Niewinna, a oskarżona

Niewinna winna

Zabieraj swoją córkę i wychodź. Między nami już nic nie ma!

Ale, Szymonie…

Powiedziałem, co miałem powiedzieć! Nie chcę cię więcej widzieć!

Drzwi trzasnęły, a Elżbieta zachwiała się. Przed oczami pociemniało, w uszach zadźwięczało, a z oddali rozległ się głos, jakby głos jej matki: „Nie wolno ci!”

To ją ocuciło. Elżbieta ostrożnie zrobiła krok, potem kolejny i opadła na krzesło, zaciskając paznokcie w dłoniach. Ból pomógł jej wrócić do rzeczywistości, rozwiał mgłę, która zaczęła zalewać jej duszę.

Nie wolno się rozklejać! Nie wolno spadać w otchłań rozpaczy! Choć jakże bardzo się tego chce…

Nie wolno! Masz jeszcze Kamilkę! I… Nie, niech na razie o tym nie myśli. Najpierw musi się pozbierać i spróbować zrozumieć, co się wydarzyło.

Co tak bardzo odwróciło Szymona od niej? Dlaczego ją wyrzuca? Przecież jeszcze wczoraj wszystko było w porządku…

A może wcale nie było?

Głowa zaczęła wreszcie pracować. Elżbieta odwróciła ręce grzbietem do góry i zaczęła analizować.

No dobrze. Jak to mówiła jej matka? Gdy nie wiesz co robić analizuj! Punktuj każdy powód i zaginaj palce jeden po drugim. A najlepiej weź ołówek i spisz wszystko!

Ale ołówki były daleko, w innym pokoju. A tam spała Kamilka…

Córka spała zawsze bardzo czujnie i Elżbieta nie chciała jej budzić. Mała tylko by się rozpłakała, pomarudziła i nie dałoby się spokojnie zebrać myśli.

Trzeba się obejść tym, co jest.

Elżbieta spojrzała na swoje ręce. Paznokcie, dawno już nie widziały dobrego manikiuru, bo szkoda jej było na to czasu. Skóra była zgrubiała, a na palcach pełno piegów, które zawsze pojawiały się, gdy Elżbieta zbyt długo grzebała w ogródku. Kto by pomyślał, że prowadzenie domu tak ją wciągnie i zupełnie zapomni o wszystkim, czego uczyła ją matka?

Ela, jesteś kobietą!

Nie! Ja jestem dziewczynką!

Tymczasowo! Z czasem staniesz się dorosła. Najpierw panną, potem kobietą. I my nie możemy się zaniedbać! Nigdy! Manikiur, pedikiur, fryzura! Zadbane dłonie to twoja wizytówka. Nie ma co zakładać diamentów, gdy szyja już tydzień nie widziała wody. Wiesz o czym mówię?

Wiem, mamo! ośmioletnia Elżbietka, stojąc przed lustrem, smarowała usta mamy szminką.

To jeszcze za wcześnie! śmiała się mama i wyrywała jej szminkę z rąk. I tak jesteś śliczna, nie trzeba się malować! Na wszystko przyjdzie czas. Gdy podrośniesz, wybierzemy ci odpowiednią kosmetykę.

Ale mamo

Koniec dyskusji!

Gdy Elżbieta słyszała od matki to ostatnie zdanie, wiedziała że nie ma sensu się spierać. Mama zawsze dotrzymywała słowa.

We wszystkim…

Ela, wyjeżdżam. Przez jakiś czas będziesz mieszkała u babci. Tak trzeba.

Mamo, na długo? dziewczynka, dzień po swoich dziesiątych urodzinach, kręciła rąbek sukienki w dłoniach, starając się nie rozryczeć.

Pół roku. Dostałam bardzo dobrą pracę. Ale to na północy, nie mogę zabrać cię ze sobą. Lepiej będzie ci tu, z babcią. A ja będę dzwonić i pisać do ciebie listy.

Nie wyjeżdżaj, mamo…

Elżbieta zaczęła płakać, a mama w bezsilnych próbach pocieszenia traciła cierpliwość.

Wystarczy! Nie mam innego wyjścia! Jeśli nie przyjmę tej pracy, nie wyprowadzimy się od babci. Chcę, żebyś miała swój pokój. Żebyśmy mogły pojechać nad morze. Gdyby ojciec żył, nie musiałabym się nad tym zastanawiać. Ale teraz muszę zadbać i o ciebie, i o babcię!

