No to cześć powiedział.

Cześć odpowiedziała.

Ona w prawo, on w lewo.