Jest przecież ciocia Teresa! upierała się Elżbieta, kręcąc głową.

Ciocia Teresa ma swoje problemy. I jej też trzeba pomóc!

Pomóż mi! Zostań! wyrwało się dziewczynce i po raz pierwszy zobaczyła w oczach matki ten lodowaty błysk.

Elżbieta! matczyny ton był tak zimny, że Ela się wzdrygnęła. Nie można myśleć tylko o sobie! Jeśli nie pomyślisz o innych, nikt nie pomyśli o tobie, gdy będzie trzeba. Rozumiesz? Ja myślę teraz przede wszystkim o tobie! I chcę, żebyś miała wszystko! To pierwszy i ostatni raz, obiecuję ci! Wytrzymaj, kochanie. Tak musi być.

Nie miała wyboru przytaknęła, choć serce ściskał ból jakby drapała je cała sfora kotów.

Ela pisała do mamy listy, a w weekendy z całych sił wrzeszczała do słuchawki, jak bardzo za nią tęskni. Czas ciągnął się nieskończenie. Gdy babcia powiedziała, że jadą po mamę na lotnisko, tak się rozpłakała ze szczęścia, że trzeba było brać taksówkę tak długo nie dawała się uspokoić

Mama dotrzymała słowa. Nigdy już nie wyjeżdżała na tak długo. Były krótkie delegacje, ale to nie była już taka rozłąka.

Przeprowadziły się z kawalerki po ojcu Elżbiety do większego mieszkania. Ela dostała swój pokój, ale rzadko w nim siedziała. Zaraz po lekcjach przenosiła książki do kuchni i czekała, aż mama wróci z pracy. Spędzały wieczory razem, nawet jeśli mama nadrabiała domowe zlecenia.

Było im dobrze razem.

Perypetie wieku dojrzewania przeszły właściwie niepostrzeżenie. Matka Elżbiety miała tyle taktu i cierpliwości, że Ela potem ze zdumieniem wspominała, jak niewyobrażalnie dużo miłości skrywała w sobie ta drobna kobieta, nie mająca żadnego oparcia. Babci już nie było, zostały same.

Matka nie utrzymywała kontaktu z siostrą.

Ela raz tylko zapytała, dlaczego. Odpowiedź była krótka i jednoznaczna.

Wszystko można wybaczyć i zrozumieć. Poza zdradą.

Kogo ciocia Teresa zdradziła?

Naszą mamę. Twoją babcię. Bardzo chciała ją zobaczyć przed odejściem, pożegnać się. Teresa nie przyjechała.

Dlaczego?

Bała się, że poproszę ją o pomoc w opiece. A przecież to też był jej obowiązek. Nie stać ją było na widok mamy w takim stanie. Nie mogła jej karmić łyżką, myć jak niemowlę Nie mogła patrzeć, jak rozsądek opuszcza tę, która była dla nas zawsze podporą…

A ty mogłaś?! wybuchnęła Elżbieta.

Ja też nie mogłam matka patrzyła prosto, tylko usta jej drżały. Ela chciała ją objąć, by ją pocieszyć. Ale nie miałam wyboru, Elżbieta! Rozumiesz? Żadnego! To była moja matka. Musiałam zrobić wszystko, żeby odeszła spokojnie. Przede mną i z nami. Nawet jeśli już nas nie poznawała

Dlatego więcej niż kilka minut dziennie nie pozwalałaś do niej podchodzić?

Tak. Nie chciałam, byś ją taką zapamiętała.

Wiesz, że nie pamiętam Nie pamiętam jej chorej, ale pamiętam jak uczyła mnie robić konfitury i ściągać pianę z dżemu. Trzeba było ją zebrać do spodka i jeść najmniejszą łyżeczką. Było pyszne

My z Teresą też tak robiłyśmy w dzieciństwie

Nie rozumiem! Przecież mama wychowywała was tak samo! Dlaczego więc jesteście takie inne?!

Tak bywa, Elu. Mama bardzo chroniła Teresę, bo ta dużo chorowała w dzieciństwie. Może dlatego zdecydowała, że trzeba ją chronić przed wszystkim? Nie wiem…

Udało jej się?

A co?

Uchronić Teresę.

Nie. Sama wiesz, jak się jej życie potoczyło. Dwa małżeństwa. Troje dzieci. Wszystko na wariata i bez szczęścia… Nie wiem, czy racja była po stronie mamy, ale zrozumiałam jedno nie chcę powielać tych błędów wobec ciebie.

Myślisz, że nie trzeba chronić dzieci przed wszystkim?

Nie tak! Trzeba! Ale z głową! Co za matka, która nie pomoże swojemu dziecku? To jest właściwe. Ale powiedz mi, co dobrego w zamykaniu dziecka pod szklanym kloszem i próbowaniu przeżyć za nie życie? To niewłaściwe. Sukcesy i upadki, guzy, własne doświadczenia to najważniejsze. Rzadko kto uczy się na cudzych błędach. Uczymy się na swoich. I powiem ci jedno zawsze cię wesprę, pomogę, gdy trzeba. Ale nie proś, żebym rozwiązywała twoje problemy od początku do końca. Gdy napotkasz trudność pomyśl! Jeśli sobie nie poradzisz, jestem obok. Zawsze. Zrozumiano?

Tak, mamo…

I właśnie teraz Elżbieta siedziała, zaginała palce i próbowała zrozumieć, gdzie wszystko poszło nie tak.

Wczoraj obchodzili imieniny Szymona. Bez przesady, kameralnie w gronie rodzinnym, bo lato, więc dzieci biegały po dworze, a w ich dużym domu, do którego z Szymonem przeprowadzili się rok wcześniej, znalazło się miejsce dla wszystkich.

Przyjechała mama Elżbiety, teściowa i siostra Szymona z rodziną.

Kamilka, szczęśliwa, że wreszcie będzie miała towarzystwo, biegała po podwórku i nie przestawała pytać:

A kiedy przyjadą? Będzie basen? Mamo, a będziemy się bawić?

Pytań było tyle, że Elżbieta przestała na nie reagować i tak córeczka sama sobie na nie odpowiadała i sprzątała w swoim pokoju, bo nie wolno przyjmować gości, gdy jest bałagan!

Szymon pojechał na targ, więc w kuchni zaczęło wrzeć. Mama Elżbiety pytała ją o samopoczucie.

Dlaczego się tak denerwujesz, mamo? Coś się stało? nie wytrzymała Ela.

Wszystko dobrze, córeczko uśmiechnęła się mama. A w którym jesteś tygodniu?

Elżbieta w jednej chwili zrozumiała, że jej sekret już nie jest sekretem. Poczucie ulgi było ogromne, aż wybuchnęła śmiechem i objęła mamę.

Jeszcze malutki. Trzy tygodnie. Nawet Szymonowi nic nie mówiłam. Jak się domyśliłaś?

Świecisz jak świetlik. Tak samo było, kiedy nosiłaś Kamilkę.

Mamo, boję się…

Czego, głuptasie? Przecież wszystko macie poukładane!

Sama nie wiem Szymon chodzi zamyślony. Nie rozumiem, co się z nim dzieje…

Pytałaś?

Nie mówi!

To pytaj do skutku!

Mamo!

A co? Mam rację! Masz męża, który się krzywi, a ty nie umiesz dojść, o co mu chodzi? Oj, kiepsko cię wychowałam! Nie wolno choćby na krok puszczać osoby bliskiej od siebie, zwłaszcza gdy coś ją dręczy. Zostawisz, a on znajdzie sobie kogoś do powierzenia… I jak będzie?

Elżbieta zaginała kolejny palec i już wiedziała tu zaczęły się jej obawy. Nie zwróciła na nie uwagi, zanim matka doradziła rozmowę z mężem.

Ale… nie zdążyła. Najpierw były imieniny, potem sprzątanie po gościach, nie znalazła chwili, by porozmawiać z Szymonem.

A potem padły słowa, których Elżbieta nie zrozumiała:

Bierz swoją córkę!

Co to w ogóle miało znaczyć?

Elżbieta zacisnęła pięści. Teraz już wszystko zrobi jak należy, jak uczyła ją matka. Najpierw rozmowa z mężem. Dosyć już tych zagadek!

Szymon wyjeżdżał autem z garażu, kiedy Ela wyleciała na ganek i krzyknęła tak, że nawet walczące w ogrodzie wróble uciekły.

Stój!

Przemknęła ponad schodami, podbiegła do bramy i stanęła przed maską auta.

Zejdź… powiedział cicho Szymon, ale Ela wyczuła, że tak naprawdę wcale nie chce odjeżdżać. Nie chce porzucać rodziny. Miała rację.

Wyjdź. Pogadajmy, zanim Kamilka się obudzi. Co ci strzeliło do głowy? Gdzie się wybierasz? Co to za teksty?! Kim dla ciebie jestem żoną, czy obcą kobietą?!

Jej głos nabierał siły, a Szymon czuł, jak robi mu się gorąco.

Czy krzyczałaby na niego tak, gdyby był dla niej nikim, jak mówiła mu siostra? Dlaczego Elżbieta go zatrzymała, jeśli rzekomo czeka tylko na wolność? Czyż nie chciała, by Kamilka wychowywała się z ojcem?

Wysiadł ponuro z auta i burknął:

Jakbyś sama nie wiedziała!

Gdybym wiedziała, nie pytałabym! Co się z tobą dzieje, Szymonie? Od dwóch tygodni jesteś nieprzytomny. A dziś w ogóle jakbyś oszalał! Co powiedziałeś? Czemu Kamilkę nazwałeś tylko moją córką?! A dla ciebie kim ona jest?!

Sam nie wiem! wyrzucił Szymon, po raz pierwszy patrząc jej prosto w oczy. Powiedz mi lepiej kim dla ciebie jest ten facet, z którym spotykasz się dwa razy w tygodniu w mieście, kiedy odwozisz Kamilkę na zajęcia?! Czyim on jest ojcem?

Co za bzdury mówisz?! rozdziawiła usta. Zwariowałeś?

Z kim się spotykasz, kiedy chodzisz z Kamilką do parku?

Przez moment ją zamurowało, ale zebrała się w sobie.

A, to o to chodzi! I kto ci to powiedział? Mama? Siostra?

Mama nie miesza się!

Jasne! Tylko Anka!

No i co z tego?! Miała prawo mnie ostrzec przed tym, co widziała. Jest moją siostrą!

A ja twoją żoną! Elżbieta poczuła, jak wzbiera w niej gniew. Wierzysz każdemu, byle nie mnie! Tak?!

Okłamałaś mnie!

Ja?! Słyszysz się?! Kiedy? W czym?!

Kim jest ten gość w parku?

Ela westchnęła i pokręciła głową:

Przecież mówiłam! Tylko mnie nie słuchałeś! Spotkałam kolegę z liceum, Piotra. Po latach wrócił do miasta, jego mama jest chora. Wiedział, że moja babcia przechodziła to samo. Prosił o kontakty do lekarza. Potem spotykaliśmy się kilka razy, zawsze z moją mamą. Myślisz, że miałabym romans przy własnej matce? Przecież ona zabiłaby mnie za to! Ona zawsze cię szanowała! A ty…

Elżbieta zamknęła oczy, szarpnęła nosem.

Nie będzie płakać. Nie teraz.

Czyli ty…?

Szymonie, wszystko już ci powiedziałam! przerwała mu i spojrzała tak, że Szymon aż się cofnął. Uwierz w jedno uwierzyłeś kłamstwu, po prostu tak. Zrównałeś moje uczucie i honor własnego dziecka z błotem! Nie wiem, czemu Anka cię urabiała. I nie chcę wiedzieć. Ale ważniejsze jest to, co zrobiłeś ty! Chcesz testu na ojcostwo? Proszę bardzo! Zrobimy! Żeby nie było żadnych wątpliwości, że córka, która patrzy na ten świat twoimi oczami, jest twoja!

Elżbieta nasłuchiwała i westchnęła.

Obudziła się.

Odwróciła się, zostawiając zdezorientowanego męża na zewnątrz.

Po chwili usłyszała, że auto faktycznie odjechało.

Kamilka coś trajkotała, tuląc się do niej i żądając uwagi, a Elżbiecie było tak źle, że miała ochotę wyć.

Dlaczego tak się stało? Co zrobiła źle? Co teraz?

Zadzwonić do matki? Opowiedzieć jej całą historię? Czy poczekać i jeszcze raz wszystko przemyśleć?

Nigdy nie opowiadaj mi o waszych kłótniach z Szymonem! Dopiero gdy będziesz miała absolutną pewność, że to koniec i już nigdy nie wrócicie do siebie wtedy dzwoń! I pojawię się o każdej porze dnia i nocy! Ale dopóki to nie jest ostateczne milcz! Wy się pokłócicie i pogodnicie, a ja mu tej przykrości nie wybaczę Nigdy już nie zaufam temu człowiekowi, bo skrzywdził moje dziecko!

Elżbieta pokręciła telefon w ręku i odłożyła. Jeszcze nie teraz Szymon musi wiedzieć, że będzie znowu ojcem. Potem przemyśli co dalej.

Uspokoiła się, a gdy auto męża zawróciło pod bramę, była już opanowana.

Karmiła córkę, gdy rozwarły się drzwi i Szymon wprowadził Ankę do środka.

No idź już! Ela, gdzie jesteś?!

Tu… zawołała Elżbieta, rozpoznając, że zaraz może dojść do awantury na oczach dziecka.

Kamilko, kochanie, skończyłaś? Idź do mojego pokoju i włącz sobie bajki, dobrze? Dasz radę?

Jasne! odpowiada dziewczynka i uciekła z kuchni. O, tata! Dzień dobry, ciociu Aniu! Mama pozwoliła mi włączyć bajki!

Dziecięcy głos nieco otrzeźwił dorosłych. Szymon puścił rękę siostry, a Elżbieta zdecydowała, że musi przejąć inicjatywę.

Idź Kamilko, mama zaraz przyjdzie.

Nie musisz zaraz, mamo! uśmiechnęła się Kamilka, przeskakując po schodach na piętro.

Rozmowa była ciężka. Anka płakała, Szymon był wściekły, a Elżbieta nie wiedziała, co o tym wszystkim myśleć…

Myślałam, że go oszukujesz! szlochała Anka. Tyle słyszałam o takich rodzinach, gdzie żony zdradzają mężów, a oni niczego nie podejrzewają Niczemu już nie wierzę!

Anka, sądzisz, że jestem taka jak twoje koleżanki? Może ty oszukujesz męża? A dzieci…?

Anka aż się zachłysnęła i przestała płakać z szoku.

Co ty mówisz?!

A ty? Wiesz, co narobiłaś swoim gadaniem?! Szymon uwierzył, bo ufa rodzince. I co z tego wyszło? Po co ci to było?

Nie wiem… naprawdę nie wiem. Chciałam tylko go chronić…

Przede mną? I jak? Udało się?

Elżbieta wzruszyła ramionami i spojrzała na Szymona.

Wyjaśnione? Nie masz już do mnie pytań?

Ela…

Nie, Szymonie. Jestem obrażona. Potrzebuję czasu, żeby poukładać w głowie, co dalej. Anka, ty póki co nie przychodź do mojego domu. Myślę, że nie muszę ci tłumaczyć dlaczego?

Ela, przepraszam…

Rozważę. A teraz możecie już iść. Tobie też, Szymonie. Dobrze zrozumiałeś. Wyjdź…

Pogodzi się z mężem. Dopiero po jakimś czasie i na własnych warunkach. Tylko Anka będzie znała prawdę o ich kłótni. Czasem trzeba po prostu nie wywlekać brudów z domu. I za tę prostą mądrość Ela będzie wdzięczna swojej matce.

Gdy ta przyjmie na ręce nowonarodzonego wnuka, westchnie z zachwytem, porównując podobieństwo do Szymona i uśmiechnie się do córki kątem ust.

Mądraś ty, moja dziewczyno! Dobrą żoną i matką zostałaś…

Naprawdę?

Czy ja kiedyś kłamałam?

Mamo, co właściwie znaczy: mądra? Dla mnie to brzmi obco

Mądrość kobiety, córciu, to umiejętność strzeżenia wszystkiego, co daje życie: dzieci, rodziny, domu, przyjaciół Zebrać wszystkich wokół siebie, zjednoczyć i rozgrzać tak, by każdemu było dobrze. To największa sztuka. Bo trzeba ciągle rozważać, co warto zatrzymać, a co pozwolić odejść, by nie stracić tego, co się ma. Myślę, że to już pojęłaś

Tak?

Jestem tego pewna. A poza tym, Piotr dzwonił. Za miesiąc bierze ślub. Zaprosił nas z Szymonem.

Mamo

Nie marudź! Z dziećmi chętnie posiedzę! Tylko zrób proszę coś dla mnie, dobrze?

Co mamusiu?

Zadbaj wreszcie o ręce!

Dobrze!

Elżbieta przytuli matkę, skinie głową do Szymona i Anki, która będzie trzymała się na uboczu podczas rodzinnego spotkania, i puści oczko Kamilce:

Chodź, pomożesz mi położyć twojego braciszka spać.

Naprawdę można? Kamilka rozjaśni się i ostrożnie dotknie zaciśniętej piąstki malca.

Trzeba, córeczko. Trzeba…